Phân tích thực trạng, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng thiết kế tại công ty cổ phần tư vấn và xây dựng bắc việt

Tác gi Tr ng ình Nhu... Ngành ngh kinh doanh ...

L I C M N

u tiên tôi xin đ c g i l i c m n chân thành đ n gia đình, ng i thân đã t o m i

đi u ki n thu n l i v tinh th n và v t ch t trong su t quá trình h c t p t i Tr ng i

h c Th y L i

H n th n a v i t t c s kính tr ng, bi t n sâu s c nh t, tôi xin chân thành bày t lòng bi t n c a mình t i s h ng d n t n tình chu đáo c a giáo viên h ng d n GS.TS V Thanh Te và các th y, cô Khoa Công trình, Khoa Kinh t và Qu n lý, Phòng ào t o i h c và sau i h c cùng toàn th các th y, cô giáo Tr ng i h c

Th y L i ng th i tôi c ng xin chân thành c m n các đ ng nghi p Công ty C

ph n T v n và Xây d ng B c Vi t đã t o đi u ki n thu n l i nh t cho tôi hoàn thành

lu n v n này.Cu i cùng tôi xin chân thành c m n t p th các anh ch , các b n l p 22QLXD11, nh ng ng i b n tuy t v i c a tôi trong su t quá trình h c t p

Do nh ng h n ch v ki n th c, th i gian, kinh nghi m và tài li u tham kh o nên thi u sót và khuy t đi m là đi u không th tránh kh i Vì v y tôi mong nh n đ c s góp ý,

ch b o c a các th y, cô và đ ng nghi p, đó chính là s giúp đ quý báu mà tôi mong

mu n nh t đ c g ng hoàn thi n h n trong quá trình nghiên c u và công tác sau này Xin chân thành c m n!

Hà N i, ngày 10 tháng 08 n m 2016

Tác gi

Tr ng ình Nhu

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan toàn b lu n v n là do tôi đã tr c ti p nghiên c u, tìm tòi, h c h i đ hoàn thành hoàn toàn không có s sao chép t các lu n v n khác Tôi xin ch u trách nhi m v đ tài lu n v n c a mình

Tác gi

Tr ng ình Nhu

M C L C

L I C M N i

L I CAM OAN ii

DANH M C CÁC HÌNH NH vi

DANH M C B NG BI U vii

DANH M C CÁC T VI T T T VÀ GI I THÍCH THU T NG viii

L I M U 1

I Tính c p thi t c a đ tài 1

II M c đích c a tài 1

III i t ng và ph m vi nghiên c u 1

IV Ph ng pháp nghiên c u 2

V K t qu đ t đ c 2

CH NG 1 T NG QUAN V CH T L NG CÔNG TRÌNH XÂY D NG VÀ CÁC V N CH T L NG LIÊN QUAN N THI T K 3

1.1 Ch t l ng công trình xây d ng 3

1.1.1 Th nào là công trình xây d ng, d án đ u t xây d ng 3

1.1.2 Khái ni m v ch t l ng 5

1.1.3 N i dung ch t l ng công trình xây d ng 7

1.2 Các v n đ v ch t l ng liên quan đ n thi t k 11

1.2.1 Vai trò c a thi t k trong công trình xây d ng 11

1.2.2 Các v n đ ch t l ng liên quan đ n thi t k 14

K t lu n ch ng I 20

CH NG 2: C S KHOA H C VÀ PHÁP LÝ V CH T L NG THI T K 22

2.1 C s khoa h c v ch t l ng thi t k 22

2.1.1 N i dung ch t l ng thi t k 22

2.1.2 Tiêu chí đánh giá ch t l ng thi t k 23

2.1.3 T m quan tr ng c a ch t l ng thi t k 25

2.1.4 Các y u t nh h ng đ n ch t l ng thi t k 26

2.2 C s pháp lý v ch t l ng thi t k 30

2.2.1 Quy đ nh hi n hành liên quan đ n ch t l ng thi t k 30

2.2.2 Yêu c u chung đ i v i thi t k 32

2.2.3 Yêu c u đ i v i t ch c, cá nhân tham gia thi t k 33

K t lu n ch ng II 37

CH NG 3: XU T M T S GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG THI T K T I CÔNG TY C PH N T V N VÀ XÂY D NG B C VI T 39

3.1 Gi i thi u chung v công ty 39

3.1.1 S l c v công ty 39

3.1.2 Ngành ngh kinh doanh 40

3.1.3 C c u t ch c b máy ho t đ ng c a công ty 40

3.1.4 Công ngh và máy móc thi t b c a công ty 42

3.1.5 Ngu n nhân l c c a công ty 43

3.2 Tình hình ho t đ ng t v n thi t k c a công ty trong th i gian t n m 2010 đ n n m 2015 44

3.2.1 Khái quát ho t đ ng t v n thi t k c a công ty trong th i gian t n m 2010 đ n n m 2015 44

3.2.2 Phân tích, đánh giá th c tr ng ch t l ng thi t k các công trình, d án công ty đã th c hi n trong th i gian t n m 2010-2015 46

3.3 Phân tích, đánh giá th c tr ng qu n lý ch t l ng h s thi t k c a công ty t n m 2010 - 2015 48

3.3.1 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng h s thi t k c a công ty 49

3.3.2 u đi m trong công tác qu n lý ch t l ng h s thi t k c a công ty 49

3.3.3 Nh c đi m còn t n t i trong công tác qu n lý ch t l ng h s thi t k c a công ty 50

3.4 M c tiêu phát tri n c a công ty 50

3.4.1 M c tiêu tr c m t 50

3.4.2 M c tiêu lâu dài 51

3.5 M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng h s thi t k c a công ty 52

3.5.1 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 52

3.5.2 Nâng cao ch t l ng trang thi t b , ph n m m ng d ng 54

3.5.3 Ki m soát, nâng cao ch t l ng d li u đ u vào thi t k 54

3.5.5 M t s gi i pháp khác 70

K t lu n ch ng III 72

K T LU N VÀ KI N NGH 73

K t lu n 73

Ki n ngh 74

1 Ki n ngh đ i v i nhà n c 74

2 Ki n ngh đ i v i công ty 75

3 H ng nghiên c u ti p theo 75

TÀI LI U THAM KH O 77

Ti ng Vi t 77

Internet 78

PH L C 79

DANH M C CÁC HÌNH NH

Hình 1.1 S c s p h m đ ng t u đi n ng m (MRT) t i Singapore, n m 2004 10

Hình 1.2 Mô hình 3D đ p th y đi n S n La 13 Hình 1.3 p th y đi n Hoover l n nh t n c M và h nhân t o l n nh t th gi i Lake Mead 17 Hình 3.1 S đ t ch c công ty c ph n t v n và xây d ng B c Vi t 41

Hình 3.2: N i dung chính c a tiêu chu n ISO 9001:2008 61

ch t l ng t t là m t y u t quan tr ng đ có m t công trình đ m b o ch t l ng, là c

s đ kh ng đ nh n ng l c c a công ty, t o d ng ni m tin đ i v i ch đ u t

Công ty C ph n T v n và Xây d ng B c Vi t là m t doanh nghi p ho t đ ng ch

y u trong l nh v c t v n thi t k các công trình Th y l i Ho t đ ng trong m t l nh

v c có m c đ c nh tranh cao hi n nay, v i m c tiêu đ i m i, t ng t c phát tri n,

kh ng đ nh v trí trong ngành và m r ng quy mô toàn di n thì vi c nâng cao ch t

l ng h s thi t k có ý ngh a h t s c quan tr ng trong quy ho ch chi n l c đ c Ban lãnh đ o công ty thông qua

Xu t phát t th c t đó, đ tài “Phân tích th c tr ng, đ xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng thi t k t i Công ty C ph n T v n và Xây d ng B c Vi t” đ c tác

i t ng nghiên c u c a lu n v n là doanh nghi p t v n thi t k các công trình

- i u tra thu th p thông tin

- Ph ng pháp phân tích đánh giá, so sánh, t ng k t kinh nghi m

CH NG 1 T NG QUAN V CH T L NG CÔNG TRÌNH XÂY

nhà , công trình công nghi p, giao thông, th y l i, n ng l ng và các công trình khác

D án đ u t xây d ng là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c s d ng v n đ

ti n hành ho t đ ng xây d ng đ xây d ng m i, s a ch a, c i t o công trình xây d ng

nh m phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong

th i h n và chi phí xác đ nh giai đo n chu n b d án đ u t xây d ng, d án đ c

th hi n thông qua Báo cáo nghiên c u ti n kh thi đ u t xây d ng, Báo cáo nghiên

c u kh thi đ u t xây d ng ho c Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng [11]

1.1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng

D án đ u t xây d ng đ c phân lo i theo quy mô, tính ch t, lo i công trình chính

c a d án g m: D án quan tr ng qu c gia, d án nhóm A, d án nhóm B và d án nhóm C theo các tiêu chí quy đ nh c a pháp lu t v đ u t công và đ c quy đ nh chi

ti t t i Ph l c I ban hành kèm theo Ngh đ nh này

D án đ u t xây d ng công trình ch c n yêu c u l p Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng g m:

+ Công trình xây d ng s d ng cho m c đích tôn giáo

+ Công trình xây d ng m i, s a ch a, c i t o, nâng c p có t ng m c đ u t d i 15 t

đ ng (không bao g m ti n s d ng đ t)

D án đ u t xây d ng đ c phân lo i theo lo i ngu n v n s d ng g m: D án s

d ng v n ngân sách nhà n c, d án s d ng v n nhà n c ngoài ngân sách và d án

s d ng v n khác [5]

1.1.1.3 Trình t th c hi n đ u t xây d ng

Trình t th c hi n đ u t xây d ng theo quy đ nh t i Kho n 1, i u 50 c a Lu t Xây

d ng n m 2014 có ba giai đo n g m chu n b d án, th c hi n d án và k t thúc xây

d ng đ a công trình c a d án vào khai thác s d ng, tr tr ng h p xây d ng nhà

l p, th m đ nh, phê duy t thi t k , d toán xây d ng; c p gi y phép xây d ng (đ i v i công trình theo quy đ nh ph i có gi y phép xây d ng); t ch c l a ch n nhà th u và ký

k t h p đ ng xây d ng; thi công xây d ng công trình; giám sát thi công xây d ng; t m

ng, thanh toán kh i l ng hoàn thành; nghi m thu công trình xây d ng hoàn thành; bàn giao công trình hoàn thành đ a vào s d ng; v n hành, ch y th và th c hi n các

Các b n v thi t k đã đ c th m đ nh, đóng d u đ c giao l i cho ch đ u t và ch

đ u t có trách nhi m l u tr theo quy đ nh c a pháp lu t v l u tr Ch đ u t có trách nhi m đáp ng k p th i yêu c u c a c quan chuyên môn v xây d ng khi c n xem xét h s đang l u tr này Ch đ u t n p t p tin (file) b n v và d toán ho c

t p tin b n ch p (đã ch nh s a theo k t qu th m đ nh) v c quan chuyên môn theo

quy đ nh t i Kho n 13, i u 3 Lu t Xây d ng n m 2014 đ qu n lý [5]

Trên th gi i, khái ni m v ch t l ng đã t lâu luôn gây ra nh ng tranh cãi ph c

t p Nguyên nhân ch y u c a tình tr ng này là các khái ni m v ch t l ng nói chung và ch t l ng s n ph m nói riêng đ c nêu ra d i các góc đ khác nhau c a

m i cách ti p c n, m i cách nhìn nh n riêng bi t

Theo quan đi m tri t h c, ch t l ng là tính xác đ nh b n ch t nào đó c a s v t, hi n

t ng, tính ch t mà nó kh ng đ nh nó chính là cái đó ch không ph i là cái khác ho c

c ng nh nó mà nó t o ra m t s khác bi t v i m t khách th khác Ch t l ng c a khách th không quy v nh ng tính ch t riêng bi t c a nó mà g n ch t v i khách th

nh m t kh i th ng nh t bao ung toàn b khách th Theo quan đi m này thì ch t

l ng đã mang trong nó m t ý ngh a h t s c tr u t ng, nó không phù h p v i th c t đang đòi h i

M t quan đi m khác v ch t l ng c ng mang m t tính ch t tr u t ng Ch t l ng theo quan đi m này đ c đ nh ngh a nh là m t s đ t m t m c đ hoàn h o mang tính ch t tuy t đ i Ch t l ng là m t cái gì đó mà làm cho m i ng i m i khi nghe

th y đ u ngh ngay đ n m t s hoàn m t t nh t, cao nh t Nh v y, theo ngh a này thì

ch t l ng v n ch a thoát kh i s tr u t ng c a nó ây là m t khái ni m còn mang

n ng tính ch t ch quan, c c b và quan tr ng h n, khái ni m này v ch t l ng v n

ch a cho phép ta có th đ nh l ng đ c ch t l ng Vì v y, nó ch mang m t ý ngh a

nghiên c u lý thuy t mà không có kh n ng áp d ng trong kinh doanh

M t quan đi m th 3 v ch t l ng theo đ nh ngh a c a W A Shemart, m t nhà qu n

lý ng i M , là ng i kh i x ng và đ o di n cho quan đi m này đ i v i v n đ v

ch t l ng và qu n lý ch t l ng Shemart cho r ng “ch t l ng s n ph m trong s n

xu t kinh doanh công nghi p là m t t p h p nh ng đ c tính c a s n ph m ph n ánh giá tr s d ng c a nó” So v i nh ng khái ni m tr c đó v ch t l ng thì khái ni m này, Shemart đã coi ch t l ng nh m t v n đ c th và có th đ nh l ng đ c Theo quan đi m này thì ch t l ng s n ph m s là m t y u t nào đó t n t i trong các

đ c tính c a s n ph m và vì t n t i trong các đ c tính c a s n ph m cho nên ch t l ng

s n ph m cao c ng đ ng ngh a v i vi c ph i l p cho các s n ph m nh ng đ c tính t t

h n ph n ánh m t giá tr cao h n cho s n ph m và nh v y chi phí s n xu t s n ph m

c ng cao h n, làm cho giá bán c a s n ph m m t ch ng m c nào đó khó đ c ng i tiêu dung và xã h i ch p nh n Do v y, quan đi m v ch t l ng này c a Shemart

m t m t nào đó có m t ý ngh a nh t đ nh nh ng nhìn chung đây là m t quan đi m đã tách r i ch t l ng v i ng i tiêu dung và các nhu c u c a h Nó không th th a mãn

đ c các đi u ki n v kinh doanh và c nh tranh trong b i c nh hi n nay

Quan đi m th 4 v ch t l ng xu t phát t phía ng i s n xu t Theo h quan đi m này, ch t l ng s n ph m là s đ t đ c và tuân th đúng nh ng tiêu chu n, nh ng yêu c u v kinh t và k thu t đã đ c đ t ra t tr c trong khâu thi t k s n ph m Theo quan đi m này, ch t l ng g n li n v i v n đ công ngh và đ cao vai trò c a công ngh trong vi c t o ra s n ph m v i ch t l ng cao Quan đi m này cho r ng

“ch t l ng là m t trình đ cao nh t mà m t s n ph m có đ c khi s n xu t” Do xu t phát t phía ng i s n xu t nên khái ni m v ch t l ng theo quan đi m này còn có nhi u b t c p mang tính b n ch t và khái ni m này luôn đ t ra cho các nhà s n xu t

nh ng câu h i không d gì gi đáp đ c Theo khái ni m v ch t l ng này, các nhà

s n xu t không tính đ n nh ng tác đ ng luôn luôn thay đ i c a môi tr ng kinh doanh

và h qu t t y u c a nó, trong khi h đang say x a v i nh ng s n ph m ch t l ng cao c a h thì c ng là lúc nhu c u c a ng i tiêu dung đã chuy n sang m t h ng khác, m t c p đ cao h n

kh c ph c nh ng h n ch t n t i và nh ng khuy t đi m trong khái ni m trên bu c các nhà qu n lý, các t ch c, doanh nghi p s n xu t kinh doanh ph i đ a ra m t khái

ni m bao quát h n, hoàn ch nh h n v ch t l ng s n ph m, khái ni m này m t m t

ph i đ m b o đ c tính khách quan m t khác ph i ph n ánh đ c v n đ hi u qu c a

l i cho doanh nghi p, cho t ch c C th h n, khái ni m v ch t l ng s n ph m này

ph i th c s xu t phát t h ng ng i tiêu dung Theo quan đi m này thì “ch t l ng

là s phù h p m t cách t t nh t v i các yêu c u và m c đích c a ng i tiêu dùng”, v i khái ni m trên v ch t l ng thì b c đ u tiên c a quá trình s n xu t kinh doanh ph i

là vi c nghiên c u và tìm hi u nhu c u ng i tiêu dùng v các lo i s n ph m hàng hóa

ho c d ch v mà doanh nghi p cung c p trên th tr ng Các nhu c u c a th tr ng và

ng i tiêu dùng luôn luôn thay đ i đòi h i các t ch c, các doanh nghi p tham gia s n

xu t kinh doanh ph i liên t c đ i m i c i ti n ch t l ng, đáp ng k p th i nh ng thay

đ i c a nhu c u c ng nh c a hoàn c nh các đi u ki n s n xu t kinh doanh ây là

nh ng đòi h i r t c b n mang tính ch t đ c tr ng c a n n kinh t th tr ng và nó đã

tr thành nguyên t c ch y u nh t trong s n xu t kinh doanh hi n đ i ngày nay M c

dù v y, quan đi m trên đây v ch t l ng s n ph m v n còn nh ng nh c đi m c a

nó ó là s thi u ch đ ng trong các quy t đ nh s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p S ph thu c quá nhi u và ph c t p c a doanh nghi p vào khách hàng, ng i tiêu dung có th làm cho v n đ qu n lý tr lên ph c t p và khó kh n h n Tuy v y, nó

là m t đòi h i t t y u mang tính ch t th i đ i và l ch s

Nh v y, ch t l ng dù đ c hi u theo nhi u cách khác nhau d a trên nh ng cách ti p

c n khác nhau đ u có m t đi m chung nh t, “đó là s phù h p v i yêu c u” Yêu c u này bao g m c các yêu câu c a khách hàng mong mu n tho mãn nh ng nhu c u c a mình và c các yêu c u mang tính k thu t, kinh t và các tính ch t pháp lý khác V i nhi u các khái ni m d a trên các quan đi m khác nhau nh trên, do v y trong quá trình qu n tr ch t l ng c n ph i xem ch t l ng s n ph m trong m t th th ng nh t Các khái ni m trên m c dù có ph n khác nhau nh ng không lo i tr mà b xung cho nhau C n ph i hi u khái ni m v ch t l ng m t cách có h th ng m i đ m b o hi u

đ c m t cách đ y đ nh t và hoàn thi n nh t v ch t l ng [8]

1.1.3.1 C h t l ng công trình xây d ng

Ch t l ng công trình xây d ng là nh ng yêu c u v an toàn, b n v ng, k thu t và

m thu t c a công trình nh ng ph i phù h p v i quy chu n và tiêu chu n xây d ng, các quy đ nh trong v n b n quy ph m pháp lu t có liên quan và h p đ ng kinh t

Ch t l ng công trình xây d ng không ch đ m b o s an toàn v m t k thu t mà còn

ph i th a mãn các yêu c u v an toàn s d ng có ch a đ ng y u t xã h i và kinh t

Có đ c ch t l ng công trình xây d ng nh mong mu n, có nhi u y u t nh h ng, trong đó y u t c b n nh t là n ng l c qu n lý (c a chính quy n, c a ch đ u t ) và

n ng l c c a các nhà th u tham gia các quá trình hình thành s n ph m xây d ng

T góc đ b n thân s n ph m xây d ng và ng i th h ng s n ph m xâyd ng, ch t

l ng công trình xây d ng đ c đánh giá b i các đ c tính c b n nh : công n ng, đ

ti n d ng; tuân th các tiêu chu n k thu t; đ b n v ng, tin c y; tính th m m ; an toàn trong khai thác, s d ng, tính kinh t ; và đ m b o v tính th i gian (th i gian

ph c v c a công trình) R ng h n, ch t l ng công trình xây d ng còn có th và c n

đ c hi u không ch t góc đ c a b n thân s n ph m và ng i h ng th s n ph m xây d ng mà còn c trong quá trình hình thành s n ph m xây d ng đó M t s v n đ

c b n trong đó là:

- Ch t l ng công trình xây d ng c n đ c quan tâm ngay t khi hình thành ý t ng

v xây d ng công trình, t khâu quy ho ch, l p d án, ch t l ng kh o sát, ch t l ng thi t k

v i vi c ban hành các chính sách, các v n b n pháp quy t ng c ng công tác qu n lý

ch t l ng công trình xây d ng, chúng ta đã xây d ng đ c nhi u công trình xây

d ng, công nghi p, giao thông, th y l i… ch t l ng, thi t th c góp ph n quan tr ng vào s phát tri n chung c a n n kinh t qu c dân

Tuy nhiên, bên c nh nh ng công trình đ t ch t l ng, c ng còn không ít công trình có

ch t l ng kém, không đáp ng đ c yêu c u s d ng, công trình n t, v , lún s t,

th m d t, bong d p đ a vào s d ng th i gian ng n đã h h ng gây t n kém, ph i s a

ch a, phá đi làm l i Nhi u công trình không ti n hành b o trì ho c b o trì không đúng

đ nh k làm gi m tu i th công trình Cá bi t m t s công trình gây s c làm thi t

h i r t l n đ n ti n c a và tính m ng, nh h ng tr c ti p đ n hi u qu đ u t

n c ta, theo s li u ch a đ y đ c a C c Giám đ nh Nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng, hàng n m có kho ng 0,28 - 0,56% công trình b s c , nh v y v i hàng v n công trình đ c tri n khai c ng đã có hàng tr m công trình b s c , các công trình này g p s c do nh ng nguyên nhân khác nhau, trong đó, thi t k đ c xem là m t trong nh ng nguyên nhân gây nên và c n đ c đ c bi t quan tâm Ví d

nh s c v đ p Su i Hành Khánh Hòa, làm ch t 4 ng i do b n c cu n, gây thi t h i trên 100ha cây l ng th c, cu n trôi 20 ngôi nhà và 20 ha đ t tr ng tr t b cát

s i vùi l p M t trong nh ng nguyên nhân gây ra s c đó là do thi t k ch n sai ch tiêu trung bình c a nhi u lo i đ t, l a ch n k t c u đ p không h p lý

Trên th gi i, s c công trình xây d ng luôn là v n đ đ c các n c đ c bi t quan tâm b i nh ng thi t h i gây ra là r t l n Ví d : s c s p h m đ ng tàu đi n ng m

(MRT) t i Singapore, n m 2004 đã làm cho 4 công nhân thi t m ng, nhi u ng i b

th ng, nh h ng t i 15 nghìn ng i s ng t i các tòa nhà lân c n c ng nh h th ng thoát n c tránh bão l t M t trong nh ng nguyên nhân chính gây ra s c này là thi t

k sai t i các m i n i c a thanh ch ng thép trong h th ng ch ng; ph ng pháp ph n

t h u h n thi u chính xác; thi u các b c ki m đ nh thi t k ; thi u các ph ng án đánh giá và x lý t i hi n tr ng khi các s c cho t ng ch n đ c phát hi n c ng

nh đ chuy n v ngang l n đ c ghi nh n

Hình 1.1: S c s p h m đ ng t u đi n ng m (MRT) t i Singapore, n m 2004

Nh v y, th c t cho th y ch t l ng công trình xây d ng luôn là v n đ c p thi t, đ c

bi t quan tr ng đ i v i các n c trên th gi i nóichung và n c ta nói riêng, b i hàng

n m có r t nhi u công trình đ c xây d ng, tuy nhiên, v n còn t n t i nh ng công trình có ch t l ng ch a t t, g p ph i s c gây ra nh ng thi t h i nghiêm tr ng v con

ng i c ng nh nh h ng tr c ti p đ n kinh t - xã h i c a các qu c gia M t trong

nh ng nguyên nhân d n t i công trình có ch t l ng kém, x y ra các s c , h h ng là công tác thi t k , vì v y, ch t l ng thi t k là m t đ tài c n đ c quan tâm nh

m t gi i pháp quan tr ng giúp c i thi n ch t l ng công trình xây d ng

1.2 Các v n đ v ch t l ng liên quan đ n thi t k

1.2.1 Vai trò c a thi t k trong công trình xây d ng

1.2.1.1 N i dung thi t k trong công trình xây d ng

Thi t k là m t ho t đ ng thu c l nh v c đ u t và xây d ng mô t hình dáng ki n trúc, n i dung k thu t và tính kinh t c a các công trình xây d ng t ng lai thích ng

v i n ng l c s n xu t s n ph m hay d ch v và công d ng đã đ nh Thi t k đ c th c

hi n tr c khi ti n hành thi công công trình, d án n v thi t k đ c l a ch n b i

ch đ u t thông qua đ u th u ho c ch đ nh th u Theo đi u 54, ch ng V, Ngh đ nh 63/2014/N -CP v l a ch n nhà th u, đ i v i nh ng gói th u t v n có giá tr không quá 500 tri u đ ng, đ c áp d ng ch đ nh th u theo quy đ nh t i i m e, Kho n 1,

i u 22 c a Lu t u Th u s 43/2013/QH13 Trong tr ng h p các gói th u l n, có

th g m nhi u đ n v tham gia thi t k theo hình th c liên danh

D án đ u t xây d ng công trình có th g m m t ho c nhi u lo i công trình v i m t

ho c nhi u c p công trình khác nhau theo quy đ nh t i i u 8, Ngh đ nh 46/2015/N

-CP, Ngh đ nh v qu n lý ch t l ng và b o trì công trình xây d ng Tu theo quy mô,

tính ch t c a công trình xây d ng, vi c thi t k xây d ng công trình có th đ c th c

hi n theo m t b c, hai b c ho c ba b c nh sau:

+ Thi t k m t b c là thi t k b n v thi công đ c áp d ng đ i v i các công trình quy đ nh ch ph i l p báo cáo kinh t - k thu t xây d ng công trình Tr ng h p này

b c thi t k c s , b c thi t k k thu t và b c thi t k b n v thi công g p thành

m t b c g i là thi t k b n v thi công i v i nh ng công trình đ n gi n nh hàng rào, l p h c, tr ng h c, nhà , có th s d ng thi t k m u, thi t k đi n hình do c quan nhà n c có th m quy n ban hành đ tri n khai thi t k b n v thi công

+ Thi t k hai b c bao g m b c thi t k c s và b c thi t k b n v thi công đ c

áp d ng đ i v i các công trình quy đ nh ph i l p d án đ u t xây d ng công trình

Tr ng h p này, b c thi t k k thu t và b c thi t k b n v thi công đ c g p thành m t b c và g i là b c thi t k b n v thi công

+ Thi t k ba b c bao g m b c thi t k c s , b c thi t k k thu t và b c thi t

k b n v thi công áp d ng đ i v i các công trình quy đ nh ph i l p d án đ u t xây

d ng và có quy mô l n, ph c t p Vi c th c hi n thi t k ba b c do ng i quy t đ nh

1.2.1.2 Vai trò c a công tác thi t k

Thi t k là b c b t bu c khi th c hi n d án đ u t xây d ng Thi t k cung c p

th ng các quy chu n, ph ng pháp, tài li u chính ph c v quá trình thi công và qu n

lý v n hành khai thác công trình, d án, giúp cho quá trình thi công, qu n lý v n hành

đ c thu n l i, h p lý, hi u qu Ho t đ ng t v n thi t k xây d ng công trình tuy không tr c ti p t o ra s n ph m công trình nh ng đóng vai trò r t quan tr ng trong d

án, là khâu đ u tiên trong vi c ki m soát ch t l ng c a m t công trình

Thi t k có vai trò quy t đ nh đ n hình nh ki n trúc công trình, d án H th ng các

b n v , mô hình thi t k đ c c p đ u t phê duy t là c s đ th c hi n thi công

Hình 1.2: Mô hình 3D đ p th y đi n S n La

Thi t k đ a ra ph ng án, bi n pháp thi công, qu n lý v n hành công trình, d án, là giai đo n then ch t, nh h ng tr c ti p đ n s thu n l i hay khó kh n trong vi c th c

hi n các giai đo n còn l i c a vi c đ u t xây d ng công trình, d án

Thi t k tính toán, đ ra ph ng án k t c u công trình, lo i v t li u s d ng trong công

trình, qua đó có vai trò quy t đ nh đ n đ b n, đ n đ nh c a công trình xây d ng

Thi t k tính toán, t ng h p, ki m soát c ng nh phân b v n, chi phí xây d ng công trình, có vai trò quy t đ nh đ n hi u qu c a v n đ u t

Tóm l i, thi t k là khâu có vai trò quan tr ng hàng đ u trong ho t đ ng đ u t xây

d ng Nó có vai trò ch y u quy t đ nh hi u qu kinh t - xã h i c a d án đ u t , nh

h ng tr c ti p đ n các giai đo n khác c a quá trình đ u t xây d ng ng th i thi t

k xây d ng góp ph n t o ra môi tr ng m i, m t không gian thiên nhiên m i tho mãn yêu c u s n xu t, sinh ho t và đ i s ng c a con ng i c v m t v t ch t l n tinh

th n

1.2.2 Các v n đ ch t l ng liên quan đ n thi t k

Các v n đ ch t l ng s n ph m nói chung c ng chính là t ng h p nh ng yêu c u v các đ c tính c a s n ph m, m t s n ph m có ch t l ng t t khi nó phù h p, th a mãn

nh ng yêu c u c a khách hàng v nó T ng ng v i m i lo i s n ph m khác nhau,

v i m i nhu c u c a khác hàng khác nhau, ng i s n xu t ph i đáp ng nh ng m c đ khác nhau v các v n đ ch t l ng đó Trong thi t k , vi c đáp ng các v n đ v

ch t l ng nh m t y u t b t bu c đ i v i đ u ra c a s n ph m thi t k Các v n đ

ch t l ng đó là c s , là c n c đ các nhà thi t k h ng đ n trong quá trình s n

xu t nh m đ m b o nh ng yêu c u c a ch đ u t nói riêng và đ m b o ch t l ng thi t k c ng nh ch t l ng công trình xây d ng nói chung Các v n đ ch t l ng liên quan đ n thi t k bao g m:

* V n đ k thu t

ó là s tuân th các nguyên t c, quy t c, quy chu n v m t k thu t, đây c ng là y u

t c t lõi đ m t s n ph m nói chung đ c khách hàng ch p nh n hay các s n ph m thi t k có th đ c đ a vào thi công, s n xu t

V n đ k thu t trong thi t k xây d ng công trình đ c hi u là s tuân th các tiêu chu n, quy chu n v thi t k đã đ c Nhà n c, các B ban ngành so n th o nh m

đ m b o s an toàn, đ b n, tính h p lý c a công trình khi đ a vào thi công, khai thác,

v n hành Các tiêu chu n, quy chu n đ c xây d ng d a trên các nghiên c u, các tính toán, các tiêu chu n, quy chu n qu c t và d a trên nh ng kinh nghi m có tính chính xác cao

Trong thi t k , y u t k thu t luôn đ c quan tâm hàng đ u, b i nó s nh h ng tr c

ti p đ n các công tác khác c ng nh ch t l ng công trình Các b n v thi t k ph i có

s chính xác và đ ng nh t v kích th c c ng nh t l b n v , b i n u kích th c và t

l không đúng hay không đ ng nh t s d n t i thi công sai, làm nh h ng l n t i toàn

b công trình K s thi t k ph i luôn đ m b o vi c tính toán, chi ti t v có đ chính xác và h p lý cao, khi ch t l ng v m t k thu t t t thì s là ti n đ đ có m t công

trình v i ch t l ng t t; vì v y đây c ng là v n đ đ c ki m tra k l ng nh t b i các

đ n v th m tra, th m đ nh và ch đ u t

* V n đ kinh t

ây là m t trong nh ng v n đ r t quan tr ng đ i v i khách hàng khi ti p nh n m t

s n ph m nói chung, kinh t chính là y u t mang l i tính c nh tranh cho s n ph m, khi s n ph m đã đ m b o v m t k thu t nh ng l i có giá thành th p, m c tiêu hao nhiên li u h p lý s thu hút đ c s chú ý c a khách hàng t t h n

Trong thi t k công trình xây d ng, v n đ kinh t c ng r t quan tr ng, b i nó liên quan tr c ti p t i vi c đ u t xây d ng và hi u qu d án, ng i thi t k ph i tính toán, thi t k đ chi phí xây d ng công trình v a n m trong ngu n v n cung c p mà

v n ph i đ m b o v tiêu chí k thu t Các công trình xây d ng nói chung th ng c n

m t ngu n v n đ u t t ng đ i l n, v n đ u t s đ c phân b ra các h ng m c và công vi c khác nhau, ng i thi t k ph i n m b t th t rõ t m quan tr ng c ng nh yêu

c u v m t k thu t c a m i h ng m c, t đó có s phân b chi phí cho m i h ng m c

m t cách h p lý nh t, b i chi phí c a m i h ng m c, công vi c đ c đáp ng là y u t tiên quy t đ đ m b o ch t l ng c a h ng m c đó nói riêng và toàn b công trình, d

án nói chung Ngoài ra, vi c l a ch n máy móc, thi t b , ph ng án thi công, v n hành

c a nhà thi t k ngoài vi c đ m b o hi u qu s d ng c n l a ch n nh ng thi t b ít tiêu hao nhiên li u, giá thành h p lý, tránh đ i v n khi không c n thi t; c n ph i cân

đ i ngu n v n cho chi phí qu n lý v n hành, c ng nh các công tác khác tránh đ c lãng phí, không s d ng v n đ u t vào nh ng vi c không c n thi t

Nh ng l i ích, l i nhu n v kinh t - xã h i luôn đ c đ cao khi th c hi n đ u t , và đây c ng là y u t then ch t đ đi đ n quy t đ nh đ u t xây d ng m t công trình, d

án V n đ hi u qu d án c ng chính là v n đ c a thi t k , ng i thi t k ph i n m

đ c m c đích, đ u ra c a d án, t đó m i có nh ng nghiên c u, đ xu t, đ a ra

ph ng án công trình h p lý, hi u qu

Tóm l i, v n đ kinh t trong thi t k đ c đánh giá d a trên s h p lý c a vi c s

d ng, phân b ngu n v n đ i v i công trình và các h ng m c công trình L a ch n, đ

xu t máy móc, thi t b , ph ng án thi công, qu n lý v n hành h p lý, h n ch tiêu hao nhi u nhiên li u, chi phí, không gây lãng phí và đ c bi t đ i v n khi không c n thi t

* V n đ th m m

ó là đ c tr ng cho s truy n c m, s h p lý v hình th c, ki u dáng Hay nói cách khác nh ng s n ph m ngày nay ph i đ m b o s hoàn thi n v kích th c, ki u dáng

và tính cân đ i Khi xã h i ngày càng phát tri n thì các yêu c u v th m m đ i v i s n

ph m càng đ c khách hàng quan tâm và đ cao, th m m không ch ph n ánh s t

m , trau chu t c a ng i s n xu t mà còn ph n ánh s sáng t o, tính ngh thu t M t trong nh ng n t ng đ u tiên c a khách hàng v s n ph m là tính th m m c a s n

ph m, khi s n ph m đ m b o tính th m m thì s không ch làm cho khách hàng th y thích thú mà còn t o cho h s tin t ng đ i v i s n ph m Vì v y, v n đ th m m ngày càng đ c chú tr ng trong quá trình t o ra s n ph m

Trong thi t k , tính th m m c ng r t quan tr ng, s n ph m c a thi t k chính là các

b n v , các mô hình, hay nói cách khác chính là hình nh c a đ i t ng tr c khi xây

d ng hay s n xu t i v i nhi u d án, đ c bi t các d án ph c v du l ch, các v n đ

v th m m nh phong cách ki n trúc, các y u t đ p, l , b t m t, đ c coi nh m t trong nh ng yêu c u b t bu c c a ch đ u t đ i v i nhà thi t k Th m m trong thi t

k đ c th hi n chính v đ p c a công trình, d án sau khi hoàn thành, b i thi t k chính là toàn b ý t ng ki n trúc, là hình nh mô ph ng c a công trình, d án Ngày nay, có r t nhi u công trình đ c xây d ng ngoài nh ng m c đích chuyên môn còn

đ c xem đ n nh nh ng đi m th m quan, du l ch thú v , b i y u t th m m , s đ c đáo trong ki n trúc, s hài hòa v c nh quan c a nó ó c ng chính là s th a mãn y u

t th m m trong ch t l ng c a thi t k

Hình 1.3: p th y đi n Hoover l n nh t n c M và h nhân t o l n nh t th gi i

Lake Mead (M t trong nh ng đi m th m quan, du l ch thú v t i bang

Neveda – Hoa K )

Ngoài ra, m t khía c nh khác v th m m mà ng i thi t k c n quan tâm đó là s n

ph m mà h tr c ti p t o ra, hay nói cách khác chính là h s thi t k , là mô hình thi t

k ph i đ p, rõ ràng, tính chân th c cao, các nét v không ch ng chéo nhau, t o n

t ng t t v i ch đ u t , ng i xem

Tóm l i, v n đ th m m trong thi t k đ c đánh giá d a trên vi c công trình đ c

thi t k ph i đ p, có s h p lý, hài hòa trong ki u dáng, phong cách ki n trúc, đáp ng

đ c các yêu c u v hình th c c a ch đ u t Ngoài ra, h s thi t k , các mô hình

thi t k ph i đ m b o s ch, đ p, rõ ràng, t m

* V n đ an toàn

Nh ng ch tiêu an toàn trong khai thác v n hành s n ph m hàng hóa là nh ng ch tiêu

c c k quan tr ng, đ c bi t là nh ng ch tiêu an toàn t i s c kh e, tính m ng c a khách hang, là y u t b t bu c ph i có trong m i s n ph m v i đi u ki n tiêu dùng

hi n nay

ây c ng là m t v n đ đ c bi t quan tr ng trong đ u t xây d ng công trình, d án,

b i quá trình thi công, v n hành, khai thác các công trình, d án đ u t xây d ng

th ng di n ra trong m t th i gian dài và r t ph c t p Vi c đ m b o an toàn trong các giai đo n th c hi n đ u t xây d ng luôn là m t trong nh ng v n đ đ c quan tâm hàng đ u b i các đ n v th c hi n d án Ngoài nh ng y u t v môi tr ng, ngo i

c nh, s c n th n trong quá trình th c hi n thì các tính toán, đ b n k t c u, v t li u,

ph ng án, bi n pháp đ c đ ra trong thi t k có t m quan tr ng r t l n đ i v i v n

đ an toàn khi thi công, v n hành, khai thác công trình, d án xây d ng Ví d , khi thi công công trình có dòng sông ch y qua, n u không có các ph ng án đ p đê quai phù

h p s d n t i dòng n c ch y qua làm h h ng công trình trong quá trình thi công,

th m chí s gây nguy hi m đ i v i nh ng ng i đang th c hi n Ho c đ n gi n nh

đ i v i các chi ti t nh nh lan can c u thang, các g ch n bánh trên đ nh đ p, n u

nh ng i thi t k không đ a vào ho c thi t k s sài s d n đ n nh ng nguy hi m trong quá trình v n hành, khai thác đ m b o tiêu chí này, ng i thi t k ph i nghiên c u, phân tích, tính toán, đ a ra các bi n pháp công trình h p lý, đ m b o an toàn khi thi công c ng nh qu n lý v n hành

* V n đ ti n d ng

S n ph m nói chung luôn đ c khách hàng quan tâm đ n y u t s n có, d s d ng,

v n chuy n và b o qu n, đ ng th i có kh n ng thay th khi nh ng b ph n b h ng hóc Trong thi t k , v m t h s đó là s h p lý trong vi c so n th o h s thi t k ,

d hi u, d ki m tra, l u tr ; v công trình đó là s thông minh, sáng t o trong thi t

k , đ a ra đ c ph ng án thi công h p lý nh t, d thi công, d dàng v n chuy n v t

li u, và đ c bi t là quá trình v n hành khai thác đ n gi n, d dàng, l a ch n các thi t

b , h th ng d v n hành và có th s a ch a, thay th n u có h ng hóc ví d nh l a

ch n hình th c c a van đ i v i h ng m c tràn trong công trình Th y l i

Tóm l i, v n đ ti n d ng trong thi t k đ c đánh giá qua vi c ch đ u t , đ n v thi công, đ n v qu n lý, v n hành khai thác có đ c s ti n l i nh t trong vi c qu n lý h

s thi t k , trong thi công c ng nh trong quá trình v n hành công trình, d án khi đ a vào s d ng

* V n đ m c đ ô nhi m môi tr ng

ây c ng là m t trong nh ng v n đ quan tr ng đ i v i m i dây chuy n s n xu t c

bi t trong l nh v c xây d ng thì đây là m t trong nh ng v n đ c n đ c quan tâm nhi u nh t, b i xây d ng công trình, d án th ng di n ra trong m t th i gian dài, quá trình xây d ng s tác đ ng tr c ti p t i nhi u y u t c a môi tr ng t nhiên quanh vùng d án nh ô nhi m ti ng n, không khí, ngu n n c, đ t đai,… Ngoài ra, v i

nh ng công trình l n nh đ p th y đi n thì v n đ ô nhi m có th t n t i c trong th i gian v n hành, khai thác

Trong thi t k , tùy vào c p, vùng, lo i công trình, d án mà ng i thi t k ph i th c

hi n “ ánh giá tác đ ng môi tr ng” ( TM) nh m xác đ nh và đ a ra gi i pháp v

vi c công trình, d án có th gây ô nhi m t i khu v c xung quanh và th m chí là vi c

ô nhi m chính công tr ng thi công công trình, d án Ngày nay, các báo cáo TM luôn đ c quan tâm nh m t y u t then ch t nh h ng t i hi u qu c a công trình,

d án; nhi u công trình, d án có th ph i d ng ho c thay đ i ph ng án, quy mô, lo i

n u m c đ ô nhi m v t quá gi i h n cho phép Vì v y, m c đ ô nhi m là m t tiêu chí r t quan tr ng đ c các nhà đ u t yêu c u khi thi t k , l p d án đ u t xây d ng

Các nhà thi t k ph i có nh ng nghiên c u, tìm hi u, đánh giá chính xác đ có nh ng

bi n pháp, ph ng án phù h p đ tránh ho c h n ch t i đa ô nhi m môi tr ng khi công trình, d án đi vào thi công hay c trong quá trình v n hành, khai thác

* V n đ tu i th

ây là y u t đ c tr ng cho tính ch t c a s n ph m có gi đ c kh n ng làm vi c bình th ng hay không trong m t đi u ki n th c hi n nghiêm túc ch đ b o hành,

b o d ng theo qui đ nh thi t k Tu i th c a s n ph m là c s quan tr ng giúp cho khách hàng quy t đ nh l a ch n mua hàng, làm t ng uy tín c a s n ph m và làm cho

s n ph m đó có kh n ng c nh tranh cao h n, đ i v i m t s n ph m nói chung, tu i

công trình l n đ c bi t, c n có các nghiên c u riêng bi t đ xác đ nh tu i th yêu c u khi thi t k Vi c xác đ nh tu i th yêu c u r t quan tr ng, c n c vào đó ng i thi t

k ph i tính toán v n đ nh, k t c u trong các tr ng h p khác nhau, t đó đ a ra

đi m, khái ni m v ch t l ng s n ph m nh ng t u chung l i ch t l ng s n ph m là

s phù h p v i yêu c u c a khách hàng Ch t l ng công trình xây d ng luôn là y u

t đ c quan tâm hàng đ u c a các nhà đ u t , trong đó ch t l ng thi t k có vai trò

đ c bi t quan tr ng, là m t trong nh ng y u t then ch t quy t đ nh đ n ch t l ng công trình xây d ng

V i nh ng quan đi m và lý lu n th c ti n v ch t l ng công trình cho ta th y đ c

đ c đi m, n i dung, ph ng pháp và các y u t nh h ng đ n ch t l ng công trình xây d ng Thi t k là m t trong các khâu đ t o ra s n ph m là m t công trình, d án xây d ng Ki u dáng, ph ng án th c hi n, các tính toán v n đ nh, k t c u công trình, phân b v t li u nh th nào đ u đ c th c hi n, mô hình b c thi t k , vì

v y thi t k có vai trò r t l n và nh h ng tr c ti p t i công trình, d án đ u t xây

d ng

Nh ng v n đ ch t l ng liên quan đ n thi t k bao g m các v n đ v k thu t, kinh

t , th m m , an toàn, ti n d ng, m c đ gây ô nhi m môi tr ng và v n đ tu i th

Nhà thi t k c n ph i đ m b o h s thi t k c a mình ph i tuân theo các tiêu chu n, quy chu n, thông t , nghi đ nh đã đ c ban hành có liên quan đ n công trình, d án

và có hi u l c trong th i gian th c hi n thi t k Công trình, d án đ c tính toán, thi t k ph i đ m b o đ b n, v n hành n đ nh trong th i gian tu i th yêu c u, có

đ c s h p lý và hi u qu v n đ u t , tránh lãng phí, đ m b o s hài hòa trong ki n trúc và s ph i h p v i các công trình d án, c nh quan xung quanh vùng công trình,

có đ c s ti n l i, d dàng trong quá trình thi công và v n hành khai thác, h s thi t

k ph i đ m b o hình th c đ p, rõ ràng, khoa h c, d qu n lý Ngoài ra nhà thi t k

c n ph i quan tâm t i m c đ ô nhi m môi tr ng khi thi công và khi công trình đ a vào khai thác đ có nh ng bi n pháp công trình đ tránh ho c gi m t i đa m c đ gây

ô nhi m t i môi tr ng xung quanh Tùy thu c vào các lo i, d ng công trình khác nhau, c ng nh nh ng yêu c u th c t công trình, c a ch đ u t , nhà th u thi t k

c n ph i có nh ng nghiên c u, ph ng án th c hi n c th , h p lý nh m đáp ng

nh ng m c đ khác nhau c a các tiêu chí v ch t l ng thi t k này

Trong ch ng 2 c a Lu n v n, tác gi s nêu và phân tích c s khoa h c và pháp lý

v ch t l ng thi t k

CH NG 2: C S KHOA H C VÀ PHÁP LÝ V CH T L NG THI T K 2.1 C s khoa h c v ch t l ng thi t k

2.1.1.1 Ch t l ng h s thi t k

H s thi t k m t công trình là toàn b tài li u kinh t - k thu t t ng h p ph n ánh ý

đ thi t k thông qua các b n v , thuy t minh tính toán, các gi i pháp kinh t - k thu t

v công trình t ng lai v i nh ng lu n ch ng, tính toán có c n c khoa h c; hay nói cách khác, h s thi t k chính là s n ph m c a thi t k

Ch t l ng h s thi t k đ c hi u m t cách đ n gi n là h s thi t k đ c thi t

k ph i đ y đ và đ c l p theo đúng quy chu n xây d ng, tuân th đúng các quy

đ nh v ki n trúc, quy ho ch xây d ng hi n hành Thành ph n c a h s thi t k bao

g m t t c các h ng m c liên quan đ c u thành m t b h s thi t k đ y đ nh b n

v , thuy t minh, d toán, các báo cáo chuyên ngành liên quan , nh m ph c v d án

đ u t xây d ng công trình và th a mãn các yêu c u chung v công tác l p h s thi t

k , phù h p các tiêu chu n v kinh t , k thu t, yêu c u c a ch đ u t

Tùy theo tính ch t, quy mô và yêu c u c a công trình xây d ng, ch đ u t đ c thuê

t v n đ th c hi n th m tra h s thi t k và ph i ch u trách nhi m v k t qu th m tra Tr ng h p h s thi t k không b o đ m yêu c u theo h p đ ng thì nhà th u thi t

k ph i thi t k l i và ch u m i chi phí, k c chi phí th m tra h s thi t k

2.1.1.2 Ch t l ng thi t k qua các giai đo n

Giai đo n thi t k là các b c hay công đo n đ th c hi n và hoàn thành m t d án xây d ng Giai đo n thi t k ph thu c vào đòi h i và quy mô c a t ng d án (thi t k

m t b c, hai b c, hay ba b c) mà t đó đ a ra các giai đo n thi t k cho phù h p

và đ t hi u qu cao nh t T ng ng v i m i giai đo n thi t k thì có các quy trình

ki m soát t ng ng, nh m đ m b o và nâng cao ch t l ng c a t ng quy trình thi t

th c hi n các giai đo n thi t k và ki m soát nó, ch trì thi t k hay ch nhi m đ

án có k ho ch b trí nhân l c và v t l c, c ng nh th i gian đ th c hi n các quy trình ng th i thành l p ban qu n lý k ki m soát các quy trình đó

Thi t k xây d ng g m các b c: Thi t k s b (tr ng h p l p Báo cáo nghiên c u

ti n kh thi), thi t k c s , thi t k k thu t, thi t k b n v thi công và các b c thi t

k khác (n u có) theo thông l qu c t do ng i quy t đ nh đ u t quy t đ nh khi quy t

đ nh đ u t d án

Thi t k c s là thi t k đ c th c hi n trong giai đo n l p D án đ u t xây d ng công trình trên c s ph ng án thi t k đ c l a ch n, b o đ m th hi n đ c các thông s k thu t ch y u phù h p v i các quy chu n, tiêu chu n đ c áp d ng, là c n

c đ tri n khai các b c thi t k ti p theo

Thi t k k thu t là thi t k đ c th c hi n trên c s thi t k c s trong d án đ u t xây d ng công trình đ c phê duy t, b o đ m th hi n đ c đ y đ các thông s k thu t và v t li u s d ng phù h p v i các quy chu n, tiêu chu n đ c áp d ng, là c n

c đ tri n khai b c thi t k b n v thi công

Thi t k b n v thi công là thi t k b o đ m th hi n đ c đ y đ các thông s k thu t, v t li u s d ng và chi ti t c u t o phù h p v i các quy chu n, tiêu chu n đ c

áp d ng, đ m b o đ đi u ki n đ tri n khai thi công xây d ng công trình

i v i công tác thi t k d án đ u t xây d ng công trình, các giai đo n c a công

vi c thi t k có th hi u là các b c thi t k Các b c thi t k sau ph i phù h p v i các b c thi t k tr c đã đ c phê duy t Trong quá trình thi công hay qu n lý v n hành thi t k v n c n ph i theo dõi, quan tr c xem các quá trình đó có g p v n đ gì không, n u có ph i có nh ng ph ng án đi u ch nh, b sung h p lý và k p th i [5]

Vi c đánh giá m t s n ph m thi t k xây d ng có ch t l ng t t hay không, có làm hài lòng ch đ u t c ng nh khách hàng hay không đ c th hi n qua các tiêu chí đánh giá c a chính ch đ u t , khách hàng v s n ph m thi t k đó Các tiêu chí này c ng chính là m c tiêu mà các nhà thi t k h ng đ n trong quá trình th c hi n nh m đ m

b o s n ph m thi t k c a h có ch t l ng t t, đ c ch đ u t , khách hàng ch p thu n Ch t l ng thi t k đ c đánh giá thông qua các tiêu chí v ch t l ng h s thi t k và ch t l ng n i dung thi t k

2.1.2.1 Tiêu chí đánh giá ch t l ng h s thi t k

H s thi t k l p cho t ng công trình bao g m đ y đ các tài li u yêu c u nh thuy t minh thi t k , b ng tính, các b n v thi t k , các tài li u kh o sát xây d ng liên quan,

d toán xây d ng công trình và quy trình b o trì công trình xây d ng (n u có)

S rõ ràng, s ch đ p v hình th c h s thi t k Các b n v không đ x y ra các tình

tr ng ch ng chéo nét v , nét v b m , sai chính t ,

Y u t khoa h c, th ng nh t trong vi c t ng h s thi t k , giúp ch đ u t và các đ n

v d dàng trong quá trình qu n lý, ki m soát và tra c u

Vi c áp d ng theo đúng các tiêu chu n v kích c , t l , khung tên trong b n v thi t

k ; c ch , hình th c trình bày trong thuy t minh, d toán, ph l c Trong khung tên

t ng b n v có đ y đ tên, ch ký c a ng i tr c ti p thi t k , ng i ki m tra thi t k ,

ch trì thi t k , ch nhi m thi t k , ng i đ i di n theo pháp lu t c a nhà th u thi t k

và d u c a nhà th u thi t k xây d ng công trình trong tr ng h p nhà th u thi t k là

t ch c

2.1.2.2 Tiêu chí đánh giá ch t l ng n i dung thi t k

S phù h p c a các k t qu nghiên c u, tính toán thi t k gi a b c thi t k sau v i thi t k b c tr c đã đ c phê duy t Trong tr ng h p có nh ng thay đ i, ph i

đ a ra lu n ch ng xác đáng

tin c y, s chính xác trong các tính toán v n đ nh, k t c u Sai s tính toán càng

nh càng t t, t i thi u ph i th a mãn các sai s cho phép theo quy đ nh Các công c ,

ph ng pháp tính toán khi s d ng ph i đ m b o đã đ c đánh giá và ki m ch ng và công nh n v đ chính xác

S ch t ch , c th , ph n ánh trung th c, đ y đ n i dung yêu c u trong thuy t minh

Vi c tuân th các quy chu n hi n hành trong thi t k Các quy chu n áp d ng còn hi u

l c và đ c áp d ng phù h p v i n i dung thi t k

S cân đ i, h p lý trong vi c phân b v n đ u t , m c đ hi u qu s d ng v n đ u

t tin c y, tính chính xác c a các b c, tiêu chu n, đ n giá áp d ng c ng nh k t

qu l p d toán công trình

tin c y, s chính xác c a các tài li u, d li u đ a vào h s thi t k , các d li u đ u vào nh th y v n, đi u ki n t nhiên ph i do các t ch c có t cách pháp nhân l p và cung c p theo đúng thành ph n, n i dung và kh i l ng quy đ nh trong các tiêu chu n, quy chu n k thu t hi n hành liên quan

S h p lý, thu n ti n, d dàng và khoa h c trong ph ng án công trình, bi n pháp thi

công và qu n lý v n hành

Y u t rõ ràng, chi ti t, đ y đ và chính xác đ i v i b n v thi t k , đ c bi t là các

ph ng án b trí t ng th công trình đ u m i và h th ng đ ng d n, chi ti t k t c u,

ki n trúc các h ng m c công trình, h th ng thi t b trong công trình, các k t c u kim

lo i ch y u, h th ng công trình ph c v công tác v n hành qu n lý, b o trì công trình, các công trình b o v môi tr ng, bi n pháp và t ch c xây d ng v.v…

S h p lý, v đ p trong ki n trúc và có s ph i h p hài hòa v i các công trình, môi

tr ng xung quanh c a công trình đ c thi t k áp ng đ c các yêu c u v th m

m riêng c a t ng ch đ u t , t ng d ng công trình

M c đ gi m thi u tác đ ng đ n môi tr ng xung quanh, đ n các ho t đ ng kinh t -

xã h i c a công trình, d án mà các ph ng án, gi i pháp đã đ a ra trong thi t k gi i quy t đ c

đ u quy t đ nh đ n ch t l ng công trình, d án đ u t xây d ng Ch t l ng thi t k tác đ ng xuyên su t các giai đo n đ u t xây d ng:

Trong giai đo n chu n b đ u t , ch t l ng thi t k quy t đ nh vi c s d ng v n đ u

t ti t ki m, h p lý, kinh t N u ch t l ng c a công tác thi t k trong giai đo n này không t t d d n đ n vi c lãng phí v n đ u t , nh h ng đ n các giai đo n thi t k sau b i các giai đo n thi t k sau đ u đ c phát tri n trên c s các thi t k tr c đó Trong giai đo n th c hi n đ u t , ch t l ng công tác thi t k có nh h ng l n đ n

ch t l ng công trình t t hay không t t, an toàn hay không an toàn, ti t ki m hay lãng phí, đi u ki n thi công thu n l i hay khó kh n, ti n đ thi công nhanh hay ch m Giai

đo n này công tác thi t k đ c coi có vai trò quan tr ng nh t trong các giai đo n c a quá trình đ u t

Trong giai đo n khai thác d án, ch t l ng thi t k có vai trò ch y u quy t đ nh vi c khai thác, s d ng công trình an toàn, thu n l i hay nguy hi m khó kh n; ch t l ng công trình t t hay x u; giá thành công trình cao hay th p; tu i th công trình có đ m

b o yêu c u đ ra trong d án không

Tóm l i, ch t l ng thi t k có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i ch t l ng công trình,

d án đ u t xây d ng Ch t l ng thi t k đ t n n móng đ u tiên cho ch t l ng công trình xây d ng, là ti n đ , nh h ng sâu s c đ n ch t l ng các công tác khác trong quá trình đ u t , quy t đ nh hi u qu đ u t

Ch t l ng ho t đ ng thi t k c ng nh b t k m t ho t đ ng s n xu t nào khác đ u

ch u s chi ph i c a r t nhi u y u t , vi c n m b t, c i thi n các y u t đó có ý ngh a quan tr ng hàng đ u trong vi c nâng cao ch t l ng thi t k c a các doanh nghi p, có th k đ n nh ng y u t chính nh h ng đ n ch t l ng thi t k nh :

* Ngu n nhân l c

S n ph m c a thi t k đ c t o ra b i quá trình tìm tòi, nghiên c u, th c hi n c a

trò vô cùng quan tr ng, nh h ng tr c ti p t i ch t l ng thi t k c a doanh nghi p

Vi c n m b t rõ kh n ng và n ng l c c a t ng nhân viên đ x p x p và b trí công

vi c phù h p v i chuyên môn và nghi p v c a h có ý ngh a r t l n, b i m i cá nhân có nh ng đi m m nh, k n ng chuyên môn riêng, n u đ c giao cho nh ng nhi m v thích h p, h phát huy t i đa kh n ng sáng t o và tinh th n nhi t huy t

đ m b o ch t l ng thi t k công trình, d án đó

Tóm l i, ngu n nhân l c là m t trong nh ng y u t quan tr ng hàng đ u, tác đ ng

tr c ti p đ n ch t l ng thi t k c a doanh nghi p s n ph m thi t k có ch t

l ng t t, các doanh nghi p c n ph i có nh ng cá nhân có ki n th c chuyên môn t t

và có kinh nghi m trong l nh v c thi t k mà doanh nghi p đang ho t đ ng

* Thi t b , ph n m m, máy móc

Trong quá trình t v n thi t k thì v t t , máy móc, thi t b là m t nhân t không th thi u, nó là công c và nguyên li u c u thành nên s n ph m thi t k Vi c áp d ng

các ph n m m chuyên ngành vào tính toán và thi t k s nâng cao tính chính xác và

đ y nhanh ti n đ thi t k Nó không nh ng giúp ti t ki m th i gian mà còn là m t công c h u hi u giúp các nhà qu n lý th c hi n t t nhi m v ki m tra và duy trì

ch t l ng

Qu n lý máy móc thi t b t t, c i ti n nâng cao ch t l ng s n ph m trên c s t n

d ng công ngh hi n có v i đ u t đ i m i công ngh là bi n pháp quan tr ng nâng cao ch t l ng h s thi t k công trình, d án Ví d nh , máy tính cá nhân là thi t

b chính s d ng trong quá trình thi t k công trình, d án xây d ng, n u đ c cung

c p máy t t, có c u hình cao, hi n th t t thì công tác thi t k c ng s đ c th c

hi n nhanh và suôn s h n, các chi ti t đ c th hi n chính xác h n, có nhi u th i gian h n đ rà soát ch t l ng b n v , thuy t minh thay vì g p ph i nh ng tr ng

h p b ch m, gi t, t m ng ng ho t đ ng mà nh ng máy tính ch t l ng kém g p

ph i

Hi n nay, v i s phát tri n c a khoa h c công ngh , các thi t b , ph n m m, máy móc ph c v thi t k luôn đ c c i ti n c v ch t l ng và s l ng, góp ph n quan tr ng trong vi c nâng cao ch t l ng môi tr ng làm vi c khi thi t k , hay

c ng chính là y u t quan tr ng nâng cao ch t l ng thi t k Các doanh nghi p c n

ph i có đ y đ máy móc, trang thi t b , ph n m m phù h p, có công ngh thi t k

hi n đ i và th ng xuyên c p nh t nh ng công ngh m i nh m t đi u ki n quan

tr ng đ nâng cao ch t l ng thi t k c a đ n v mình

* Ch t l ng d li u đ u vào thi t k

M t bài toán n u không đ c nh p chính xác các d li u đ u vào thì s không th ra

k t qu , ho c s cho ra m t đáp án sai Thi t k công trình, d án xây d ng nói chung đ u d a trên t p h p các d li u v đ c đi m t nhiên, hi n tr ng c a khu v c

th c hi n xây d ng công trình, d án, hay có th g i là d li u đ u vào thi t k Vì

v y, n u ch t l ng d li u đ u vào thi t k n u không chính xác thì s d n t i ch t

l ng thi t k không đ c đ m b o

đ a ph ng c p Do các nguyên nhân ch quan và khách quan có th d n t i nh ng

d li u này b sai khác so v i th c t , hay thi u s li u c n thi t, s d ng các s li u không có th c s nh h ng tr c ti p t i ch t l ng thi t k c ng nh ch t l ng công trình, d án đ u t xây d ng Các th ng kê ch ra r ng, nh ng sai sót v s li u

kh o sát, đi u ki n t nhiên, th y v n,…là m t trong nh ng nguyên nhân chính d n

t i các h h ng công trình trong quá trình xây d ng và khai thác

Tóm l i, ch t l ng d li u đ u vào thi t k có vai trò r t quan tr ng, nh h ng

tr c ti p t i ch t l ng thi t k Hi n nay, d li u đ u vào thi t k có th do đ n v thi t k th c hi n, c ng có th do đ n v khác th c hi n, cung c p; các d li u này

đ m b o đ chính xác và đ y đ s là ti n đ đ có m t s n ph m thi t k ch t

l ng

* Quy trình thi t k và quy trình ki m soát h s thi t k

M t s n ph m nói chung mu n đ m b o ch t l ng, ngoài nh ng y u t nh nhân

l c th c hi n, thi t b , ch t l ng đ u vào thì c n ph i có m t quy trình th c hi n c

th và đ c ki m soát ch t ch B i cho dù đáp ng đ c đ y đ các y u t k trên

mà không có m t quy trình làm vi c, quy trình ki m soát hi u qu thì s không ch

m t nhi u th i gian, công s c, mà còn khó tránh kh i nh ng sai sót, nh m l n d n

đ n s n ph m có ch t l ng kém c bi t, thi t k là m t l nh v c ho t đ ng c n s tham gia c a nhi u cá nhân, nhi u thi t b , ph n m m, nên quy trình thi t k và ki m soát h s thi t k là m t y u t r t quan tr ng nh h ng tr c ti p đ n hi u qu

Vi c doanh nghi p xây d ng đ c m t quy trình thi t k và ki m soát h s thi t k phù h p và th c hi n nó hi u qu s không ch giúp quá trình thi t k ho t đ ng m t

cách tr n tru, các cá nhân làm vi c hi u qu , n kh p nhau, mà còn nâng cao ch t

l ng đ u ra c a thi t k , b i s n ph m thi t k đó đ c hình thành b i m t quy trình c th và đ c ki m soát ch t ch v ch t l ng

2.2 C s pháp lý v ch t l ng thi t k

Ch t l ng thi t k luôn là m t trong nh ng v n đ đ c quan tâm hàng đ u trong

l nh v c xây d ng, các quy đ nh v ch t l ng thi t k đ c so n th o, thông qua và

đ a vào áp d ng nh m th ng nh t chung nh ng chu n m c khi thi t k , đ m b o ch t

l ng h s thi t k c ng nh ch t l ng công trình xây d ng Trong gi i h n lu n

v n, tác gi xin đ c trình bày m t s các quy đ nh hi n hành quan tr ng, liên quan

tr c ti p đ n ch t l ng thi t k :

Lu t xây d ng s 50/2014/QH13, đ c Qu c h i ban hành ngày 18/06/2014: Lu t

này quy đ nh v quy n, ngh a v , trách nhi m c a c quan, t ch c, cá nhân và qu n lý nhà n c trong ho t đ ng đ u t xây d ng Trong đó, t i M c 2, Ch ng IV c a Lu t

có trình bày nh ng n i dung, quy đ nh, yêu c u đ i v i thi t k xây d ng và quy n, ngh a v , trách nhi m c a c quan, t ch c, cá nhân và qu n lý Nhà n c có liên quan

đ n ho t đ ng thi t k xây d ng

Ngh đ nh 46/2015/N -CP, Ngh đ nh v qu n lý ch t l ng và b o trì công trình xây

d ng, đ c Chính ph ban hành vào ngày 12/05/2015: Ngh đ nh này h ng d n Lu t

Xây d ng v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng trong công tác kh o sát, thi t k , thi công xây d ng; v b o trì công trình xây d ng và gi i quy t s c công trình xây

d ng Trong đó, t i Ch ng III c a Ngh đ nh trình bày n i dung v qu n lý ch t

l ng thi t k xây d ng công trình

đó, t i M c 1, Ch ng III c a Ngh đ nh này quy đ nh chi ti t m t s n i dung v

th c hi n thi t k xây d ng công trình, th m quy n th m đ nh phê duy t thi t k , d toán xây d ng công trình

QCVN 04- 05:2012/BNNPTNT, Quy chu n k thu t Qu c gia Công trình Th y l i - Các quy đ nh ch y u v thi t k : Quy chu n này quy đ nh các yêu c u ph i th c hi n

khi l p, th m tra, th m đ nh, xét duy t các d án liên quan đ n ho t đ ng xây d ng công trình th y l i trong các giai đo n đ u t g m: quy ho ch xây d ng, d án đ u t xây d ng công trình, kh o sát, thi t k xây d ng công trình Ph m vi áp d ng bao

g m xây d ng m i, s a ch a nâng c p ho c m r ng công trình, không phân bi t ngu n v n đ u t áng chú ý, t i M c 4 c a Quy chu n có trình bày các yêu c u ch

y u v thi t k công trình th y l i Ngoài ra, Quy chu n này c ng là tài li u r t quan

tr ng đ i v i các nhà thi t k Th y l i nói riêng, dung đ tra c u, làm c n c khi th c

hi n thi t k

Thông t s 10/2013/TT-BXD, đ c B Xây d ng ban hành ngày 25/07/2013, Thông

t quy đ nh chi ti t m t s n i dung v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng Trong

đó, t i i u 13 c a Thông t có trình bày nhi m v thi t k xây d ng công trình, và

i u 14 c a Thông t trình bày yêu c u v vi c t ki m soát ch t l ng thi t k và quy cách h s thi t k xây d ng công trình

Tiêu chu n qu c gia TCVN 9386: 2012, “Thi t k công trình ch u đ ng đ t”: Tiêu

chu n này đ c biên so n trên c s ch p nh n Eurocode 8: Design of structures for earthquake resistance, có b sung ho c thay th các ph n mang tính đ c thù Vi t Nam Tiêu chu n TCVN 9386: 2012 áp d ng đ thi t k nhà và công trình xây d ng trong vùng có đ ng đ t v i m c đích là đ b o đ m trong tr ng h p có đ ng đ t thì sinh

m ng con ng i đ c b o v , các h h ng đ c h n ch , và nh ng công trình quan

Là tiêu chu n, tài li u, c s cho các nhà thi t k s d ng đ thi t k các k t c u bê tông và bê tông c t thép c a nhà và công trình có công n ng khác nhau, làm vi c d i tác đ ng có h th ng c a nhi t đ trong ph m vi không cao h n 50 0C và không th p

h n âm 70 0

C

Trên đây, tác gi đã trình bày m t s quy đ nh pháp lý hi n hành có liên quan đ n ch t

l ng thi t k , ngoài ra còn r t nhi u nh ng quy đ nh quan tr ng khác và đó c ng là

nh ng c n c , yêu c u, tài li u quan tr ng cho các nhà thi t k tham kh o, tra c u, áp

d ng nh m đ m b o ch t l ng thi t k nói riêng và ch t l ng công trình xây d ng nói chung

Theo i u 79, M c 2, Ch ng IV, Lu t Xây d ng s 50/2014/QH13, đ c Qu c h i ban hành ngày 18/06/2014 Thi t k xây d ng công trình ph i b o đ m các yêu c u

chung sau đây:

áp ng yêu c u c a nhi m v thi t k ; phù h p v i n i dung d án đ u t xây d ng

đ c duy t, quy ho ch xây d ng, c nh quan ki n trúc, đi u ki n t nhiên, v n hóa - xã

ng phó v i bi n đ i khí h u, phòng, ch ng cháy, n và đi u ki n an toàn khác

Có gi i pháp thi t k phù h p và chi phí xây d ng h p lý; b o đ m đ ng b trong t ng công trình và v i các công trình liên quan; b o đ m đi u ki n v ti n nghi, v sinh, s c

kh e cho ng i s d ng; t o đi u ki n cho ng i khuy t t t, ng i cao tu i, tr em s

d ng công trình Khai thác l i th và h n ch tác đ ng b t l i c a đi u ki n t nhiên;

u tiên s d ng v t li u t i ch , v t li u thân thi n v i môi tr ng