Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng sử dụng nguồn vốn ODA nhật bản tại ban quản lý trung ương các dự án thủy lợi

Song chính vì v y mà Chính ph r t chú tr ng vào công tác theo dõi đánh giá... Nâng cao hi u qu công tác theo dõi, qu n lý các d án ODA; t ng c ng công tác phòng ch ng tham nh ng trong cá

L I CAM OAN Tên tôi là: Bùi Th Ng c Hà, sinh ngày 20/11/1986, là h c viên cao h c l p

21QLXD21, chuyên ngành Qu n lý xây d ng - Tr ng đ i h c Th y l i Hà N i Xin cam đoan:

1 ây là lu n v n do b n thân tôi tr c ti p th c hi n d i s h ng d n c a th y giáo GS.TS V Thanh Te

2 Lu n v n này không trùng l p v i b t k lu n v n nào khác đã đ c công b t i

L I C M N

H c viên xin chân thành c m n tr ng i h c Th y l i trong su t th i gian nghiên

c u v a qua, đã đ c trang b thêm nh ng ki n th c c n thi t v các v n đ kinh t -

k thu t, cùng s h ng d n nhi t tình c a các th y, cô trong tr ng đã giúp h c viên hoàn thi n mình h n v trình đ chuyên môn

c bi t, H c viên xin chân thành c m n t i th y giáo GS TS V Thanh Te đã tr c

ti p h ng d n, giúp đ h c viên t n tình trong su t quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n

ng th i, h c viên c ng xin chân thành c m n các th y cô giáo trong Khoa Công trình, khoa Kinh t và Qu n lý đã cung c p nh ng ki n th c v chuyên ngành, giúp

h c viên có đ c s lý lu n và th c ti n đ hoàn thành lu n v n này

Do trình đ , kinh nghi m c ng nh th i gian nghiên c u còn h n ch nên lu n v n khó tránh kh i nh ng thi u sót, h c viên r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a quý Th y, Cô và các đ c gi

Xin trân tr ng c m n!

Hà N i, ngày tháng n m 2016

H c viên

Bùi Th Ng c Hà

M C L C

PH N M U ……….1

1.Tính c p thi t c a đ tài 1

2.M c đích nghiên c u c a đ tài: 2

3.Ph ng pháp nghiên c u: 2

4 i t ng và ph m vi nghiên c u c a đ tài: 2

5.Ý ngh a khoa h c và ý ngh a th c ti n c a đ tài: 3

6.K t qu d ki n đ t đ c: 3

CH NG 1 4

T NG QUAN V D ÁN U T VÀ QU N LÝ D ÁN U T S D NG NGU N V N NGU N V N H TR PHÁT TRI N CHÍNH TH C (ODA) 4

1.1 u t và d án đ u t xây d ng công trình 4

1.1.1Khái ni m v đ u t và d án đ u t 4

1.1.2Các đ c đi m c a d án đ u t xây d ng 8

1.1.3Phân lo i d án đ u t 9

1.1.4Các giai đo n c a d án đ u t 11

1.1.5Các yêu c u c a d án đ u t 11

1.2.Khái ni m và quá trình hình thành ngu n h tr chính th c (ODA) 12

1.2.1.Khái ni m ODA 12

1.2.2.Quá trình hình thành ODA 13

1.2.3.Các hình th c ODA: 14

1.3.Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình s d ng v n vay ODA 15

1.3.1.Tình hình qu n lý d án s d ng ngu n v n vay ODA m t s n c trên th gi i15 1.3.2.Tình hình qu n lý d án s d ng v n ODA Vi t Nam nói chung và ngành th y l i nói riêng 18

1.3.3.Tình hình thu hút và s d ng v n vay ODA trong th i gian qua 21

1.3.4 nh h ng phát tri n đ u t các d án th y l i b ng ngu n v n ODA trong giai đo n 2016-2020 22

K t lu n ch ng 1 26

Ch ng 2 27

C S LÝ LU N KHOA H C TRONG QU N LÝ U T XDCB S D NG

V N VAY ODA 27

2.1.Khuôn kh Pháp lý 27

2.2.1 V n b n, pháp quy trong n c 27

2.1.2 V n b n pháp qui s d ng v n vay ODA Nh t B n 33

2.1.3 Quy trình qu n lý d án ODA trong xây d ng công trình th y l i Vi t Nam 35 2.2.Các nhân t nh h ng đ n qu n lý d án có s d ng v n vay ODA 38

2.3.Nh ng thu n l i, khó kh n, thách th c và c h i khi s d ng ngu n v n ODA Nh t B n 39

2.3.1.Thu n l i và khó kh n 39

2.3.2.C h i và thách th c 42

K t lu n ch ng 2 43

Ch ng 3: Th c tr ng và xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng qu n lý d án đ u t xây d ng s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng các D án Th y l i 44

3.1.Gi i thi u khái quát v Ban Qu n lý Trung ng các D án Th y l i 44

3.1.1.Quá trình hình thành và phát tri n c a Ban Qu n lý 44

3.1.2.C c u t ch c và các phòng ban ch c n ng trong Ban Qu n lý 44

3.1.3.Nhi m v c a Ban CPO 46

3.2.Th c tr ng công tác qu n lý d án s d ng v n ODA Nh t B n trong th i gian v a qua 48

3.2.1.Các d án s d ng v n vay ODA cho l nh v c phát tri n nông nghi p và nông thôn t i Ban CPO 48

3.2.2.Các d án s d ng v n vay c a Ngân hàng qu c t Nh t B n 51

3.3.Nh ng k t qu đ t đ c, h n ch , t n t i trong công tác qu n lý d án đ u t xây d ng s d ng ngu n v n ODA 53

3.3.1.Nh ng k t qu đ t đ c: 53

3.3.2.Nh ng t n t i và nguyên nhân c a các t n t i 58

3.4 xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng qu n lý d án đ u t xây d ng s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng các D án Th y l i 62

3.4.1.Các nguyên t c đ xu t: 62

3.4.2.M t s các bi n pháp 63

K t lu n ch ng 3 73

K t lu n và ki n ngh 73

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 76

DANH M C HÌNH, B NG

Hình 2.1: Các giai đo n c a m t d án đ u t xây d ng 28

Hình 2.2 S đ quy trình qu n lý d án ODA trong xây d ng công trình Th y l i 36

Hình 3.1 S đ t ch c Ban CPO 45

Hình 3.2: C u Nh t Tân đ c xây d ng t ngu n v n ODA 55

Hình 3.3 D án t i Phan Rí – Phan Thi t 57

Hình 3.4: Công trình đ u m i Sông L y – D án JICA1 58

B ng 3.1: K t qu cam k t, ký k t và gi i ngân ODA 54

DANH M C KÝ T VI T T T

ADB: Ngân hàng Phát tri n châu Á

CPO: Ban qu n lý trung ng các d án th y l i

PH N M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

u t xây d ng c b n là l nh v c quan tr ng, gi vai trò ch y u trong vi c xây

d ng c s v t ch t – k thu t, th c hi n công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c Vi t

Nam, đ t n c có 70% dân s ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p, nông thôn thì

đ u t xây d ng c b n trong l nh v c th y l i gi vai trò r t quan tr ng, nó là n n

t ng đ xây d ng c s h t ng ph c v phát tri n nông nghi p, nông thôn và nhi u

ngành kinh t khác

Nhu c u v n cho đ u t xây d ng c b n nói chung và th y l i nói riêng là r t l n

Trong đi u ki n ngân sách Nhà n c còn nhi u khó kh n, ngu n v n h tr phát tri n

chính th c (ODA) r t quan tr ng Ngu n v n ODA đã h tr đ c l c cho s phát tri n

c s h t ng kinh t - xã h i Vi t Nam Hàng lo t các d án xây d ng c s h t ng

đ c đ u t t ngu n v n này nh nhà , đ ng giao thông, tr ng h c, b nh vi n,

công trình th y l i, đã và đang đ c đ a vào s d ng phát huy hi u qu đ u t

Trong th i gian qua, cùng v i xu th m r ng quy mô d án đ u t xây d ng và yêu

c u ngày càng cao v s hi u qu c a d án Do đó, công tác qu n lý có hi u qu các

d án đ u t xây d ng là c c k quan tr ng, qu n lý t t s tránh đ c nh ng lãng phí

v ngu n l c và đem l i hi u qu to l n v m t kinh t - xã h i Vi c ph i nghiên c u

đ tìm ra nh ng gi i pháp nâng cao ch t l ng trong qu n lý d án xây d ng là m t

đòi h i th c s mang tính quan tr ng và c p thi t

Ban Qu n lý Trung ng các d án Th y l i tr c thu c B Nông nghi p và Phát tri n

nông thôn (NNPTNT) là m t trong nh ng Ban đ c thành l p đ u tiên c a c n c v

qu n lý th c hi n d án ODA trong l nh v c nông nghi p và nông thôn n nay, Ban

đã đ c B NNPTNT giao qu n lý, đi u hành th c hi n các d án đ u t xây d ng v

th y l i s d ng ngu n v n h tr phát tri n chính th c (ODA) v i t ng s v n đ u t

lên đ n g n 2,6 t USD, trong đó các d án s d ng ngu n v n ODA c a Chính ph

Nh t B n có xu th t ng lên v i qui mô d án l n đó là d án t i Phan Rí – Phan

Thi t đã hoàn thành v i qui mô đ u t là 78,72 tri u USD, d án Khôi ph c, nâng c p

h th ng th y l i B c Ngh An đang tri n khai th c hi n v i qui mô đ u t là 273,9

tri u USD và d án Nâng c p th y l i B c B n Tre đang trong giai đo n chu n b v i

qui mô đ u t d ki n là 220 tri u USD ây là nh ng d án xây d ng các h th ng

th y l i l n yêu c u k thu t ph c t p, công tác thi t k xây d ng đ c th c hi n b i

t v n qu c t Do đó, đòi h i công tác qu n lý d án s d ng v n ODA Nh t B n c a

Ban Qu n lý Trung ng các D án Th y l i t khâu chu n b d án đ n khi k t thúc

d án đ a vào khai thác s d ng ph i có s phát tri n sâu r ng, và mang tính chuyên

nghi p h n n a trong th i gian t i nh m đ m b o th c hi n t t m c tiêu c a d án có

ý ngh a vô cùng quan tr ng

tìm ra nh ng gi i pháp góp ph n t ng c ng h n n a công tác qu n lý các d án

đ u t xây d ng th y l i s d ng ngu n v n ODA c a Chính ph Nh t B n, n i mình

công tác, tác gi đã l a ch n đ tài “Gi i pháp nâng cao ch t l ng qu n lý d án

đ u t xây d ng s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng

các D án Th y l i” làm đ tài lu n v n t t nghi p

2 M c đích nghiên c u c a đ tài:

Nghiên c u, đ xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng qu n lý d án đ u t

xây d ng s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng các d án

d ng ngu n v n ODA Nh t B n và nh ng nhân t nh h ng đ n công tác này t i Ban

Qu n lý Trung ng các D án Th y l i

b Ph m vi nghiên c u:

tài ti n hành nghiên c u các m t ho t đ ng có liên quan đ n công tác qu n lý d án

đ u t xây d ng th y l i s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung

ng các D án Th y l i trong th i gian qua và giai đo n ti p theo

5 Ý ngh a khoa h c và ý ngh a th c ti n c a đ tài:

a Ý ngh a khoa h c:

tài nghiên c u h th ng hóa nh ng c s lý lu n v d án đ u t xây d ng, qu n lý

d án đ u t xây d ng, nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng c a ho t đ ng này đ

làm c s khoa h c cho nh ng phân tích đánh giá th c tr ng và đ xu t m t s gi i

pháp nh m nâng cao ch t l ng qu n lý d án đ u t xây d ng s d ng v n ODA

− Phân tích, đánh giá đúng đ c th c tr ng qu n lý d án đ u t xây d ng s

d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng các D án Th y l i

− xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng qu n lý d án đ u t xây

d ng th y l i s d ng ngu n v n ODA Nh t B n t i Ban Qu n lý Trung ng các d

án Th y l i

u t là ho t đ ng kinh t s d ng các ngu n l c (nhân l c, v t l c, tài l c, v n)

trong th i gian t ng đ i dài nh m thu đ c l i ích kinh t - tài chính - xã h i Nói

theo cách khác, ho t đ ng đ u t là huy đ ng các ngu n l c hi n t i, th c hi n m t

d án c th , v i k v ng trong t ng lai s thu ho ch đ c hi u qu mong mu n

Nh v y, hành vi c a ng i đ u t là s hy sinh tiêu dùng hi n t i, t p trung ti n

b c, v n cho vi c th c hi n m t ho t đ ng c th đ hy v ng trong t ng lai s ki m

đ c nhi u l i nhu n h n, đáp ng nhu c u tiêu dùng nhi u h n Tùy theo góc đ

nghiên c u khác nhau, đ u t có th đ c phân ra nh sau:

a Theo m c đ tham gia qu n lý c a ch đ u t :

Theo m c đ tham gia qu n lý c a ch đ u t vào đ i t ng mà h b v n, theo hình

th c này, đ u t đ c chia thành 3 lo i:

− u t tr c ti p: là hình th c đ u t mà ng i b v n và ng i s d ng v n cùng là

m t ch th

− u t gián ti p: là đ u t mà ng i b v n và ng i s d ng v n không ph i là

m t Lo i đ u t này còn đ c coi là đ u t tài chính, đ u t ch ng khoán, v i

ph ng th c này, ng i b v n không tr c ti p tham gia qu n lý kinh doanh

− u t s a ch a, c i t o: là vi c đ u t nh m khôi ph c n ng l c c a công trình

đang ho t đ ng

− Cho vay (tín d ng): đây là hình th c d i d ng cho vay ki m l i qua lãi su t ti n

cho vay, hình th c này ph bi n nh t là ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i

c Theo n i dung kinh t :

− u t vào ngu n nhân l c: Là vi c đ u t cho l c l ng lao đ ng nh m m c đích

t ng v l ng và ch t G m các hình th c đào t o dài h n, ng n h n, c p ch ng

ch ,

− u t vào tài s n l u đ ng: nh m b o đ m s ho t đ ng liên t c c a quá trình s n

xu t kinh doanh trong t ng chu k s n xu t;

− u t xây d ng c b n: là vi c đ u t nh m t o m i ho c nâng cao m c đ hi n

đ i tài s n c đ nh thông qua vi c xây d ng m i nhà x ng, các công trình h t ng

và đ u t cho thi t b máy móc, công ngh ,…

th c hi n các m c tiêu kinh t xã h i trong t ng th i k phát tri n u t c a các

thành ph n kinh t khác là đ u t mà ch đ u t thu c các thành ph n kinh t khác

theo quy đ nh c a pháp lu t

1.1.1.2 D án và d án đ u t

a D án:

Theo đ nh ngh a c a T ch c qu c t v tiêu chu n ISO 9000:2000 và theo tiêu chu n

Vi t Nam (TCVN ISO 9000:2000) thì d án đ c đ nh ngh a nh sau:

− D án (Project) là m t quá trình đ n nh t, g m m t t p h p các ho t đ ng có ph i

h p và đ c ki m soát, có th i h n b t đ u và k t thúc, đ c ti n hành đ đ t đ c

m t m c tiêu phù h p v i các yêu c u quy đ nh, bao g m c các ràng bu c v th i

gian, chi phí và ngu n l c

− D án là m t quá trình g m các công tác, nhi m v có liên quan đ n nhau, đ c

th c hi n nh m đ t đ c m c tiêu đã đ ra trong đi u ki n ràng bu c v th i gian,

ngu n l c và ngân sách

b D án đ u t :

Có nhi u khái ni m khác nhau v d án đ u t , nh ng nh ng khái ni m th ng xuyên

đ c s d ng khi nghiên c u v d án đ u t nh sau:

− D án đ u t là t ng th nh ng chính sách, ho t đ ng v chi phí liên quan v i nhau

đ c thi t k nh m đ t đ c nh ng m c tiêu nh t đ nh trong m t th i gian nh t

− D án đ u t là t ng th các bi n pháp nh m s d ng các ngu n l c tài nguyên h u

h n v n có đ đem l i l i ích th c cho xã h i càng nhi u càng t t;

qu và th c hi n nh ng m c tiêu nh t đ nh trong t ng lai; V m t qu n lý: D án

đ u t là m t công c qu n lý vi c s d ng v n, v t t , lao đ ng đ t o ra các k t qu

tài chính, kinh t , xã h i trong m t th i gian dài; V m t n i dung: D án đ u t là

t ng th các ho t đ ng và chi phí c n thi t, đ c b trí theo m t k ho ch ch t ch v i

Nh vây, m t d án đ u t không ph i d ng l i là m t m t ý đ nh hay phác th o, mà

có tính c th và m c tiêu xác đ nh D án không ph i là m t nghiên c u tr u t ng

hay ng d ng, hay l p l i, mà ph i t o nên m t th c t m i, m t th c t mà tr c đó

ch a t ng t n t i

c D án đ u t xây d ng công trình:

D án đ u t xây d ng công trình đ c hi u là các d án đ u t có liên quan t i ho t

đ ng xây d ng c b n nh xây d ng nhà c a, đ ng sá, c u c ng, Tuy nhiên c ng

c n nh n m nh r ng, không ph i t t c các d án đ u t đ u có liên quan t i ho t đ ng

xây d ng c b n Vì th , đ i v i nh ng d án đ u t không liên quan t i ho t đ ng

xây d ng c b n không g i là d án đ u t xây d ng

Xét theo quan đi m đ ng, có th hi u d án đ u t xây d ng công trình là m t quá

trình th c hi n các nhi m v t ý t ng đ u t xây d ng công trình thành hi n th c

trong s ràng bu c v k t qu (ch t l ng), th i gian (ti n đ ) và chi phí đã xác đ nh

trong h s d án và đ c th c hi n trong nh ng đi u ki n không ch c ch n (r i ro)

D án đ u t xây d ng công trình, xét v m t hình th c là t p h p các h s và b n v

thi t k ki n trúc, thi t k k thu t và t ch c thi công công trình xây d ng và các tài

li u liên quan khác xác đ nh ch t l ng công trình c n đ t đ c, t ng m c đ u t c a

d án và th i gian th c hi n d án, hi u qu kinh t và hi u qu xã h i c a d án,

Theo đ nh ngh a c a Lu t Xây d ng Vi t Nam (2014) [1] thì: “là t p h p các đ xu t

có liên quan đ n vi c s d ng v n đ ti n hành ho t đ ng xây d ng đ xây d ng m i,

s a ch a, c i t o công trình xây d ng nh m phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng

công trình ho c s n ph m, d ch v trong th i h n và chi phí xác đ nh giai đo n

chu n b d án đ u t xây d ng, d án đ c th hi n thông qua Báo cáo nghiên c u

ti n kh thi đ u t xây d ng, Báo cáo nghiên c u kh thi đ u t xây d ng ho c Báo

cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng” C ng c n hi u rõ thêm khái ni m “D án đ u

t xây d ng s d ng v n nhà n c” là d án có thành ph n v n nhà n c tham gia

chi m t 30% t ng m c đ u t c a d án tr lên và đ c xác đ nh t i quy t đ nh phê

duy t d án Trong đó, v n nhà n c bao g m v n ngân sách nhà n c, v n tín d ng

h s và b n v thi t k , trong đó bao g m các tài li u pháp lý, quy ho ch t ng th ,

ki n trúc, k t c u, công ngh t ch c thi công… đ c gi i quy t đ i v i công trình xây

d ng; m t khác đây là môi tr ng ho t đ ng phù h p v i nh ng m c đích đã đ t ra,

ngh a là m t quá trình xây d ng có đ nh h ng đ i v i các công trình m i ho c c i t o

đ i v i các công trình hi n h u s n xu t

Lo i d án xây d ng th ng đ c xác đ nh b i quy mô, th i gian th c hi n, ch t

l ng, m c tiêu, s h n ch tài nguyên,… và qu n lý d án xây d ng đòi h i ph i có

m t t ch c n ng đ ng, các thành viên thông th o công vi c, bi t ph i h p ho t đ ng

v i nhau m t cách hi u qu Kh i đ u m t d án xây d ng có th đ c tính t đi m

xu t v n đ u t đ th c hi n công trình Tuy nhiên tr c đó ng i ta có th ph i ch

đ i, cân nh c các ph ng án và l a ch n chúng, nh ng dù sao thì d án v n t n t i

m t cách tr u t ng cho đ n khi hi n di n m t quá trình th c thi th c t

K t thúc d án xây d ng đ c tính vào th i đi m bàn giao công trình đ a vào s d ng

và v n hành s n xu t ra s n ph m đ t công su t thi t k Trong đi u ki n th tr ng,

ch đ u t k v ng không ch công trình đang xây d ng mà đi u chính y u là k t

qu t công trình xây d ng mang l i ngu n thu và l i nhu n nh th nào sau khi đ a

công trình vào s n xu t kinh doanh B i v y, ch đ u t xem s v n hành c a công

trình quan tr ng t ng quan v i nh ng m c đích kinh doanh c a mình Chính vì th

mà ch đ u t h t s c th n tr ng xem xét các y u t chi phí trong toàn b d án

Kho n chi phí tr c ti p cho quá trình v n hành công trình có th gi m đáng k do vi c

t ng chi phí ban đ u giai đo n xây d ng c a d án

M t d án xây d ng đ c xem là thành công khi: T ng các chi phí không v t quá

t ng d toán ho c t ng m c đ u t (trong b c l p d án); Th i gian th c hi n ph i

D án đ u t đ c phân thành d án đ u t theo chi u r ng và d án đ u t theo chi u

sâu Trong đó đ u t chi u r ng th ng đòi h i kh i l ng v n l n, th i gian th c

hi n đ u t và th i gian c n ho t đ ng đ thu h i đ v n lâu, tính ch t k thu t ph c

t p, đ m o hi m cao Còn đ u t theo chi u sâu th ng đòi h i kh i l ng v n ít h n,

th i gian th c hi n đ u t không lâu, đ m o hi m th p h n so v i đ u t theo chi u

r ng

Theo l nh v c ho t đ ng trong xã h i

D án đ u t có th phân chia thành d án đ u t phát tri n s n xu t kinh doanh, d án

đ u t phát tri n khoa h c k thu t, d án đ u t phát tri n c s h t ng, ho t đ ng

c a các d án đ u t này có quan h t ng h v i nhau Ch ng h n các d án đ u t

phát tri n khoa h c k thu t và c s h t ng t o đi u ki n cho các d án đ u t phát

tri n s n xu t kinh doanh đ t hi u qu cao; còn các d án đ u t phát tri n s n xu t

kinh doanh đ n l t mình l i t o ti m l c cho các d án đ u t phát tri n khoa h c k

thu t, c s h t ng và các d án đ u t khác

Theo quy mô và tính ch t

Theo quy mô và tính ch t, d án đ u t đ c chia làm 3 nhóm: d án nhóm A, d án

nhóm B, d án nhóm C tu theo t m quan tr ng và quy mô c a d án D án tr ng

đi m qu c gia do Qu c h i xem xét, quy t đ nh v ch tr ng đ u t i v i d án

đ u t xây d ng công trình th y l i, là d án nhóm A khi t ng m c đ u t trên 1500 t

đ ng, là d án nhóm B khi t ng m c đ u t t 80 t đ n 1500 t đ ng và là d án

nhóm C khi t ng m c đ u t d i 80 t đ ng

Theo ngu n v n:

Theo ngu n v n, d án đ u t có th phân chia thành d án đ u t có v n huy đ ng

trong n c, d án đ u t có v n huy đ ng t n c ngoài (v n đ u t tr c ti p và gián

ti p)

Vi c phân lo i này cho th y tình hình huy đ ng v n t m i ngu n, vai trò c a m i

ngu n v n đ i v i s phát tri n kinh t - xã h i c a t ng ngành, t ng đ a ph ng và

toàn b n n kinh t c ng nh có các gi i pháp thích h p đ i v i vi c qu n lý các d án

đ i v i t ng ngu n v n huy đ ng

D án đ u t ch c n l p Báo cáo kinh t - k thu t đ u t xây d ng g m:

- Công trình xây d ng s d ng cho m c đích tôn giáo;

- Công trình xây d ng m i, s a ch a, c i t o, nâng c p có t ng m c đ u t d i

15 t đ ng (không bao g m ti n s d ng đ t)

1.1.4 Các giai đo n c a d án đ u t

Theo cách thông th ng, vòng đ i c a m t d án đ u t đ c chia ra làm 3 giai đo n

khác nhau trong, đó là: chu n b đ u t , th c hi n đ u t và k t thúc xây d ng đ a d

án vào khai thác s d ng Tuy nhiên, xét theo quá trình, thì t khi hình thành ý t ng

đ n khi k t thúc d án, thông th ng ph i tr i qua các giai đo n sau:

Giai đo n chu n b đ u t : Giai đo n này c n gi i quy t các công vi c nh nghiên c u

s c n thi t ph i đ u t và quy mô đ u t Ti n hành ti p xúc, th m dò th tr ng trong

n c, ngoài n c đ xác đ nh ngu n tiêu th , kh n ng c nh tranh c a s n ph m, tìm

ngu n cung ng v t t , thi t b , v t t cho s n xu t; xem xét kh n ng v ngu n v n

đ u t và l a ch n hình th c đ u t Ti n hành đi u tra, kh o sát và l a ch n đ a đi m

xây d ng; L p d án đ u t G i h s d án và v n b n trình đ n ng i có th m

quy n quy t đ nh đ u t , t ch c cho vay v n đ u t và c quan th m đ nh d án đ u

t Giai đo n này k t thúc khi nh n đ c v n b n Quy t đ nh đ u t n u đây là đ u t

c a Nhà n c ho c v n b n Gi y phép đ u t n u đây là c a các thành ph n kinh t

khác

Giai đo n th c hi n đ u t : Giai đo n này g m các công vi c nh xin giao đ t

ho c thuê đ t (đ i v i d án có s d ng đ t); Xin gi y phép xây d ng n u yêu c u ph i

có gi y phép xây d ng và gi y phép khai thác tài nguyên (n u có khai thác tài

nguyên); Th c hi n đ n bù gi i phóng m t b ng , th c hi n k ho ch tái đ nh c và

ph c h i (đ i v i d án có yêu c u tái đ nh c và ph c h i), chu n b m t b ng xây

d ng Mua s m thi t b , công ngh ; Th c hi n vi c kh o sát, thi t k xây d ng; Th m

đ nh, phê duy t thi t k và t ng d toán, d toán công trình; Ti n hành thi công xây

l p ; Ki m tra và th c hi n các h p đ ng; Qu n lý k thu t, ch t l ng thi t b và ch t

l ng xây d ng; V n hành th , nghi m thu quy t toán v n đ u t , bàn giao và th c

hi n b o hành s n ph m

Giai đo n k t thúc xây d ng đ a d án vào khai thác s d ng: Giai đo n này g m các

công vi c nh nghi m thu, bàn giao công trình; Th c hi n vi c k t thúc xây d ng công

trình; V n hành công trình và h ng d n s d ng công trình; B o hành công trình;

Quy t toán v n đ u t ; Phê duy t quy t toán

1.1.5 Các yêu c u c a d án đ u t

Mu n đ m b o tính kh thi, m t d án đ u t c n ph i đáp ng các yêu c u c b n sau:

Tính khoa h c: tính khoa h c c a các d án đ u t đòi h i nh ng ng i so n th o d án

ph i có m t trình t nghiên c u t m , th n tr ng, chính xác t ng n i dung d c a d án,

đ c bi t là n i dung v tài chính và công ngh k thu t C n có s t v n c a các c quan

chuyên môn v d ch v đ u t trong quá trình so n th o d án

Tính th c ti n: mu n đ m b o tính th c ti n, các n i dung c a d án ph i đ c nghiên

c u và xác đ nh trên c s xem xét, phân tích, đánh giá đúng m c các đi u ki n và hoàn

c nh c th liên quan tr c ti p và gián ti p t i ho t đ ng đ u t

Tính pháp lý: d án c n có c s pháp lý v ng ch c, t c là phù h p v i chính sách và lu t

pháp c a Nhà n c i u này đòi h i ng i so n th o d án ph i nghiên c u k ch

tr ng, chính sách c a Nhà n c và các v n b n pháp quy liên quan t i ho t đ ng đ u t

Tính đ ng nh t: đ đ m b o tính đ ng nh t c a d án, các d án ph i tuân th các quy

đ nh chung c a các c quan ch c n ng v ho t đ ng đ u t , k c các quy đ nh v th t c

đ u t i v i các d án qu c t thì chúng còn ph i tuân th nh ng quy đ nh chung mang

tính qu c t

1.2 Khái ni m và quá trình hình thành ngu n h tr chính th c (ODA)

1.2.1 Khái ni m ODA

Khái ni m H tr phát tri n chính th c (Official Development Assistance, vi t t t là

ODA) b t đ u xu t hi n t i Vi t Nam k t tháng 10/1993 sau khi Vi t Nam bình

th ng hoá quan h v i H p ch ng qu c Hoa K (USA) và các t ch c tài chính ti n

t Qu c t nh : Qu ti n t Qu c t (IMF), Ngân hàng Th gi i (WB), Ngân hàng Phát

tri n châu Á (ADB)… Vi c bình th ng hoá quan h nói trên đã ngay l p t c giúp cho

Vi t Nam kh i thông ngu n v n huy đ ng n c ngoài thông qua hình th c ODA v i

c ng đ ng các nhà tài tr đa ph ng và song ph ng nh m ph c v đ c l c cho s

nghi p phát tri n kinh t - xã h i, xoá đói gi m nghèo, t ng c ng n ng l c th ch …

Theo Báo cáo nghiên c u chính sách c a Ngân hàng Th gi i (WB) xu t b n tháng

6/1999 có đ a ra đ nh ngh a v ODA nh sau: “ODA là m t ph n c a tài chính phát

tri n chính th c ODF, trong đó có y u t vi n tr không hoàn l i c ng v i cho vay u

đãi và ph i chi m ít nh t 25% trong t ng vi n tr thì g i là ODA” Còn Tài tr phát

tri n chính th c (Offcial Development Finance, vi t t t là ODF) là t t c các ngu n tài

chính mà chính ph các n c phát tri n và các t ch c đa ph ng dành cho các n c

đang phát tri n nh ngh a ODA nói trên c ng đã đ c Chính ph Vi t Nam s d ng

trong quy ch qu n lý và s d ng ngu n v n ODA ban hành kèm theo ngh đ nh s

17/2001/N – CP ngày 4/5/2001 c a Chính ph , c th : “H tr phát tri n chính th c

(ODA) là ho t đ ng h p tác phát tri n gi a Nhà n c ho c Chính ph Vi t Nam v i

nhà tài tr , bao g m: Chính ph n c ngoài, các t ch c liên chính ph ho c liên qu c

gia; Hình th c cung c p ODA bao g m: ODA không hoàn l i; ODA vay u đãi có y u

t không hoàn l i đ t ít nh t 25%…” Nh v y, qua các đ nh ngh a trên cho th y: ODA

chính là kho n vay k t h p gi a “m t ph n cho vay u đãi” c ng v i “m t ph n cho

không”, trong đó y u t cho không có th đ c hi u là: ph n cho không (không hoàn

l i), hay vay v i m c lãi su t th p, hay th i h n vay dài, th i gian ân h n cao… t t c

quy ra “ph n cho không” ph i đ t ít nh t là 25% trong t ng s v n vay m i đ c g i là

ODA

T i Vi t Nam, Ngu n v n ODA là m t hình th c h p tác phát tri n gi a Vi t Nam và

các t ch c Chính ph , t ch c qu c t (WB, ADB, AFD… ), các t ch c phi chính

ph (NOGs) g i chung là các đ i tác vi n tr hay các Nhà tài tr n c ngoài ODA

đ c th c hi n b ng cách thông qua vi c cung c p t phía các Nhà tài tr cho Chính

ph Vi t Nam các kho n vi n tr không hoàn l i, các kho n vay u đãi v lãi su t và

th i gian thanh toán (th i gian ân h n và tr n )

1.2.2 Quá trình hình thành ODA

H tr phát tri n chính th c (ODA) đ c hình thành và phát tri n xu t phát t s tho

thu n c a các n c công nghi p phát tri n, ch y u là các n c thu c T ch c h p tác

kinh t và phát tri n (OECD), vè s tr giúp d i d ng vi n tr không hoàn l i ho c

cho vay v i 1 di u ki n u đãi cho các n c kém phát tri n nh m th c hi n 2 m c tiêu

chính: (i) thúc đ y t ng tr ng dài h n và gi m nghèo đói nh ng n c kém phát

tri n; (ii) t ng c ng l i ích chi n l c và chính tr ng n h n c a các n c tài tr đ i

v i các n c nh n vi n tr Theo ngh quy t c a i h i đ ng liên h p qu c n m

1970, các n c giàu hàng n m c n ph i trích 0,7% t ng s n ph m qu c dân (GNP) c a

mình đ th c hi n ngh a v đ i v i các n c nghèo thông qua hình th c ODA và đ n

n m 2000 ph i nâng t l đó lên 1% GNP Tuy nhiên trên th c t , cho đ n nay, các

n c công nghi p phát tri n l i th c hi n ngh a v này r t khác nhau Ch ng h n tính

bình quân t 1960 đ n 1985, có m t s n c th c hi n m c quy đ nh nh Pháp là

0,78% GNP; Hà Lan là 0,9%; GNP;Th y i n là 0,86% GNP; an M ch là 0,8%

GNP; đ c bi t là Nauy đ ng góp trên 1,03% GNP; Ng c l i các n c nh M , c,

Italia, Canada… ch đóng góp m c bình quân t 0,24% GNP đ n t i đa là 0,54%

GNP Nh v y, tu theo m c đ phát tri n c a n n kinh t các n c hàng n m và tu

thu c vào các m i bang giao mang tính “chi n l c” gi a các qu c gia cung c p và

ti p nh n ODA đ t đó các bên đ a ra m c tài tr ODA hàng n m

1.2.3 Các hình th c ODA:

Các hình th c c a ODA đ c chia làm 3 lo i chính, trong m i lo i l i đ c chia thành

nhi u lo i nh

Phân lo i theo ph ng th c hoàn tr thì có: vi n tr không hoàn l i: bên n c ngoài

cung c p vi n tr (mà bên nh n không ph i hoàn l i) đ bên nh n th c hi n các

ch ng trình, d án theo s tho thu n gi a các bên; Vi n tr có hoàn l i (còn g i là

tín d ng u đãi): nhà tài tr cho n c c n v n vay m t kho n ti n(tu theo quy mô và

m c đích đ u t ) v i m c lãi su t u đãi và th i gian tr n thích h p; ODA cho vay

h n h p: là các kho n ODA k t h p m t ph n ODA không hoàn l i và m t ph n tín

d ng th ng m i theo các đi u ki n c a T ch c H p tác Kinh t và Phát tri n, th m

chí có lo i ODA v n vay k t h p t i 3 lo i hình g m m t ph n ODA không hoàn l i,

m t ph n u đãi và m t ph n tín d ng th ng m i

Phân lo i theo ngu n cung c p thì có: ODA song ph ng: là các kho n vi n tr tr c

ti p t n c này đ n n c kia (n c phát tri n vi n tr cho n c đang và kém phát

tri n) thông qua hi p đ nh đ c ký k t giã hai chính ph ; ODA đa ph ng: là vi n tr

phát tri n chính th c c a m t t ch c qu c t , hay t ch c khu v c ho c c a chính m t

n c dành cho Chính ph m t n c nào đó, nh ng có th đ c th c hi n thông qua

các t ch c đa ph ng nh UNDP ( Ch ng trình phát tri n Liên H p Qu c)…có th

các kho n vi n tr c a các t ch c tài chính qu c t đ c chuy n tr c ti p cho bên

nh n vi n tr

Phân lo i theo m c tiêu s d ng có: H tr cán cân thanh toán; tín d ng th ng

nghi p; vi n tr ch ng trình; vi n tr d án

H tr cán cân thanh toán là các kho n ODA cung c p đ h tr ngân sách c a Chính

ph , th ng đ c th c hi n thông qua các d ng: chuy n giao ti n t tr c ti p cho n c

nh n ODA và H tr nh p kh u (vi n tr hàng hoá); Tín d ng th ng nghi p: t ng t

nh vi n tr hàng hoá nh ng có kèm theo các đi u ki n ràng bu c Ch ng h n n c

cung c p ODA yêu c u n c nh n ph i dùng ph n l n ho c h u h t v n vi n tr đ

mua hàng n c cung c p; Vi n tr d án: chi m t tr ng l n nh t trong t ng v n

th c hi n ODA i u ki n đ đ c nh n vi n tr d án là" ph i có d án c th , chi

ti t v các h ng m c s s d ng ODA"; Vi n tr ch ng trình là n c vi n tr và n c

nh n vi n tr ký hi p đ nh cho m t m c đích t ng quát mà không c n xác đ nh chính

xác kho n vi n tr s đ c s d ng nh th nào

1.3 Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình s d ng v n vay ODA

1.3.1 Tình hình qu n lý d án s d ng ngu n v n vay ODA m t s n c trên th gi i

Hi n nay, v n ODA đã và đang t n t i h n 100 qu c gia đang phát tri n do h n 20

n c tài tr và t ch c song ph ng cung c p Qua s phân b và s d ng v n ODA

hàng n m, Ngân hàng th gi i c ng nh các Nhà tài tr đa ph ng, các nhà tài tr

song ph ng và b n thân các qu c gia nh n tài tr c ng đ u có nh ng đánh giá đ c l p

đ rút ra nh ng kinh nghi m thành công c ng nh th t b i trong thu hút và s d ng

v n ODA

Trên th gi i đã có nhi u n c thành công trong vi c s d ng v n ODA đ h tr phát

tri n kinh t - xã h i Tr c đây Nh t B n, Hàn Qu c (T m t n c vay v n đ phát

tri n kinh t - xã h i, đ n nay, hai n c này đã tr thành các qu c gia cho vay v n) và

g n đây là Thái Lan, Trung Qu c, In-đô-nê-xia, Philipin,…M t trong nh ng nguyên

nhân s d ng ngu n v n ODA có hi u qu là các n c này xây d ng đ c m t h

th ng qu n lý ODA phù h p theo mô hình qu n lý t p trung đi đôi v i phân c p trách

nhi m trên c s khung th ch pháp lý v ODA không ng ng hoàn thi n

i n hình v cách qu n lý d án s d ng ngu n v n vay ODA c a m t s n c nh

sau:

T i Trung Qu c: qu n lý t p trung, th c hi n phi t p trung

T n m 1980 đ n cu i 2005, t ng s v n ODA mà Ngân hàng th gi i (WB) cam k t

v i Trung Qu c là 39 t USD, đóng vai trò r t tích c c trong vi c thúc đ y c i cách và

phát tri n Trung Qu c Nguyên nhân thành công c a vi c s d ng ODA Trung

Qu c do có: chi n l c h p tác t t, xây d ng t t các d án, c ch đi u ph i và th c

hi n t t, c ch theo dõi và giám sát ch t ch

Trung Qu c đ c bi t đ cao vai trò c a vi c qu n lý và giám sát Hai c quan Trung

ng qu n lý ODA là B Tài chính (MoF) và y ban c i cách và phát tri n qu c gia

(NDRC) MoF làm nhi m v “đi xin ti n hay Bên vay v n”, đ ng th i là c quan giám

sát vi c s d ng v n MoF yêu c u các S Tài chính đ a ph ng th c hi n ki m tra

th ng xuyên ho t đ ng c a các d án, ph i h p v i WB đánh t ng d án

Các B ngành ch qu n và đ a ph ng có vai trò quan tr ng trong th c hi n và ph i

h p v i MoF giám sát vi c s d ng v n

Vi c tr v n ODA Trung Qu c theo cách “ai h ng l i, ng i đó tr n ” Quy đ nh

này bu c ng i s d ng ph i tìm gi i pháp s n sinh l i nhu n và lo b o v ngu n v n

T i Ba Lan: V n vay không hoàn l i v n ph i giám sát ch t

Ba Lan quan ni m đ s d ng v n ODA đ t hi u qu , tr c h t ph i t p trung đ u t

vào ngu n nhân l c và n ng l c th ch Chính ph Ba Lan cho r ng, vi c th c hi n

d án ODA mà giao cho các b ph n hành chính không ph i là thích h p

C s lu t pháp rõ ràng và chính xác trong toàn b quá trình là đi u ki n đ ki m soát

và th c hi n thành công các d án ODA Ba Lan đ cao ho t đ ng ph i h p v i đ i tác

vi n tr

Ba Lan, các ngu n h tr đ c coi là “qu tài chính công”, vi c mua s m tài s n

công ph i tuân theo Lu t mua s m công và theo nh ng quy t c k toán ch t ch

Quá trình gi i ngân khá ph c t p nh m ki m soát đ ng ti n đ c s d ng đúng m c

đích Trong đó, nhà tài tr có th yêu c u n c nh n vi n tr thi t l p ho c s a đ i h

th ng th ch và h th ng lu t pháp C quan ch u trách nhi m g m có các B , m t s

c quan Chính ph , trong đó B Phát tri n đóng vai trò ch đ o

Ba Lan đ c bi t chú tr ng công tác ki m soát và ki m toán Công tác ki m toán t p

trung vào ki m toán các h th ng qu n lý Trong đó ch u trách nhi m g m có ki m

toán n i b trong m i c quan, các công ty ki m toán n c ngoài đ c thuê, và các

d ch v ki m toán c a y ban châu Âu Khi công tác ki m toán phát hi n có nh ng sai

sót, s thông báo các đi m không h p l cho t t c các c quan

Công tác ki m soát t p trung vào ki m tra tình hình h p pháp và tính h p th c c a các

giao d ch, ki m tra hàng n m và ch ng nh n các kho n chi tiêu, ki m tra cu i k , ki m

tra b t th ng.Chính ph Ba Lan cho r ng, ki m tra và ki m toán th ng xuyên không

ph i đ c n tr mà là đ thúc đ y quá trình d án

T i Malaysia: Ph i h p ch t ch v i nhà tài tr cùng ki m tra đánh giá

Malaysia, v n ODA đ c qu n lý t p trung vào m t đ u m i là V n phòng Kinh t

K ho ch V n ODA đ c đ t n c này dành cho th c hi n các d án xóa đói gi m

nghèo, nâng cao n ng l c cho ng i dân

V n phòng Kinh t K ho ch Malaysia là c quan l p k ho ch c p Trung ng,

ch u trách nhi m phê duy t ch ng trình d án, và quy t đ nh phân b ngân sách ph c

v m c tiêu phát tri n qu c gia

Malaysia đánh giá cao h tr k thu t t các nhà tài tr M c đích l n nh t c a

Malaysia là nh n h tr k thu t đ t ng c ng n ng l c con ng i thông qua các l p

đào t o

Malaysia công nh n r ng h ch a có ph ng pháp giám sát chu n m c Song chính vì

v y mà Chính ph r t chú tr ng vào công tác theo dõi đánh giá K ho ch theo dõi và

đánh giá đ c xây d ng t l p k ho ch d án và trong lúc tri n khai

C ng t ng t nh Ba Lan, Malaysia đ c bi t chú tr ng đ n v tài tr trong ho t đ ng

ki m tra, giám sát Ph ng pháp đánh giá c a đ t n c này là khuy n khích ph i h p

đánh giá gi a nhà tài tr và n c nh n vi n tr , b ng cách hài hòa h th ng đánh giá

c a hai phía N i dung đánh giá t p trung vào hi u qu c a d án so v i chính sách và

chi n l c, nâng cao công tác th c hi n và chú tr ng vào k t qu

Ho t đ ng theo dõi đánh giá đ c ti n hành th ng xuyên C ng quan ni m nh Ba

Lan, Malaysia cho r ng công tác theo dõi đánh giá không h làm c n tr d án, trái l i

s giúp nâng cao tính minh b ch, và đ c bi t là gi m lãng phí

T i ài Loan: trong th i k đ u th c hi n công nghi p hóa đã dùng vi n tr và ngu n

v n n c ngoài đ th a mãn 50% t ng kh i l ng v n đ u t trong n c sau khi

ngu n ti t ki m trong n c t ng lên, ài Loan m i gi m s l thu c vào vi n tr

Còn h u h t các n c ông Nam Á sau khi giành đ c l p, đ t n c trong tình

tr ng nghèo nàn và l c h u, đ phát tri n c s h t ng đòi h i ph i có nhi u v n và

kh n ng thu h i v n ch m Do v y, các n c đang phát tri n nói chung và các n c

ông Nam Á nói riêng đã s d ng ngu n v n vay ODA đ gi i quy t v n đ trên

1.3.2 Tình hình qu n lý d án s d ng v n ODA Vi t Nam nói chung và ngành

th y l i nói riêng

1.3.2.1 Tình hình qu n lý s d ng v n ODA Vi t Nam

T ng t nh các n c ti p nh n v n ODA khác, đ nâng cao hi u qu vi n tr ph c

v s nghi p phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c, Chính ph Vi t Nam đã không

ng ng hoàn thi n khung pháp lý v qu n lý và s d ng ngu n h tr phát tri n chính

th c (ODA) K t khi n i l i quan h v i c ng đ ng tài tr qu c t vào n m 1993 đ n

nay, Chính ph Vi t Nam đã ban hành nhi u Ngh đ nh v qu n lý ODA (Ngh đ nh

20/CP ngày 15/3/1994, Ngh đ nh 87/CP ngày 5/8/1997, Ngh đ nh 17/2001/N -CP

ngày 4/5/2001, Ngh đ nh 131/2006/N CP ngày 09/11/2006, ngh đ nh 93/2009/N

-CP ngày 22/10/2009, ngh đ nh 38/2013/N -CP ngày 23/4/2013 và ngh đ nh

16/2016/N -CP ngày 16/3/2016) Các ngh đ nh sau đ c hoàn thi n trên c s th c

ti n th c hi n nh m đáp ng t t h n yêu c u ngày càng cao c a quan h h p tác phát

tri n

Cùng v i n l c hoàn hi n th ch , công tác qu n lý nhà n c v ODA đã không

ng ng đ c c i ti n và đ t đ c nhi u ti n b N u nh trong giai đo n đ u c a quá

trình ti p nh n ODA, qu n lý nhà n c theo mô hình t p trung nhi u c p trung ng

thì nay theo mô hình phân c p m nh m đ các B , ngành và đ a ph ng phát huy tính

ch đ ng và nâng cao trách nhi m t khâu xây d ng d án, th c hi n d án, khai thác

và v n hành các s m ph m đ u ra Theo Ngh đ nh 16/2016/N -CP [6], Vi t Nam có 4

c p tham gia vào quá trình qu n lý và th c hi n ngu n v n ODA (Ban QLDA, Ch d

án, C quan ch qu n, C quan qu n lý nhà n c v ODA) Các c p này có ch c n ng

và nhi m v rõ ràng, c th :

− Ban QLDA: n v giúp vi c cho Ch d án trong vi c qu n lý th c hi n

ch ng trình, d án ODA

− Ch d án: Là đ n v đ c giao trách nhi m tr c ti p qu n lý, s d ng ngu n

v n ODA và ngu n v n đ i ng đ th c hi n ch ng trình, d án theo n i dung đã

đ c c p có th m quy n phê duy t, và qu n lý, s d ng công trình sau khi ch ng

trình, d án k t thúc

− C quan ch qu n: Là các B , các c quan ngang B , các c quan tr c thu c

Chính ph , các c quan Trung ng c a t ch c chính tr xã h i, các t ch c ngh

nghi p, các c quan tr c thu c Qu c h i, Toà án nhân dân t i cao, Vi n Ki m sát nhân

dân t i cao và y ban nhân dân c p t nh, thành ph tr c thu c Trung ng có ch ng

trình, d án

− Các c quan qu n lý nhà n c v ODA: G m B K ho ch và u t , B Tài

chính, Ngân hàng nhà n c Vi t Nam, B Ngo i giao, B T pháp, V n phòng Chính

ph

Kinh nghi m c a Vi t Nam cho th y dù qu n lý nhà n c theo mô hình t p trung hay

phân c p thì m t nguyên t c "vàng" là Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n c v

ODA

Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n c v ODA theo quy đ nh t i Ngh đ nh

16/2016/N -CP [6] bao g m các n i dung sau:

− Ban hành và t ch c th c hi n v n b n quy ph m pháp lu t v qu n lý và s d ng

v n ODA, v n vay u đãi

− Xây d ng và t ch c th c hi n án thu hút, qu n lý và s d ng v n ODA, v n

vay u đãi cho t ng th i k đ h tr th c hi n k ho ch phát tri n kinh t - xã h i

5 n m; các gi i pháp, chính sách qu n lý và s d ng hi u qu các ngu n v n này

− Cung c p thông tin v qu n lý và s d ng v n ODA, v n vay u đãi

− Giám sát, đánh giá tình hình, k t qu qu n lý, s d ng v n ODA, v n vay u đãi

theo quy đ nh hi n hành c a pháp lu t v giám sát, đánh giá đ u t công và qu n lý,

s d ng v n ODA, v n vay u đãi

− X lý vi ph m, gi i quy t khi u n i, t cáo c a t ch c, cá nhân liên quan đ n ho t

đ ng qu n lý và s d ng v n ODA, v n vay u đãi

− Khen th ng c quan, t ch c, cá nhân Vi t Nam và các nhà tài tr n c ngoài có

thành tích trong ho t đ ng cung c p, qu n lý và s d ng v n ODA, v n vay u đãi

ng th i gi a các c quan qu n lý nhà n c v ODA c ng có s phân công v ch c

n ng, nhi m v và quy n h n c th t i ngh đ nh 16/2016/N -CP đ đ a ra m t c

ch ph i h p t t và nh p nhàng gi a các B , Ban, Ngành và đ a ph ng

1.3.2.2 Tình hình qu n lý d án ODA trong d án đ u t xây d ng công trình th y l i

n c ta:

Hi n nay, nhu c u v n cho đ u t XDCB nói chung và th y l i nói riêng là r t l n

Trong đi u kiên ngân sách Nhà n c còn nhi u khó kh n, ngu n v n vi n tr phát

tri n chính th c (ODA) có vai trò r t quan tr ng Trong l nh v c th y l i, sau D án

Khôi ph c th y l i và ch ng l b ng ngu n v n ADB đ u tiên vào n m 1994, đ n nay

đã có trên 20 d án đ u t b ng ngu n v n ADB, WB, JICA [2] tri n khai trên h u

h t các vùng mi n c a T qu c, góp ph n nâng c p các h th ng công trình th y l i,

ph c v phát tri n nông nghi p và các ngành kinh t - xã h i khác, t ng b c nâng cao

m c đ m b o an toàn tr c thiên tai Bên c nh nh ng thành t u đ t đ c, còn n i lên

nhi u v n đ b t c p đòi h i Chính ph , các B , ngành và đ a ph ng ph i quan tâm

đúng m c

Các ch ng trình và d án ODA trong th y l i đã góp ph n c i thi n và phát tri n s n

xu t nông nghi p, thay đ i b m t nông thôn Vi t Nam nh d án t i, tiêu (d án

t i Phan Rí – Phan Thi t), d án xây h nuôi tr ng th y s n (d án Ph c hòa) hay

d án ph c v phát tri n nông thôn đ ng b ng sông C u Long (WB6), Phát tri n h

th ng kênh t i B c sông Chu – Nam sông Mã (ADB6), c i thi n nông nghi p có t i,

nông nghi p thông minh (WB7) … Các d án h tr phát tri n h t ng nông thôn đã

góp ph n c i thi n đ i s ng nhân dân t i các vùng xa, vùng sâu, vùng đ ng bào dân

t c thi u s , nh t là trong vi c ti p c n t i các d ch v công trong l nh v c y t , giáo

d c… góp ph n quan tr ng vào công tác xóa đ i gi m nghèo t i vùng nông thôn

1.3.3 Tình hình thu hút và s d ng v n vay ODA trong th i gian qua

M c dù n n kinh t khu v c ch u nh h ng n ng n c a cu c kh ng ho ng tài chính

ti n t , m t s Nhà tài tr th t ch t chi tiêu ngân sách đ đ i phó v i c n suy thoái, k

c gi m vi n tr cho n c ngoài.Xong v c b n các n c và các t ch c qu c t v n

duy trì và ti p t c th c hi n các cam k t ODA cho Vi t Nam Tuy v y, có m t vài

tr ng h p, do cu c kh ng ho ng tài chính ti n t ngu n v n vay ODA đã cam k t

c ng gi m m nh do t giá c a m t s đ ng ti n t các Nhà tài tr m t giá so v i đ ng

USD, gây khó kh n cho vi c tri n khai d án;

Ngu n v n ODA t i Vi t Nam đ c th c hi n d i 3 hình th c ch y u g m ngu n

v n ODA vi n tr không hoàn l i chi m kho ng 10%-12%, ngu n v n ODA vay u

đãi chi m kho ng 80% và ngu n v n ODA h n h p chi m kho ng 8%-10%

Theo th ng kê, t n m 1993 đ n 2014, t ng giá tr v n ODA cam k t cho Vi t Nam đã

lên đ n 89,5 t USD, t ng v n đã ký k t đ t 73,68 t USD, bình quân 3,5 t USD/n m,

v n ODA và v n vay u đãi đã gi i ngân g n 54 t USD, chi m trên 73,2% t ng v n

ODA đã ký k t

Hi u qu s d ng ngu n v n ODA c ng đ c các nhà tài tr đánh giá tích c c, Vi t

Nam ti p t c là n c s d ng ngu n v n ODA t t

G n 80 t USD mà các nhà tài tr đã cam k t dành cho Vi t Nam trong 20 n m qua

(1995-2015) không ch mang đ n cho Vi t Nam ngu n v n b sung quan tr ng ph c

v quá trình phát tri n kinh t , xóa đói gi m nghèo, phát tri n nông nghi p, nông thôn,

xây d ng h t ng, đào t o phát tri n ngu n nhân l c quan tr ng h n s cam k t này

c ng đ ng th i kh ng đ nh s ng h m nh m c a c ng đ ng qu c t đ i v i công

cu c đ i m i và chính sách phát tri n đúng đ n c a ng và Chính ph Vi t Nam, s

tin t ng c a các nhà tài tr vào hi u qu ti p nh n và s d ng ngu n v n ODA c a

Vi t Nam

Bên c nh nh ng k t qu n i b t trên, công tác thu hút, qu n lý và s d ng ngu n v n

ODA trong th i gian qua còn b c l nhi u b t c p Phó Th t ng V V n Ninh nh n

m nh, n ng l c h p th ODA t i Vi t Nam, công tác qu n lý còn nhi u h n ch ; ti n

đ gi i ngân ngu n v n còn ch m; các quy trình th t c ph c t p Phó Th t ng yêu

c u các đ n v ch c n ng c n đánh giá đ kh c ph c nh ng h n ch , y u kém c v c

ch chính sách, c v gi i pháp trong qu n lý ODA; t ng c ng thanh tra, ki m tra đ

đ m b o ngu n v n ODA s d ng đúng m c đích, đ t hi u qu và ch ng th t thoát

T i h i th o ánh giá 20 n m huy đ ng và s d ng ODA c a Vi t Nam t i thhanhf

ph à N ng,ông V ng ình Hu , Tr ng Ban Kinh t Trung ng cho r ng, vi c

huy đ ng và s d ng các ngu n v n ODA trong nh ng n m qua b c l m t s h n ch

ch y u do n ng l c h p th ODA c a qu c gia, ngành, đ a ph ng và nh ng d án c

th , t l gi i ngân ODA so v i ngu n v n ODA đã ký k t còn r t th p, tính chung

m i đ t kho ng 63%.Thi t k m t s ch ng trình, d án ODA ch a sát v i th c t ,

phân b ngu n v n ODA còn dàn tr i, vi c l ng ghép d án ODA v i m t s ch ng

trình m c tiêu qu c gia còn trùng l p Bên c nh đó, hi u qu s d ng đ u t công nói

chung, ODA nói riêng còn th p, đây là m t trong nh ng nguyên nhân tác đ ng đ n

tính b n v ng và an toàn c a n công, n n c ngoài c a qu c gia

1.3.4 nh h ng phát tri n đ u t các d án th y l i b ng ngu n v n ODA trong

giai đo n 2016-2020

1.3.4.1 Qu n đi m s d ng v n ODA

Ngu n v n ODA v c b n là v n vay, là món n mà th h chúng ta, th h con cháu

chúng ta ph i tr N u s d ng kém hi u qu , th t thoát và lãng phí s d n đ n tình

tr ng không tr đ c n , n n n ch ng ch t, là gánh n ng cho con cháu V n ODA s

đ c hòa vào Ngân sách và đ c qu n lý và s d ng nh đ i v i Ngân sách nhà n c

chi cho đ u t phát tri n Ph i tuân th nguyên t c v n vay ch đ c dùng cho đ u t

phát tri n, không dùng cho chi th ng xuyên, đ c h ch toán bù đ p b i chi ngân sách

đ đ m b o th c hi n ngh a v tr n n c ngoài và n đ nh chi ngân sách nhà n c

H n ch t i đa vi c cam k t vay n và s d ng nh ng kho n vay không đ t y u t u

đãi cao v lãi su t và th i gian tr n c ng nh vay b ng các lo i ti n có r i ro l n v

t giá h i đoái đ đ u t cho các d án c s h t ng không có kh n ng thu h i v n

ho c thu h i v n ch m Không vay đ th c hi n nh ng d án đ u t mà dùng v n

trong n c có th làm đ c C n coi ngu n v n trong n c là quy t đ nh, v n ngoài

n c là quan tr ng Chi n l c huy đ ng v n n c ngoài ph i g n li n v i chi n l c

phát tri n kinh t xã h i, chi n l c kinh t đ i ngo i trong t ng giai đo n và l y hi u

qu kinh t -xã h i làm th c đo ch y u

1.3.4.2 nh h ng s d ng v n ODA

Vi c th c hi n thành công đ án ODA 2011-2015 đ c ban hành theo Quy t đ nh s

106/Q -TTg ngày 19/1/2012 c a Th t ng Chính ph đã đ c t ch c th c hi n

thành công, đóng góp tích c c và có hi u qu vào vi c hoàn thành các m c tiêu đ ra

trong K ho ch phát tri n kinh t - xã h i 5 n m 2011 – 2015 nh quan h h p tác phát

tri n gi a Vi t Nam và c ng đ ng các nhà tài tr ti p t c đ c t ng c ng và phát

tri n; ngu n v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài đóng góp tích

c c và có hi u qu vào s nghi p phát tri n kinh t - xã h i

Tuy nhiên, do n c ta đã tr thành qu c gia đang phát tri n có m c thu nh p trung

bình, chính sách vi n tr v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài

đ i v i Vi t Nam trong th i gian t i s có nhi u thay đ i m nh m , chuy n đ i c n

b n t quan h vi n tr phát tri n sang quan h đ i tác Tr c yêu c u m i c a quan h

h p tác phát tri n, c n thi t ph i xây d ng án ODA 2016 - 2020 đ đ nh h ng

chính sách và đ ra nh ng gi i pháp đ m b o huy đ ng và s d ng có hi u qu ngu n

v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài, góp ph n th c hi n thành

công Chi n l c phát tri n kinh t - xã h i 10 n m 2011 - 2020 và K ho ch phát tri n

kinh t - xã h i 5 n m 2016 - 2020

T ng s v n ODA và v n vay u đãi ch a gi i ngân c a các ch ng trình, d án đã ký

k t chuy n ti p t th i k 2011 - 2015 sang th i k 2016 - 2020 còn khá l n, kho ng

g n 22 t USD, trong đó ph n l n là nh ng d án đ u t c a Nhóm 6 Ngân hàng Phát

tri n v i các kho n vay ODA u đãi Do v y, m t trong nh ng nhi m v tr ng tâm

trong th i k 2016 - 2020 là ph i t p trung cao đ đ hoàn thành các ch ng trình, d

án này theo đúng ti n đ và th i h n cam k t, đ a các công trình vào khai thác, đáp

ng yêu c u phát tri n kinh t , xã h i c a đ t n c ng th i, c n có các chính sách

và gi i pháp thu hút, qu n lý và s d ng có hi u qu ngu n v n ODA và v n vay u

đãi trên c s các nguyên t c ch đ o và l nh v c u tiên đ ra trong án này đ t o

ngu n v n g i đ u và các ti n đ b n v ng cho giai đo n sau n m 2020

Theo báo cáo ch a đ y đ c a các B , ngành và đ a ph ng, t ng nhu c u huy đ ng

và s d ng v n ODA và v n vay u đãi th i k 2016-2020 là r t l n, kho ng 39,5 t

USD Nhu c u v n cho các d án ch y u t p trung vào l nh v c giao thông v n t i,

phát tri n đô th , nông nghi p và phát tri n nông thôn, môi tr ng, giáo d c và đào t o,

y t , khoa h c và công ngh Do v y, Th t ng Chính ph ti p t c phê duy t án

" nh h ng thu hút, qu n lý và s d ng ngu n v n ODA và v n vay u đãi c a các

nhà tài tr n c ngoài th i k 2016-2020" (vi t t t là án ODA 2016-2020) [3]

án ODA 2016-2020 là v n b n th hi n chính sách c a Chính ph nh m c th hóa

các ch tr ng, đ ng l i c a ng và Nhà n c trong vi c thu hút, qu n lý và s

d ng ngu n v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài h tr th c

hi n Chi n l c phát tri n kinh t - xã h i 10 n m 2011-2020 và K ho ch phát tri n

kinh t - xã h i 5 n m 2016-2020

án ODA 2016-2020 bao g m các đ nh h ng chi n l c, chính sách, các gi i pháp

đ ng b v hoàn thi n th ch , ki n toàn t ch c, t ng c ng n ng l c qu n lý và th c

hi n ngu n v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài nh m s d ng

có hi u qu các kho n vi n tr đã đ c ký k t đ ng th i huy đ ng các kho n vi n tr

m i đ g i đ u cho th i k sau n m 2020

án này đ c phê duy t là c s đ các ngành, các c p huy đ ng và s d ng ngu n

v n ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài th i k 2016-2020 và làm

c n c đ các nhà tài tr s d ng trong quá trình ho ch đ nh chính sách, xây d ng các

ch ng trình h p tác phát tri n v i Vi t Nam c p khu v c, qu c gia, c p B , ngành

M t trong nh ng nhi m v tr ng tâm trong th i k 2016-2020 là ph i t p trung cao đ

đ hoàn thành các ch ng trình, d án này theo đúng ti n đ và th i h n cam k t, đ a

các công trình vào khai thác, đáp ng yêu c u phát tri n kinh t , xã h i c a đ t n c;

đ ng th i, c n có các chính sách và gi i pháp thu hút, qu n lý và s d ng có hi u qu

ngu n v n ODA và v n vay u đãi trên c s các nguyên t c ch đ o và l nh v c u

tiên đ ra trong án này đ t o ngu n v n g i đ u và các ti n đ b n v ng cho giai

đo n sau n m 2020

Nh ng l nh v c u tiên thu hút, qu n lý và s d ng ODA, v n vay u đãi th i k

2016-2020 là h tr th c hi n đ t phá chi n l c v xây d ng k t c u h t ng đ ng b

và hi n đ i; h tr nghiên c u, xây d ng chính sách phát tri n kinh t , v n hóa, xã h i

và t ng c ng n ng l c qu n lý nhà n c; h tr phát tri n ngu n nhân l c, nghiên

c u khoa h c và phát tri n công ngh ; h tr b o v môi tr ng, ng phó v i bi n đ i

khí h u và th c hi n Chi n l c t ng tr ng xanh; h tr theo đ a bàn lãnh th ; s

d ng làm ngu n v n đ u t c a Nhà n c tham gia th c hi n các d án theo hình th c

đ i tác công t (PPP)

− M c tiêu c th :

C n xây d ng đ nh h ng chi n l c tr ng tâm và lâu dài thu hút và s d ng v n

ODA c th , gi m d n ODA v i th i gian tr n ng n và đi u ki n ch t ch ;

C n công khai minh b ch t t c các thông tin liên quan đ n thu hút, s d ng và tri n

khai các ngu n v n đ u t Phân công, phân c p, phân nhi m rõ ràng các v trí, vai trò,

trách nhi m c a các c quan b ngành và đ a ph ng trong vi c huy đ ng và s d ng

v n vay ODA Nâng cao hi u qu công tác theo dõi, qu n lý các d án ODA; t ng

c ng công tác phòng ch ng tham nh ng trong các d an ODA nói chung và các d án

ODA nói riêng

Xây d ng ch tài đ m nh, các quy ho ch, k ho ch đ hi u l c đ vi c xem xét, phê

duy t, ch tài các d án đ c thông su t, hi u qu và hi u l c;

T ng c ng t t c các kênh huy đ ng v n ODA;

Phát huy vai trò giám sát c a c ng đ ng trong vi c th c hi n các d án ODA trên đ a

bàn Qua đó, đ m b o ngu n v n ODA đ c s d ng công khai, minh b ch, có hi u

qu , tránh th t thoát, lãng phí và tham nh ng

K t lu n ch ng 1

Qu n lý hi u qu d án đ u t xây d ng c b n đang và s là m c tiêu quan tr ng

hàng đ u c a qu c gia, đ c bi t là các d án xây d ng s d ng v n vay ODA Hi n

nay, đ qu n lý đ u t , th gi i đã chuy n sang m t ph ng th c qu n lý m i, qu n lý

theo d án Vi t Nam, b c vào th i k đ i m i, cùng v i s đ i m i c ch qu n lý

đ u t xây d ng, công tác qu n lý các d án đ u t xây d ng t i các ban qu n lý d án

đã có nh ng đ i m i, b c đ u phát huy tác d ng trong công qu n lý các ho t đ ng

xây d ng theo đ nh h ng n n kinh t th tr ng có s qu n lý c a nhà n c

Tuy nhiên, trên th c t , do trình đ , ki n th c v qu n lý d án, do kinh nghi m, do

tính thi u đ ng b c a h th ng v n b n pháp quy và do ph m ch t cán b làm công

tác qu n lý d án, nên v n còn nhi u y u kém, b t c p và tiêu c c trong công tác qu n

lý các d án đ u t nói chung, d án đ u t xây d ng nói riêng (m t lo i hình d án

nh y c m) ã đ n lúc c n có nh ng nh n th c đ y đ , đánh giá m t cách khách quan

th c tr ng và đ a ra nh ng gi i pháp h u hi u, kh thi đ nâng cao h n n a công tác

qu n lý các d án đ u t xây d ng

CH NG 2 C S LÝ LU N KHOA H C TRONG QU N LÝ U

2.1 Khuôn kh Pháp lý

2.2.1 V n b n, pháp quy trong n c

Khi vay v n t các Nhà tài tr n c ngoài, ngu n v n này s đ c hòa vào Ngân sách

c a Nhà n c, và đ c qu n lý theo Pháp lu t Vi t Nam và các qui đ nh, chính sách

c a Nhà tài tr

Do đó, khuôn kh pháp lý c a qu n lý và đi u ph i các d án ODA ra đ i phù h p v i

xu th chuy n n n kinh t t c ch t p trung quan liêu sang c ch th tr ng có s

qu n lý v mô c a Nhà n c b ng k ho ch, chính sách, nh ng t t ng chi ph i

khuôn kh pháp lý c a qu n lý và đi u ph i ODA là:

− ODA là ngu n ngân sách quan tr ng c a Nhà n c: Cho th y r ng l i ích c a

vi c s d ng ngu n v n vay là thu c v toàn nhân dân, vi c s d ng qu n lý và phân

ph i ODA cho phù h p và hi u qu thu c quy n h n và trách nhi m c a Chính ph

theo Lu t Ngân sách và các qui đ nh hi n hành c a Chính ph v qu n lý ngân sách

− Các d án đ u t phát tri n v n ODA ph i ch u qu n lý Nhà n c: V đ u t

xây d ng thông qua các chi n l c phát tri n kinh t xã h i, các qui ho ch và k ho ch

5 n m, hàng n m c ng nh các qui đ nh c a Chính ph v đ u t và xây d ng Do đó,

Chính ph đã thông qua án “ nh h ng thu hút, qu n lý và s d ng ngu n v n

ODA và v n vay u đãi c a các nhà tài tr n c ngoài th i k 2016-2020”[3]

− i v i các d án ODA: đ qu n lý hi u qu và đáp ng đ c qui trình t th i

đi m l p d án đ u t , ti n đ , ch t l ng cho các d án, Chính ph ban hành m t s

các Lu t, Ngh đ nh, thông t và các v n b n pháp qui h ng d n th c hi n vàvai trò,

trách nhi m c a các c quan Chính ph khác nhau và v các th t c, c ch liên quan

đ n v n vay ODA, d i đây là n i dung các v n b n đó:

+ T i kho n 1 đi u 50 c a Lu t Xây d ng n m 2014 [1], trình t đ u t xây d ng

thành 3 giai đo n chính:

• Giai đo n chu n b d án

• Giai đo n th c hi n d án

• Giai đo n k t thúc xây d ng đ a d án vào khai thác s d ng

Tuy v y trong m i giai đo n có th l i có nh ng công vi c phân bi t

Hình 2.1: Các giai đo n c a m t d án đ u t xây d ng

− Giai đo n chu n b d án: là giai đo n ch đ u t l p báo cáo nghiên c u ti n

kh thi, l p báo cáo nghiên c u kh thi ho c l p báo cáo kinh t k thu t đ u t xây

d ng và trình ng i quy t đ nh đ u t th m đ nh, phê duy t Riêng đ i v i các công

trình nhà riêng l c a dân, ch đ u t không ph i l p d án đ u t hay báo cáo kinh

t k thu t, t t c các d án đ u t xây d ng công trình còn l i ch đ u t ph i c n c

vào quy mô, tính ch t c a các công trình đó đ l p d án đ u t ho c l p báo cáo kinh

t k thu t Theo kho n 2 i u 5, Ngh đ nh s 59/2014/N -CP 18/6/2014 [5], nh ng

công trình không ph i l p D án đ u t ch c n l p Báo cáo kinh t k thu t xây d ng

công trình là nh ng công trình xây d ng cho m c đích tôn giáo, Công trình xây d ng

m i, s a ch a, c i t o, nâng c p có t ng m c đ u t d i 15 t đ ng (không bao g m

ti n s d ng đ t) V b n ch t, l p báo cáo nghiên c u ti n kh thi, báo cáo nghiên c u

kh thi hay l p báo cáo kinh t k thu t đ u nh m m c đích: ch ng minh cho ng i

quy t đ nh đ u t th y đ c s c n thi t ph i đ u t , m c tiêu, hi u qu c a d án đ u

t ; làm c s cho ng i b v n (cho vay v n) xem xét hi u qu d án và kh n ng

hoàn tr v n ng th i làm c s cho các c quan qu n lý Nhà n c xem xét s phù

h p c a d án đ i v i quy ho ch phát tri n kinh t - xã h i, quy ho ch phát tri n ngành

và quy ho ch xây d ng; đánh giá tác đ ng c a d án t i môi tr ng, kinh t xã h i đ a

ph ng, m c đ an toàn đ i v i các công trình lân c n

Nghi m thu Thi công

u th u Thi t k

L p báo cáo đ u

t , D án đ u t

Chu n b

Do v trí, vai trò đ c bi t c a các d án quan tr ng Qu c gia nên theo i u 7, Ngh

đ nh s 59/2015/N -CP ngày 18/6/2015, tr c khi l p D án đ u t xây d ng công

trình ch đ u t ph i l p Báo cáo đ u t xây d ng công trình, trình Qu c h i xem xét,

quy t đ nh v ch tr ng đ u t Báo cáo đ u t xây d ng công trình th hi n s c n

thi t ph i đ u t xây d ng công trình, các đi u ki n thu n l i và khó kh n khi th c

hi n d án ng th i báo cáo đ u t còn đ a ra d ki n v quy mô đ u t (công su t,

di n tích xây d ng); các h ng m c công trình thu c d án; d ki n v đ a đi m xây

d ng công trình và nhu c u s d ng đ t Bên c nh đó là các phân tích, l a ch n s b

v công ngh , thông s k thu t; các đi u ki n cung c p v t t thi t b , nguyên v t

li u , và đ a ra ph ng án gi i phóng m t b ng, tái đ nh c , các nh h ng c a d án

đ i v i môi tr ng, sinh thái; an ninh, qu c phòng, ph ng án phòng, ch ng cháy n

V ngu n v n đ u t , Báo cáo đ u t ph i xác đ nh s b t ng m c đ u t , th i h n

th c hi n d án, ph ng án huy đ ng v n theo ti n đ và hi u qu kinh t - xã h i c a

d án

− Giai đo n th c hi n d án: Sau khi có quy t đ nh phê duy t d án đ u t xây

d ng công trình, d án chuy n sang giai đo n th c hi n đ u t Trong giai đo n này,

ch đ u t th c hi n vi c giao đ t ho c thuê đ t (n u có); chu n b m t b ng xây d ng,

rà phá bom mìn (n u có); kh o sát xây d ng; l p, th m đ nh, phê duy t thi t k , d

toán xây d ng; c p gi y phép xây d ng (đ i v i công trình theo quy đ nh ph i có gi y

phép xây d ng); t ch c l a ch n nhà th u và ký k t h p đ ng xây d ng; thi công xây

d ng công trình; giám sát thi công xây d ng; t m ng, thanh toán kh i l ng hoàn

thành; nghi m thu công trình xây d ng hoàn thành; bàn giao công trình hoàn thành

đ a vào s d ng; v n hành, ch y th và th c hi n các công vi c c n thi t khác;

− Giai đo n k t thúc xây d ng: là giai đo n ch đ u t t ch c nghi m thu, ki m

đ nh ch t l ng, ch y th , bàn giao công trình đ a vào s d ng và thanh toán, quy t

toán h p đ ng; thanh toán, quy t toán v n đ u t xây d ng công trình, b o hành công

trình xây d ng

Trong m i giai đo n khác nhau c a d án xây d ng bi u th trong hình 1 - hình thành

khung th i gian c a d án, c a quá trình xây d ng Trong quá trình này có nh ng

nhóm v n đ khác nhau c n đ c xem xét đ tránh và h n ch t i đa nh t các v n phát

sinh làm nh h ng đ n ch t l ng c a d án

Ngoài ra, theo Ngh đ nh16/2016/N -CP, ngày 16 tháng 3 n m 2016 [6] v qu n lý và

s d ng ngu n h tr phát tri n chính th c (ODA) và ngu n v n vay uđãi c a các

nhà tài tr n c ngoài ngoài thay th Ngh đ nh s 38/2013/N -CP ngày 23 tháng 4

n m 2013 c a Chính ph v qu n lý và s d ng ngu n h tr phát tri n chính th c

(ODA) và ngu n v n vay u đãi c a các nhà tài tr thì các nguyên tác c b n trong

qu n lý nhà n c v v n ODA, v n vay u đãi:

- V n ODA, v n vay u đãi là ngu n v n thu c ngân sách nhà n c đ c s d ng đ

th c hi n các m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c và đ c ph n ánh trong

ngân sách nhà n c theo quy đ nh c a pháp lu t

- Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n c v v n ODA, v n vay u đãi trên c s b o

đ m hi u qu s d ng v n và kh n ng tr n , th c hi n phân c p g n v i trách nhi m,

quy n h n, n ng l c qu n lý c a B , ngành, đ a ph ng; b o đ m s ph i h p qu n lý,

giám sát và đánh giá c a các c quan có liên quan theo quy đ nh hi n hành c a pháp

lu t

- B o đ m công khai, minh b ch và đ cao trách nhi m gi i trình v chính sách, trình

t , th t c v n đ ng, qu n lý và s d ng v n ODA, v n vay u đãi gi a các ngành,

l nh v c và gi a các đ a ph ng, tình hình th c hi n và k t qu s d ng v n ODA, v n

vay u đãi

- Phòng ch ng tham nh ng, th t thoát, lãng phí trong qu n lý và s d ng v n ODA,

v n vay u đãi, ng n ng a và x lý các hành vi này theo quy đ nh c a pháp lu t

Và các ch c n ng, vai trò c a các c quan qu n lý Nhà n c c ng đã đ c qui đ nh r t

rõ t i đi u 61- 65 c a Ngh đ nh này

M t s các Lu t, Ngh đ nh, thông t v qu n lý ch t l ng công trình nh ]; Lu t u

t công s 67/2014/QH13 [1] c a Qu c h i; Lu t u Th u s 43/2013/QH13[2],

Ngh đ nh s 63/2014/N -CP ngày 26/6/2014 qui đ nh chi ti t thi hành m t s đi u

c a Lu t u th u v l a ch n nhà th u [4] c ng qui đ nh rõ v u t công, công tác

u th u, th t c l a ch n Nhà th u và Ngh đ nh c ng nêu rõ trong tr ng h p đi u

c qu c t , th a thu n qu c t không có quy đ nh v vi c áp d ng th t c l a ch n

nhà th u, vi c l a ch n nhà th u th c hi n theo quy đ nh c a Lu t u th u và Ngh

đ nh 63/2014/N -CP;

Ngh đ nh 32/2015/N -CP ngày 25/3/2015 c a Chính ph v qu n lý chi phí đ u t

xây d ng công trình [5] thay th Ngh đ nh s 112/2009/N -CP ngày 14 tháng 12 n m

2009 c a Chính ph v Qu n lý chi phí đ u t xây d ng, Ngh đ nh này quy đ nh v

qu n lý chi phí đ u t xây d ng g m t ng m c đ u t xây d ng, d toán xây d ng, d

toán gói th u xây d ng, đ nh m c xây d ng, giá xây d ng, ch s giá xây d ng, chi phí

qu n lý d án và t v n đ u t xây d ng, thanh toán và quy t toán h p đ ng xây d ng;

thanh toán và quy t toán v n đ u t xây d ng công trình; quy n và ngh a v c a ng i

quy t đ nh đ u t , ch đ u t , nhà th u xây d ng và nhà th u t v n trong qu n lý chi

phí đ u t xây d ng Ngoài ra, Ngh đ nh này c ng qui đ nh “ i v i các d án đ u t

xây d ng s d ng ngu n v n h tr phát tri n chính th c (g i t t là ODA), n u đi u

c qu c t mà n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam là thành viên có quy đ nh

khác v i quy đ nh c a Ngh đ nh này thì áp d ng quy đ nh c a đi u c qu c t đó”

Ngh đ nh s 46/2015/N -CP ngày 12/5/2015 c a Chính ph v qu n lý ch t l ng và

b o trì công trình xây d ng [5], trong đó có qui đ nh r t rõ qu n lý ch t l ng t kh o

sát, thi t k , thi công xây d ng công trình đ n b o trì công trình xây d ng và qui đ nh

rõ trách nhi m qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng t i đi u 51 nh

sau:

- B Xây d ng th ng nh t qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng trong

ph m vi c n c và qu n lý ch t l ng các công trình xây d ng chuyên ngành, bao

g m: Công trình dân d ng; công trình công nghi p v t li u xây d ng; công trình công

nghi p nh ; công trình h t ng k thu t; công trình giao thông trong đô th tr công

trình đ ng s t, công trình c u v t sông và đ ng qu c l

- Các B qu n lý công trình xây d ng chuyên ngành:

+ B Giao thông v n t i qu n lý ch t l ng công trình giao thông tr các công trình

giao thông do B Xây d ng qu n lý;

+ B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn qu n lý ch t l ng công trình nông nghi p

và phát tri n nông thôn;

+ B Công Th ng qu n lý ch t l ng các công trình công nghi p tr các công trình

công nghi p do B Xây d ng qu n lý

- B Qu c phòng, B Công an qu n lý ch t l ng các công trình qu c phòng, an ninh

- y ban nhân dân c p t nh qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng trên

đ a bàn S Xây d ng và các S qu n lý công trình xây d ng chuyên ngành giúp y

ban nhân dân c p t nh qu n lý ch t l ng công trình chuyên ngành trên đ a bàn nh

sau:

+ S Xây d ng qu n lý ch t l ng các công trình dân d ng; công trình công nghi p

v t li u xây d ng, công trình công nghi p nh ; công trình h t ng k thu t; công trình

giao thông trong đô th tr công trình đ ng s t, công trình c u v t sông và đ ng

qu c l ;

+ S Giao thông v n t i qu n lý ch t l ng công trình giao thông tr các công trình

giao thông do S Xây d ng qu n lý

+ S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn qu n lý ch t l ng công trình nông nghi p

và phát tri n nông thôn;

+ S Công th ng qu n lý ch t l ng công trình công nghi p tr các công trình công

tri n chính th c (ODA) và ngu n v n vay u đãi c a các nhà tài; Thông t

s 218/2013/TT-BTC, ngày 31/12/2013 c a B Tài chính v qu n lý tài chính đ i v i

các ch ng trình, d án s d ng ngu n v n h tr phát tri n chính th c (ODA) và vay

u đãi n c ngoài c a các nhà tài tr ; Thông t s 219/2009/TT-BTC ngày

19/11/2009 c a B Tài chính quy đ nh m t s đ nh m c chi tiêu áp d ng cho các d