Giáo án Đại số 10 chương V (nâng cao)

Ví dụ Để điều tra về số học sinh trong mỗi lớp học ở bậc trung học phổ thông THPT của Hà Nội, người điều tra đến một số lớp và ghi lại sĩ số mỗi lớp đó.. Dãy các giá trị của dấu hiệu th

Tuần 26 Tiết dạy : 66

Ngày dạy :

Bài dạy : §1 – MỘT VÀI KHÁI NIỆM MỞ ĐẦU

1- M ụ c tiêu :

1.1 - V ề ki ế n th ứ c :

- Nhận thức được rằng các thông tin dưới dạng số liệu rất phổ biến trong đời sống thực tiễn.Việc phân tích các số liệu từ các cuộc khảo sát điều tra sẽ cho ta nhìn sự việc 1 cách chuẩn xác,khoa học chứ không phải là những đánh giá chung chung

- Thấy được tầm quan trọng của thống kê trong nhiều lĩnh vực hoạt động của con người, sự cần thiết phải trang bị các kiến thức thống kê cơ bản cho mọi lực lượng lao động, đặc biệt cho các nhà quản lí và hoạch định chính sách

1.2 - V ề k ĩ n ă ng :

Nắm được các khái niệm: Đơn vị điều tra, dấu hiệu, mẫu,mẫu số liệu, kích thước mẫu và điều tra mẫu

1.3 - V ề t ư duy :

Tích cực xây dựng bài học, tiếp thu và vận dụng kiến thức sáng tạo

1.4 - V ề thái độ :

Rèn luyện tính cẩn thận, óc tư duy lô-gíc, năng động và sáng tạo

2- Chu ẩ n b ị ph ươ ng ti ệ n d ạ y h ọ c :

2.1 - Th ự c ti ễ n :

Vận dụng được kiến thức đã học vào thực tiễn.

2.2 – Ph ươ ng ti ệ n :

- Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động

- Chuẩn bị các bảng kết quả mỗi hoạt động

- Sách giáo khoa

3- Ph ươ ng pháp d ạ y h ọ c :

Cơ bản dùùng phương pháp gợi mở ,vấn đáp, nêu vấn đề thông qua các hoạt động điều khiển tư duy,có đan xen hoạt động nhóm

4 - Ti ế n trình bài học và các hoạt động :

4 1 - Ổ n đ ị nh và ki ể m tra s ỉ số lớp :

4.2 - Kiểm tra bài cũ : ( 05’)

CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP ÔN TẬP CHƯƠNG IV 4.3 - Bài m ớ i :

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Lưu bảng

Thống kê là gì ?

Các thông tin dưới dạng số

liệu rất phổ biến trong khoa

học và đời sống Đọc một tờ

báo, nghe một bản tin trên

truyền hình chúng ta thường

bắt gặp các con số thống kê,

chẳng hạn :

Tổng số người nhiễm

HIV/AIDS trên toàn thế giới

năm 2002 là 42 triệu , trong đó

người lớn 38,6 triệu ( phụ nữ :

19,2 triệu) ; trẻ em dưới 15

tuổi : 3,2 triệu ; vùng sa mạc

Sa-ha-ra châu Phi : 29,4 triệu;

các nước Nam Phi và Đông

Nam Á : 6 triêïu ; Mĩ La Tinh :

1,5 triệu; Đông Á – Thái Bình

Dương : 1,2 triệu ; Đông Aâu –

Trung Á: 1,2 triệu; Bắc Mĩ :

980.000; Tây Aâu: 570.000 ;

Bắc Phi – Trung Đông :

550.000 ; Cari Bê 440.000

( Báo Lao Độâng 28 / 11 /

2002)

Trên cơ sở này, chúng ta mới

có thể đưa ra được các dự báo

và các quyết định đúng đắn Vì

thế thống kê cần cho mọi lực

lượng lao động, đặc biệt rất

cần cho các nhà quản lí, hoạch

định chính sách

Ví dụ

Để điều tra về số học sinh

trong mỗi lớp học ở bậc trung

học phổ thông (THPT) của Hà

Nội, người điều tra đến một số

lớp và ghi lại sĩ số mỗi lớp đó

Sau đây là môt đoạn trích từ sổ

công tác của người điều tra:

TT Lớp Số học sinh

1 Thống kê là gì ?

Thống kê là khoa học về

các phương pháp thu thập, tổ chức, trình bày, phân tích và xủ lí dử liệu.

Thống kê giúp ta phân tích các số liệu một cách khách quan và rút ta các tri thức, thông tin chứa đựng trong các số liệu đó

2 Mẫu số liệu:

Một tập con hữu hạn các đơn vị điều tra được gọi là một mẫu Số phần tử của mỗi mẫu được gọi là kích thước mẫu

Dãy các giá trị của dấu hiệu thu được trên mẫu được gọi là một mẫu số

liệu

Trong ví dụ trên : dấu hiệu

X là số học sinh của mỗi

lớp Đơn vị điều tra là một

2

3

4

5

6

7

8

9

10

10A 10B 10C 10D 10E 11A 11B 11C 11D 11E

47 55 48 50 50 45 53 48 54 55

H1 Người điều tra phải kiểm

định chất lượng các hộp sữa

của một nhà máy sữa bằng

cách mở hộp sữa để

kiểm tra Có thể điều tra toàn

bộ hay không ?

Giải :

Không thể điều tra toàn bộ được vì : số lượng quá lớn và phá vở hết các hôïp sữa

lớp học bậc THPT của Hà

Nội , giá trị của dấu hiệu

X ở lớp 10A là 47, ở lớp 10B là 55

Trong ví dụ trên, chúng ta

có một mẫu là các lớp

{10A, 10B, 11D, 11E} và

mẫu số liệu là

thức mẫu bằng 10.

Nếu thực hiện điều tra trên mọi đơn vị điều tra thì đó là

điều tra toàn bộ Nếu chỉ

điều tra trên một mẫu thì

đó là điều tra mẫu.

D Luyện tập và củng cố :

Sử dụng bài 1 trg 161 để củng cố

E Bài tập về nhà:

Bài 2 - Trang 161

Tuần 26 – 27:

Ngày dạy :

Tiết dạy : 67 - 68

Bài dạy : §2 – TRÌNH BÀY MỘT MẪU SỐ LIỆU

1- M ụ c tiêu :

1.1 - V ề ki ế n th ứ c :

Đọc và hiểu được nội dung một bảng phân bố tần số – tần suất, bảng phân bố tần số, tần suất ghép lớp

1.2 - V ề k ĩ n ă ng :

- Biết lập bảng phân bố tần số – tần suất từ mẫu số liệu ban đầu

- Biết vẽ biểu đồ tần số,tần suất hình cột; biểu đồ tần suất hình quạt; đường gấp khúc tần số, tần suất để thể hiện bảng phân bố tần số – tần suất ghép lớp

1.3 - V ề t ư duy :

Tích cực xây dựng bài học, tiếp thu và vận dụng kiến thức sáng tạo

1.4 - V ề thái độ :

Rèn luyện tính cẩn thận, óc tư duy lô-gíc, năng động và sáng tạo

2- Chu ẩ n b ị ph ươ ng ti ệ n d ạ y h ọ c :

2.1 - Th ự c ti ễ n :

Vận dụng được kiến thức đã học vào thực tiễn.

2.2 – Ph ươ ng ti ệ n :

- Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hướng dẫn hoạt động

- Chuẩn bị các bảng kết quả mỗi hoạt động

- Sách giáo khoa

3- Ph ươ ng pháp d ạ y h ọ c :

Cơ bản dùùng phương pháp gợi mở ,vấn đáp, nêu vấn đề thông qua các hoạt động điều khiển tư duy, có đan xen hoạt động nhóm

4 - Ti ế n trình bài học và các hoạt động :

4 1 - Ổ n đ ị nh và ki ể m tra s ỉ số lớp :

4.2 - Kiểm tra bài cũ : ( 05’)

§ 1 – MỘT VÀI KHÁI NIỆM MỞ ĐẦU 4.3 - Bài m ớ i :

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

Ví dụ 1

Khi điều tra về năng suất của một

giống lúa mới điều tra viên ghi lại

năng suất của giống lúa đó trên

120 thửa ruộng có cùng diện tích

1 ha Xem mẫu số liệu này, điều

tra viên nhận thấy :

+10 thửa ruộng có năng suất 30 tạ

+20 thửa ruộng có năng suất 32 tạ

+30 thửa ruộng có năng suất 34 tạ

+15 thửa ruộng có năng suất 36 tạ

+10 thửa ruộng có năng suất 38 tạ

+10 thửa ruộng có năng suất 40 tạ

+5 thửa ruộng có năng suất 42 tạ

+20 thửa ruộng có năng suất 44 tạ

Ta có thể trình bày gọn gàng

mẫu số liệu trên bảng phân bố tần

số (gọi tắt là bảng tần số) sau

đây:

Bảng 1 (xem sau phần phụ lục)

Nếu muốn biết trong 120 thửa

ruộng, có bao nhiêu phần trăm

thửa ruộng có năng suất 30 tạ, 32

tạ,… ta sẽ tính thêm tần suất của

mỗi giá trị

Bổ sung thêm một hàng tần suất

vào Bảng 1 ta nhận được bảng

phân bố tần số – tần suất ( gọi tắt

là bảng tần số - tần suất) sau đây:

Bảng 2 ( xem sau phần phụ lục)

1 Bảng phân bố tần số tần suất

* Số lần xuất hiện của mỗi giá trị trong mẫu số

liệu được gọi là tần số

của giá trị đó

Ví dụ: Bảng 1

*Tần suất fi của giá trị xi là tỉ số giữa tần số ni và kích thước mẫu N

N

n

i =

Người ta thường viết tần suất dưới dạng phần

Chú ý:

a) Trên hàng tần số người ta

thường dành một ô để ghi kích

thước mẫu N Kích thước mẫu N

bằng tổng các tần số

b) Có thể viết bảng tần số – tần

suất dạng “ ngang” ( như Bảng 2)

thành bảng dọc: (chuyển hàng

thàng cột như Bảng 3)

H1 Thống kê điểm thi môn Toán

trong kì thi vừa qua của 400 em

học sinh cho ta kết quả sau đây:

Điểm bài

thi

Tần số Tần suất

(%)

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

… 15 43 53 85

… 55 33 18 10 10

1,50 3,75 10,75 13,25 21,25 18,00

…

…

…

…

…

N = 400

Bảng 3

Điền tiếp các số vào các chổ

trống( …) ở cột tần số và cột tần

suất trong Bảng 3

Ví dụ 2

Chọn 36 học sinh nam của1

trường THPT và đo chiều cao của

họ, ta thu được mẫu số liệu sau

(đơn vị : cm) 160 ; 161 ; 161 ;

162 ; 162 ; 162 ; 163; 163 ; 163 ;

164 ; 164 ; 164 ; 164 ;165 ; 165 ;

165 ; 165 ; 165 ;165 ; 166 ; 166 ;

166 ; 167 ; 167 ; 168 ; 168 ; 168;

168 ; 169 ; 169 ; 170 ; 171 ; 171 ;

172; 172 ; 174

Ta chia các số liệu trên thành

năm lớp theo các đoạn có độ dài

bằng nhau Lớp thứ nhất gồm các

trăm

2 Bảng phân bố tần số- tần suất ghép lớp :

Để trình bày mẫu số liệu được gọn gàng, súc tích, nhất là khi có nhiều

số liệu, ta thực hiện việc

ghép số liệu thành các lớp

học sinh có chiều cao nằm trong

đoạn [160 ; 162] , lớp thứ hai

gồm các học sinh có chiều cao

nằm trong đoạn [163 ; 165]… Khi

đó ta sẽ có một bảng như sau:

Lớp Tần số

[160 - 162]

[163 - 165]

[166 - 168]

[169 - 171]

[172 - 174]

6 12 10 5 3

N =36

Bảng 4

Bổ sung một cột tần suất vào

Bảng 4 ta nhận được Bảng 5 sau:

suất

[160 -162]

[163 - 165]

[166 - 168]

[169 - 171]

[172 - 174]

6 12 10 5 3

16,7%

33,3%

…

…

…

N = 36

Bảng 5

H2 Hãy điền các số vào chổ

trống ( … ) ở cột tần suất trong

Bảng 5

Trong nhiều trường hợp, ta phân

lớp theo các khoảng sao cho mút

bên phải của một khoảng cũng là

mút bên trái của khoảng tiếp

theo Chẳng hạn, trong Ví dụ 2, ta

sẽ chia các số liệu thành năm lớp

với các nửa khoảng [159,5 ;

162,5) ; [162,5 ; 165,5) ; … Ta có

bảng như sau:

suất

Trong Bảng 4, tần số của

mỗi lớp là số học sinh

trong lớp đó

Bảng 4 được gọi là bảng

phân bố tần số ghép lớp

( gọi tắt là bảng tần số ghép lớp)

*Bảng 5 được gọi là

bảng phân bố tần số – tần suất ghép lớp (gọi tắt

là bảng tần số – tần suất ghép lớp)

3 Biểu đồ