Nghiên cứu giải pháp quản lý đảm bảo an toàn các công trình đập đất trong giai đoạn thi công ở các tỉnh phía bắc

Gi i pháp phi công trình ...

L I C M N

Lu n v n th c s “Nghiên c u gi i pháp qu n lý đ m b o an toàn các công trình

đ p đ t trong giai đo n thi công các t nh phía B c” đ c hoàn thành t i tr ng đ i

h c Th y L i

Trong quá trình nghiên c u và th c hi n lu n v n, tác gi đã nh n đ c s

h ng d n t n tình c a th y giáo, PGS.TS Nguy n Tr ng T và nh ng ý ki n v chuyên môn quý báu c a các th y cô trong B môn Công ngh và Qu n lý xây d ng, Khoa Công trình – Tr ng đ i h c Th y L i

Tác gi xin bày t l i c m n sâu s c đ n th y giáo h ng d n PGS.TS Nguy n

Tr ng T đã t n tình ch b o, h ng d n tác gi v chuyên môn trong su t quá trình nghiên c u

Tác gi xin g i l i c m n đ n nhà tr ng và các th y cô trong b môn đã d y

b o h ng d n tác gi trong su t quá trình h c t p t i tr ng đ i h c Th y l i, các

đ ng nghi p trong và ngoài ngành đã cung c p tài li u ph c v cho lu n v n

Xin g i l i c m n t i nh ng ng i thân trong gia đình, đ ng nghi p và b n bè

đã đ ng viên, khích l giúp tác gi hoàn thi n lu n v n c a mình

Tuy nhiên v i th i gian và trình đ chuyên môn còn h n ch , lu n v n không

th tránh đ c s thi u sót , tác gi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a quý th y cô đ nghiên c u đ c hoàn thi n h n

Hà N i, ngày tháng n m 2016

Tác gi

Nguy n Ti n t

M C L C

M U 1

CH NG 1 T NG QUAN V QU N LÝ AN TOÀN P T 3

1.1 Qu n lý an toàn đ p trên th gi i 3

1.1.1 S quan tâm c a các n c đ n v n đ an toàn đ p 3

1.1.2 T ch c an toàn đ p trên th gi i 3

1.1.3 Xu th qu n lý an toàn đ p các n c 4

1.2 Tình hình xây d ng và qu n lý an toàn đ p Vi t Nam 5

1.2.1 Tình hình xây d ng, nâng c p công trình 5

1.2.2 Công tác qu n lý an toàn đ p 10

1.3 V n đ qu n lý an toàn đ p đ t trong giai đo n thi công xây d ng công trình 10

1.3.1 V trí c a đ p đ t trong các d án xây d ng h ch a 10

1.3.2 Qu n lý ch t l ng đ p đ t và an toàn h ch a n c 11

1.3.3 M t s n i dung khác liên quan t i an toàn đ p 12

1.4 M t s kinh nghi m trong qu n lý các công trình đ p đ t 13

1.4.1 M t s s c gây m t an toàn đ p 13

1.4.2 Phân tích đánh giá nguyên nhân m t s s c liên quan đ n công tác qu n lý 14 1.4.3 M t s kinh nghi m trong qu n lý an toàn đ p đ t 14

1.5 M t s nghiên c u liên quan đ n an toàn đ p 16

1.6 c đi m xây d ng đ p đ t khu v c phía B c và nh h ng c a bi n đ i khí h u 17

1.6.1 c đi m xây d ng công trình đ p đ t khu v c phía B c 17

1.6.2 nh h ng c a bi n đ i khí h u đ n an toàn h ch a n c 18

1.6.3 nh h ng c a bi n đ i khí h u đ n an toàn đ p đ t các t nh phía B c 20

K t lu n ch ng 1 21

CH NG 2 C S NGHIÊN C U QU N LÝ AN TOÀN P T GIAI O N THI CÔNG XÂY D NG 22

2.1 Các nhân t nh h ng đ n qu n lý an toàn thi công đ p đ t 22

2.1.1 Các hình th c thi t k đ p và kh n ng an toàn 22

2.1.3 Nhân t qu n lý t ch c thi công 27

2.1.4 M t s nh n xét đánh giá 30

2.2 C s nghiên c u công tác qu n lý ch t l ng 30

2.2.1 H th ng v n b n liên quan 31

2.2.2 M t s mô hình qu n lý ch t l ng công trình 32

2.2.3 Trách nhi m các đ n v trong qu n lý ch t l ng 35

2.2.4 Công tác giám sát thi công xây d ng đ p đ t 39

2.2.5 M t s nh n xét 44

2.3 C s nghiên c u qu n lý ti n đ xây d ng 45

2.3.1 Công tác xây d ng ti n đ 45

2.3.2 Hi n tr ng công tác qu n lý ti n đ 47

2.3.3 Qu n lý ti n đ đ m b o an toàn 48

2.4 C s nghiên c u công tác qu n lý m t b ng 50

2.5 Qu n lý các ngu n l c trong giai đo n thi công đ p đ t 52

2.6 An toàn phòng ch ng l t bão và xây d ng ph ng án ng p l t h du 53

2.6.1 Gi i pháp công trình 54

2.6.2 Gi i pháp phi công trình 55

K t lu n ch ng 2 56

CH NG 3 XU T GI I PHÁP QU N LÝ AN TOÀN CÁC CÔNG TRÌNH P T KHU V C PHÍA B C, ÁP D NG CHO CÔNG TRÌNH N M C T, T NH B C K N 57

3.1 M t s nh n xét đánh giá 57

3.2 xu t gi i pháp qu n lý an toàn các công trình đ p đ t khu v c phía B c 59

3.2.1 Gi i pháp qu n lý an toàn công tác l p thi t k t ch c thi công 59

3.2.2 Gi i pháp qu n lý an toàn ch t l ng công trình 63

3.2.3 Gi i pháp qu n lý an toàn ti n đ , m t b ng xây d ng 69

3.2.4 Gi i pháp đ m b o an toàn phòng ch ng l t bão và ng p l t h du 71

3.2.5 M t s đ xu t khác 76

3.3 Áp d ng k t qu nghiên c u cho qu n lý an toàn đ p đ t N m C t, t nh B c K n 76

3.3.1 Gi i thi u d án 76

3.3.2 Công tác l p thi t k t ch c xây d ng 85

3.3.3 Công tác qu n lý ch t l ng xây d ng công trình 99

3.3.4 Công tác qu n lý chung c a d án 101

K t lu n ch ng 3 105

K T LU N VÀ KI N NGH 107

DANH M C HÌNH

Hình 1.1 a ,b V đ p ph h ch a m Hà ng, t nh Qu ng Ninh 9

Hình 1.2 V đ p Khe M ngày 16/10/2010 ( Hà T nh) 9

Hình 1.3 V đ p Z20 ngày 5/6/2009 9

Hình 1.4 V đ p Phân Lân ngày 5/8/2013 (V nh Phúc) 9

Hình 1.5 V đ p Tây Nguyên (Ngh An) 9

Hình 2.1 Bi u đ quan h gi a dung tr ng khô c a đ t và đ m c a đ t 26

Hình 2.2 S đ qu n lý ch t l ng công trình xây d ng 31

Hình 2.3 S đ mô hình Ch đ u t tr c ti p qu n lý d án 34

Hình 2.4 S đ mô hình Ch đ u t thuê T v n QLDA t ng ph n vi c 35

Hình 3.1 M t c t ngang đ p N m C t 95

Hình 3.2 B trí đ ng thi công đ p N m C t 98

DANH M C B NG

B ng 1.1 M t s đ p đ t cao trên 100m trên th gi i 3

B ng 1.2 Các nguyên nhân gây s c đ p 4

B ng 1.3 B ng th ng kê các h ch a n c th y l i trên n c ta 5

B ng 1.4 M t s h ch a n c có đ p đ t n c ta 6

B ng 1.5 M c t ng nhi t đ trung bình n m so v i th i k 1980 -1999 theo k ch b n phát th i trung bình m t s t nh phía B c 19

B ng 1.6 M c thay đ i l ng m a ngày l n nh t (%) vào cu i th k 21 so v i th i k 1980-1999 theo k ch b n phát th i trung bình 20

B ng 2.1 m t ng ng v i kh i l ng th tích c a m t s lo i đ t 41

B ng 3.1 nh h ng c a công tác qu n lý k thu t đ n ch t l ng và an toàn đ p 57

B ng 3.2 nh h ng c a công tác qu n lý t ch c thi công đ n ch t l ng và an toàn đ p 58

B ng 3.3 T n su t l u l ng và m c n c l n nh t đ thi t k các công trình t m th i ph c v công tác d n dòng thi công 61

B ng 3.4 T n su t dòng ch y l n nh t đ thi t k ch n dòng 62

B ng 3.5 Nhi t đ không khí bình quân nhi u n m tr m B c K n 78

B ng 3.6 m không khí bình quân nhi u n m khu v c h N m C t 78

B ng 3.7 Dòng ch y n m thi t k h N m C t 78

B ng 3.8 Phân ph i dòng ch y n m thi t k khu v c h N m C t 79

B ng 3.9 L u l ng đ nh l thi t k đ n đ p N m C t 79

B ng 3.10.T ng l ng l thi t k đ n đ p N m C t 79

B ng 3.11.Thông s k thu t c a công trình 84

B ng 3.12.Tóm t t ph ng án d n dòng thi công và trình t th c hi n công vi c: 89

B ng 3.13.Tr l ng các bãi v t li u thi công công trình N m C t 93

B ng 3.14.Kh i l ng đ t đ p đ p và các ch tiêu đ t đ p theo thi t k nh sau: 95

B ng 3.15.C ng đ thi công đ p đ p giai đo n v t l 96

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

T nhi u th k qua, con ng i đã bi t xây d ng h ch a n c t nhiên, đi u ti t dòng

ch y ph c v đa m c tiêu: c p n c t i, n c sinh ho t, h n ch l l t, t o môi

tr ng sinh thái Do có nhi u u th , h ch a đ c nhi u n c trên Th gi i quan tâm xây d ng Bên c nh tác d ng to l n c a lo i công trình này, chúng c ng ch a nhi u

ti m n r i ro t công trình đ p đ t Trên Th gi i đã có không ít s c đ p đ t gây

m t an toàn h ch a d n đ n thi t h i v ng i, tài s n và nh h ng l n đ n môi

tr ng V i lý do trên, nhi u t ch c Qu c t liên quan đ n an toàn h đ p đ c ra

đ i T ch c Qu c t v an toàn các đ p l n Th gi i (ICOLD) đ c thành l p t n m

1928, hi n nay có trên 90 n c tham gia

Trong nh ng n m qua, s l ng các h ch a n c trên Th gi i đ c xây d ng v i s

l ng t ng đ i l n Vi t Nam c ng trong xu h ng đó, sau hòa bình n m 1954, nhi u

d án xây d ng h ch a n c ph c v c p n c s n xu t và sinh ho t đ c xây d ng

và đ p ch y u s d ng v t li u đ a ph ng nh ng n m 70-80 c a th k XX, m t

s h l n nh : Thác Bà, Hòa Bình, Phú Ninh, D u Ti ng, Kè G , Thác M … và trong

th i gian h n ch c n m đ u c a th k XXI hàng lo t các h ch a l n đ c xây d ng

nh Ba H , IA Súp th ng, Tràng Vinh, Sê San 3, Sê san 4,…

p đ t là m t h ng m c quan trong trong d án xây d ng h ch a n c cùng v i tràn

x l , công trình l y n c ây là lo i đ p v t li u đ a ph ng, phù h p v i nhi u lo i

n n, tuy v y công tác t ch c thi công, qu n lý ch t l ng, ti n đ c ng yêu c u ch t

ch m t s n c trên Th gi i có khoa h c k thu t phát tri n, trình đ qu n lý d

án cao v n x y ra th m h a do s c v đ p gây m t an toàn h , đi n hình nh M , Ý…gây thi t h i nhi u tài s n và tính m ng c a nhân dân vùng h du n c ta đã có

m t s đ p b s c nh : Am Chúa, Su i Hành, Su i Tr u, Buôn Buông, Li t S n… ;

g n đây đ p h ch a n c m t s t nh nh Yên Bái, Hòa Bình, Qu ng Ninh… c ng

b m t an toàn ph i di dân vùng h du, n u không đ c kh c ph c k p th i c ng x y ra

Vi c xây d ng các đ p đ t ch u nhi u y u t tác đ ng c a th i ti t, quá trình thi công dài, công tác qu n lý trong quá trình xây d ng đòi h i ch t ch và ph i có gi i pháp phù h p cho t ng giai đo n Tr ng h p công tác qu n lý t ch c thi công, qu n lý

ch t l ng, ti n đ hay m t b ng không đáp ng yêu c u s d n đ n s c x y ra ngay trong th i gian thi công đ p (n c tràn qua đ p khi ch a đ cao trình, xói l , ng p l t

h du trong th i gian d n dòng, hi n t ng lún, n t đ p,…) là các nguyên nhân ti m

n gây m t an toàn đ p trong quá trình công trình đ a vào s d ng khai thác, nh t là khi có nhi u b t l i do đi u ki n bi n đ i khí h u nh hi n nay V i quan tâm trên, đ tài: “Nghiên c u gi i pháp qu n lý đ m b o an toàn các công trình đ p đ t trong giai

đo n thi công các t nh phía B c” mang nhi u ý ngh a th c ti n và ý ngh a khoa h c

2 M c đích c a tài

Nghiên c u đ xu t đ c các gi i pháp qu n lý đ m b o an toàn và ch t l ng các công trình đ p đ t giai đo n thi công xây d ng khu v c các t nh phía B c trong đi u

ki n b t l i c a bi n đ i khí h u, tránh đ c các nguyên nhân ti m n gây m t an toàn cho công trình và h du ngay trong giai đo n xây d ng và quá trình khai thác s d ng sau này

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u là công tác qu n lý xây d ng các công trình đ p đ t trong giai

đo n thi công m i ho c s a ch a, nâng c p công trình

- Ph m vi nghiên c u: Các d án xây d ng h ch a n c có đ p đ t các t nh phía B c

4.Cách ti p c n và ph ng pháp th c hi n

- Cách ti p c n : + Qua th c t công trình đã xây d ng;

+ Qua các nghiên c u, thi t k xây d ng công trình;

+ Qua các ngu n thông tin khác

- Ph ng pháp th c hi n:

+ Ph ng pháp t ng h p, phân tích đánh giá;

+ Ph ng pháp chuyên gia

CH NG 1 T NG QUAN V QU N LÝ AN TOÀN P T

1.1 Qu n lý an toàn đ p trên th gi i

1.2.1 S quan tâm c a các n c đ n v n đ an toàn đ p

H ch a n c là công trình quan tr ng đ khai thác s d ng n c và phòng ch ng tác

h i do ngu n n c gây ra T nhi u th k qua, con ng i đã bi t xây d ng h ch a

n c t nhiên, đi u ti t dòng ch y ph c v đa m c tiêu: c p n c t i, n c sinh ho t,

h n ch l l t, t o môi tr ng sinh thái Do có nhi u u th , h ch a đ c nhi u n c trên Th gi i quan tâm xây d ng

T ng s các đ p cao đ c xây d ng tính t 1960 đ n nay chi m trên 80%, đi u này nói lên t c đ phát tri n c a đ p đ t m nh h n so v i các lo i đ p khác M , trên 75

% đ p đ c xây b ng đ t; Anh đ p lo i này chi m kho ng 70% Nga, Trung Qu c

đ p đ t c ng chi m t l l n và ngày càng phát tri n m nh m

B ng 1.1 M t s đ p đ t cao trên 100m trên th gi i

Tên đ p Qu c gia Chi u cao

(m)

Chi u dài (m)

Kh i l ng (10 3 m 3 )

đ i k thu t và kinh nghi m qu n lý an toàn đ p M c tiêu c a ICOLD là đ gi m thi u tác đ ng b t l i c a s m t an toàn h đ p đ i v i xã h i và môi tr ng T ch c

thi t l p th ch , tiêu chu n đ đ m b o an toàn trong xây d ng, giám sát và v n hành

hi u qu các h ch a, gi m các tác đ ng có h i đ n môi tr ng t t c các giai đo n

c a m t d án

Hàng n m, ICOLD t ch c h i ngh chuyên đ qu c t các n c khác nhau và đ nh

k 3 n m m t l n h i ngh qu c t l n đ c t ch c U ban k thu t ICOLD xu t b n thông tin v các ch đ khác nhau liên quan đ n v n đ k thu t và qu n lý an toàn đ p

đ c đ ng t i trên Website, các đ a CD, các n ph m, t p chí

1.2.3 Xu th qu n lý an toàn đ p các n c

T đ u th k 20 đ n nay, cùng v i s phát tri n c a ngành th y l i t i các n c Châu Âu, Châu M , Châu Á, nh ng s c công trình đ p c ng t ng rõ r t, gây ra

nh ng t n th t to l n v ng i và tài s n i n hình nh t có th k đ n s c v đ p

B n Ki u (Trung Qu c) vào n m 1975 đã làm cho 175.000 ng i thi t m ng và h n

11 tri u ng i khác m t nhà c a, s c đ p h Lawn t i M b s p vào n m 1982 gây thi t h i kinh t lên đ n 31 tri u USD Theo th ng kê cho th y, trên th gi i trung bình

c 100 đ p thì có 1 đ p b s c i u này ch ng t các công trình h ch a có đ p luôn ti m n nh ng nguy c r i ro

Các chuyên gia đã nghiên c u đ c nh ng nguyên nhân gây nên các s c v đ p,

đ c th ng kê b ng d i đây:

B ng 1.2 Các nguyên nhân gây s c đ p

2 Y u t kh o

sát, thi t k

i u tra nghiên c u đi u ki n thiên nhiên n i xây d ng không toàn di n ho c x lý không chính xác

Thi t k m t c t không chính xác, mái c a đ p đ t quá d c

D đoán sai đ i v i đi u ki n làm vi c c a công trình trong t ng lai

STT Y u t Nguyên nhân gây v đ p

Không đ m b o ch t l ng theo quy đ nh Công tác giám sát, ki m tra ch t l ng không hi u qu

4 Y u t khai

thác và qu n lý

Thi u quan tr c, ki m tra tr ng thái làm vi c c a công trình Không th ng xuyên ki m tra, tu s a nh ng ch h h ng k p th i Nhân viên quan lý thao thác không chính xác

5 Y u t chi n

tranh Do ho t đ ng chi n tranh x y ra

1.2 Tình hình xây d ng và qu n lý an toàn đ p Vi t Nam

1.2.4 Tình hình xây d ng, nâng c p công trình

Các t nh xây d ng nhi u h ch a là Ngh An 752 h , Thanh Hóa 526 h , Hòa Bình

521 h , Tuyên Quang 478 h , B c Giang 467 h , c L k 375 h , Hà T nh 345 h , Phú Th 342 h , V nh Phúc 270 h , Lâm ng 213 h , Bình Ð nh 159 h …

Hi n nay, h n 90% s đ p t o h n c ta là đ p đ t Lo i đ p này có đi m y u là khi

n c tràn qua thì d gây xói, moi sâu vào thân d n đ n b v Ngoài ra, khi c ng su t

m a l n và kéo dài, đ t thân đ p b bão hòa n c làm gi m kh n ng ch ng đ , d n

đ n tr t mái và h h ng đ p

Là m t qu c gia trên th gi i có ngu n tr n ng th y đi n d i dào nên trong nh ng

n m v a qua các d án th y đi n phát tri n nhanh chóng cùng v i đó là vi c xây d ng

B ng 1.4 M t s h ch a n c có đ p đ t n c ta

TT Tên công trình N m xây

d ng

Chi u cao Hmax

Dung tích toàn b (10 6 m 3 )

Dung tích h u ích (10 6 m 3 )

đ u m i, các h này v c b n có đ kh n ng đ m b o an toàn Tuy nhiên, hi n nay

m t s công trình v n có m t s đ u m i h h ng c n đ c theo dõi sát ho c s a ch a ngay, đa ph n là đ p v t li u đ a ph ng

i v i đ p đ t, các hi n t ng h h ng g m:

+ Th m qua thân đ p và th m n n, th m vòng qua hai vai đ p;

+ Xói l mái h l u và h h ng l p gia c mái th ng l u;

+ M i xâm h i thân đ p đ t gây s t lún trong thân đ p, mái đ p và làm th m m t n c; + Tràn không đ n ng l c x , th m qua mang tràn và xói l b , sân tiêu n ng…

Theo báo cáo t các đ a ph ng, nh ng h có dung tích t (3 ÷ 10) tri u m3

đ u t xây d ng t nh ng n m 1960 ÷ 1970 nên thi u tài li u thi t k (nh t là tài li u

th y v n), ch t l ng thi công không t t, công tác duy tu bão d ng ch a đ c quan

ánh giá chung v m c đ m t an toàn:

+ Các h nh m c đ m t an toàn cao h n các h l n;

+ i v i các h v a và l n: c b n m i ch đ m b o trong đi u ki n th i ti t không quá b t th ng Trong đi u ki n bi n đ i khí h u b t th ng nh hi n nay m t s h

lo i c ng có nguy c m t an toàn;

+ i v i nh ng h ch a có vùng h du là khu dân c , khu kinh t thì m i ch đ m

b o an toàn m c th p theo tiêu chu n hi n hành

c M t s s c v đ p n c ta g n đây[11]

- N m 2009: X y ra s c v đ p h Z20 t nh Hà T nh (ch a đ a vào khai thác s

d ng);

- N m 2010: V đ p h Khe M , h Vàng Anh t i t nh Hà T nh; h Ph c Trung

t nh Ninh Thu n (v khi đang thi công);

- N m 2011: X y ra v đ p h Khe Làng, h 271 t nh Ngh An; h i V ng (Hoà Bình) có nguy c v khi đang thi công c ng l y n c;

- N m 2012: V đ p Tây Nguyên, t nh Ngh An (m i s a ch a xong ch a bàn giao khai thác s dung);

- N m 2013: V đ p h Tây Nguyên (Lâm ng), v đ p h Thung C i (Thanh Hóa),

v đ p h Phân Lân (V nh Phúc);

- N m 2014: X y ra s c v đ p ph h ch a m Hà ng, t nh Qu ng Ninh; nguyên nhân do m a l n b t th ng vào cu i tháng 10, n c tràn qua đ nh đ p

Hình 1.1 a ,b V đ p ph h ch a m Hà ng, t nh Qu ng Ninh

Hình 1.2 V đ p Khe M ngày

16/10/2010 ( Hà T nh) Hình 1.3 V đ p Z20 ngày 5/6/2009

1.2.5 Công tác qu n lý an toàn đ p

N i dung an toàn trong công tác xây d ng đ p đ c quy đ nh t i ch ng II Ngh đ nh

v “ Qu n lý an toàn đ p s 72/2007/ N -CP ngày 07/05/2007 T i đây quy đ nh công tác xây d ng đ p bao g m các công đo n: kh o sát, thi t k , thi công đ p Khi th c

hi n xây d ng đ p ph i tuân th các Quy chu n, Tiêu chu n, các quy đ nh v qu n lý

ch t l ng và các quy đ nh pháp lu t khác liên quan ng th i ph i đáp ng yêu c u

v qu n lý an toàn đ i v i thi t k an toàn đ p

Ngoài ra, đ n nay các v n b n pháp lu t Vi t Nam liên quan đ n an toàn đ p bao g m:

- Pháp l nh s : 32/2001/PL-UBTVQH10 ngày 04/4/2001 c a y Ban th ng v Qu c

h i v Khai thác và b o v công trình th y l i; Ngh đ nh 72/2007/N -CP ngày 07/5/2007 c a Chính ph v qu n lý an toàn đ p; Thông t 33/2008/TT-BNN c a B Nông nghi p &PTNT h ng d n ngh đ nh 72;

- Tiêu chu n thi t k TCXDVN 285:2002 (tr c tiêu chu n 285, công tác thi t k h

đ p áp d ng TCN 50-60-90), hi n t i đang áp d ng QCVN 04-05/2012/BNNPTNT; TCVN 8216:2009-Thi t k đ p đ t đ m nén; TCVN 9160:2012- Công trình th y l i- Yêu c u thi t k d n dòng trong xây d ng; TCVN 8412:2010 Công trình - th y l i-

H ng d n l p quy trình v n hành; TCVN 8297:2009 Công trình th y l i p đ t Yêu c u k thu t trong thi công b ng ph ng pháp đ m nén.V n đ qu n lý an toàn

-đ p -đ t trong giai -đo n thi công xây d ng công trình

1.3 V n đ qu n lý an toàn đ p đ t trong giai đo n thi công xây d ng công trình

1.3.1 V trí c a đ p đ t trong các d án xây d ng h ch a

p đ t là m t lo i đ p đ c xây d ng b ng các lo i đ t hi n có vùng xây d ng nh : sét, á sét, á cát, cát s i, cu i… p đ t có c u t o đ n gi n, v ng ch c, có kh n ng c

gi i hóa cao khi thi công và trong đa s tr ng h p có giá thành h nên là lo i đ p

đ c ng d ng r ng rãi nh t trong h u h t c n c

p đ t là lo i đ p không tràn có nhi m v dâng n c và gi n c trong các h ch a

ho c cùng v i các lo i đ p và công trình khác tham gia nhi m v dâng n c trong các

h th ng th y l i hay xây d ng nh m m c đích ch nh tr dòng sông

Ngày nay, nh s phát tri n c a nhi u ngành khoa h c nh c h c đ t, đ a ch t th y

v n và đ a ch t công trình c ng nh vi c c gi i hóa và th y c hóa trong thi công nên

đ p đ t càng có xu h ng phát tri n m nh m n c ta, đ p đ t là lo i công trình dâng n c ph bi n nh t khi xây d ng nh ng h ch a Nh ng h ch a n c n c ta

h u h t là s d ng đ p làm b ng v t li u đ a ph ng, trong đó đ p đ t là lo i ph bi n

nh t chi m trên 90%

V trí t t nh t đ xây đ p là ph n h p c a thung l ng sông sâu; hai vách thung l ng có

th dùng làm các t ng t nhiên V trí đ c ch n ph i đ m b o kho ng không t i thi u đ có kh n ng ch a đ n c c n thi t p đ t là m t h ng m c quan trong trong d án xây d ng h ch a n c cùng v i tràn x l , công trình l y n c

p đ t có m t v trí r t quan tr ng trong các d án xây d ng h ch a do có nh ng u

đi m sau đây:

- Là lo i v t li u đ a ph ng, phong phú, d ki m và d khai thác;

- Có th ti t ki m đ c s t thép, xi m ng là nh ng v t li u đ t ti n, nhi u khi th

tr ng không cung c p đ Dùng v t li u t i ch s gi m đ c phí t n v n chuy n t

n i xa đ n;

- K thu t thi công không quá ph c t p;

- Có th s d ng máy móc vào thi công đ đ y m nh ti n đ thi công;

- Trên th gi i c ng nh trong n c đã có nhi u kinh nghi m v công tác thi công đ t; Trong h th ng công trình đ u m i h ch a n c, đ p đ t, tràn x l , c ng l y n c l

là nh ng h ng m c không th thi u Thông th ng đ p đ t chi m t l l n v kh i

l ng, kinh phí và th i gian xây d ng [10]

1.3.2 Qu n lý ch t l ng đ p đ t và an toàn h ch a n c

p đ t đ c xây d ng đ t o h ch a nên ch t l ng và n đ nh c a b n thân đ p là

y u t quan tr ng nh h ng đ n an toàn h ch a Ch t l ng c a đ p đ t bao g m c giai đo n thi công xây d ng và giai đo n đ p đã hoàn thành đ a vào s d ng ph i đ m

trong giai đo n v n hành Trong khuôn kh lu n v n, tác gi t p trung phân tích vi c

qu n lý ch t l ng đ p theo 2 n i dung v k thu t và n i dung v t ch c thi công trong quá trình xây d ng nh h ng t i an toàn đ p

Theo th ng kê, có nhi u n i dung k thu t liên quan đ n ch t l ng đ p, tuy v y qua phân tích nguyên nhân h h ng các đ p đ t cho th y m t s n i dung chính v qu n lý

k thu t giai đo n này bao g m:

- Qu n lý ch t l ng đ t đ p đ p (quy t đ nh đ n đ ch t, dung tr ng khô c a đ t, kh

n ng ch ng th m, ch ng lún, n đ nh c a kh i đ p, ch t l ng đ p khu v c ti p giáp);

- K thu t x lý ti p giáp (gi a n n và đ p, gi a đ p và 2 vai, gi a các kh i đ p tr c

và sau, gi a l p đ p tr c và sau);

- K thu t x lý n n (ch ng th m, x lý n n y u)

Các n i dung v t ch c thi công bao g m:

- Ph ng án d n dòng, thi công v t l trong xây d ng đ p;

- Thi t k t ch c thi công (phân đ t đ p đ p, b trí m t b ng, ti n đ );

- Công tác qu n lý ch t l ng quá trình đ p đ p t i hi n tr ng;

- Công tác phòng ch ng l t bão đ m b o an toàn trong giai đo n thi công

1.3.3 M t s n i dung khác liên quan t i an toàn đ p

An toàn đ p đ c đánh giá trên c s đ m b o an toàn b n thân đ p và các công trình liên quan, công tác qu n lý v n hành, kh n ng ch ng l Ph ng pháp đánh giá an toàn đ p đ c ti n hành t quan sát tr c quan ngoài hi n tr ng đ n tính toán chi ti t

1.4 M t s kinh nghi m trong qu n lý các công trình đ p đ t

1.4.1 M t s s c gây m t an toàn đ p

Vi c xây d ng h ch a đã góp ph n r t l n vào vi c phát tri n s n xu t nông nghi p, cung c p đi n, phòng l , c p n c cho sinh ho t,… Tuy nhiên ti m n do m t an toàn

đ p, v đ p gây ra th m h a cho khu v c h du các đ p là có th x y ra Qua t ng

k t, các nguyên nhân ch y u do nh ng t n t i trong thi t k , thi công, qu n lý h

ch a, không có kinh phí b o trì, duy tu b o d ng và hi n nay d i tác đ ng c a bi n

đ i khí h u đã gây ra nhi u b t l i, c th nh sau:

Do đi u ki n t nhiên: Ph n l n các đ p n c ta đã đ c xây d ng t lâu, áp d ng

theo nh ng quy chu n c Trong các tiêu chu n này ch a đ c p đ y đ nh ng nguyên nhân gây m t an toàn đ p nh đ ng đ t, t h p các t i tr ng b t th ng khác,

B KH… d n đ n h s an toàn c a đ p ch a cao Trong quá trình v n hành đ p, d i

nh h ng c a đi u ki n làm vi c gây phát sinh t i tr ng ph c t p gây h h ng đ p

N c ta là m t n c n m trong khu v c khí h u nhi t đ i gió mùa nên ch u nhi u nh

h ng x u vào mùa m a bão, thêm vào đó đ a hình có đ d c l n, t l che ph c a

r ng gi m khi n l t p trung r t nhanh và có giá tr l n Các công trình h ch a n c

ta th ng tính toán theo mô hình th y v n c , khi mà đ che ph c a r ng cao, kh

n ng t p trung n c ch m nên nên chi u cao và h s an toàn đ p th p Hi n nay do

nh h ng c a bi n đ i khí h u, các c n bão có xu h ng hình thành liên t c, m a l n

t p trung khi n đ ng quá trình l ph c t p, m c đ t p trung nhanh và kéo dài h n bình th ng gây ra nh h ng x u đ n an toàn h ch a

m t s đ a ph ng khu v c mi n núi do kinh phí xây d ng còn thi u nên các h ng

m c công trình ch a đ c đ u t xây d ng đ ng b và m c đ kiên c ch a cao, tràn

x l không đ n ng l c x , gia c mái th ng l u đ p đ n gi n, thi u đ ng qu n lý gây khó kh n cho công tác qu n lý và ng c u khi có s c

Do kh o sát thi t k : H n ch các tài li u khí t ng th y v n, đ a hình, đ a ch t c ng

nh các ph ng pháp tính toán, khi m khuy t trong h s thi t k Nh ng nguyên nhân này d n đ n vi c ch a đ m b o m c đ an toàn cho h ch a

Do vi c thi công: M t s h ch a đ c xây d ng t cách đây r t lâu trong đi u ki n kinh t ch a phát tri n, nhân l c, v t l c còn thi u, quy trình giám sát thi công, qu n lý

ch t l ng ch a đ c hoàn ch nh, các thi t b máy móc thô s , ch a có các thi t b thí nghi m có đ chính xác cao d n đ n k t qu thí nghi m b sai khác

Do vi c qu n lý khai thác công trình: Nhi u h ch a thi u thi t b quan tr c (ho c m t

s h đ c đ u t thi t b quan tr c nh ng vài n m sau không ho t đ ng) nên thi u h

s đ theo dõi, đánh giá tr ng thái làm vi c c a các công trình Bên c nh đó vi c qu n

lý ch a đ c quan tâm đúng m c, không k p th i tu s a nh ng ch h h ng, ngu n nhân l c ch a đáp ng đ c các yêu c u c a công tác qu n lý

1.4.2 Phân tích đánh giá nguyên nhân m t s s c liên quan đ n công tác qu n lý

n c ta, vi c qu n lý các công trình đ p đ t m t s đ a ph ng còn đang g p r t nhi u h n ch Vi c qu n lý ch a đ c quan tâm đúng m c, m t s h ch a nh không có cán b qu n lý, ch a có h th ng quan tr c c nh báo d n đ n vi c không k p

th i phát hi n đ c các s c gây m t an toàn công trình ngay t khi m i có các hi n

ch và ch a đáp ng đ c yêu c u

1.4.3 M t s kinh nghi m trong qu n lý an toàn đ p đ t

đ m b o an toàn h ch a n c và nâng cao hi u qu khai thác các h ch a n c,

c n ph i u tiên rà soát l i các h h ng đ p đ k p th i s a ch a, nâng c p các công trình đã xu ng c p có nguy c cao x y ra s c Bên c nh đó c n c p nh t tài li u th y

v n và đi u ch nh quy trình đi u ti t h ; l p quy trình v n hành và b o trì; v i các đ p

l n c n b sung k ho ch ng phó kh n c p khi có s c

M t s gi i pháp đ nâng cao an toàn cho đ p đ t nh sau:

a, Gi i pháp công trình

- i v i đ p đ t:

+ p và gia c mái đ p, nâng cao đ nh đ p;

+ Thu, thoát n c trên đ nh và mái đ p;

+ ào thân đ p và thay th b ng c ng m i;

+ Lu n ng thép vào trong c ng c , thay th các c a van và thi t b đi u khi n

b, Gi i pháp v th ch :

- Rà soát các quy đ nh, tiêu chu n, quy chu n v vân hành đi u ti t, b o trì công trình

đ th ng xuyên duy tu b o d ng t ng tu i th cho công trình;

- C ng c nâng cao n ng l c đ i ng cán b qu n lý chuyên trách, n ng l c qu n lý và trách nhi m c a các ch đ p Th ng xuyên th c hi n công tác đào t o, t p hu n nâng cao n ng l c cho l c l ng qu n lý, v n hành h ch a các đ a ph ng;

- T ng c ng đôn đ c, ki m tra, h ng d n th c hi n các quy đ nh v qu n lý an toàn

đ p c a ch đ p trên đ a bàn, kiên quy t x lý các ch đ p không th c hi n đ y đ quy

đ nh v an toàn đ p;

- T ch c th ng xuyên theo dõi, ki m tra h ch a tr c, trong và sau mùa m a, l

nh m phát hi n s m nh ng nguy c gây m t an toàn công trình và có bi n pháp x lý

k p th i, tránh đ x y ra s c ;

- Ch đ ng xây d ng, phê duy t ph ng án phòng ch ng l , l t vùng h du cho các h

ch a l n; t ch c h ng d n; di n t p k ho ch s n sàng ng phó v i các tình hu ng

kh n c p

1.5 M t s nghiên c u liên quan đ n an toàn đ p

Do đ c đi m đ a hình, đ a ch t, th y v n, th i gian xây d ng c a các đ p th ng r t khác nhau nên vi c nghiên c u và đánh giá an toàn h đ p c ng c n đ c th c hi n riêng cho t ng công trình c th Tuy nhiên, trong nghiên c u có th phân ra các

h ng nh sau:

a, Nghiên c u v th y v n và dòng ch y l

Ki m tra tính toán l i th y v n và quá trình l c a h đ p v i vi c c p nh t các tài li u

m i nh t v khí t ng, th y v n, y u t m t đ m b gi m do phá r ng, thay đ i trên

l u v c … trên c s s li u đã có đi u ch nh quy trình v n hành h ch a cho phù h p

và nghiên c u ph ng án b sung tràn s c ho c nâng cao đ nh đ p n u c n thi t

b, Nghiên c u các v n đ v an toàn đ p đ t

Theo h ng này có các nghiên c u v kh n ng ch ng th m qua thân và n n đ p, các

gi i pháp đ m b o an toàn v th m; nghiên c u n đ nh c a mái đ p trong nh ng đi u

ki n b t l i nh m a l n, m c n c h rút nhanh và tr ng h p ch u tác đ ng c a các

t h p b t l i khác

c, Nghiên c u v kh n ng an toàn c a công trình tháo l

Các nghiên c u v kh n ng tháo c a công trình tràn v i các đi u ki n biên th c t ,

v n đ tiêu n ng, ch ng xói h l u tràn, v n đ v m ch đ ng, rung đ ng công trình,

v khí th c m t tràn, d c n c, v n đ hàm khí, thoát khí công trình tháo n c

d, Nghiên c u v kh n ng thoát l và an toàn cho vùng h du đ p

Nghiên c u v kh n ng thoát l h du khi tràn x l thi t k , l ki m tra; s truy n sóng l trong sông h l u v i các k ch b n v đ p khác nhau; v ch gi i thoát l và các bi n pháp đ m b o an toàn cho vùng h du

1.6 c đi m xây d ng đ p đ t khu v c phía B c và nh h ng c a bi n đ i khí h u

1.6.1 c đi m xây d ng công trình đ p đ t khu v c phía B c

Quá trình thi công các công trình đ p đ t đ u ph i ti n hành công tác đào và đ p đ t

c đi m c a các công trình đ t là kh i l ng đào đ p l n và th i gian thi công kéo dài nhi u n m Ngoài ra, vi c xây d ng các công trình đ p đ t khu v c phía B c có

m t s đ c đi m sau:

- Kh i l ng l n, c ng đ thi công cao nh t là giai đo n đ p đ p v t l sau ch n dòng;

- M t b ng thi công ch t h p do công trình n m trên ph m vi lòng sông, su i gây tr

ng i cho các công tác đào đ t, v n chuy n đ t và b trí đ ng v n chuy n;

- c đi m khí t ng th y v n: Mi n B c n m trong khu v c nhi t đ i gió mùa, có khí

h u hai mùa rõ r t, l ng m a t p trung vào mùa m a nên th ng x y ra l l n giai

đo n này Bên c nh đó đ d c l u v c và đ d c sông su i l n làm cho l t p trung nhanh, r t b t l i cho công tác d n dòng thi công Vi c thi công công trình ch u nh

B ng 1.5 M c t ng nhi t đ trung bình n m so v i th i k 1980 -1999 theo k ch

C n c vào b ng trên có th th y nhi t đ t ng d n theo các n m, đi u này d n đ n

vi c b c h i l n, h n hán th ng xuyên x y ra làm cho h thi u n c và nhi t đ t ng cao gây phát sinh n t đ i v i công trình đ t Do đó đòi h i c n ph i có nghiên c u c

th v nh h ng c a nhi t đ đ n công trình và đ ra các gi i pháp công trình h p lý [6]

b, L ng m a

Theo k ch b n phát th i th p, l ng m a n m t ng đ n 5% vào gi a th k 21 và trên 6% cu i th k 21

Theo k ch b n phát th i trung bình, m c t ng ph bi n c a l ng m a n m trên lãnh

th Vi t Nam là t 1-4% vào gi a th k 21 và t d i 1-3% vào cu i th k 21

Theo k ch b n phát th i cao, l ng m a vào n m gi a th k t ng t 1-4, đ n cu i th

k 21 m c t ng có th t 2-10%

Vào cu i th k 21, l ng m a ngày l n nh t khu v c B c B có th t ng kho ng 50% so v i th i k 1980-1999 và l ng m a ngày gi m khu v c Tây Nguyên và

Nam B v i m c gi m t 10-30% Tuy nhiên nhi u khu v c khác nhau l i có th

xu t hi n l ng m a ngày d th ng v i l ng m a ngày g p đôi so v i k l c hi n nay

B ng 1.6 M c thay đ i l ng m a ngày l n nh t (%) vào cu i th k 21 so v i th i

S gia t ng l ng m a-dòng ch y vào mùa m a: theo các k ch b n v B KH, l ng

m a mùa m a s t ng lên, tùy vùng có th t 2-14%, trong tr ng h p này tr nh ng

h có dung tích phòng l đ l n, ph n l n các công trình có dung tích đi u ti t nh ,

đ u d ch u r i ro m t an toàn đ p khi n ng l c đ ng tràn thi t k không b o đ m x

l l n h n l thi t k

Vi t Nam các h ch a n c đ c thi t k mà ch a quan tâm đ n v n đ bi n đ i khí

h u cùng v i v n n n ch t phá r ng đ u ngu n làm n ng r y gây m t ho c làm gi m

th m ph th c v t Khi mùa l v , n c t các l u v c xu ng h ch a s nhanh h n,

k t h p v i bi n đ i khí h u l ng m a vào mùa m a l gia t ng, xói mòn đ t d n đ n

l u l ng bùn cát v h t ng lên c ng làm nh h ng b t l i đ n an toàn h ch a

M t an toàn đ p đ c đánh giá là r i ro l n nh t trong đi u ki n bi n đ i khí h u Có hai y u t d n đ n m t an toàn đ p là s gia t ng đáng k l ng m a, dòng ch y vào

mùa m a l và v n đ h s an toàn c a h đ p gi m khi tu i tho công trình càng t ng Theo k t qu nghiên c u, trong s 17 đ p đ t b v trong h n 30 n m v a qua Vi t Nam thì 59% do nguyên nhân tr c ti p là m a l , còn l i là do đ a ch t và nguyên nhân t trong quá trình thi công S li u trên c ng phù h p v i th ng kê nguyên nhân

v đ p trên th gi i T đó có th th y, ngoài vi c nghiên c u nh m h n ch s c đ p

do b t l i c a đi u ki n t nhiên và bi n đ i khí h u, vi c nghiên c u đ m b o an toàn

đ p trong quá trình thi công c ng mang ý ngh a to l n

K t lu n ch ng 1

An toàn h đ p hi n đang là v n đ quan tâm c a nhi u qu c gia T ch c an toàn đ p

th gi i ICOLD đ c r t nhi u n c tham gia, Vi t Nam là thành viên tham gia tích

c c t ch c này Do đ c đi m đ a hình, đi u ki n khí h u và yêu c u dùng n c, các

h ch a n c ta đ c xây d ng t ng đ i nhi u ph c v t i, c p n c sinh ho t, phòng l và c i thi n môi tr ng sinh thái Nhi u h ch a đ u đ c xây d ng t

nh ng n m 1960 c a th k 20 theo h th ng tiêu chu n c , công tác qu n lý v n hành

ch a đ c quan tâm đúng m c đ n nay đã xu ng c p c n s a ch a nâng c p đ đ m

b o an toàn công trình và h du, đ c bi t trong đi u ki n b t l i c a B KH

p đ t là h ng m c quan tr ng trong c m công trình đ u m i các h ch a, có nh ng

đ c đi m riêng, quá trình xây d ng ch u tác đ ng nhi u c a y u t đi u ki n t nhiên

Tr i qua th i gian, nhi u đ p đ t b xu ng c p, h h ng do lún, n t, th m m nh ho c

tr t s t mái th ng h l u…Qua phân tích đánh giá các s c h ng m c đ p đ t trong

th i gian gàn đây, bên c nh nguyên nhân do th y v n, do thi t k , nguyên nhân h

h ng do qu n lý ch t l ng đ p đ p trong quá trình thi công chi m t l đáng k Ch t

l ng đ p đ p ph thu c nhi u vào công tác qu n lý k thu t và bi n pháp t ch c thi công

Trong ch ng 1, lu n v n đã đ a ra v n đ t ng quan v qu n lý an toàn h ch a trên

th gi i và n c ta, đ c đi m và tình hình qu n lý liên quan đ n an toàn h Vi t Nam, tình tr ng h h ng và s c n thi t ph i qu n lý an toàn h đ p Thông qua các

n i dung c a ch ng 1, lu n v n đ nh h ng cho n i dung c s nghiên c u qu n lý

an toàn đ p giai đo n thi công xây d ng

CH NG 2 C S NGHIÊN C U QU N LÝ AN TOÀN P T GIAI O N THI CÔNG XÂY D NG

2.1 Các nhân t nh h ng đ n qu n lý an toàn thi công đ p đ t

lo i đ p này n u thi t b thoát n c h l u b t c ho c không làm vi c bình th ng, r t

d gây tr t mái h l u Ngoài ra, lo i đ p này d b h h ng do hi n t ng xói ng m

b, p có màng ch ng th m

V i m t c t đ p lo i này ph n l n kh i l ng đ p đ c đ p b ng các lo i v t li u có

h s th m l n (đ t pha l n d m s n, cát, cu i s i, đá) và có b ph n ch ng th m m ng

b ng v t li u có h s th m nh đ t o nên màng ng n n c V trí c a màng ch ng

th m này có th thay đ i t t ng nghiêng phía th ng l u đ n t ng lõi gi a đ p

V t li u làm màng ch ng th m có th là đ t sét, bê tông, bê tông asphalt ho c các lo i

v t hi n khác có chi u dày < 3m

Các lo i k t c u màng ch ng th m bên trong đ p nh b ng đ t ch a nhi u thành ph n sét hay các lo i v t li u c ng nh bê tông đ u r t d b n t n do chuy n v không đ u gây ra b i quá trình c k t c a đ p, s thay đ i c a m c n c th ng l u, lún không

đ u c a n n

c, p nhi u kh i

Lo i đ p đ t đ m nén đ c s dung r ng rãi nh t hi n nay là đ p nhi u kh i, trong đó

kh i đ t có h s th m nh đ c đ p gi a và hai bên là các kh i đ t có h s th m

l n h n đ c coi là l p v ho c l p gia t i Các l p v này gi n đ nh b o v cho

kh i lõi ch ng th m L p v th m n c phía th ng l u gi cho đ p n đ nh khi có

hi n t ng m c n c th ng l u rút nhanh M t c t đ p lo i này th ng có l p l c dày 2-3m đ c b trí gi a lõi ch ng th m và l p v h l u n i v i thi t b thoát

n c d i đáy đ p

p nhi u kh i phù h p v i các đ a ph ng khan hi m v t li u đ t ho c ph i s d ng các lo i đ t có tính tan rã, tr ng n , co ngót đ đ p đ p, khi đó s d ng m t c t đ p nhi u kh i có th kh ng ch các tác h i nguy c gây v đ p V i đ p có m t c t nhi u

kh i, trong thi công c n quan tâm đ n th t lên đ p theo chi u cao, s d ng đúng vùng v t li u trong thân đ p và qu n lý ch t l ng vùng chuy n ti p gi a các kh i đ p [10]

2.1.2 Nhân t k thu t

a, Ki m tra đánh giá tài li u đ a ch t

Trong giai đo n thi công, công tác kh o sát đ a ch t, đ a ch n ngoài vi c tuân th theo

theo đúng các quy chu n và tiêu chu n Vi t Nam 8477:2010 “ Công trình th y l i - yêu c u v thành ph n kh i l ng kh o sát đ a ch t trong các giai đo n l p d án và thi t k ” thì c n ph i t ng c ng ki m tra và đánh giá th ng xuyên trong quá trình thi công:

v i đi u ki n th c t Trên th c t nhi u n n đ p, m c dù trong quá trình kh o sát đ a

k thu t đã ti n hành đ y đ các thành ph n và kh i l ng công vi c theo quy đ nh,

nh ng khi m móng v n xu t hi n các đi u ki n b t l i ch a đ c d ki n, có th d n

đ n yêu c u thay đ i l i bi n pháp thi t k hay ph m vi, bi n pháp x lý n n

- C n có s th ng nh t v gi i pháp k thu t gi a ch nhi m thi t k và ch nhi m đ a

Trong giai đo n thi t k , do ch có th th c hi n m t s l ng h n ch các m u thí nghi m ch tiêu có lý c a đ t n n, vi c xác đ nh chính xác quá trình c k t khi xây

d ng đ p c ng nh bi n d ng khi gia t ng ch t t i r t khó kh n kh c ph c kh

n ng m t an toàn do n n gây ra, c n x lý tri t đ đ đi u ki n ch u l c và ch ng th m

tr c khi đ p l p đ t đ u tiên Tùy theo gi i pháp x lý n n mà có bi n pháp ki m tra,

kh ng ch ch t l ng phù h p Ngoài ra trong quá trình thi công c n b trí các thi t k quan tr c đo lún, đo bi n d ng, đo áp l c k r ng đ theo dõi và có bi n pháp x lý

t p v dòng th m và áp l c k r ng do m c n c h lên xu ng thay đ i trong m t th i gian

C n quan tâm đ n gi i pháp x lý ti p giáp gi a 2 kh i đ p tr c và kh i đ p sau có

s dãn cách th i gian do ph i phân đ t đ p đ p (khi m t kh i đ p tr c b khô, n t n

đ m gi a 2 l p đ t có s sai khác), gi a kh i đ p và m t ti p giáp bê tông, gi a kh i

đ p v i vai đ p đ m b o v lâu dài không t o ra các đ ng n c trong đ p

x lý đ m c a đ t tr c khi đ p đ p đ c nêu ph n ph l c c a TCVN 8297-2009 cho c 2 tr ng h p khi đ t quá khô ho c quá t

e, Ch n đ m thi công thích h p v i t ng lo i đ t

Khi thí nghi m đ t đ ch n dung tr ng khô thi t k cho t ng lo i đ t, ph i ti n hành

l p bi u đ bi u di n quan h gi a dung tr ng khô và đ m c a đ t, bi u đ có d ng Parabol mà đ nh là giá tr kmax ng v i đ m t i u ( o)

Tuy nhiên trong th c t thi công đ m nén đ t, r t ít khi đ t đ c kmax, do v y ng i thi t k ph i ch n dung tr ng khô ktc thi công thích h p đ có th đ m b o các ch tiêu kinh t và k thu t

Hình 2.1 Bi u đ quan h gi a dung tr ng khô c a đ t và đ m c a đ t

Theo bi u đ trên có th th y cùng v i m t ch s k thi công, có hai ch s % Các

ch s n m phía ph i c a o t i u g i là nhánh t Theo k t qu nghiên c u và

t ng k t kinh nghi m thi công đ p đ t đ m nén, đ i v i khu v c các t nh mi n núi phía

B c là n i đ t có hàm l ng đ t th t nhi u, không d tan rã và không b lún t thì nên

ch n đ m nhánh khô đ gi m b t s l ng đ m

f, V n đ thí nghi m dung tr ng khô c a đ t

Công tác thí nghi m dung tr ng khô c a đ t t i hi n tr ng là r t quan tr ng Ngoài

vi c ph i đ m b o các d ng c thí nghi m đ t chu n, các cán b th c hi n thí nghi m

c n ph i linh ho t, có nh n xét tr c quan các m u đ t th t chính xác đ có th đánh giá các k t qu thí nghi m m t cách chính xác và th c hi n đúng quy trình thí nghi m Trong m t lô đ t thí nghi m có th l n m t s m u đ t không đ i di n (ví d m u đ t

có thành ph n sét h u c quá l n l n nh ng viên s i s n l n…), n u k t qu thí nghi m cho các ch s sai khác nhi u so v i ch s k thi t k thì ph i xem xét đi u ch nh

nh t thi t c n ph i ti n hành x i b m t

Trong tr ng h p có s gián đo n v th i gian khi thi công các l p đ t tr c sau thì

nh t thi t ph i x lý m t ti p giáp theo đúng yêu c u v bóc l p phong hóa n t n phía trên do th i ti t, v đ m, đánh x m t o liên k t m t s đ p đã x y ra hi n t ng dòng th m xu t hi n trên mái h l u, quá trình đào mái đ p đ x lý cho th y th m t p trung l p ti p giáp do x lý ch a đúng k thu t, đ ch t và ch t l ng 2 l p đ p khác nhau

2.1.3 Nhân t qu n lý t ch c thi công

a, Thi t k t ch c thi công

Sau khi có thi t k đ c phê duy t, công tác thi t k t ch c thi công là khâu quan

tr ng không th thi u và nh h ng nhi u đ n an toàn thi công đ p đ t:

- D n dòng thi công: n i dung chính c a d n dòng thi công là đ a ra đ c ph ng án

d n dòng trong su t th i gian thi công đ p đ p, chia ra đ c các giai đo n d n dòng;

t n su t, l u l ng thi t k d n dòng, công d n n c, ch n n c trong t ng giai đo n;

d a trên k t qu tính toán th y l c, th y v n tính đ c m c n c, kích th c công trình trong t ng giai đo n Vi c ch n t n su t l u l ng thi t k d n dòng không đúng

s d n đ n tính sai m c n c, kích th c và cao trình công trình d n và ch n n c

Th c t đã có m t s tr ng h p x y ra, d n đ n h móng hay đ p đ t đang đ p s m t

an toàn ngay trong khi đang thi công, nh t là khi có l Ngoài ra, m t s công trình

do ph ng án d n dòng ban đ u ch a phù h p ph i đi u ch nh d n đ n t ng kh i

l ng công trình và làm ch m ti n đ

- Công tác ch n dòng: v i công trình có l u v c nh , dòng ch y mùa ki t nh , vi c

- Phân đ t đ p đ p: Do kh i l ng và chi u cao l n, h u h t các đ p đ t đ u đ c

phân đ t trong quá trình thi công tr các đ p đ p trong m t mùa khô Thông s c a

vi c phân là đ a ra đ c v trí đ p, cao trình, m t c t và kh i l ng c n đ p trong t ng

đ t Vi c phân đ p đ p đ p th ng chia theo mùa khô và mùa l Do đ m nh h ng

đ n thi công đ p nên s ngày th c t đ p đ p trong mùa khô nhi u h n mùa m a các t nh phía B c, s ngày có th đ p đ p vào các tháng mùa m a kho ng 10-15 ngày, trong khi vào mùa khô có th thi công g n nh c tháng D a trên th c t này đ phân chia kh i l ng và m t c t đ p phù h p cho t ng đ t Thông th ng đ t đ p đ p vào mùa khô sau khi ch n dòng có c ng đ yêu c u cao nh t, nhi u tr ng h p ph i ch n

ph ng án đ p theo m t c t kinh t m i đáp ng cao trình ch ng l

Ngoài c s v kh i l ng và cao trình, khi phân đ t đ p đ p c n c n c đi u ki n thi công (m t b ng công tr ng, đ r ng m t đ p, đ ng v n chuy n) và kh n ng th c t

v thi t b c a đ n v thi công đ phân đ t thi công đ p đ m b o an toàn, đ c bi t giai

đo n v t l nói trên Th c t khi thi công, m t s đ n v ti n hành phân đ t d a ch

y u vào phân chia kh i l ng mà ch a xem xét đ y đ các c s trên d n đ n c ng

đ không đ u, khó kh n trong huy đ ng thi t b giai đo n v t l

- T c đ lên đ p theo chi u cao: T c đ lên đ p theo chi u cao nh h ng đ n quá

trình c k t, chuy n v c a kh i đ t và quá trình lún c a c đ p và n n N u t c đ đ p theo chi u cao quá nhanh d d n đ n lún n t đ p Các y u t nh lo i đ t, đ m, đ

ch t, góc ma sát trong, kh n ng thoát n c… nh h ng đ n t c đ lên đ p

K t qu đo đ c lún m t s đ p phía B c chi u cao kho ng 25-30m (Khe Chão - B c Giang, T Hi u- Yên Bái…) cho th y đ p lún m nh trong giai đo n đang thi công:

th i gian 60 ngày đ u sau khi đ p đ p lún nhanh, sau th i gian 120-150 ngày đ lún

đ p t ng đ u và ch m h n, t 150 - 300 ngày quá trình lún ch m l i và quá trình lún

n đ nh c a đ p kho ng 2,5-3 n m, v i đ t á sét, t c đ lên đ p kho ng 4-6m/ tháng là phù h p T c đ này th ng đ c t v n thi t k tính toán và quy đ nh tránh lún

n t đ p do thi công quá nhanh, vi c phân đ t đ p đ p c n tuân theo quy đ nh này

đi m công trình th y l i, công vi c thi công t p trung nhi u vào mùa khô nên khi b

ch m gây kéo dài th i gian sang mùa khô n m sau, lãng phí ti n v n và nh h ng đ n

ch t l ng công trình

c, Giám sát thi công

Công tác giám sát thi công trong quá trình thi công đ p có vai trò quan tr ng đ n đ m

b o an toàn và ch t l ng công trình Công tác giám sát không ch đ i v i bi n pháp thi công, ch t l ng thi công mà c n giám sát c công tác t ch c thi công, vi c th c

hi n ti n đ c a nhà th u theo k ho ch đã đ c Ch đ u t (C T) phê duy t, công tác phòng ch ng l t bão và an toàn công trình Tr ng h p có s sai khác c n ph i báo cáo k p th i v i C T

Th c t hi n nay nhi u công trình còn thi u l c l ng T v n giám sát (TVGS) có kinh nghi m trong thi công công trình đ t Cán b giám sát viên các đ n v ph n l n

th c hi n theo th i v , đ c các t ch c T v n tuy n ch n th c hi n khi có h p đ ng Nhi u k s TVGS ch a đáp ng yêu c u v n ng l c và kinh nghi m trong thi công

đ p đ t Ngoài ra, c ch thu hút và ch đ đãi ng ch a th c s phù h p v i vai trò

c a h trong vi c đ m b o an toàn lâu dài cho công trình Bên c nh đó, bi n pháp qu n

lý ch ng ch hành ngh TVGS các đ a ph ng ch a ch t ch

Quá trình thi công đ p đ t b chi ph i b i nhi u yêu t khách quan và ch quan Trong

ph m vi c a lu n v n, tác gi t p trung vào các y u t ch quan do con ng i và công tác qu n lý Xu t phát t th c tr ng nhi u công trình, các n i dung trên còn b sai sót: ch n lo i k t c u, m t c t đ p ch a phù h p v i đi u ki n v t li u đ a ph ng; đánh giá tài li u đ a ch t n n; công tác đ p đ t, ch n ph ng án d n dòng hay t n su t

l u l ng thi t k d n dòng ch a phù h p, qu n lý ti n đ ch a sát…d n đ n s c

đ p ngay trong giai đo n thi công ho c khi đ p làm vi c Do v y c n phân tích góp

ph n đ cán b qu n lý thi công đ p t ng tính ch đ ng khi th c hi n và làm c s đ

xu t gi i pháp an toàn đ p trong các ph n sau

2.2 C s nghiên c u công tác qu n lý ch t l ng

Qu n lý ch t l ng công trình (CLCT) xây d ng là t p h p các ho t đ ng t đó đ ra các yêu c u, quy đ nh và th c hi n các yêu c u, quy đ nh đó b ng các bi n pháp nh

ch t l ng trong các giai đo n t chu n b đ u t , th c hi n đ u t , k t thúc xây d ng

và đ a công trình vào khai thác s d ng

Lu t xây d ng s 50/2014/QH13 đ c Qu c h i khóa 13, k h p th 7 thông qua ngày 18/6/2014 có hi u l c t 01/01/2015 Sau khi có lu t xây d ng m i, Chính ph ban hành Ngh đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015 v qu n lý d án đ u t xây d ng; Ngh đ nh s 46/2015/N -CP ngày 12/5/2015 v qu n lý ch t l ng và b o trì công trình xây d ng có hi u l c t 01/7/2015

2.2.2 M t s mô hình qu n lý ch t l ng công trình

2.2.2.1 M t s mô hình qu n lý CLCT n c ngoài

a, Mô hình QLCL công trình Nga

Liên bang Nga, y ban Nhà n c v xây d ng đ c Chính ph giao th ng nh t

qu n lý nhà n c v xây d ng, T ng C c qu n lý CLCT xây d ng giúp y ban th c

hi n ch c n ng qu n lý nhà n c v CLCT xây d ng

Trong nh ng n m qua, y ban Nhà n c v xây d ng đã xây d ng mô hình ho t đ ng

v i s tham gia c a các doanh nghi p TVGS, qu n lý d án chuyên nghi p Nhà n c