Hromadka và C.C.
Trang 1L I CAM OAN
tài lu n v n cao h c “Nghiên c u, đánh giá thi t h i do ng p l t vùng h du
liên h ch a l u v c sông Tà R c theo các k ch b n l và v đ p” c a h c viên đã
đ c Nhà tr ng giao nghiên c u theo quy t đ nh s 1249/Q - HTL ngày 18 tháng 05 n m 2016 c a Hi u tr ng tr ng i h c Th y L i
Trong th i gian h c t p t i tr ng v i s giúp đ c a các th y cô giáo và đ c bi t là
cô giáo PGS TS Ph m Th H ng Lan, h c viên đã t nghiên c u và th c hi n
đ tài này ây là thành qu lao đ ng, là s t h p c a các y u t mang tính ngh nghi p c a h c viên Các k t qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung
th c, không sao chép t b t k m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham
kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham
kh o đúng quy đ nh
Tác gi lu n v n
Nguy n Thành t
Trang 2L I C M N
V i t t c s kính tr ng và bi t n sâu s c nh t, Tôi xin chân thành bày t lòng bi t
n c a mình t i cô giáo PGS TS Ph m Th H ng Lan đã h ng d n t n tình chu đáo, dành r t nhi u th i gian và tâm huy t h ng d n, nghiên c u và giúp tôi hoàn thành lu n v n t t nghi p này
Tôi c ng xin c m n Ban giám hi u tr ng i h c Th y L i, các th y cô giáo trong Khoa Th y V n đã ch b o, d y d trong su t th i gian h c t p t i tr ng
Cu i cùng, Tôi xin chân thành c m n nh ng ng i thân trong gia đình, b n bè
đ ng nghi p đã giúp đ , đ ng viên, khích l tôi trong su t quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n
M c dù lu n v n đã hoàn thi n v i t t c s c g ng, nhi t tình c ng nh n ng l c
c a mình, tuy nhiên không th tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y, Tôi r t mong
nh n đ c s góp ý, ch b o c a quý th y cô và đ ng nghi p, đó chính là s giúp đ quý báu mà tôi mong mu n nh t đ c g ng hoàn thi n h n trong quá trình nghiên c u và công tác sau này
Xin chân thành c m n./
Hà N i, 20 tháng 08 n m 2016
H c viên
Nguy n Thành t
Trang 3M C L C
M U 1
1 Tính c p thi t c a đ tài 1
2 M c đích c a lu n v n 2
3 i t ng, ph m vi nghiên c u 2
4 N i dung nghiên c u 4
5 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 4
6 Các k t qu đ t đ c 4
CH NG 1: T NG QUAN V MÔ HÌNH NGHIÊN C U V P VÀ ÁNH GIÁ THI T H I 6
1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u v đ p 6
1.1.1 M t s tr ng h p v đ p trên Th gi i và Vi t Nam 6
1.1.2 Các nguyên nhân gây v đ p 13
1.1.3 Các ph ng pháp xác đ nh, tính toán thông s v t v 16
1.1.4 Gi i thi u v các mô hình th y v n, th y l c mô ph ng v đ p 20
1.2 T ng quan v ph ng pháp đánh giá thi t h i l l t 23
CH NG 2: T NG QUAN V PH M VI NGHIÊN C U VÀ CÁC MÔ HÌNH NG D NG 26
2.1 T ng quan v vùng nghiên c u 26
2.1.1 c đi m đ a lý t nhiên 26
2.1.2 c đi m khí h u, khí t ng vùng d án 26
2.1.3 c đi m th y v n 31
2.1.4 c đi m kinh t , xã h i 34
2.1.5 T ng quan v h Tà R c – Su i Hành 36
2.2 Các mô hình ng d ng xây d ng b n đ ng p l t 43
2.2.1 Mô hình HDM 43
2.2.2 Ph n m m MIKE FLOOD WATCH 44
2.2.3 Mô hình MIKE FLOOD 45
2.2.4 Mô hình NK-GIAS 46
CH NG 3: NG D NG MÔ HÌNH MIKE FLOOD MÔ PH NG CÁC K CH B N VÀ XÂY D NG B N NG P L T 48
3.1 D li u đ u vào s d ng trong tính toán 48
3.1.1 Tài li u khí t ng th y v n 48
3.1.2 Tài li u đ a hình 53
3.1.3 Các k ch b n dùng đ tính toán 55
3.2 Thi t l p mô hình 57
3.2.1 Mô hình th y l c 1 chi u 57
3.2.2 Mô hình th y l c 2 chi u 59
Trang 43.3 Hi u ch nh và ki m đ nh mô hình 64
3.3.1 Mô hình th y l c 1 chi u 64
3.3.2 Mô hình th y l c Mike Flood 68
3.4 Mô ph ng các k ch b n v đ p và xây d ng b n đ ng p l t 70
3.4.1 Các k ch b n l và v đ p 70
3.4.2 K t qu tính toán xây d ng b n đ ng p l t 77
CH NG 4: ÁNH GIÁ THI T H I DO NG P L T VÙNG H L U H CH A THEO CÁC K CH B N L VÀ V P 83
4.1 ánh giá thi t h i h du h Tà R c – Su i Hành theo các k ch b n ng p l t 83
4.1.1 ánh giá thi t h i theo K ch b n 1 83
4.1.2 ánh giá thi t h i theo K ch b n 2 84
4.1.3 ánh giá thi t h i theo K ch b n 3 86
4.2 xu t gi i pháp ng phó 88
4.2.1 Gi i pháp công trình 88
4.2.2 Gi i pháp phi công trình 89
K T LU N VÀ KI N NGH 90
TÀI LI U THAM KH O 91
PH L C 92
Trang 5DANH M C CÁC HÌNH NH
Hình 0.1: S đ khu v c nghiên c u 3
Hình 1.1: V đ p Machchu 2, n do m a l n 7
Hình 1.2: p Gleno v i ph n v gi a v n còn đ n ngày nay 8
Hình 1.3: p m Hà đ c kh c ph c gia c sau s c 10
Hình 1.4: Toàn c nh đ p Khe M sau s c v đ p 12
Hình 1.5: o n thân đ p b v 12
Hình 1.6: p v t i v trí c ng l y n c 13
Hình 1.7: Các nguyên nhân v đ p 15
Hình 1.8: Hình nh v đ p Teton n m 1976 15
Hình 1.9: Hình th c tràn đ nh (a) và xói ng m (b) 16
Hình 1.10: Quá trình v tràn đ nh Hình 1.11: Quá trình v xói ng m 18
Hình 1.12: Hình d ng và c ch hình thành v t v 18
Hình 2.1: V trí nghiên c u vùng d án 27
Hình 2.2: Quá trình l đ n h Tà R c 33
Hình 2.3: ng quá trình l đ n h Su i Hành 34
Hình 3.1: Bi u đ m a ng v i các k ch b n 48
Hình 3.2: Bi u đ tr n m a l n nh t n m 2010 49
Hình 3.3: Bi u đ tr n m a t ngày 6-12/11/2013 49
Hình 3.4: Bi u đ l ng m a t ngày 27/12/2014 - 6/01/2015 50
Hình 3.5: ng quá trình m c n c tri u ng v i các t n su t 50
Hình 3.6: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 28/10 - 5/11 n m 2010 51
Hình 3.7: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 6 - 12/11 n m 2013 51
Hình 3.8: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 01 - 7/4 n m 2014 52
Hình 3.9: M c n c tri u Cam Ranh t ngày 27/12/2014 - 6/01/2015 52
Hình 3.10: B n đ DEM khu v c nghiên c u 54
Hình 3.11: B n đ v trí m t c t ngang sông 55
Hình 3.12: Biên t p m t c t ngang sông 58
Hình 3.13: S đ th y l c m ng l i sông 59
Hình 3.14: B n đ mô hình s đ cao (DEM) khu v c tính toán 60
Hình 3.15: Chia l i phi c u trúc mi n tính 61
Hình 3.16: L i chia chi ti t các công trình 62
Hình 3.17: K t n i c s d li u trong MIKE 21FM 62
Hình 3.18: H s nhám manning M mi n tính 63
Hình 3.19: Liên k t mô hình m t và hai chi u 64
Hình 3.20: K t qu hi u ch nh t i tr m th y v n Tà R c 66
Hình 3.21: K t qu ki m đ nh đ t 1 t i tr m th y v n Tà R c 67
Hình 3.22: K t qu ki m đ nh đ t 2 t i tr m th y v n Tà R c 67
Trang 6Hình 3.24: H s nhám c a mô hình Mike21 69
Hình 3.25: ng quá trình v đ p ng v i l ki m tra 0,2%, h Tà R c 77
Hình 3.26: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi x l ki m tra, t n su t 0,2% 78
Hình 3.27: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi x l c c đ i, t n su t 0,01% 80
Hình 3.28: B n đ ng p l t h du sông Tà R c khi v đ p Tà R c 82
Trang 7DANH M C B NG BI U
B ng 1.1: Các công th c hay đ c s d ng[11], [12], [13] 19
B ng 1.2: Các cách phân lo i thi t h i do ng p l t gây ra 24
B ng 2.1: B ng t ng h p đ c tr ng l u v c h Tà R c, Su i Hành 27
B ng 2.2: c tr ng nhi t đ trung bình tháng, n m 28
B ng 2.3: m t ng đ i trung bình tháng, n m 28
B ng 2.4: S gi n ng trung bình tháng, n m 28
B ng 2.5: T c đ gió trung bình các tháng, n m 29
B ng 2.6: T c đ gió l n nh t 29
B ng 2.7: L ng m a bình quân các tháng các tr m lân c n l u v c 30
B ng 2.8: L ng m a ngày l n nh t thi t k tr m Cam Ranh, Khánh S n 30
B ng 2.9: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u, h du h Tà R c; Su i Hành 31
B ng 2.10: M ng l i tr m khí t ng th y v n khu v c nghiên c u 31
B ng 2.11: Tóm t t đ c tr ng l thi t k h Tà R c 32
B ng 2.12: Tóm t t đ c tr ng l thi t k h Su i Hành 33
B ng 2.13: Th ng kê dân s vùng h du h Tà R c 34
B ng 2.14: Th ng kê dân s các xã vùng nh h ng chính h du h Tà R c 35
B ng 2.15: B ng thông s c b n c a h ch a 37
B ng 2.16: B ng thông s c b n c a đ p 38
B ng 2.17: B ng thông s tràn 38
B ng 2.18: B ng thông s k thu t c ng l y n c 39
B ng 2.19: Thông s k thu t h th ng kênh t i 39
B ng 2.20: Thông tin v h ch a n c Su i Hành 40
B ng 3.1: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u 48
B ng 3.2: c tr ng tri u thi t k - tr m C u á 50
B ng 3.3: B ng t ng h p các k ch b n tính toán 56
B ng 3.4: Ch tiêu Nash c a WMO 65
B ng 3.5: Thông s nhám c a h th ng sông Tà R c 66
B ng 3.6: K t qu hi u ch nh mô hình Mike Flood 68
B ng 3.7: ng l u l ng x l H Tà R c (m3 /s) 70
B ng 3.8: ng quá trình l thi t k H Su i Hành 71
B ng 3.9: K t qu tính toán v đ p ng v i l ki m tra 0,2%, h Tà R c 73
B ng 4.1: Di n tích ng p theo c p đ sâu k ch b n 1 83
B ng 4.2: S h và nhân kh u thu c các thôn n m trong ba xã b ng p k ch b n 1 84
B ng 4.3: Di n tích ng p theo c p đ sâu k ch b n 2 85
B ng 4.4: S h và nhân kh u thu c các thôn n m trong ba xã b ng p k ch b n 2 85
B ng 4.5: Di n tích ng p theo c p đ sâu k ch b n 3 86
Trang 8M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Các h ch a th y l i th ng đ c xây d ng ph c v đa m c tiêu nh : C p n c cho nông nghi p, công nghi p, sinh ho t, ho c ph c v các ngành kinh t khác nh giao thông, du lch, ch n nuôi và phát đi n Tuy nhiên các h , đ p th y l i luôn là nh ng công trình d b t n th ng, nh t là khi có m a l l n Các h ch a th y l i nh
th ng đ c xây d ng ch y u b ng v t li u đ a ph ng, công tác qu n lý v n hành
th ng đ c đ a ph ng đ m nh n nên ch t l ng h đ p b xu ng c p nhanh chóng gây m t an toàn c a công trình khi tích n c Ngoài ra trong nh ng n m g n đây do
nh h ng c a bi n đ i khí h u, tình hình th i ti t di n ra b t th ng: M a to, bão l n,
hi n t ng s t l đ t th ng ngu n làm gia t ng nguy c m t an toàn c a đ p
n c ta g n đây nhi u s c v đ p đã x y ra, nh v đ p Khe M - Hà T nh (2010) do
m a l n kéo dài làm l ng n c h và sông t ng v t m c an toàn gâp v đ p Hay s c
v đ p h C n n, Ngh An (2013), đ p ph m Hà ng, Qu ng Ninh (2014)
gi m thi u t i đa thi t h i c a s c v đ p có th x y ra, ngoài vi c đánh giá an toàn h đ p đ nh k , c ng c n có các bi n pháp d báo ng p l t h du k t h p v i
ph ng án đ s tán ng i dân đ n khu an toàn tr c khi x y ra s c M t trong
nh ng công vi c c n làm đ xây d ng ph ng án di t n là tính toán mô ph ng các nguyên nhân v đ p c ng nh xây d ng các k ch b n v đ p, t đó xây d ng các b n
đ ng p l t, tránh tr ng h p ng i dân có th di chuy n vào nh ng vùng ng p sâu
h n Các b n đ ng p l t còn góp ph n quan tr ng trong công tác quy ho ch vùng s
d ng đ t
D a vào các b n đ ng p này, ph n nào đánh giá đ c nh ng thi t h i tr c ti p ho c gián ti p v ng i và c a, t đó các đ n v qu n lý đ a các ph ng án di d i, và c nh báo khi có s c v đ p x y ra, b o đ m gi m thi u t i đa các nh h ng c a s c đ i
ho t đ ng s n xu t c ng nh đ m b o tính m ng c a ng i dân vùng h du
L u v c sông Tà R c có di n tích l u v c 250 km2 Trên l u v c có 2 h là H Tà
R c v i dung tích 23,5 tri u m3 và h Su i Hành v i dung tích 9,5 tri u m3 C 2 h
Trang 9trên đã đi vào v n hành, vi c thi t k , v n hành và b o trì theo các tiêu chu n an toàn
do Nhà n c ban hành Các ch tiêu thi t k th hi n yêu c u t ng hòa gi a đi u ki n kinh t , k thu t, quy mô, đ c đi m và t m quan tr ng c a công trình Ngoài ra, trong quá trình v n hành, khai thác, có th có nh ng bi n c , r i ro không th l ng h t
đ c nh các h h ng, l l n b t th ng, đ ng đ t quá tiêu chu n, sai sót trong v n hành, bi n đ i các đi u ki n t nhiên,…d n đ n x y ra các tr ng h p kh n c p An toàn c a h ch a n c Tà R c, Su i Hành c ng nh h ng tr c ti p đ n h du ch
đ ng ng phó v i các đi u ki n b t th ng, c n ph i d ki n đ c các tr ng h p, tình hu ng x u ngoài mong mu n có th x y ra và t đó có k ho ch chi ti t đ phòng,
ng n ch n x y ra tình hu ng x u ho c h n ch t i đa thi t h i khi x y ra s c c khu
v c công trình và h du công trình K t qu c a vi c nghiên c u tính toán các tr ng
h p x l c ng nh tr ng h p v đ p là l p đ c b n đ ng p l t vùng h du dùng đ xác đ nh ph m vi vùng ng p, m c đ ng p, l p các k ho ch ng phó kh n c p, gi m
nh thi t h i khi x l c ng nh công trình g p s c
T nh ng s c n thi t trên, lu n v n đã l a ch n nghiên c u và đánh giá nh ng thi t
h i có th do ng p l t vùng h du l u v c sông Tà R c theo các k ch b n l và v đ p
v i tên đ tài c th nh sau: “Nghiên c u, đánh giá thi t h i do ng p l t vùng h du
liên h ch a l u v c sông Tà R c theo các k ch b n l và v đ p”
3 i t ng, ph m vi nghiên c u
Ph m vi vùng nghiên c u: Ph m vi nghiên c u c a d án bao g m toàn b l u v c sông Tà R c và su i Trà Hoa ây là m t vùng lòng ch o, gi i h n b i các tri n núi phía Tây, Tây B c, ông Nam và bi n ông Trong khu v c này có hai h ch a đã
đ c xây d ng H Tà R c n m trên sông Tà R c và h Su i Hành trên dòng Su i
Trang 10Hoa Hai h n m trên hai l u v c khác nhau nh ng đ u có chung khu v c h du là vùng tr ng ven bi n thu c huy n Cam Lâm và thành ph Cam Ranh (Xem hình 0.1) Vùng nghiên c u thu c đ a ph n ph ng Ba Ngòi và xã Cam Ph c ông c a thành
ph Cam Ranh, xã Cam Ph c Tây c a huy n Cam Lâm a hình khu v c nghiên
c u nh và t ng đ i d c so v i các khu v c khác H th ng sông su i nh , ng n và
r t d c, bao quanh vùng h l u là vùng đ i núi cao v i đ nh núi ph bi n t 400 - 600m Vùng đ ng b ng nh h p và b co th t g n c a ra, do đó làm ch m kh n ng thoát l vào v nh Cam Ranh Ng p l t h l u là t h p l c a sông Tà R c và su i Hành, hai sông này không nh p vào nhau và có s trao đ i n c khi l tràn b , g n
c a ra 2 sông đ c n i v i nhau b i L ch C u 2
Vùng nghiên c u có tuy n giao thông quan tr ng là Qu c l và đ ng s t, các tuy n
đ ng này c ng làm gi m đáng k kh n ng thoát l ra bi n Khu v c trung du còn có
t nh l 9 c ng c n tr dòng ch y và làm ch m quá trình truy n l v h du
Hình 0.1: S đ khu v c nghiên c u
Trang 114 N i dung nghiên c u
C n c vào đi u ki n t nhiên khu v c, các tài li u t nhiên, dân sinh xã h i thu th p
đ c và đ c đi m công trình c a h ch a, th c hi n vi c tính toán th y l c m ng l i sông h du và l p b n đ ng p l t theo các k ch b n l và v đ p
- Ph ng pháp mô hình toán: S d ng mô hình MIKE FLOOD đ tính toán v đ p theo các k ch b n, t đó xác đ nh vùng ng p và đ sâu ng p K t h p v i công ngh GIS đ xây d ng b n đ ng p l t và tính toán thi t h i
- Ph ng pháp k th a: Trong quá trình th c hi n, lu n v n c n tham kh o và k th a các k t qu có liên quan đã đ c nghiên c u tr c đây c a các tác gi , c quan và t
Trang 12• Các c s kinh t nh nhà máy, xí nghi p, kho tàng, h m m ,
• Các c s an ninh, qu c phòng, vv…
- Th i gian nh h ng c a l
Trang 13CH NG 1: T NG QUAN V MÔ HÌNH NGHIÊN C U V P VÀ ÁNH GIÁ THI T H I
1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u v đ p
Kelly Barnes là đ p ch n b ng đ t bang Georgia, M Vào ngày 6/11/1977 sau m t
tr n m a l n đ p đã b v làm 39 ng i thi t m ng và thi t h i v tài s n lên đ n 3.8 tri u USD Sau tr n m a r t l n kéo dài t tr a đ n đêm ngày 5/11 sáng s m ngày 6/11/1977, lúc 1h30, con đ p đã v t qua gi i h n ch u đ ng và t tuôn n c v phía
h l u Theo đi u tra, nguyên nhân d n đ n s c là khi xây d ng công trình các k s
đã tính toán sai v đ d c mái đ p Chính vì đi u này đã làm thay đ i tr ng tâm và kh
n ng ch u l c c a đ p trong đi u ki n tr i m a l n M c dù ch m t s c nh c ng có
th làm c con đ p b n c cu n trôi và nguyên nhân chính là do kh i đ t có kích
th c 3.7×9.1m b cu n trôi lúc ban đ u gây ra s c [1]
/s, g p 3 l n s c chu đ ng
Trang 14Hình 1.1: V đ p Machchu 2, n do m a l n Trong vòng 20 phút, n c l đã dâng t 3.7m lên 9.1m, nh n chìm toàn b th tr n công nghi p Morbi n m sau con đ p 5km Trong quá trình tái xây d ng, con đ p m i
l n c a đ p đã b v vào ngày 1/12/1923 làm 356 ng i thi t m ng
N m 1916 đ p Gleno đã chính th c đ c kh i công n n m 1920 nh ng ph n t ng
đ p b t đ u đ c xây d ng Tháng 9 n m đó các quan ch c đ a ph ng đã đ a ra
nh ng c nh báo v vi c đ n v thi công không s d ng lo i v a xi m ng không thích
h p
Trang 15N m 1921 do thi u kinh phí, thi t k đ p Gleno đã thay đ i t đ p bê tông tr ng l c chuy n sang đ p nhi u t ng n ngày 22/10/1923, con đ p đã hoàn thành và b t đ u tích n c t nh ng c n m a l n
Hình 1.2: p Gleno v i ph n v gi a v n còn đ n ngày nay
Ngày 1/12/1923, khi s c x y ra, nh ng n l c kh c ph c đã hoàn toàn th t b i M t
l ng n c kho ng 4.5 tri u m3 đã tràn ra t đ cao 1 535m xu ng vùng thung l ng phía d i Th m h a ch ng ng l i khi m c n c ch còn 186m S c làm ít nh t 356
ng i thi t m ng
Theo nh ng đi u tra sau đó, nguyên nhân d n đ n s c c a đ p Gleno ph n nhi u là
do ch quan Vi c thi u kinh phí đã làm các nhà th u thay đ i thi t k và thi t k m i
đã không phù h p v i lo i móng đ c thi công t tr c
Ngoài ra, tay ngh công nhân kém và nh ng sai ph m trong s d ng v t li u nh dùng
l i ch ng l u đ n đã s d ng trong Th chi n I làm đ gia c các ph n c a công trình
c ng nh s d ng bê tông kém ch t l ng [1]
Trang 16p h Lawn, M
ây là đ p đ t đ c xây d ng trong công viên qu c gia Rocky Mountain, M Nó đã
b s p vào ngày 15/7/1982 v i l ng n c tràn ra lên đ n 830 000 m3 làm 3 ng i c m
tr i trong khu v c thi t m ng và thi t h i kinh t lên đ n 31 tri u USD
Lawn là h t nhiên v i di n tích m t n c là 66 000 m2 đ cao 3.3 km so v i m c
n c bi n trên dãy núi Rocky N m 1903, nhóm nh ng nông dân trong khu v c đã xây
d ng m t con đ p b ng đ t đ t ng di n tích m t n c c a h lên 190 000 m2
v i m c đích cung c p n c cho t i tiêu th y l i trong vùng
Khi con đ p b v , l ng n c kh ng l đã ch y xu ng thung l ng phía d i v i t c
đ 510 m3
/s t o nên rãnh l n d i thung l ng làm 3 ng i đang c m tr i đó thi t
m ng V i t c đ kh ng khi p này, c h n c đã c n ch trong kho ng 1 phút [1]
1.1.1.2 ) T i Vi t Nam
Theo th ng kê và kh o sát s b c a c quan ch c n ng, Vi t Nam có h n 200 đ p
và h n 95% trong s đó là các đ p không đ t yêu c u Ph n l n đ p và h ch a t p trung mi n Trung, n i có đ d c cao (m t bên giáp bi n, m t bên giáp núi) Vì v y,
nh ng l n x l và v đ p gây ra nh ng h u qu vô cùng kh ng khi p cho toàn b
ng i dân trong khu v c
p m Hà, t nh Qu ng Ninh
S c v đ p m Hà là s c v đ p x y ra m i nh t Vi t Nam vào ngày 30/10/2014 Tr c đó, c n m a t đêm 29 kéo dài đ n sáng 30/10 khi n con đ p cung
c p n c t i tiêu cho c huy n m Hà b quá t i và v Công trình th y l i h ch a
n c m Hà ng đ c kh i công xây d ng ngày 12/4/2006 v i t ng s v n đ u t trên 500 t đ ng, t ngu n v n trái phi u Chính ph và v n ngân sách đ a ph ng Công trình do Công ty t v n và chuy n giao công ngh Tr ng i h c Th y L i thi t k , BQL đ u t và xây d ng th y l i 2 thi công [3]
Trang 17Hình 1.3: p m Hà đ c kh c ph c gia c sau s c
Theo báo cáo c a t nh Qu ng Ninh, s c trên khi n mái h l u đ p chính b xói l
t 20 đ n 40 cm, hai vai đ p h h ng n ng, đ nh đ p b bóc m t s đo n ng d n lên đ p chính b n c làm v , h ng 100 m chi u dài Thi t h i c tính kho ng 10 t
đ ng
V vi c c ng làm s p và h h ng n ng 5 c n nhà Hàng nghìn gia súc, gia c m b ch t trôi Thi t h i tài s n dân sinh c tính kho ng 19,5 t đ ng Thi t h i v c s v t
ch t và trang thi t b y t c a Trung tâm y t kho ng 29 t đ ng
Ngoài ra, s c còn làm h h i nhi u công trình tài s n công c ng nh khu v n hoa công viên, kênh m ng; giao thông s t l nghiêm tr ng v i c tính thi t h i kho ng
26 t đ ng Qu ng Ninh đang ti p t c đánh giá thi t h i khác do s c v đ p m Hà gây nên
V đ p Su i Tr u Khánh Hòa
p Su i Tr u Khánh Hoà b s c 4 l n:
- L n th 1: n m 1977 v đ p chính l n 1
Trang 18- L n th 3: n m 1980 xu t hi n l rò qua đ p chính
- L n th 4: n m 1983 s t mái th ng l u nhi u ch , xu t hi n 7 l rò đuôi c ng
p Su i Tr u có dung tích 9,3 tri u m3 n c Chi u cao đ p cao nh t là 19,6m Chi u dài thân đ p: 240m n v t v n thi t k : Công ty KSTK Thu l i Khánh Hoà n
v thi công: Công ty công trình 4-5, B Giao thông V n t i [4]
Nguyên nhân c a s c :
- V thi t k : Xác đ nh sai dung tr ng thi t k Trong khi dung tr ng khô đ t c n
đ t g = 1,84 T/m3
thì ch n dung tr ng khô thi t k gk = 1,5T/m3 cho nên không c n
đ m, ch c n đ đ t cho xe t i đi qua đã có th đ t dung tr ng yêu c u, k t qu là đ p hoàn toàn b t i x p
- V thi công: ào h móng c ng quá h p không còn ch đ ng i đ m đ ng đ m đ t mang c ng t đ p không đ c ch n l c, nhi u n i ch đ t dung tr ng khô gk =1,4T/m3, đ đ t các l p quá dày, phía d i m i l p không đ c đ m ch t
- V qu n lý ch t l ng: Không th m đ nh thi t k Giám sát thi công không ch t
ch , nh t là nh ng ch quan tr ng nh mang c ng, các ph n ti p giáp gi a đ t và bê tông, không ki m tra dung tr ng đ y đ S l ng l y m u thí nghi m dung tr ng ít
h n quy đ nh c a tiêu chu n, th ng ch đ t 10% Không đánh d u v trí l y m u
Nh v y s c v đ p Su i Tr u đ u do l i c a thi t k , thi công và qu n lý
S c đ p Khe M – huy n H ng S n, t nh Hà T nh
p Khe M đ c xây d ng t n m 1993, s c ch a 730.000 m3
; cung c p n c cho
xã S n Hàm, S n Di m, S n Phú và th tr n Ph Châu S c đ p x y ra lúc 7h sáng ngày 16/10/2010 Nguyên nhân s c là do đ p đ c xây d ng đã lâu nên xu ng c p nghiêm tr ng [5]
Trang 19Hình 1.4: Toàn c nh đ p Khe M sau s c v đ p
Hình 1.5: o n thân đ p b v
S c đ p Z20, (KE 2/20 REC) huy n H ng S n, t nh Hà T nh
H ch a Z20 đ c đ a vào s d ng n m 2008, đ p đ t cao 12.5 m, c ng l y n c bê tông c t thép có đ ng kính D = 0.6 m S c x y ra r ng sáng ngày 06/06/2009, đ p
b v t i v trí c ng l y n c; thân c ng b gãy ngang và b n c cu n trôi v h l u;
n n c ng b xói sâu đ n 3m D n đ n s c này có hai nguyên nhân chính: Th nh t là
Trang 20Trong đó thi t k có l i là không quy đ nh c th v ch tiêu đ t đ p xung quanh c ng, thi công không th c hi n đ y đ quy trình, đ p đ t th công xung quanh c ng và ki m tra ch t l ng đ t đ p và không giám sát đ y đ quá trình đ p quanh thân c ng và l y
m u ki m tra ch t l ng Th hai là mái h móng b trái đào quá d c, không đ m b o
n i ti p an toàn gi a thân đ p và b trái Trong đó, thi t k có l i khi không ghi chú rõ ràng yêu c u làm chân khay đáy đ p và rãnh thoát n c chân h l u đ p đo n vai trái; thi công thì đào mái h móng phía trái quá d c, không theo đúng b n v thi t k , không làm chân khay đáy đ p và rãnh thoát n c h l u chân đ p đo n vai trái và giám sát không phát hi n nh ng sai khác c a thi công so v i thi t k đ x lý k p
th i.[5]
Hình 1.6: p v t i v trí c ng l y n c 1.1.2 Các nguyên nhân gây v đ p
p là công trình tr n c V đ p có th có nhi u hình th c, bao g m c s tr t, s t
đ ho c v thân đ p H ch a có tr l ng l n khi v đ p có th gây ra l l t l n h
l u V đ p có th do b t k m t, ho c m t s k t h p, trong nh ng nguyên nhân sau đây:
- Bi n đ i khí h u m a t p trung v i c ng xu t l n, l x y ra b t th ng, trái v i quy
Trang 21ho ch Ph n l n các h đ c xây d ng tr c th p k 80 theo tiêu chu n c , tràn x l thi u kh n ng thoát l , không đ y đ tài li u tính toán (tài li u khí t ng, thu v n,
đ a ch t )
- N ng l c đ p tràn không đ y đ , d n đ n tràn đ nh
- V t li u đ a vào thi công các h ng m c, sau th i gian dài khai thác s d ng các k t
c u b m c
- Xói mòn n i b gây ra b i kè, rò r thân đ p ho c đ ng ng
- B o d ng không đúng, trong đó có v đ p khi lo i b cây, s a ch a các v n đ rò r
n i b , ho c duy trì ho t đ ng c a c a x , van các thành ph n ho t đ ng khác
- Thi t k không đúng cách ho c s d ng các v t li u xây d ng không đúng
- S t l đ t vào các h ch a, gây dâng d n đ n tràn đ nh
- ng đ t, mà th ng gây ra các v t n t theo chi u d c t i các đ nh c a kè, d n đ n
v đ p
- Ch t l ng công tác kh o sát, thi t k c theo tiêu chu n c ; không còn phù h p v i
th c t hi n tr ng, th ng xuyên ki m tra công trình đ phát hi n k p th i vi c th m
n c qua thân đ p, mang c ng gây v đ p (h Z20, h á B c t nh Hà T nh; h Tây Nguyên, t nh Ngh An)
- Công ngh thi công tr c kia còn h n ch : Ch t l ng thi công x lý n n, đ t đ p t i các v trí ti p giáp (thân v i n n, n n, các vai, mang công trình ) không đ m b o ch t
l ng, gây th m qua thân đ p, n n đ p
- Phân c p quá sâu cho huy n xã qu n lý h đ p Do v y không có cán b chuyên ngành thu l i đ n ng l c Thi u các thi t b quan tr c đo, th m dò d n đ n không phát hi n đ c và k p th i x lý các h h ng
- Nguyên nhân phá ho i khác
Trang 23(a) (b) Hình 1.9: Hình th c tràn đ nh (a) và xói ng m (b)
1.1.3 Các ph ng pháp xác đ nh, tính toán thông s v t v
1.1.3.1) C ch hình thành v t v
Quá trình truy n l xu ng h du do v đ p ph thu c r t nhi u vào các yêu t nh kích
th c v t v , đ d c v t v , th i gian phát tri n v t v Các thông s này đ c g i chung là thông s v t v Vi c xác đ nh chính xác thông s c a v t v này r t ph c t p đòi h i kh i l ng tính toán và d li u l n và t ng h p xác đ nh thông s v t v
có th s d ng các ph ng pháp sau:
+ Ph ng pháp so sánh[10]: ây là ph ng pháp đ n gi n nh t trong tính toán v đ p,
ph ng pháp này d a trên k t qu nghiên c u các đ p đã b v trong quá kh , trên c
s so sánh qua m i t ng quan v i đ p nghiên c u đ đ a ra các thông s t ng t + Ph ng pháp kinh nghi m[10]: Ph ng pháp này d a trên phân tích th ng kê thu
đ c t các tr ng h p v đ p Quan h gi a các thông s v đ p v i th tích đ p, th tích kh i n c ch a, chi u sâu m c n c h , di n tích h Các thông s này đ c xây
d ng th ng kê theo ph ng pháp bình quân nh nh t ho c v các đ ng bao Có nhi u
ph ng pháp kinh nhi m đã đ c nghiên c u và áp d ng t ng đ i t t trong th c t , các ph ng pháp ph bi n nh t bao g m: ph ng pháp MacDonad & Langridge –Monopolis (1984), USBR (1988) Washington State (2007), Froehlich (2008)
Trang 24trên các s s lý thuy t khác nhau áp d ng cho xác đ nh các thông s v t v Có
ph ng pháp xác đ nh d a trên b n ch t v t lý s d ng lý thuy t xói và v n chuy n bùn cát theo các hàm và đi u ki n r ng bu c d a trên tính ch t c h c đ t c a v t li u
đ p đ p; Ph ng pháp mô hình th y v n d a trên các ph ng trình liên t c và quan h
gi i tích ho c th c nghi m gi a l u l ng và m c n c t i các v trí; Ph ng pháp
th y l c mô ph ng d a trên các ph ng trình đ ng l c h c, ph ng trình liên t c, và
ph ng trình n ng l ng ( Sóng gián đo n) đ mô ph ng các y u t v đ p
+ Ph ng pháp mô hình v t lý: Ph ng pháp mô hình v t lý là ph ng pháp mô ph ng
th c t quá trình hình thành v t v đ p b ng các mô hình có tính ch t t ng t v i công trình nghiên c u, ph ng pháp này đòi h i kh i l ng công vi c và kinh phí l n nên không ph i công trình nào c ng có th đáp ng đ c
Trên th gi i hi n nay vi c xác đ nh các thông s v t v th ng đ c xác đ nh qua các công th c kinh nghi m đây là ph ng pháp cho k t qu t t nhanh và đ m b o chi phí cho nghiên c u Trong Lu n v n l a ch n ph ng pháp công th c kinh nhi m đ xác đ nh các thông s c a v t v c a các công trình h ng M trong tr ng h p v
đ p chính Các thông tin này đ c s d ng làm đ u vào cho mô hình th y l c MIKE
11 trong mô đun v đ p đ mô ph ng v t v
C ch v đ p đ c mô t b i các thông s v đ p: chi u r ng v t v B; chi u cao v t
v h; và th i gian v đ p T; hình d ng v t v có th đ c quy đ nh là hình thang, hình
ch nh t, ho c hình tam giác S hình thành l v có d ng hình thang v i c ch hình thành tuy n tính đ c thông qua trong tr ng h p này v i m c đích xây d ng mô hình
v đ p nguy hi m nh t, d a trên gi đ nh r ng l v đ p n c thay đ i tuy n tính v i
th i gian
Trang 25Hình 1.10: Quá trình v tràn đ nh Hình 1.11: Quá trình v xói ng m
Hình 1.12: Hình d ng và c ch hình thành v t v
1.1.3.2) Các công th c kinh nghi m xác đ nh các thông s v t v
Các công th c kinh nhi m xác đ nh v t v :
MacDonald & Langridge-Monopolis (1984) tính toán l ng bùn cát b xói khi x y ra
v đ p thông qua m i quan h v i tích s c a dung tích c a h và chênh l ch l n nh t
Trang 26các thông s c a v t v s đ c xác đ nh C ng trong bài báo này các tác gi kh ng
đ nh, n u k t qu tính toán v t v l n h n kích th c c a đ p thì hình d ng v t v s
l y theo hình d ng m t c t c a đ p C ng t kh i l ng v t ch t b xói, th i gian v
đ p c ng đ c xác đ nh
Froehlich (1995, 2008) d a vào d li u th c t c a 63 tr ng h p v đ p đ xác đ nh các ra m i quan h c a hình d ng v t v , th i gian v đ p thông qua m i t ng quan
v i dung tích h t i th i đi m v đ p, chi u cao c a v t v và h s mái d c bên Trong nghiên c u này, tác gi phân bi t 2 kh n ng v đ p: v tràn đ nh (overtopping)
và v xói ng m (piping) thông qua h s K0
Xu & Zhang (2009) phát tri n m i quan h phi tuy n gi a 5 thông s c a v t v (chi u sâu v t v , chi u r ng v t v đ nh, chi u r ng v t v trung bình, l u l ng l n nh t và
th i gian phát tri n v t v ) v i các bi n đ u vào nh chi u cao đ p, h s hình d ng h
ch a, lo i đ p, hình th c v và kh n ng xói c a đ p Trong các bi n k trên, các tác
gi nh n th y kh n ng xói c a đ p nh h ng l n nh t đ n k t qu tính toán
Các công th c đ c t ng k t theo b ng d i đây:
B ng 1.1: Các công th c hay đ c s d ng[11], [12], [13]
Công th c Macdonan &
Langrdrige Monopolis (1984) Froehlich (1995) Froehlich (2008)
Xu & Xhang (2009)
1.0 v i v tràn đ nh, 0.7 cho v xói ng m -
Trang 27Trong đó:
- hb là chi u cao v t v (tính t đ nh v t v đ n đáy)
- hw là chi u cao c t n c phía trên v t v
n c
N m 1968 Pháp là n i ban hành v n b n quy ph m pháp lu t đ u tiên Châu Âu v
r i ro v đ p sau khi đ p Malpasset b v n m 1959 làm trên 400 ng i ch t và m t tích M t trong các c quan có kinh nghi m nghiên c u v v đ p là phòng thí nghi m
Th y l c Qu c gia Pháp
M t mô hình có ch c n ng nghiên c u v đ p th ng bao g m 3 mô đun c b n là:
- Mô t v t v theo kích th c hình h c và phát tri n v t v theo th i gian;
- Tính đ ng quá trình l u l ng ch y qua v t v ;
- Di n toán quá trình sóng v đ p xu ng h l u
Các mô hình mô ph ng v đ p có đ c đi m chung là s d ng các đi u ki n biên trong
đ mô t dòng ch y t i các v trí d c theo đ ng ch y t i đó mà ph ng trình Saint – Venant không áp d ng đ c nh đ p tràn, thác n c, v t v , c u c ng, đ p có c a
đi u khi n
Tr c đây, xu th nghiên c u là các n l c xây d ng các mô hình chuyên nghiên c u
Trang 28(DAM –BREAK Flood Forecasting Model) do Fread thi t l p (1977, 1980, 1981)[6]
Mô hình có 3 ch c n ng: Mô t v t v theo hình h c và theo th i gian, tính quá trình
l u l ng qua v t v và di n toán quá trình xu ng h l u Mô hình DAMBRK đã đ c
áp d ng đ tái t o sóng l truy n xu ng h l u gây ra b i v đ p ch n n c Teton b
v vào n m 1976 p Teton là đ p đ t cao 300ft (91.1m) dài 3000ft H u qu đã làm
11 ng i ch t, 25 000 ng i m t nhà c a và thi t h i v t ch t kho ng 400 tri u đô la
K t qu mô ph ng sóng v đ p b ng mô hình DAMBRK có s phù h p t t v i s li u
đo đ c kh o sát
Mô hình FLDWAV là mô hình t ng h p c a 2 mô hình th y l c m ng sông DWOPER (Dynamic Wave Operational Model) và DAMBRK có kh n ng tính sóng v đ p, đi u khi n các c a x công trình h và di n toán th y l c đ c Fread xây d ng n m 1985
Mô hình đã đ c phát tri n d a trên ph ng pháp gi i s h ph ng trình Saint- Venant theo s đ n phi tuy n có tr ng s Mô hình có nhi u tính n ng u vi t đ m
b o đ n đ nh và các ch c n ng mô ph ng công trình và h th ng sông Mô hình FLDWAV đ c m t s T ch c, Hi p h i qu c t công nh n là mô hình chính th c trong nghiên c u l do v đ p và là c s đ so sánh khi nghiên c u ng d ng các mô hình khác
Hi n nay trên th gi i xu t hi n xu h ng áp d ng mô hình 2 chi u đ nghiên c u sóng v đ p M t trong s các mô hình 2 chi u đ tính sóng v đ p có c s lý thuy t
h ph ng trình Saint -Venant 2 chi u b ng ph ng pháp MacCormack –TVD Mô hình s d ng đi u ki n biên trong đ mô t sóng v đ p chuy n đ ng trong vùng đ ng
b ng Mô hình đ c ng d ng cho h th ng h bao g m: p bê tông cánh cung Funcho cao 49m, dài 165m và đ p đ t đ p Arade cao 50m, chi u dài 246m p
Trang 29Funcho đ c gi thi t là v t c th i và toàn b , đ p Arade đ c gi thi t v t ng ph n
và t t K t qu tính toán đ sâu c a sóng v đ p h l u đ p Arade có sai s 3m so
v i mô hình DAMBRK
M t xu h ng nghiên c u khác là ng d ng mô hình 1-2 chi u k t h p đ mô t v
đ p truy n xu ng vùng đ ng b ng M t trong s các mô hình có các ng d ng th c t
là mô hình DHM (Diffusion Hydrodynamic Model) và Mike-Flood Mô hình DHM là
mô hình sóng khu ch tán 1D mô ph ng dòng ch y 1 chi u (1D) trong h th ng sông
và 2 chi u (2D) trong vùng ng p l t đ c nghiên c u Hoa K do T.V Hromadka và C.C Yen xây d ng n m 1986 Mô hình 1 và 2 chi u đ c k t n i v i nhau b ng lu t cân b ng và ch y tràn Mô hình Mike-Flood là mô hình c a Vi n Th y L i an M ch
Hi n nay, do v đ p đ c xem là m t d ng đ c bi t c a sóng l có c ng đ m nh, lên nhanh, xu ng nhanh nên xu th chung là các mô hình th y đ ng l c đ c nghiên
c u b sung mô đun mô ph ng sóng v đ p trong mô hình t ng th Các mô hình th y
đ ng l c 1D có kh n ng đ c áp d ng nghiên c u v đ p trên th gi i là NWS FLDWAV (Hoa k ), HEC-RAS (Hoa K ), MIKE 11 ( an M ch), mô hình ISIS (Vi n
Th y L c Anh), MASCARET (Pháp) Các mô hình này có ch c n ng mô ph ng v
đ p h th ng các h ch a và di n toán ng p l t h l u Tuy nhiên mô hình FLDWAV
v n đ c xem là mô hình chuyên d ng đ nghiên c u v đ p
th c hi n do Ban Qu n lý công trình th y đi n S n La đ u t nghiên c u trên c s áp
d ng mô hình FLDWAV c a Hoa K khi l c ch n p ng án thi t k h S n La ng
th i, nghiên c u c nh báo ng p l t vùng đ ng b ng sông H ng n u x y ra s c v đ p
h Hòa Bình trên c s áp d ng mô hình FLDWAV k t h p v i mô hình DHM K t qu nghiên c u cho th y: N u v đ p Lai Châu, các h S n La, Hòa Bình có th v n hành
đ m b o an toàn cho h du Các k t qu nghiên c trên đã đ c H i đ ng th m đ nh nhà
Trang 30n c thông qua Ngoài ra các c quan nghiên c u khác nh Vi n C H c, Vi n Khoa
Nghiên c u tính toán truy n l trong h th ng sông di n toán toán ng p l t hi n nay
n c ta đ i v i các vùng đ ng b ng r ng l n, các mô hình 1 chi u nh MIKE 11, mô hình HEC-RAS đ c ng d ng khá ph bi n vùng h l u h th ng sông H ng – sông Thái Bình và mô hình ISIS đ c ng d ng ph bi n ng B ng sông C u Long, đ t k t qu t t do mô hình có giao di n thân thi n và có kh x lý kh i l ng
l n các thông tin v đ a hình và m t c t
Các mô hình 1 và 2 chi u k t h p nh mô hình DHM, mô hình MIKE – Flood là các
mô hình thích h p v i các khu v c ng p l t có quy mô v a các vùng đ ng b ng ven
bi n mi n Trung do ph i x lý các thông tin v đ a hình, m t c t và kh p n i s li u
đ a hình - m t c t M t s các nghiên c u v đ p và mô ph ng ng p l t s d ng MIKE – Flood nh :
- Nghiên c u l và l do v đ p trong h th ng sông H ng – Thái Bình do Vi n Khoa
H c Th y L i Vi t Nam t n m 2002 – 2003
- Nghiên c u nh h ng tình hu ng v đ p h K G - Hà T nh đ n vùng h du
- L p ph ng án phòng ch ng, ch ng l , l t cho vùng h du h ch a Su i Hành, t nh Khánh Hòa
1.2 T ng quan v ph ng pháp đánh giá thi t h i l l t
Vi c xem xét các d ng thi t h i do ng p l t gây ra là thi t y u đ i v i phân tích thi t
h i và đánh giá thi t h i do ng p l t gây ra V đ p d n đ n ng p l t gây ra r t nhi u thi t h i đ n đ i s ng xã h i dân c vùng h du Nó bao g m nh ng nh h ng tiêu
Trang 31hóa, h sinh thái, s n xu t công nghi p, nông nghi p và s c m nh c nh tranh c a các
n n kinh t ch u nh h ng c a ng p l t Thi t h i do ng p l t gây ra th ng đ c phân lo i theo hai cách Th nh t là theo cách tác đ ng c a ng p l t mà chia thành thi t h i tr c ti p và thi t h i gián ti p
+ Thi t h i tr c ti p/ gián ti p: Thi t h i tr c ti p bao g m t t c các lo i t n th t liên quan t i các tác đ ng v t lý ngay l p t c c a n c l t i con ng i, tài s n và môi
tr ng Ví d nh gây ra t n th t v ng i, s c kh e, ch c n ng c a h sinh thái, thi t
h i cho các nhà c a, các thành ph n kinh t , cây tr ng và gia súc gia c m trong nông nghi p Thi t h i tr c ti p th ng đ c đo b ng giá tr thi t h i t i m t th i đi m c
th Thi t h i gián ti p là nh ng thi t h i gây ra b i s gián đo n các m i liên k t kinh
t và v t lý c a n n kinh t , các chi phí phát sinh trong tr ng h p kh n c p và các hành đ ng đ ng n ch n thi t h i do do l , ng p l t gây ra và các t n th t khác Ví d
nh các t n th t trong ho t đ ng s n xu t c a các công ty do ng p l t gây ra, t n th t
c a nhà cung c p và tiêu dùng, các chi phí do gián đo n giao thông gây ra, các d ch v
kh n c p Thi t h i gián ti p th ng đ c đo b ng giá tr thi t h i trong m t th i kho ng
+ Thi t h i h u hình/ vô hình: Nh ng thi t h i có th đánh b ng ti n b c nh đ đ c, công trình, nhà c a, t n th t c a s n xu t đ c g i là thi t h i h u hình Thi t h i v tính m ng, nh h ng s c kh e hay nh ng thi t h i t i các s n ph m sinh thái và t t c các s n ph m và các d ch v không đ c giao d ch trên th tr ng r t khó có th đánh giá đ c b ng ti n Vì v y nh ng thi t h i đó đ c g i là vô hình
B ng 1.2: Các cách phân lo i thi t h i do ng p l t gây ra
Gián ti p
T n th t v s n xu t công nghi p
+ Gián đo n giao thông + Chi phí kh n c p
Khó kh n đ i v i vi c
kh c ph c h u qu sau l
l t + Kh n ng b t n th ng
c a nh ng ng i s ng sót
t ng lên
Trang 32c a dân c , nông s n M c dù t t c các lo i thi t h i mong mu n đ c đ c c
l ng tác đ ng đ y đ c a ng p l t, các nghiên c u th ng ch t p trung vào m t s thi t h i đ gi m thi u th i gian và công s c Thi t h i v nhà c a và các thi t b đ c khuy n cáo c n đ c xem xét trong các nghiên c u t t c các c p Thi t h i nông s n
ch c n thi t tính toán cho nh ng khu v c mà nông nghi p là ch y u M t khác, chúng
ta có th tham kh o đánh giá thi t h i các vùng có đi u ki n t ng t hay có th so sánh Tuy nhiên, n u t t c các d ng thi t h i không đ c xét đ n trong m t nghiên
c u đánh giá thi t h i nh t đ nh vì nh ng lý do nào đó thì c ng nên đ c p t i khi trình bày k t qu
Vi c xây d ng b n đ ng p l t là c n thi t khi x y ra tình hu ng v đ p Tuy nhiên
vi c xác đ nh m c đ thi t h i do v đ p gây nên c ng là ph n quan tr ng không kém Công vi c này không đ n gi n do các v trí khác nhau đ ng p khác nhau, bên c nh
đó m c đ ch u t n th ng c a các đ i t ng c ng khác nhau Vi c xác đ nh chi ti t các đ i t ng yêu c u m t kh i l ng kh ng l đôi khi là không th Tuy nhiên chúng
ta có th c tính giá tr trung bình cho các nhóm đ i t ng t ng đ i đ ng nh t Trong lu n v n, nghiên c u s d ng các hàm thi t h i đ tính toán m c đ thi t h i cho các đ i t ng ch u nh h ng
Nguyên t c đánh giá đ c th hi n theo công th c:
R = H*V*E = H*D (1-1)
V i: R (Risk) là thi t h i ti m n ng c a khu v c nghiên c u
H (Hazard): m c đ thi t h i ng v i đ sâu ng p h(m)
V (Vulnerability): m c đ t n th ng đ c tính t 0 đ n 1
E (Exposure): đ i t ng b nh h ng
D (Damage): M c đ thi t h i
Trang 33CH NG 2: T NG QUAN V PH M VI NGHIÊN C U VÀ CÁC MÔ HÌNH NG D NG
2.1 T ng quan v vùng nghiên c u
2.1.1 c đi m đ a lý t nhiên
Vùng h du h Tà R c; Su i Hành n m phía ông Nam t nh Khánh Hòa, thu c đ a bàn các xã Cam Ph c Tây, thu c huy n Cam Lâm, Cam Ph c ông và ph ng Ba Ngòi thu c thành ph Cam Ranh
T nh Khánh Hòa n m s n đông Tr ng S n, di n tích đ i núi chi m 70% toàn b lãnh th Nhìn t ng th đ a hình th p d n t Tây sang ông, phía tây là nh ng dãy núi
nh hình cánh cung bao b c l y đ ng b ng nh h p, li n k là nhi u đ m, v nh và đ o
nh n m r i rác bên b bi n
Vùng h du h ch a Tà R c đ c gi i h n b i 2 dãy núi phía ông B c và Tây Nam
a hình khu v c có d ng lòng ch o dài và h p Cao đ t nhiên bi n đ i trong kho ng 0,0 đ n +25,0m Ph n th p t 0,0 đ n cao đ +5,0 đ a hình t ng đ i b ng ph ng
Ph n phía Tây đ ng s t là khu v c canh tác nông nghi p, dân c đ nh c cao đ kho ng +2,0 tr lên Ph n phía ông đ ng s t tr ng h n, ch y u là khu v c nh
h ng m n đ c s d ng đ nuôi tr ng th y s n T cao đ +5,0 tr lên m t đ t t nhiên có đ d c l n, ch y u là s n đ i thoai tho i
Trang 34B ng 2.1: B ng t ng h p đ c tr ng l u v c h Tà R c, Su i Hành
c tr ng Di n tích l u v c
(Flv-Km2)
dài sông chính (Ls-Km)
d c đáy sông (Js-%o)
Theo th ng kê s li u nhi t đ không khí vùng d án các tháng trong n m t ng đ i
đi u hòa, nhi t đ trung bình l n nh t đ t t i 29,20
C vào tháng VI, nhi t đ trung bình
u n m là 24,40 t đ trung bình tháng, n m chi ti t b ng 2.2
Trang 352.1.2.4) T c đ gió trung bình
Trang 36có t c đ gió trung bình cao nh t là tháng XII đ t 3,98m/s Tháng có t c đ trung bình
th p nh t đ t 1,67 m/s T c đ gió trung bình tháng, n m đ c chi ti t b ng 2.5
2.1.2.6) M a
a) Tính toán m a bình quân n m khu v c:
L ng m a n m khu v c d án bi n đ ng r t m nh theo không gian, vùng ven bi n
l ng m a r t ít, ch dao đ ng m c 1100-1200 mm/n m, càng v phía Tây c a vùng
d án, là vùng núi cao ranh gi i t nhiên gi a Cam Lâm và Khánh S n, l ng m a càng l n
Trong khu v c nghiên c u có tr m đo m a Cam Ranh, n m cách khu v c kho ng 15km v phía Tây B c có tr m đo m a Khánh S n
S li u khí t ng, th y v n đã đ c h c viên c p nh p, b sung g m nh ng tr m sau:
Trang 37B ng 2.8: L ng m a ngày l n nh t thi t k tr m Cam Ranh, Khánh S n
Tr m N Xtb (mm) Cv Cs X(0.01%) X(0.1%) X(0.2%) X(1%)
Cam Ranh 35 147.02 0.62 2.60 1006 753 677 504 Khánh S n 36 142.09 0.52 1.52 684 535 491 389
Nh n th y: M a thi t k tr m Cam Ranh l n h n m a thi t k tr m Khánh S n khá
nhi u Vì th h c viên ch n tr m Cam Ranh đ tính toán l ng m a gây l trên khu
v c nghiên c u, đi u này s gây ra b t l i h n cho khu v c K t qu tính toán l ng
m a gây l trên khu v c nghiên c u, h du h Tà R c – Su i Hành đ c th hi n trong b ng sau:
Trang 38B ng 2.9: L ng m a ngày l n nh t khu v c nghiên c u, h du h Tà R c; Su i Hành Khu v c nghiên
nh p v i nhau, gây ng p úng nghiêm tr ng
Trang 39TT Tên tr m Kinh đ V đ Sông F(km2) Tài li u đo Th i gian đo
12 Sông Lu 108°20’ 11°12’ Sông Lu 964 Th y v n 1981 đ n nay
Ngu n: Thuy t minh k thu t QTVH T h ch a n c Tà R c -2014
L 0,01%, 0,1% đ c tính toán d a theo phân ph i l tr m ng Tr ng
ng quá trình l 1,0%; 0,2%; 0,1% và 0,01% (Hình 2.2)
Trang 40Ngu n: Công ty CP TVXD Th y l i Khánh Hòa
L 0,01%, 0,1% đ c tính toán d a theo phân ph i l tr m ng Tr ng