i
L I CAM OAN
N i dung l i cam đoan c a h c viên
H c viên xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân h c viên Các k t
qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k
m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh
Tác gi lu n v n
Nguy n L ng
Trang 2Tr ng i h c Th y L i, cùng các th y cô giáo, b n bè, đ ng nghi p và gia đình
Tác gi xin cám n sâu s c đ n PGS.TS Nguy n Tr ng T đã tr c ti p h ng d n,
giúp đ t n tình cho h c viên trong quá trình th c hi n Lu n v n này
V i th i gian và trình đ còn h n ch , lu n v n không th tránh kh i nh ng thi u sót, tác gi mong nh n đ c h ng d n và đóng góp ý ki n c a các th y cô giáo,
c a đ ng nghi p
Tác gi lu n v n
Nguy n L ng
Trang 3iii
M C L C
DANH M C CÁC HÌNH NH vi
DANH M C B NG BI U vii
DANH M C CÁC T VI T T T VÀ GI I THÍCH THU T NG viii
M U 1 CH NG 1 T NG QUAN V KI M SOÁT CHI PHÍ D ÁN U T XÂY D NG CÔNG TRÌNH 4
1.1 Quá trình phát tri n nghiên c u v ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình trên Th gi i và Vi t Nam 4
1.1.1 Ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình trên Th Gi i 4
1.1.2 Nghiên c u qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng Vi t Nam 5
1.2 Khái ni m ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình 5
1.2.1 Khái ni m d án, d án đ u t xây d ng công trình 5
1.2.2 Khái ni m chi phí d án đ u t xây d ng 6
1.2.3 Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình: 6
1.2.4 Ki m soát chi phí đ u t xây d ng công trình 6
1.3 c đi m v ki m soát chi phí trong qu n lý d án đ u t xây d ng công trình 7 1.3.1 Ki m soát chi phí giai đo n th c hi n đ u t 7
1.3.2 Ki m soát chi phí giai đo n th c hi n d án 8
1.4 Th c tr ng công tác ki m soát chi phí d án Vi t Nam 10
1.4.1 Khó kh n ki m soát chi phí khi quy đ nh v lu t còn nhi u b t c p 11
1.4.2 Ki m soát chi phí giai đo n l p d án v n ch a sát v i th c t 14
1.4.3 Khó ki m soát chi phí khó kh n khi các d án đ u t dàn tr i, ti n đ thi công d án ch m tr , kéo dài 15
1.4.4 Tình tr ng th t thoát, lãng phí chi phí đ u t di n ra trong t t c các giai đo n c a quá trình đ u t 17
K t lu n ch ng 1 19
CH NG 2 C S LÝ LU N NGHIÊN C U KI M SOÁT CHI PHÍ TRONG QU N LÝ D ÁN 20
2.1 C s lý lu n v ki m soát qu n lý chi phí trong xây d ng 20
2.1.1 S c n thi t ph i ki m soát chi phí 20
Trang 4iv
2.1.2 M c đích và yêu c u qu n lý chi phí 20
2.1.3 i u ki n c n thi t đ ki m soát chi phí 20
2.2 C s pháp lý ki m soát chi phí trong d án xây d ng 21
2.2.1 T ng m c đ u t 21
2.2.2 Xác đ nh các thành ph n chi phí c a t ng m c đ u t : 23
2.2.3 i u ch nh d toán xây d ng công trình 37
2.2.4 D toán gói th u xây d ng 38
2.2.5 Qu n lý đ nh m c xây d ng 38
2.2.6 Qu n lý giá xây d ng công trình 39
2.2.7 Qu n lý chi phí t v n đ u t xây d ng 40
2.2.8 Quy t toán v n đ u t xây d ng công trình 40
2.3 Các nhân t nh h ng đ n các gi i pháp ki m soát chi phí trong d án xây d ng 42 2.3.1 Khi l p t ng m c đ u t xây d ng công trình 42
2.3.2 Ki m soát chi phí theo thi t k k thu t, thi t k b n v thi công XDCT 42
2.3.3 Ki m soát chi phí khi đ u th u, ký k t h p đ ng và thanh toán h p đ ng xây d ng công trình 43
2.3.4 Ki m soát chi phí khi k t thúc xây d ng đ a công trình vào khai thác s d ng 44 2.4 Gi i pháp ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng 44
2.4.1 Ki m soát giá thành d án 44
2.4.2 Kh ng ch giá thành d án 47
2.4.3 Ph ng pháp giá tr thu đ c 50
2.4.4 D báo giá thành 51
2.4.5 Các ng ng kh ng ch giá thành trong thi công xây d ng công trình 52
2.4.6 Giám sát đ n giá 53
2.4.7 Giám sát kh i l ng 54
K t lu n ch ng 2 57
CH NG 3 XU T GI I PHÁP KI M SOÁT CHI PHÍ TRONG D ÁN XÂY D NG KÈ H HUY N THU N THÀNH - T NH B C NINH 58
3.1 Gi i thi u chung v công trình 58
3.1.1 Thông tin chung v d án 58
Trang 5v
3.1.2 V trí đ a lý 59
3.2 Hi n tr ng công trình: 60
3.2.1 Di n bi n lòng d n c a đo n sông trong nh ng n m g n đây 60
3.2.2 Hi n tr ng kè H đo n t K31+940-:-K32+320 đê h u u ng 61
3.3 Các ph ng án và gi i pháp k thu t: 63
3.3.1 L a ch n gi i pháp k thu t : 63
3.3.2 L a ch n bi n pháp công trình : 63
3.4 Th c tr ng ki m soát chi phí trong qu n lý xây d ng T nh B c Ninh 69
3.4.1 ánh giá k t qu đ t đ c 69
3.4.2 Nh ng m t còn t n t i và nguyên nhân 70
3.4.3 T n t i giai đo n chu n b đ u t : 70
3.4.4 T n t i c a ph ng án thi t k 71
3.4.5 T n t i công tác th m tra, th m đ nh d toán, thi t k 73
3.4.6 T n t i công tác đ u th u 73
3.4.7 T n t i khâu giám sát thi công xây d ng 74
3.4.8 T n t i trong công tác thanh quy t toán 75
3.4.9 M t s các t n t i khác 75
3.5 xu t gi i pháp ki m soát qu n lý chi phí d án xây d ng Kè H Huy n Thu n Thành – T nh B c Ninh 76
3.5.1 Ki m soát chi phí theo đ n giá xây d ng 76
3.5.2 Ki m soát qu n lý chi phí theo kh i l ng 78
3.5.3 Nâng cao hi u qu s d ng ngu n v n trong đ u t xây d ng 80
3.5.4 T ng c ng ki m tra giám sát trong giai đo n chu n b đ u t và th c hi n đ u t xây d ng công trình 82
3.5.5 Th c hi n t t vi c thanh quy t toán v n đ u t xây d ng công trình 86
K t lu n ch ng 3 87
K T LU N VÀ KI N NGH 88
TÀI LI U THAM KH O 90
Trang 6vi
DANH M C CÁC HÌNH NH
Hình 2 1 S đ kh ng ch giá thành 48
Hình 2 2 S đ ch tiêu kh ng ch giá thành 48
Hình 2 3 Các ph ng pháp kh ng ch giá thành 49
Hình 2 4 S đ kh ng ch giá theo ph ng pháp truy n th ng 49
Hình 2 5 S đ ph ng pháp giá tr thu đ c 50
Hình 2 6 N i dung giám sát giá thành thi công xây d ng công trình 53
Hình 2 7 Trình t xác nh n kh i l ng c a giám sát 55
Hình 2 8 S đ giám sát thay đ i kh i l ng 56
Hình 3 1 V trí xây d ng kè H 60
Hình 3 2 Khu v c đ u kè (C7) 61
Hình 3 3 Khu dân c đo n đ u kè 62
Hình 3 4 Cung s t mái đo n C7- :- C12 n sâu vào khu dân c và b i 62
Hình 3 5 M t b i đo n C10- :- C26 62
Hình 3 6 Khu v c cu i kè (C26) 63
Hình 3 7 Thi t k m t c t ngang Kè H t i m t c t C10 68
Trang 7vii
DANH M C B NG BI U
B ng 1 1 u t dàn tr i th hi n ngay trong k ho ch hàng n m 15
B ng 1 2 D án thi u th t c đ u t 16
B ng 1 3 Công trình đ u t d dang 16
B ng 2 1 Tiên l ng Công trình Kè H đo n t K31+940 -:- K32+320 47
B ng 2 2 Các ph ng pháp tính toán d báo giá thành 51
B ng 2 3 Phân bi t n giá c đ nh và n giá đi u ch nh 54
B ng 3 1 H s an toàn công trình 59
B ng 3 2 T ng h p m t s công trình xây d ng tu b đê kè hàng n m 69
B ng 3 3 B ng giá nhân công theo tháng 78
Trang 8viii
DANH M C CÁC T VI T T T VÀ GI I THÍCH THU T NG HTL i h c Th y l i
IEEE Institute of Electrical and Electronics Engineers
PTNT Phát tri n nông thông
UBND y ban nhân dân
TXDCT u t xây d ng công trình
KSCP Ki m soát chi phí
GCN K T Gi y ch ng nh n đ ng ký đ u t
HSMT H s m i th u
Trang 9m t v n đ quan tr ng nh ng v n còn t n t i nhi u b t c p Vì v y, c n nghiên c u
vi c ki m soát chi phí trong qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình và đ
xu t các gi i pháp t ng c ng hi u qu c a công tác này tài lu n v n không ch
d ng vi c nghiên c u ki m soát chi phí trong qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình mà còn h ng t i vi c ng d ng ki m soát chi phí trong quá trình th c hi n
đ u t xây d ng, xác đ nh chi phí cho d án đ u d xây d ng công trình: S a ch a, nâng c p m t s đo n c p bách kè H Trong nh ng n m t i đây nh m ph c v t t công tác phòng ch ng thiên tai c a t nh B c Ninh y ban nhân dân t nh B c Ninh yêu
c u kh n tr ng l p ph ng án xây d ng nh m s a ch a, nâng c p m t s đo n c p bách kè H Tuy nhiên, công trình kè có ngu n v n đ u t l n, do v y ch a ki m soát
đ c chi phí phát sinh h p lý t i t ng giai đo n tri n khai đ u t và còn nhi u h n ch trong vi c t ch c thông tin ph c v ki m soát, các ph ng án ki m soát, các b c
th c hi n nh m ki m soát t t chi phí xây d ng….nên ch a phát huy h t l i ích và hi u
qu c a công tác ki m soát chi phí, do đó ch a t n d ng h t ngu n lao đ ng và ti m
l c s n có nh m nâng cao công tác s d ng t t ngu n v n ngân sách nhà n c
vi c s d ng chi phí xây d ng d án ti t ki m đ t hi u qu cao tránh lúng phí và th t thoát v n ngân sách v n đ ki m soát chi phí xây d ng d án m t v n đ quan tr ng
c n xem xét k l ng ng th i, vi c đ xu t các gi i pháp đ nâng cao công tác
ki m soát chi phí, giúp Ch đ u t có th qu n lý t t các chi phí xây d ng trong quá trình chu n b c ng nh tri n khai th c hi n các d án là đi u r t c n thi t
Trang 102
2 M c đích c a đ tài
Nghiên c u, đánh giá th c tr ng ki m soát qu n lý chi phí trong qu n lý chi phí d án
đ u t xây d ng công trình, đ xu t gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a công tác này và ng d ng cho d án đ u t xây d ng: S a ch a, nâng c p m t s đo n c p bách
kè H huy n Thu n Thành T nh B c Ninh
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
3.1 i t ng nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác ki m tra, giám sát chi phí trong qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình và ng d ng cho d án đ u t xây d ng công trình s a ch a, nâng c p m t s đo n c p bách kè H
3.2 Ph m vi nghiên c u
tài ti n hành nghiên c u các m t ho t đ ng có liên quan đ n công tác ki m tra, giám sát chi phí trong qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng công trình và ng d ng cho d án đ u t xây d ng công trình s a ch a, nâng c p m t s đo n c p bách kè H
Trang 113
4.2 Ph ng pháp nghiên c u
Lu n v n s d ng các ph ng pháp nghiên c u phù h p v i đ i t ng và n i dung nghiên c u c a đ tài trong đi u ki n Vi t Nam hi n nay, đó là: Ph ng pháp k th a;
Ph ng pháp đ i chi u v i v n b n pháp quy; Ph ng pháp đi u tra, kh o sát th c t ;
Ph ng pháp th ng kê; Ph ng pháp phân tích, so sánh ; và m t s ph ng pháp k t
h p khác
Trang 121.1.1 Ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình trên Th Gi i
Trong c ch th tr ng hi n nay thì trên Th gi i thay vì vi c ph i qu n lý chi phí theo m nh l nh c a các c quan hành chính Nhà n c là m t đ i ng các t ch c t
v n qu n lý chi phí, các k s đ nh giá có đ đi u ki n n ng l c đ ki m soát giúp ch
đ u t
các n c khác nhau, vi c th c hi n c ch qu n lý chi phí các c p đ khác nhau
d i hình th c qu n lý gián ti p thông qua quy chu n, tiêu chu n, chính sách Nhà
n c… là ch y u Nhà n c l y hi u qu c a d án là m c tiêu qu n lý Nói nh v y không có ngh a là Nhà n c “không can d ” mà Nhà n c th c hi n qu n lý thông qua c ch th tr ng
Có th nêu ra d i đây m t s ví d mang tính ch t đi n hình c a ph ng th c qu n lý này M , các đ nh m c, tiêu chu n do các Công ty t v n có danh ti ng biên so n, cung c p cho th tr ng tham kh o Vi c tính giá xây d ng công trình do công ty đ nh giá chuyên nghi p đ m nh n
Anh l nh v c t v n qu n lý chi phí r t phát tri n, trong đó ph i k đ n t p đoàn DAVIS LANGDON & SEAH l n nh t th gi i v qu n lý chi phí/tiên l ng d toán
v i h n 3000nhân viên, ho t đ ng trên 85 qu c gia Vi t Nam DAVIS LANGDON
& SEAH Vi t Nam đã có 10 n m ho t đ ng l nh v c ki m soát chi phí Vi t Nam
Nh ng d án l n nh : VTV Centre, khách s n Horison - Hà N i, International Financial Tower - H Chí Minh cao 300m… đ u do DAVIS LANGDON & SEAH
Vi t Nam th c hi n…
Trung Qu c thì đ c bi t coi tr ng qu n lý chi phí ngay t khâu d án Nguyên t c xác
đ nh và kh ng ch chi phí trong su t quá trình xây d ng theo ph ng châm: “L ng
th ng nh t - Giá ch đ o - Phí canh tranh” Hi n Trung Qu c v n đang th c hi n c
Trang 131.1.2 Nghiên c u qu n lý chi phí d án đ u t xây d ng Vi t Nam
Do tính ch t và đ c thù c a s n ph m xây d ng Vi t Nam, chi phí xây d ng đ c hình thành và chính xác hoá d n đ n theo t ng b c thi t k : t ng ng v i thi t k c
s là s b t ng m c đ u t , v i thi t k k thu t là t ng d toán, v i b n v thi t k thi công là d toán công trình Theo nguyên lý đó thì giá tr t ng m c đ u t , t ng d toán ph i l n h n d toán và giá tr quy t toán công trình
đ t đ c các m c tiêu, Nhà n c đang ban hành các v n b n quy ph m pháp lu t trong đó quy đ nh trách nhi m, ngh a v , quy n h n c a các c quan Nhà n c có
th m quy n k c các ch đ u t , t ch c t v n và nhà th u M c dù các quy đ nh c a pháp lu t h t s c ch t ch và c th , song hi u qu c a công vi c đ t đ c không cao Tình tr ng xin cho nh m đi u ch nh l i t ng d toán, t ng m c đ u t di n ra ph bi n
h u h t các d án s d ng v n Nhà n c Nguyên nhân thì có nhi u: Ngoài các nguyên nhân do y u t khách quan nh ch a tính đúng, tính đ , ch a l ng tr c
đ c s bi n đ ng c a giá c th tr ng v v t li u, nhân công ho c Nhà n c th ng xuyên b sung các c ch chính sách… còn có m t nguyên nhân chính r t quan tr ng
là n ng l c qu n lý c a ch đ u t
1.2 Khái ni m ki m soát chi phí d án đ u t xây d ng công trình
1.2.1 Khái ni m d án, d án đ u t xây d ng công trình
D án là t p h p các đ xu t đ th c hi n m t ph n hay toàn b công vi c nh m đ t
đ c m c tiêu hay yêu c u nào đó trong m t th i gian nh t đ nh d a trên ngu n v n
xác đ nh [1]
D án đ u t xây d ng (d án TXD) là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c s
d ng v n đ ti n hành ho t đ ng xây d ng đ xây d ng m i, s a ch a, c i t o công
Trang 146
trình xây d ng nh m phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n
ph m, d ch v trong th i h n và chi phí xác đ nh giai đo n chu n b d án đ u t xây d ng, d án đ c th hi n thông qua Báo cáo nghiên c u ti n kh thi đ u t xây
d ng, Báo cáo nghiên c u kh thi đ u t xây d ng ho c Báo cáo kinh t - k thu t đ u
t xây d ng [2]
1.2.2 Khái ni m chi phí d án đ u t xây d ng
Chi phí d án đ u t xây d ng là toàn b chi phí c n thi t đ xây d ng m i ho c s a
ch a, c i t o, m r ng công trình xây d ng Nó đ c bi u th qua ch tiêu t ng m c
đ u t c a d án giai đo n l p d án đ u t xây d ng, d toán xây d ng giai đo n
th c hi n d án đ u t xây d ng công trình, giá tr thanh toán, quy t toán v n đ u t khi k t thúc xây d ng đ a công trình vào khai thác s d ng
Chi phí đ u t xây d ng đ c l p theo t ng công trình c th , phù h p v i giai đo n
đ u t xây d ng, các b c thi t k và các quy đ nh c a Nhà n c
1.2.3 Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình:
Qu n lý chi phí đ u t xây d ng bao g m: T ng m c đ u t ; d toán xây d ng; đ nh
m c và giá xây d ng; đi u ki n n ng l c; quy n và trách nhi m c a ng i quy t đ nh
đ u t , ch đ u t , nhà th u trong qu n lý chi phí đ u t xây d ng; thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng s d ng v n nhà n c, theo quy đ nh hi n hành
i v i các công trình s d ng ngu n v n ODA, n u i u c qu c t mà Vi t Nam
là thành viên có nh ng quy đ nh v qu n lý chi phí đ u t xây d ng khác v i quy đ nh
c a Ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/03/2015 thì th c hi n theo các quy đ nh t i
i u c qu c t đó
1.2.4 Ki m soát chi phí đ u t xây d ng công trình
Ki m soát chi phí là ho t đ ng qu n lý th ng xuyên liên t c trong su t quá trình đ u
t xây d ng t khi l p d án, th c hi n d án đ n khi k t thúc, đ a d án vào khai thác
s d ng nh ng không phá v h n m c chi phí đã đ c xác đ nh đ đ m b o cho d án
có hi u qu , đem l i l i ích cho ch đ u t [3]
Trang 157
Ki m soát chi phí xây d ng đ c hi u là đi u khi n vi c hình thành chi phí, giá xây
d ng công trình sao cho không phá v h n m c đã đ c xác đ nh trong t ng giai đo n,
nó là vi c làm th ng xuyên, liên t c đi u ch nh nh ng phát sinh trong su t quá trình
1.3.1 Ki m soát chi phí giai đo n th c hi n đ u t
Ph i hi u giai đo n th c hi n đ u t là giai đo n thi công xây d ng ây là giai đo n
th c hi n giá tr và giá tr s d ng c a d án Vi c ki m soát chi phí trong giai đo n này là m t ph n quan tr ng trong toàn b quá trình kh ng ch chi phí c a d án
th c hi n t t vi c ki m soát chi phí giai đo n này, tr c h t ph i nh n bi t đ c các y u t có nh h ng t ng ho c gi m đ n chi phí nh th nào Có th li t kê ra m t
s y u t ch y u nh sau:
Trang 168
- Nh ng thay đ i thi t k : bao g m thay đ i theo yêu c u c a ch đ u t , thay đ i do
b sung đi u ch nh cho h p lý c a nhà thi t k có s ch p thu n c a ch đ u t ;
- Và nh ng n i dung khác có liên quan
1.3.2 Ki m soát chi phí giai đo n th c hi n d án
Bao g m r t nhi u n i dung công vi c trong ph m vi lu n v n ch xin gi i thi u m t
s n i dung ch y u:
M t là ki m soát chi phí thông qua phân tích nh h ng c a thi t k đ n chi phí Không ch chi phí trong m i quan h v i y u t thi t k là vi c phân tích, đánh giá
nh ng nhân t c a thi t k có nh h ng đ n chi phí trong đ u t xây d ng Có th k
đ n các nhân t chính sau đây:
- Thi t k s đ t ng m t b ng xây d ng công trình: liên quan đ n vi c s d ng đ t đai, chi u dài đ ng đi n, n c, đ ng v n chuy n, kh i l ng đào đ p, đ n bù gi i phóng m t b ng, phòng c u ho , an ninh an toàn…
- Thi t k không gian ki n trúc: liên quan đ n vi c không gian ki n trúc, kh i l ng móng, n ng l ng, chi u sáng, s t ng xây d ng càng nhi u s t ng thì chi phí cho
m t đ n v di n tích càng gi m…
Trang 179
- L a ch n v t li u và k t c u xây d ng: chi phí v t li u th ng chi m 60% - 70% so
v i chi phí tr c ti p và chi m 40 - 50% giá xây d ng công trình Vì v y, vi c l a ch n
v t li u và k t c u h p lý có ý ngh a đ c bi t quan tr ng trong vi c kh ng ch chi phí
- Ch n ph ng án công ngh : Vi c l a ch n công ngh ph i ph thu c nhi u y u
t Dù ch n ph ng án công ngh nào c ng ph i phân tích k l ng tính kinh t , k thu t, tính s d ng… và ph i có bi n pháp h p lý đ qu n lý m i hy v ng kh ng ch chi phí đ c
- Ch n thi t b và m u mã: Khi l a ch n thi t b ph i xem xét đ n kh n ng cung c p thi t b và gia công trong n c N u bu c ph i nh p thi t b thì ph i xem xét đ n các
y u t gia công thi t b phi tiêu chu n mà trong n c s n xu t đ c đ gi m giá thành xây d ng C n l a ch n m u mã đ đ m b o tính thông d ng ph bi n, quy chu n, tiêu chu n trong n c
Hai là, ki m soát chi phí thông qua vi c th m tra d toán thi t k
ây là công vi c h t s c c n thi t đ ki m tra tính đúng đ n, tính h p lý c a ng i l p
d toán nh m xác đ nh đ v n xây d ng, tránh đ c vi c l i d ng nâng kh ng ho c ép
th p giá theo ý ch quan c a ng i l p ho c ý đ c a ch đ u t
Kh ng ch chi phí d toán thi t k ph n xây d ng th ng đ c th c hi n theo các
đ c thù công trình, v i khu v c n i xây d ng công trình; xác đ nh ch ng lo i máy, thi t b s d ng vào công trình phù h p v i tính ch t công trình theo thi t k Các
Trang 1810
kho n m c chi phí khác trong d toán nh tr c ti p phí khác, chi phí chung, l i nhu n, thu … th ng chi m 10 - 15% chi phí v t li u, nhân công, máy thi công nên ph i
đ c ki m soát ch t ch S là sai l m n u c c ng nh c, máy móc mà không xem xét
đ n m c chi phí trong m i quan h v i tính đ c thù c a công vi c, c a công trình hay
nh ng nh h ng có liên quan khác
- Xác đ nh s phù h p danh m c các kho n chi phí trong d toán: ây là m t ph m trù công vi c r t sâu v nghi p v c a các k s đ nh giá Phân tích công ngh s n xu t xây d ng, phân tích các b c công vi c c a quá trình s n xu t trong m i quan h v i
h th ng đ nh m c, đ n giá Phân tích s phù h p c a n i dung công vi c, tính ch t,
k t c u, ch ng lo i v t li u theo thi t k ,… v i hao phí trong đ nh m c B c công
vi c này đòi h i ng i kh ng ch chi phí ph i có th c ti n, n ng l c chuyên môn sâu, bi t phân tích, t ng h p…
- Ki m tra tính toán: Vi c ki m tra này không ch đ n thu n ki m tra các phép tính chi
ti t b c tr c mà là b c nh m đánh giá l i, nhìn nh n l i k t qu đã đ c tính toán chi ti t Có r t nhi u cách đ ki m tra khác nhau, tu thu c vào lo i công vi c Thông th ng ng i ta s d ng ph ng pháp kinh nghi m đ ki m tra nhanh ho c s
d ng ph ng pháp ch tiêu t ng h p
1.4 Th c tr ng công tác ki m soát chi phí d án Vi t Nam
Trong kho ng m t th p niên tr l i đây, cùng v i xu h ng h i nh p khu v c hoá, toàn c u hoá trong m i l nh v c kinh t và c l nh v c đ u t xây d ng, công tác qu n
lý đ u t xây d ng ngày càng tr nên ph c t p đòi h i ph i có s ph i h p c a nhi u
c p, nhi u ngành, nhi u đ i tác và nhi u b môn liên quan Do đó, công tác qu n lý d
án đ u t xây d ng đòi h i ph i có s phát tri n sâu r ng, và mang tính chuyên nghi p
h n m i có th đáp ng nhu c u xây d ng các công trình dân d ng n c ta trong
th i gian t i
Qu n lý d án (Project Management – PM) là m t quá trình ph c t p, bao g m công tác ho ch đ nh, theo dõi và ki m soát t t c nh ng khía c nh c a m t d án và kích thích m i thành ph n tham gia vào d án đó nh m đ t đ c nh ng m c tiêu c a d án đúng th i h n v i các chi phí, ch t l ng và kh n ng th c hi n chuyên bi t Nh v y
Trang 1911
đ QLDA đ t hi u qu thì ki m soát chi phí d án là m t yêu c u r t c n thi t giúp cho
d án ho t đ ng hi u qu trong quá trình đ u t và khai thác đ a vào s d ng Tuy nhiên ki m soát chi phí qu n lý d án Vi t Nam c ng g p nhi u v n đ
1.4.1 Khó kh n ki m soát chi phí khi quy đ nh v lu t còn nhi u b t c p
Th nh t, theo Lu t u t n m 2014, quy đ nh giãn ti n đ đ u t ch áp d ng “ i
Bên c nh đó, quy đ nh v giãn ti n đ đ u t không đ c h ng d n c th trong Lu t
u t n m 2014 và các v n b n h ng d n; do đó, th i gian qua, vi c áp d ng quy
đ nh “T ng th i gian giãn ti n đ đ u t không quá 24 tháng Tr ng h p b t kh kháng thì th i gian kh c ph c h u qu b t kh kháng không tính vào th i gian giãn
ti n đ đ u t ” theo Kho n 3 i u 46 Lu t u t n m 2014 còn v ng m c, b t c p, không th ng nh t ó là, nhi u c quan qu n lý v đ u t ch cho phép nhà đ u t th c
hi n 01 l n giãn ti n đ v i t ng th i gian không quá 24 tháng; có n i l i cho phép nhà
đ u t th c hi n 02 đ n 03 l n (th m chí nhi u h n 3 l n) giãn ti n đ v i t ng th i gian không quá 24 tháng H n n a, th i gian giãn ti n đ 24 tháng đ i v i m t d án
đ u t là t ng đ i dài, song th c ti n trong công tác b i th ng, thu h i đ t, gi i phóng m t b ng,… c a nhi u d án ph i kéo dài đ n h n 24 tháng Do đó, quy đ nh v giãn ti n đ đ u t nh trên là ch a phù h p v i yêu c u th c ti n, nh h ng đ n công tác qu n lý đ u t c a c quan Nhà n c có th m quy n, gi m hi u qu d án
đ u t
Th hai, Kho n 1 i u 62 Ngh đ nh s 118/2015/N -CP ngày 12/11/2015 c a Chính
ph (Ngh đ nh 118) quy đ nh “Tr ng h p đi u ch nh d án đ u t làm thay đ i n i
Trang 2012
dung Gi y phép đ u t , Gi y ch ng nh n u đãi đ u t , Gi y ch ng nh n đ u t ho c
gi y t có giá tr pháp lý t ng đ ng đ c c p tr c ngày Lu t u t có hi u l c thi hành, nhà đ u t th c hi n th t c đi u ch nh Gi y ch ng nh n đ ng ký đ u t theo quy đ nh t i i u 33 Ngh đ nh này t i C quan đ ng ký đ u t đ đ c c p Gi y
ch ng nh n đ ng ký đ u t …” Nh v y, khi đ c c p GCN K T thì “…Gi y phép
đ u t , Gi y ch ng nh n u đãi đ u t , Gi y ch ng nh n đ u t ho c gi y t có giá tr pháp lý t ng đ ng…” còn giá tr pháp lý hay không? N u còn, thì đ c s d ng
nh th nào? Còn không còn giá tr pháp lý thì có b thu h i không? Và c quan, cá nhân nào có th m quy n thu h i, tuy nhiên Theo i m a Kho n 1 i u 61 Ngh đ nh
118 thì c quan có th m quy n ch thu b n sao “…Gi y phép đ u t , Gi y ch ng nh n
u đãi đ u t , Gi y ch ng nh n đ u t ho c gi y t có giá tr pháp lý t ng đ ng…”
ch không ph i b n g c Trong khi hi n nay ch a có m t v n b n quy ph m pháp lu t
nào quy đ nh hay h ng c th [6]
Th ba, nhi u quy đ nh v đ u t theo Lu t u t n m 2014 không th ng nh t, ch ng chéo v i Lu t B o v môi tr ng; Lu t t đai; Lu t B t đ ng s n và m t s v n b n quy ph m pháp lu t khác
1 Kho n 2 i u 25 Lu t B o v môi tr ng n m 2014 thì quy t đ nh phê duy t báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng là c n c đ c quan Nhà n c có th m quy n ra quy t đ nh ch tr ng đ u t d án; trong khi đó, th t c, h s yêu c u quy t đ nh
ch tr ng đ u t t i Kho n 1 i u 33 Lu t u t n m 2014 l i không yêu c u cung
c p báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng do c quan có th m quy n phê duy t Chính
vì s không th ng nh t này, th i gian qua có hai cách hi u và áp d ng khác nhau:
Ý ki n th nh t, xét v quy đ nh th t c hành chính, lu t chuyên ngành v đ u t , thì
vi c c p GCN K T theo Lu t u t n m 2014 t o đi u ki n thu n l i, gi m thi t
h i, r i ro v tài chính cho nhà đ u t vì n u thành ph n h s c p GCN K T có quy t đ nh phê duy t báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng c a c quan có th m quy n thì nhà đ u t ph i m t r t nhi u th i gian, công s c, ti n c a đ có báo cáo tác
đ ng môi tr ng, song không ph i nhà đ u t nào c ng nh n đ c quy t đ nh ch
tr ng đ u t (ch p thu n đ u t ) V i ý ki n này, vi c yêu c u phê duy t báo cáo tác
Trang 2113
đ ng môi tr ng tr c khi quy t đ nh ch tr ng đ u t t i Kho n 2 i u 25 Lu t B o
v môi tr ng n m 2014 là không h p lý [7]
Ý ki n th hai, tuy vi c b sung quy t đ nh phê duy t báo cáo đánh giá tác đ ng môi
tr ng c a c quan có th m quy n vào thành ph n h s c p GCN K T gây b t l i cho nhà đ u t khi d án không đ c ch p thu n, song nhi u d án đ u t hi n nay gây ô nhi m môi tr ng nghiêm tr ng Do v y đ l ng tr c tác đ ng c a d án đ u
t v i môi tr ng c n thi t ph i b sung quy t đ nh phê duy t báo cáo đánh giá tác
đ ng môi tr ng c a c quan có th m quy n vào thành ph n h s c p GCN K T và
m c đích s d ng đ t, thuê đ t phù h p v i i u 52 Lu t t đai n m 2013 Song, đ i
v i các d án đ t v trí không theo quy ho ch, k ho ch s d ng đ t s gây khó kh n cho c quan qu n lý v đ t đai, nh h ng đ n ti n đ th c hi n d án đ u t do ph i
cho đi u ch nh, b sung quy ho ch, k ho ch s d ng đ t [8]
3 Theo i u 45 Lu t u t n m 2014 và Kho n 2, Kho n 3 i u 37 Ngh đ nh 118 thì đ i v i tr ng h p chuy n nh ng d án đ u t , c quan đ ng ký đ u t c p t nh (nh S K ho ch và u t ho c Ban Qu n lý Khu kinh t , khu công nghi p c p t nh)
th c hi n vi c ti p nh n h s chuy n nh ng đ đi u ch nh GCN K T ho c trình UBND c p t nh đ i v i tr ng h p đi u ch nh quy t đ nh ch tr ng đ u t Tuy nhiên, theo i u 50, i u 51 Lu t Kinh doanh b t đ ng s n n m 2014 và i m a Kho n 1 i u 12 Ngh đ nh s 76/2015/N -CP ngày 10/9/2015 c a Chính ph thì đ i
v i d án b t đ ng s n (đô th m i, phát tri n nhà ), S Xây d ng là c quan đ c
UBND t nh giao nhi m v th c hi n vi c chuy n nh ng [9] ây là m t b t c p c n
s a đ i, b sung k p th i, tránh ch ng chéo ch c n ng, nhi m v c a các c quan Nhà
n c có ch c n ng qu n lý v đ u t
Trang 2214
1.4.2 Ki m soát chi phí giai đo n l p d án v n ch a sát v i th c t
Giai đo n thành l p d án còn nhi u b t c p, ch a g n k t ch t ch qui ho ch phát tri n ngành v i vùng, đ a ph ng Qui ho ch ch a sát th c t , còn ch ng chéo, thi u
t m nhìn dài h n, ch a chú tr ng th a đáng y u t môi tr ng xã h i
- Ví d : Trong ngành giao thông v n t i đó là vi c b trí nhi u sân bay, b n c ng g n nhau mà ch a tính h t s g n k t trong vi c khai thác hi u qu t ng h p, k t c u h
t ng hi n có ch a phù h p v i kh n ng phát tri n kinh t và ngu n v n đ u t c a
th i đi m đ u t d n đ n nhi u đo n đ ng, c ng bi n, c ng sông, c ng sân bay khai thác hi u qu th p
Qui ho ch phát tri n ngành giao thông đ n n m 2010 c n đ n 300.000 t đ ng thi u tính kh thi, không phù h p v i nhu c u khai thác và huy đ ng v n Vì v y 5 n m (2001-2005) qua m i huy đ ng kho ng 60.000 t đ ng (# 20%)
+ Trong công nghi p qui ho ch ngành ch a th ng nh t qui ho ch vùng, đ a ph ng
M t s d án không n m trong qui ho ch v n đ c các đi ph ng phê duy t, tri n khai
- M t s đ a ph ng quy t đ nh đ u t d án s n xu t thép có công su t th p không theo qui ho ch, vùng B c Giang qui ho ch nhà máy b t gi y 200 ngàn t n/n m, ván nhân t o 300 ngàn t n/n m trong khi th i gian qua tr c đó 3 n m đã có qui ho ch
đ c Th t ng Chính ph phê duy t vùng cung c p g m 255 ngàn m3/n m D án nhà máy b t gi y Kon Tum công su t 130 ngàn t n/n m (giai đo n I), 260 ngàn
t n/n m (giai đo n II) đ c phê duy t tr c khi phê duy t vùng nguyên li u gi y nay
ph i ng ng tri n khai theo quy t đ nh c a Th t ng Chính ph
- Qui ho ch phát tri n các khu, c m công nghi p các đ a ph ng còn tràn lan, ch a cân đ i, ch a có s ph i h p t t v i các B , ngành trong vi c xây d ng qui ho ch t ng
th , gi a khu công nghi p v i khu ngoài hàng rào khu công nghi p v giao thông, nhà công nhân, t p trung quá g n khu đô th , nhi u đ a ph ng nhi u d án ch a quan tâm đ n vi c x lý ch t th i gây ô nhi m môi tr ng
Trang 2315
+ Trong nông nghi p nhi u tr ng h p qui ho ch đ u t nhà máy ch bi n l ng th c,
th c ph m, rau qu ch a g n k t ho c không phù h p v i vùng nguyên li u và th
tr ng, đi n hình là các nhà máy đ ng xây d ng xong không đ nguyên li u b thua
l ho c ph i di chuy n đi n i khác Nhi u d án đ u t nhà máy ch bi n rau qu , h i
s n công su t khai thác r t th p ho t đ ng không có hi u qu
+ Qui ho ch phát tri n đô th , khu dân c , h t ng c s các đ a ph ng thi u đ ng
b , ch a có s ph i h p gi a các ngành giao thông, b u chính vi n thông, đi n l c,
c p thoát n c làm cho h t ng giao thông th ng xuyên b đào b i, h h i gây lãng phí l n
H th ng b nh vi n Trung ng t i các thành ph l n quá t i, các đ a ph ng đ u đ u
t xây d ng đài phát thanh truy n hình nh ng th i l ng s d ng và ch ng trình n i dung r t h n ch
+ Trong l nh v c th ng m i, d ch v qui ho ch phát tri n và đ u t ch a đ c chú
tr ng th a đáng, qui ho ch đ u t phát tri n k t c u h t ng du l ch tri n khai ch m,
v n đ u t còn th p, còn v ng m c v i qui ho ch khác vì v y đã h n ch khai thác
l i th và ch ng trình qu c gia v du l ch
1.4.3 Khó ki m soát chi phí khó kh n khi các d án đ u t dàn tr i, ti n đ thi
công d án ch m tr , kéo dài
S d án đ u t t ng nhanh qua các n m không t ng x ng v i t c đ t ng tr ng c a
v n đ u t Nhi u d án ch a đ th t c c ng đ c ghi v n ho c ng c l i không có ngu n v n c ng cho tri n khai, nhi u d án công trình kéo dài do thi u v n th m chí không theo k ho ch
Trang 24b t c p gây lãng phí th t thoát, khi u ki n kéo dài
+ B trí d án, dàn tr i ngu n v n b trí không đáp ng d n đ n tình tr ng m t cân đ i
gi a nhu c u và kh n ng, m c dù đã có nh ng c g ng ch n ch nh nh ng tình hình n
đ ng còn r t l n, kh i l ng đ u t d dang cao, công trình ch m đ a vào s n xu t s
d ng gây lãng phí l n m t khác n ng l c tài chính c a nhà th u còn h n ch do đó nhi u doanh nghi p đang trong tình tr ng h t s c khó kh n, m t s doanh nghi p b phá s n
Trang 25x y ra các ngành, các đ a ph ng và t t c giai đo n c a quá trình đ u t
N m 2002 thanh tra Chính ph thanh tra 17 d án l n phát hi n sai ph m chi m 13,59%, n m 2002 thanh tra 14 d án s sai ph m v kinh t và lãng phí v n đ u t là 19,1% s v n đ c thanh tra Qua đi u tra, kh i t , xét x các v án đi n hình nh
C ng Th V i, kh i nhà trên giàn khoan, v Lã Th Kim Oanh, v C u chui V n Thánh, g n đây là v sai ph m PMU18 và qua ý ki n c a ng i dân, d lu n xã
h i thì tình tr ng lãng phí th t thoát v n đ u t t ngu n v n nhà n c là ph bi n và
r t nghiêm tr ng N u ch l y con s th t thoát lãng phí là 15% ± 3% nh đ tài “đánh giá t l lãng phí th t thoát” do T ng H i XDVN báo cáo thì con s tuy t đ i đã lên
đ n hàng ch c ngàn t đ ng i u đó t t y u s d n đ n hi u qu đ u t th p
Th t thoát lãng phí v n đ u t x y ra t t c các giai đo n c a quá trình đ u t
Th t thoát lãng phí trong giai đo n chu n b đ u t
1.4.4.1
Sai l m trong ch tr ng đ u t , b t ngu n t qui ho ch sai hay không có qui ho ch,
ch t l ng báo cáo ti n kh thi, ch t l ng th p th ng “b qua đi u tra xã h i h c, môi tr ng, các công trình h t ng ho c đi u tra không k th tr ng tiêu th và các
y u t cho s n xu t kinh doanh”
Sai l m trong quy t đ nh đ u t b t ngu n t ch tr ng đ u t sai: đ u t theo
“phong trào”, theo ý mu n ch quan, ch y theo thành tích, và còn do sai l m trong l p
và th m đ nh báo cáo kh thi d n đ n sai l m trong vi c ch n đ a đi m đ u t , xác
đ nh qui mô đ u t không phù h p, không đ ng b , l a ch n công ngh s n xu t không phù h p ho c l c h u
Các sai l m thi u sót trong quy t đ nh đ u t d n đ n h u qu :
Trang 2618
+ Công trình xây d ng xong đ a vào s d ng không đ t hi u qu kinh t xã h i, th m chí không có hi u qu (nhà máy không có đ nguyên li u, ch không có ng i h p,
c ng không khai thác h t công su t, )
+ Công trình xây d ng v i chi phí quá cao d n đ n giá thành s n ph m cao, không đ
s c c nh tranh ho t đ ng c m ch ng càng s n xu t càng l
Theo đánh giá c a các chuyên gia kinh t thì th t thoát lãng phí trong ch tr ng đ u
t , quy t đ nh đ u t gây lãng phí l n nh t chi m đ n 70% t ng s lãng phí th t thoát
+ Sai l m và thi u sót trong khâu kh o sát, thi t k , l a ch n thi t b , công ngh
+ Tham nh ng, tiêu c c trong các giai đo n đ u t , đ u th u, tuy n ch n t v n nhà
th u, nhà cung ng
+ Ch t l ng công trình kém gây h h ng, gi m tu i th công trình
+N ng l c y u kém c a ch đ u t , ban qu n lý d án, t v n (kh o sát, thi t k , giám sát), nhà th u
Th t thoát lãng phí trong giai đo n quy t toán đ a vào s n xu t và b o trì th 1.4.4.3
Trang 2719
K t lu n ch ng 1
Ki m soát các thành ph n chi phí c a d án r t đa d ng và khác nhau v i các lo i hình
d án đ u t xây d ng khác nhau và ph thu c vào r t nhi u y u t khác do đó mà tùy
Trang 2820
C S LÝ LU N NGHIÊN C U KI M SOÁT CHI
PHÍ TRONG QU N LÝ D ÁN
2.1 C s lý lu n v ki m soát qu n lý chi phí trong xây d ng
2.1.1 S c n thi t ph i ki m soát chi phí
Yêu c u c a Ch đ u t đ i v i vi c đ t đ c cân b ng gi a ba yêu t : chi phí – yêu
S tham gia c a nhi u nhà th u vào m t d án đòi h i ph i có s ki m soát chi phí
K thu t, v t li u s d ng….giá c thay đ i nhanh chóng, d tính ban đ u so v i quy t toán cu i cùng th ng v t d tính Do v y c n ph i ki m soát liên t c
Gi cho chi phí n m trong ngân sách c a Ch đ u t
2.1.3 i u ki n c n thi t đ ki m soát chi phí
Có cách th c (ph ng pháp) ki m soát chi phí phù h p v i đ c đi m, n i dung chi phí theo t ng giai đo n, công vi c c a quá trình đ u t xây d ng
Có công c h tr thích h p cho vi c th c hi n công tác ki m soát chi phí đ u t xây
d ng công trình nh : th ng kê các s li u, h thông các báo cáo, b ng bi u và ph n mêm thích h p s d ng trong quá trình th c hi n ki m soát chi phí
Trang 2921
Có các cá nhân đ c đào t o thích h p v ki m soát chi phí ho c chuyên gia t v n, t
ch c t v n có ch c n ng v qu n lý chi phí th c hi n vi c ki m soát chi phí
2.2 C s pháp lý ki m soát chi phí trong d án xây d ng
C n c theo ngh đ nh v qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình 32/2015/N -CP
- Chi phí b i th ng, h tr và tái đ nh c đ c xác đ nh trên c s kh i l ng ph i
b i th ng h tr , tái đ nh c c a d án và các ch đ , chính sách c a nhà n c có liên quan;
- Chi phí xây d ng đ c xác đ nh trên c s kh i l ng nhóm, lo i công tác xây d ng,
đ n v k t c u ho c b ph n công trình và giá xây d ng t ng h p t ng ng v i nhóm,
lo i công tác xây d ng, đ n v k t c u ho c b ph n công trình đ c đo bóc, tính toán
và m t s chi phí có liên quan khác d tính;
- Chi phí thi t b đ c xác đ nh trên c s s l ng, lo i thi t b ho c h th ng thi t b theo ph ng án công ngh , k thu t và thi t b đ c l a ch n, giá mua s m phù h p giá th tr ng và các chi phí khác có liên quan;
- Chi phí qu n lý d án và chi phí t v n đ u t xây d ng g m các n i dung và đ c
xác đ nh theo quy đ nh t i i u 23 và 25 Ngh đ nh 32/2015/N -CP; [10]
Trang 3022
- Chi phí khác đ c xác đ nh b ng đ nh m c t l ph n tr m (%) ho c b ng d toán
ho c c tính ho c s d ng c s d li u các d án t ng t đã th c hi n;
- Chi phí d phòng cho công vi c phát sinh đ c xác đ nh b ng t l ph n tr m (%)
c a t ng các thành ph n chi phí đã xác đ nh nêu trên Chi phí d phòng cho y u t
tr t giá đ c xác đ nh trên c s đ dài th i gian th c hi n d án, k ho ch b trí v n
và ch s giá xây d ng hàng n m phù h p v i lo i công trình xây d ng có tính đ n các
kh n ng bi n đ ng giá trong n c và qu c t ;
b) Xác đ nh theo su t v n đ u t xây d ng công trình:
T ng m c đ u t xây d ng xác đ nh trên c s kh i l ng, di n tích, công su t ho c
n ng l c ph c v theo thi t k c s và su t v n đ u t t ng ng đ c công b phù
h p v i lo i và c p công trình, th i đi m l p t ng m c đ u t , khu v c đ u t xây
d ng công trình và các chi phí khác phù h p yêu c u c th c a d án;
c) Xác đ nh t d li u v chi phí các công trình t ng t đã ho c đang th c hi n:
T ng m c đ u t xây d ng đ c xác đ nh trên c s quy mô di n tích sàn xây d ng, công su t ho c n ng l c ph c v theo thi t k c a công trình, b ph n k t c u công trình và d li u v chi phí c a các công trình t ng t đã ho c đang th c hi n có cùng
lo i, c p công trình, quy mô, công su t ho c n ng l c ph c v Các d li u v chi phí
s d ng c n th c hi n quy đ i, tính toán v th i đi m l p t ng m c đ u t , khu v c
đ u t xây d ng công trình và đi u ch nh, b sung các chi phí khác phù h p v i đi u
ki n c th c a d án, công trình;
d) K t h p các ph ng pháp trên
3 i v i d án ch yêu c u l p Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng thì ph n
d toán xây d ng công trình thu c t ng m c đ u t xây d ng đ c xác đ nh theo quy
đ nh t i i u 9 Ngh đ nh 32/2015/N -CP [10]
i u ch nh t ng m c đ u t xây d ng
Trang 3123
1 T ng m c đ u t xây d ng đã đ c phê duy t đ c đi u ch nh theo quy đ nh t i kho n 5 i u 134 Lu t Xây d ng Ng i quy t đ nh đ u t phê duy t t ng m c đ u t
xây d ng đi u ch nh [2]
2 T ng m c đ u t xây d ng đi u ch nh g m t ng m c đ u t xây d ng đã phê duy t
c ng (ho c tr ) ph n giá tr t ng (ho c gi m) Ph n giá tr t ng (ho c gi m) ph i đ c
th m tra, th m đ nh làm c s đ phê duy t t ng m c đ u t đi u ch nh
3 Tr ng h p ch đi u ch nh c c u các kho n m c chi phí g m c chi phí d phòng
nh ng không làm thay đ i giá tr t ng m c đ u t xây d ng đã phê duy t thì ch đ u
t t ch c đi u ch nh, báo cáo ng i quy t đ nh đ u t và ch u trách nhi m v vi c
t ng m c đ u t , đ c trình bày trong thông t s 04/2010/TT-BXD v h ng d n l p
và qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình nh sau: [11]
Trang 32Khi áp d ng ph ng pháp xác đ nh TM T c a d án đ u t theo TKCS tu theo m c
đ đo bóc tiên l ng (bóc theo kh i l ng công tác xây d ng ch y u hay bóc theo
kh i l ng b ph n k t c u công trình, ) c a b n v TKCS, tu theo yêu c u c a t ng
Q ), ho c su t chi phí xây d ng và su t chi phí thi t b )
- Các thông tin, d li u chung v công su t, đ c tính k thu t c a dây chuy n công ngh ho c các thông tin, d li u chi ti t v dây chuy n công ngh , s l ng, ch ng
lo i, giá tr t ng thi t b ho c giá tr toàn b dây chuy n công ngh và giá m t t n, m t cái ho c toàn b dây chuy n thi t b t ng ng
Các báo giá ho c giá chào hàng thi t b c a nhà s n xu t ho c đ n v cung ng thi t b
c Ph ng pháp, các b c tính toán
T ng m c đ u t d án đ u t xây d ng công trình đ c tính theo công th c sau:
V = GXD + GTB+ GBT, T C + GQLDA + GTV + GK + GDP [12]
Trong đó:
Trang 33Chi phí xây d ng c a d án (GXD) b ng t ng chi phí xây d ng c a các công trình,
h ng m c công trình thu c d án đ c xác đ nh theo công th c sau:
Trong đó:
n: s công trình, h ng m c công trình thu c d án
Chi phí xây d ng c a công trình, h ng m c công trình đ c xác đ nh theo công th c
j
XD GTGT QXDK
j XDJ
Trang 3426
* GTGT XD
T _ : m c thu su t thu giá tr gia t ng quy đ nh cho công tác xây d ng
QXDj: kh i l ng công tác xây d ng ch y u ho c b ph n k t c u chính th j c a công trình, h ng m c công trình thu c d án (j = 1-:- m);
* Zj: đ n giá công tác xây d ng ch y u ho c đ n giá theo b ph n k t c u chính th j
c a công trình n giá có th là đ n giá xây d ng công trình đ y đ ho c giá xây
d ng t ng h p đ y đ (bao g m chi phí tr c ti p và c chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c)
Ngu n d li u có đ c là các b n v thi t k c s c a d án
xác đ nh đ c chi phí ph n xây d ng c a d án, c n th c hi n theo các b c sau:
Tr c h t t các b n v thi t k c s , c n xác đ nh danh m c các công tác xây d ng
ch y u và l p B ng tính d toán K t qu đo bóc kh i l ng công tác xây d ng ch
y u li t kê t thi t k c s c a d án
Trên c s các kh i l ng và đ n giá đã xác đ nh, ta có th tính đ c chi phí ph n xây
d ng c a các công tác xây d ng ch y u Còn chi phí cho nh ng công tác khác mà
ch a th bóc đ c t các b n v thi t k c s thì có th xác đ nh theo t l ph n tr m
so v i t ng chi phí xây d ng c a các công tác xây d ng ch y u ho c l y theo kinh nghi m chuyên gia t các lo i d án t ng t
• B c 2: Xác đ nh chi phí thi t b
C n c vào đi u ki n c th c a d án và ngu n thông tin, s li u có đ c có th s
d ng m t trong các ph ng pháp sau đây đ xác đ nh chi phí thi t b c a d án:
+Tr ng h p d án có các ngu n thông tin, s li u chi ti t v dây chuy n công ngh ,
s l ng, ch ng lo i, giá tr t ng thi t b ho c giá tr toàn b dây chuy n công ngh và giá m t t n, m t cái ho c toàn b dây chuy n thi t b t ng ng thì chi phí thi t b c a
d án (GTB) b ng t ng chi phí thi t b c a các công trình thu c d án
Chi phí thi t b c a công trình đ c xác đ nh theo ph ng pháp l p d toán
Trang 3527
Chi phí thi t b bao g m: chi phí mua s m thi t b công ngh (k c thi t b công ngh
c n s n xu t, gia công); chi phí đào t o và chuy n giao công ngh ; chi phí l p đ t thi t
b và thí nghi m, hi u ch nh đ c xác đ nh theo công th c sau:
GTB = GMS+G T +GL [12]
Trong đó:
GMS : chi phí mua s m thi t b công ngh ;
G T: chi phí đào t o và chuy n giao công ngh ;
GL : chi phí l p đ t thi t b và thí nghi m, hi u ch nh
Chi phí mua s m thi t b công ngh đ cxác đ nh theo công th c sau:
C vc : chi phí v n chuy n m t đ n v kh i l ng ho c m t đ n v s l ng thi t b (nhóm thi t b ) t n i mua hay t c ng Vi t Nam đ n công trình;
C lk : chi phí l u kho, l u bãi, l u container m t đ n v kh i l ng ho c m t đ n v s
l ng thi t b (nhóm thi t b ) t i c ng Vi t Nam đ i v i thi t b nh p kh u;
Trang 3628
C bq : chi phí b o qu n, b o d ng m t đ n v kh i l ng ho c m t đ n v s l ng thi t b (nhóm thi t b ) t i hi n tr ng;
T: thu và phí b o hi m, ki m đ nh thi t b (nhóm thi t b );
TiGTGT_TB: m c thu su t thu giá tr gia t ng quy đ nh đ i v i lo i thi t b
(nhóm thi t b ) th i (i = 1÷ n)
Trong Thông t 04 này rõ ràng h n TT05/2007 v n đ chi phí mua s m thi t b t i kho n 3.2 M c 2 bao g m: chi phí thi t k và giám sát ch t o, chi phí v n chuy n, chi phí v n chuy n t c ng ho c n i mua đ n công trình, chi phí l u kho, l u bãi, l u container t i c ng Vi t Nam (đ i v i các thi t b nh p kh u), chi phí b o qu n, b o
d ng t i kho bãi hi n tr ng, thu và phí b o hi m thi t b công trình Nh v y là
đã rõ ràng ph n mua thi t b bao g m c chi phí thi t k và giám sát ch t o, nh đó
mà giúp cho công tác l p và qu n lý chi phí thi t b rõ ràng, d dàng h n
i v i nh ng thi t b ch a xác đ nh đ c giá có th d tính theo báo giá c a nhà cung c p, nhà s n xu t ho c giá nh ng thi t b t ng t trên th tr ng t i th i đi m tính toán ho c c a công trình có thi t b t ng t đã và đang th c hi n
i v i các lo i thi t b công ngh c n s n xu t, gia công thì chi phí này đ c xác đ nh trên c s kh i l ng thi t b c n s n xu t, gia công và giá s n xu t, gia công m t t n (ho c m t đ n v tính) phù h p v i tính ch t, ch ng lo i thi t b theo h p đ ng s n
xu t, gia công đã đ c ký k t ho c c n c vào báo giá gia công s n ph m c a nhà s n
xu t đ c ch đ u t l a ch n ho c giá s n xu t, gia công thi t b t ng t c a công trình đã và đang th c hi n
Chi phí đào t o và chuy n giao công ngh đ c tính b ng cách l p d toán ho c d tính tu theo đ c đi m c th c a t ng d án
Chi phí l p đ t thi t b và thí nghi m, hi u ch nh đ c l p d toán nh đ i v i chi phí xây d ng
+ Tr ng h p d án có thông tin v giá chào hàng đ ng b v thi t b , dây chuy n công ngh (bao g m:chi phí mua s m thi t b công ngh ; chi phí đào t o và chuy n
Trang 3729
giao công ngh ; chi phí l p đ t và thí nghi m, hi u ch nh thi t b ; chi phí v n chuy n,
b o hi m thi t b ; thu , phí và các chi phí có liên quan khác) c a nhà s n xu t ho c
đ n v cung ng thi t b thì chi phí thi t b (GTB ) c a d án có th đ c l y tr c ti p t các báo giá ho c giá chào hàng thi t b đ ng b này
+ Tr ng h p d án ch có thông tin, d li u chung v công su t, đ c tính k thu t c a dây chuy n công ngh , thi t b thì chi phí thi t b có th đ c xác đ nh theo ch tiêu
su t chi phí thi t b tính cho m t đ n v công su t ho c n ng l c ph c v c a công trình, và đ c xác đ nh theo công th c sau:
Chi phí b i th ng, h tr và tái đ nh c (GBT, T C) đ c xác đ nh theo kh i l ng
ph i b i th ng, tái đ nh c c a d án và các qui đ nh hi n hành c a nhà n c v giá
b i th ng, tái đ nh c t i đ a ph ng n i xây d ng công trình, đ c c p có th m
quy n phê duy t ho c ban hành [13] [14]
Chi phí b i th ng, h tr và tái đ nh c đ c quy đ nh trong Ngh đ nh s : 47/2014/N -CP V b i th ng, h tr và tái đ nh c khi Nhà n c thu h i đ t và Ngh
đ nh 43/2014/N -CP Quy đ nh b sung v quy ho ch s d ng đ t, giá đ t,thu h i đ t,
b i th ng, h tr và tái đ nh c
• B c4: Xác đ nh chi phí qu n lý d án
Trang 38GXDtt: chi phí xây d ng tr c thu ; GTBtt: chi phí thi t b tr c thu
• B c 5: Xác đ nh chi phí t v n đ u t xây d ng (GTV)
Chi phí t v n đ u t xây d ng đ c xác đ nh theo công th c sau:
GTV = ∑n i=1C i x(1+T i GTGT_TV)+D j x(1+T j GTGT_TV) [12]
Ci: chi phí t v n đ u t xây d ng th i tính theo đ nh m c t l (i=1÷n);
Dj: chi phí t v n đ u t xây d ng th j tính b ng l p d toán (j=1÷m);
TiGTGT_TV m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n
m c chi phí t v n đ u t xây d ng th i tính theo đ nh m c t l ;
TjGTGT_TV m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n
m c chi phí t v n đ u t xây d ng th j tính b ng l p d toán
• B c 6: Xác đ nh chi phí khác (GK)
Chi phí khác đ c xác đ nh theo công th c sau:
Ci: chi phí khác th i tính theo đ nh m c t l (i=1÷ n);
Dj: chi phí khác th j tính b ng l p d toán (j=1÷ m);
Ek: chi phí khác th k có liên quan khác (k=1÷ l);
TiGTGT_K : m c thu su t thu giá tr gia t ng theo quy đ nh hi n hành đ i v i kho n
m c chi phí khác th i tính theo đ nh m c t l ;
Trang 39V n l u đ ng ban đ u (VLD) (đ i v i các d án s n xu t, kinh doanh) và lãi vay trong
th i gian th c hi n d án (LVay) (đ i v i d án có s d ng v n vay) thì tùy theo đi u
ki n c th , ti n đ th c hi n và k ho ch phân b v n c a t ng d án đ xác đ nh
• B c7: Xác đ nh chi phí d phòng
Chi phí d phòng (GDP) đ c xác đ nh b ng t ng c a chi phí d phòng cho y u t kh i
l ng công vi c phát sinh (GDP1) và chi phí d phòng do y u t tr t giá (GDP2) theo công th c:
Kps: h s d phòng cho kh i l ng công vi c phát sinh là 10%
Riêng đ i v i tr ng h p ch l p báo cáo kinh t - k thu t thì h s d phòng cho
kh i l ng công vi c phát sinh Kps = 5%
Khi tính chi phí d phòng do y u t tr t giá (GDP2) c n c n c vào đ dài th i gian
th c hi n d án, ti n đ phân b v n, tình hình bi n đ ng giá trên th tr ng trong th i gian th c hi n d án và ch s giá xây d ng đ i v i t ng lo i công trình và khu v c xây d ng Chi phí d phòng do y u t tr t giá (GDP2) đ c xác đ nh theo công th c
sau:
Trang 40LVayt: chi phí lãi vay c a v n đ u t d ki n th c hi n trong n m th t
IXDCTbq: m c đ tr t giá bình quân tính trên c s bình quân các ch s giá xây d ng công trình theo lo i công trình c a t i thi u 3 n m g n nh t so v i th i đi m tính toán (không tính đ n nh ng th i đi m có bi n đ ng b t th ng v giá nguyên li u, nhiên
li u và v t li u xây d ng);
± ∆IXDCT : m c d báo bi n đ ng c a các y u t chi phí, giá c trong khu v c và
qu c t so v i m c đ tr t giá bình quân n m đã tính
d Các đi u ch nh trong tính toán
Khi áp d ng ph ng pháp xác đ nh TM T theo TKCS c a d án, ngoài vi c ph i tính
b sung các chi phí xây d ng các kh i l ng công tác khác c a công trình (GQXDKi ), còn c n ph i có nh ng đi u ch nh trong các tr ng h p sau, khi:
Có s khác nhau v đ n v đo n ng l c s n xu t ho c ph c v c a công trình đ c xác
đ nh theo thi t k c s v i đ n v đo c a su t chi phí xây d ng và ho c su t chi phí thi t b s d ng trong tính toán
Quy mô n ng l c s n xu t ho c ph c v c a công trình xác đ nh theo thi t k c s
c a d án khác v i qui mô n ng l c s n xu t ho c ph c v c a công trình đ i di n