Gi i pháp trong giai đo n thi công ..... Phân lo i theo ph ng pháp thi công.
Trang 1L I CAM OAN Tên tôi là: Bùi M nh Ti n, sinh ngày 12/01/1988, là h c viên cao h c l p
21QLXD11, chuyên ngành Qu n lý xây d ng - Tr ng đ i h c Th y l i Hà N i Xin cam đoan:
1 ây là lu n v n do b n thân tôi tr c ti p th c hi n d i s h ng d n c a th y giáo GS.TS V Thanh Te
2 Lu n v n này không trùng l p v i b t k lu n v n nào khác đã đ c công b t i
Trang 2L I C M N
H c viên xin chân thành c m n tr ng i h c Th y l i trong su t th i gian nghiên
c u v a qua, đã đ c trang b thêm nh ng ki n th c c n thi t v các v n đ kinh t -
k thu t, cùng s h ng d n nhi t tình c a các th y trong tr ng đã giúp h c viên hoàn thi n mình h n v trình đ chuyên môn
c bi t, H c viên xin chân thành c m n t i th y giáo GS TS V Thanh Te đã tr c
ti p h ng d n, giúp đ h c viên t n tình trong su t quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n
ng th i, h c viên c ng xin chân thành c m n các th y cô giáo trong Khoa Công trình, khoa Kinh t và Qu n lý đã cung c p nh ng ki n th c v chuyên ngành, giúp
h c viên có đ c s lý lu n và th c ti n đ hoàn thành lu n v n này
Do trình đ , kinh nghi m c ng nh th i gian nghiên c u còn h n ch nên lu n v n khó tránh kh i nh ng thi u sót, h c viên r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a quý Th y, Cô và các đ c gi
Xin trân tr ng c m n!
Hà N i, ngày tháng n m 2016
H c viên
Bùi M nh Ti n
Trang 3M C L C
M U 1
1 Tính c p thi t c a đ tài 1
2 M c đích nghiên c u 1
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 Ph ng pháp nghiên c u 2
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài 2
6 N i dung nghiên c u 2
CH NG 1 T NG QUAN V CH T L NG CÔNG TRÌNH VÀ S C CÔNG TRÌNH P, H CH A B NG V T LI U A PH NG 4
1.1 T ng quan v các công trình đ p, h ch a Vi t Nam 4
1.1.1.Quá trình đ u t và xây d ng h ch a n c Vi t Nam 4
1.1.2.Phân lo i đ p 11
1.1.3 ánh giá th c t v m c đ an toàn đ p Vi t Nam 13
1.2.T ng quan v s c h h ng đ p Vi t Nam và trên Th gi i 15
1.2.1.T ng quan v s c h h ng đ p trên Th gi i 15
1.2.2.T ng quan v s c h h ng đ p v t li u đ a ph ng Vi t Nam 18
1.3.Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình n c ta hi n nay 20
1.3.1.Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình xây d ng nói chung 20
1.3.2 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng các công trình h đ p 22
K t lu n ch ng 1 23
CH NG 2 PHÂN TÍCH CÁC S C CÔNG TRÌNH XÂY D NG 24
2.1 Các s c công trình đ p, h ch a có th x y ra và nguyên nhân 24
2.1.1 S c v đ p do n c tràn qua đ nh 24
2.1.2 S c đ p gây ra do dòng th m 26
2.1.3 S t, s p mái th ng, h l u đ p 28
Trang 42.1.4 S c do n t ngang, d c đ p 29
2.1.5 S c v đ p do thi công kém ch t l ng 30
2.1.6 M t s s c nh ng n m g n đây và nguyên nhân 30
2.2 Phân tích s c ch t l ng đi n hình m t s công trình đ p, h ch a 32
2.2.1 S c v đ p su i Hành Khánh Hòa 33
2.2.2 S c v đ p su i Tr u Khánh Hòa 35
2.2.3 S c v đ p Am Chúa Khánh Hòa 36
2.2.4 S c v đ p m Hà ng Qu ng Ninh 37
2.2.5 M t s s c khác 38
2.3 Các y u t nh h ng đ n an toàn h đ p 41
2.3.1 Khu v c lòng h 41
2.3.2 Khu v c công trình đ u m i 41
2.3.3 Khu v c h du các h ch a 44
2.4 Nh ng bài h c rút ra t s c ch t l ng công trình liên quan đ n công tác qu n lý ch t l ng trong t ng giai đo n 45
2.3.1 Giai đo n l p d án đ u t xây d ng 45
2.3.2 Giai đo n kh o sát 45
2.3.3 Giai đo n thi t k 46
2.3.4 Giai đo n thi công 47
2.3.5 Giai đo n v n hành, khai thác 48
K t lu n ch ng 2 48
CH NG 3 XU T M T S GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU CÔNG TÁC QU N LÝ CH T L NG, B O M AN TOÀN P NH M THÍCH NG V I BI N I KHÍ H U 49
3.1 nh h ng c a bi n đ i khí h u t i các công trình h đ p 49
3.1.1 Khái ni m v bi n đ i khí h u 49
3.1.2 ánh giá nh ng tác đ ng c a bi n đ i khí h u 50
Trang 53.2 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình th y l i n c ta hi n
nay ………54
3.2.1 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình th y l i trong giai đo n kh o sát, thi t k 54
3.2.2 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình th y l i trong giai đo n thi công 56
3.2.3 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình th y l i trong giai đo n qu n lý v n hành 57
3.3 xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u qu công tác qu n lý ch t l ng, b o đ m an toàn h đ p ………59
3.3.1 Gi i pháp trong giai đo n kháo sát, thi t k 59
3.3.2 Gi i pháp trong giai đo n thi công 68
3.3.3 Gi i pháp trong giai đo n qu n lý v n hành 70
K t lu n ch ng 3 77
K T LU N VÀ KI N NGH 78
1.K t lu n 78
2.Ki n ngh 79
TÀI LI U THAM KH O 80
Trang 6D ANH M C HÌNH
Hình 1.1 Phân lo i đ p theo c u t o m t c t ngang đ p 12
Hình 1.2 K t c u ch ng th m n n đ p 13
Hình 1.3 T l v đ p các châu l c 16
Hình 1.4 C nh t ng v đ p Tenton (M ) 18
Hình 1.5 N c ch y tràn ra mái h l u h th y l i Tân S n t nh Gia Lai 19
Hình 1.6 S c các lo i h ch a n c 19
Hình 2.1 S c v đ p h ch a n c m Hà ng 30/10/2014 31
Hình 2.2 Hình nh v đ p Am Chúa 36
Hình 2.3 p chính b h h ng n ng sau s c v đ p m Hà ng 37
Hình 2.4 S c đ p Z20, H ng Khê, Hà T nh 38
Hình 2.5 S c v đ p Khe M , H ng S n, Hà T nh 39
Hình 2.6 S c tràn n c đ p C a t, Thanh Hóa 39
Hình 2.7 S c tràn đ p H Hô, Qu ng Bình 40
Hình 3.1 Công trình đo n c trên kênh 66
Hình 3.2 Gia c mái b ng công ngh NEOWEB……….76
Hình 3.3 Công ngh thoát n c mái đ p đ t b ng ATERBELT 67
Hình 3.5 Kênh nh a 68
Trang 7DANH M C B NG
B ng 1.1 Th ng kê s l ng h ch a c a các đ a ph ng 5
B ng 1.2 Th ng kê các h ch a th y đi n l n c a các đ a ph ng 7
B ng 1.3 Th ng kê t l v đ p qua các n m 15
B ng 1.4 Th ng kê m t vài đ p b đ v M 17
B ng 2.1 Di n tích ng p các vùng ven bi n B c Trung B ng v i hai k ch b n n c bi n dâng 52
Trang 9M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Ngành Xây d ng là m t trong nh ng ngành kinh t l n nh t c a n n kinh t qu c dân,
nó chi m v trí ch ch t khâu cu i cùng trong quá trình sáng t o nên c s v t ch t
k thu t và tài s n c đ nh Trong 10 n m qua ngành xây d ng đã làm thay đ i b m t
c a đ t n c, th c s là công c đ c l c th c hi n đ ng l i phát tri n kinh t xã h i
c a ng và Nhà n c;
Công trình xây d ng (CTXD) là s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con
ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c liên k t đ nh v v i đ t,
có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n d i m t n c và ph n trên
m t n c, đ c xây d ng theo thi t k CTXD bao g m CTXD công c ng, nhà , công trình công nghi p, giao thông, th y l i, n ng l ng và các lo i công trình khác (Trích lu t xây d ng);
Ch t l ng công trình (CLCT) là y u t quy t đ nh đ m b o công n ng, an toàn công trình khi đ a vào s d ng và hi u qu đ u t c a d án QLCL CTXD là khâu then
ch t, đ c th c hi n xuyên su t trong quá trình tri n khai d án đ u t XDCT đ n khi
d án hoàn thành, bàn giao đ a vào s d ng (Trích lu t xây d ng);
qu n lý ch t l ng thi công xây d ng công trình xây d ng nói ch ng và công trình
đ p nói riêng, nhà n c đã ban hành r t nhi u các lu t, ngh đ nh, thông t h ng d n, các tiêu chu n, quy chu n đ n các CQQLNN, các c p qu n lý t Trung ng, đ n các
đ a ph ng Quy rõ vai trò trách nhi m các bên liên quan nh m qu n lý ch t ch , s
d ng v n ngân sách nhà n c c ng nh ngu n v n đ u t n c ngoài m t cách có
hi u qu nh t
Tuy nhiên, trong quá trình th c hi n đã xu t hi n m t s s c v ch t l ng trong quá trình l p quy ho ch, kh o sát, thi t kê, thi công gây ra nhi u s c đáng ti c nh h ng
đ n ch t l ng các công trình xây d ng òi h i ph i nghiên c u, phân tích đ rút ra
nh ng bài h c cho th c ti n nh m nâng cao ch t l ng cho t ng công trình tránh
nh ng s c x y ra nh h ng tr c ti p đ n n n kinh t đ t n c
2 M c đích nghiên c u
M c đích c a đ tài là phân tích nh ng s c ch t l ng các công trình xây d ng
Trang 10đ p, đ xu t bi n pháp tác qu n lý ch t l ng và b o đ m an toàn đ p
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
a i t ng nghiên c u
tài t p trung nghiên c u phân tích các s c ch t l ng công trình xây d ng đ p
trên lãnh th Vi t Nam, t đó tìm ra nguyên nhân và trách nhi m c a các bên liên quan
t đó đ a ra các gi i pháp qu n lý ch t l ng hi u qu h n cho các công trình xây
d ng
b Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi nghiên c u c a đ tài là các ho t đ ng t ch c qu n lý ho t đ ng đ u t xây
d ng công trình s d ng ngu n v n ngân sách nhà n c và ngu n v n h tr phát tri n
chính th c (ODA);
4 Ph ng pháp nghiên c u
Trong quá trình nghiên c u, tác gi lu n v n đã s d ng các ph ng pháp nghiên c u
ch y u sau đâ: Ph ng pháp t ng h p, so sánh; Ph ng pháp chuyên gia và m t s
V i nh ng k t qu nghiên c u, đ xu t gi i pháp rút ra t chính ngu n tài li u đ c
thu th p t chính quá trình làm vi c và đúc k t, theo tác gi , k t qu nghiên c u đ t
đ c hoàn toàn có th nghiên c u v n d ng vào công tác qu n lý ch t l ng công
trình xây d ng đ p b ng v t li u đ a ph ng
6 N i dung nghiên c u
tài đ c th c hi n nh m gi i quy t nh ng n i dung chính sau đây:
- Nghiên c u t ng quan v b i c nh Qu c gia, đ a ph ng v s c các công trình đ p;
- Phân tích m t s nh ng s c nh h ng đ n công trình xây d ng đ p do công tác
kh o sát quy ho ch d án;
- Phân tích m t s s c nh h ng đ n công trình xây d ng đ p do công tác thi t k
công trình;
Trang 11- Phân tích m t s s c nh h ng đ n công trình xây d ng đ p do công tác thi công công trình;
- Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp, th ch chính sách nh m nâng cao hi u qu công tác QLCL đ i v i các công trình xây d ng đ m b o an toàn đ p
Trang 12CH NG 1 T NG QUAN V CH T L NG CÔNG TRÌNH VÀ S C CÔNG TRÌNH P, H CH A B NG V T LI U A PH NG
1.1 T ng quan v các công trình đ p, h ch a Vi t Nam
1.1.1 Quá trình đ u t và xây d ng h ch a n c Vi t Nam
1.1.1.1 i v i h th y l i
Tính đ n nay chúng ta đã xây d ng đ c trên 6500 h ch a th y l i v i t ng dung tích
tr n c kho ng 11 t m3trong đó có 560 h ch a có dung tích tr n c l n h n 3 tri u m3ho c đ p cao trên 15m, 1752 h có dung tích t 0,2 tri u đ n 3 tri u m3 n c, còn l i là nh ng h đ p nh có dung tích d i 0,2 tri u m3 n c
Trang 14Chúng ta đã xây d ng nhi u h ch a có dung tích tr n c t 10 ÷ 50 tri u m3 nh :
i L i (V nh Phúc); Su i Hai, ng Mô (Hà N i); Khuôn th n (B c Giang); Th ng Tuy, Khe Lang (Hà T nh); Rào Nan, C m Ly (Qu ng Bình); đ c bi t h C m S n (L ng S n) có dung tích 248 tri u m3n c v i chi u cao đ p đ t 40m (đ p đ t cao
nh t lúc b y gi )
Giai đo n 1975 ÷ 2000:
Sau khi đ t n c th ng nh t chúng ta đã xây d ng đ c hàng ngàn h ch a trong đó
có nhi u h ch a n c l n nh : Núi C c (Thái Nguyên); Kè G (Hà T nh); Yên L p (Qu ng Ninh); Sông M c (Thanh Hóa); Phú Ninh (Qu ng nam); Yazun h ( Gia Lai);
D u Ti ng (Tây Ninh)… trong đó h D u Ti ng có dung tích l n nh t 1,58 t m3
Các đ a ph ng trên c n c đã xây d ng trên 700 h ch a có dung tích t 1÷10 tri u
m3 c bi t trong giai đo n này các huy n, xã, h p tác xã, nông tr ng đã xây d ng hàng ngàn h ch a có dung tích trên d i 0,2 tri u m3
Giai đo n t n m 2000 đ n nay:
B ng nhi u ngu n v n đ c bi t là ngu n v n trái phi u chính ph , B NN&PTNT đã qu n lý đ u t xây d ng m i nhi u h ch a có qui mô l n và v a nh :
C a t (Thanh Hóa); nh Bình (Bình nh); T Tr ch (Th a Thiên Hu ); N c Trong (Qu ng Ngãi); á Hàn (Hà T nh); Rào á (Qu ng Bình); Thác Chu i (Qu ng
Tr ); Kroong Buk H , IaSup Th ng ( c L c)…
c đi m chung c a các h ch a th y l i là đ p chính ng n sông t o h , tuy t đ i đa
Trang 15(Bình Thu n); nh Bình (Bình nh); N c Trong (Qu ng Ngãi)
Nh n đ nh chung
H n m t n a trong t ng s h đã đ c xây d ng và đ a vào s d ng trên 25 ÷ 30 n m nhi u h đã b xu ng c p
Nh ng h có dung tích t 1 tri u m3 n c tr lên đ u đ c thi t k và thi công b ng
nh ng l c l ng chuyên nghi p trong đó nh ng h có dung tích t 10 tri u m3
tr lên
ph n l n do B Th y l i (tr c đây) và B NN&PTNT hi n nay qu n lý v n, k thu t thi t k và thi công
Các h có dung tích t 1 tri u ÷ 10 tri u m3 n c ph n l n là do UBNN t nh qu n lý
v n, k thu t thi t k thi công
Các h nh ph n l n do huy n, xã, HTX, nông tr ng t b v n xây d ng và qu n lý
k thu t
Nh ng h t ng đ i l n đ c đ u t ti n v n và k thu t t ng đ i đ y đ thì ch t
l ng xây d ng đ p đ t đ c yêu c u Còn nh ng h nh do thi u tài li u c b n nh :
đ a hình, đ a ch t, th y v n, thi t b thi công, l c l ng k thu t và nh t là đ u t kinh phí không đ nên ch t l ng đ p ch a t t, m c đ an toàn r t th p
1.1.1.2 i v i h th y đi n
Theo th ng kê, hi n c n c có 75 h ch a th y đi n l n, trong đó:
- H có dung tích trên 500 tri u m3: 18 h
- H có dung tích trên 100 tri u m3: 18 h
- H có dung tích trên 10 tri u m3: 21 h
Trang 18- Th y đi n Krông Kmar
Trang 19Danh m c th ng kê các h ch a th y đi n l n c a các đ a ph ng theo b ng 1.2 Các
t nh có nhi u h ch a th y đi n là Lai Châu, Ngh An, Qu ng Nam, Gia Lai
H u h t các d án xây d ng h th y đi n trên dòng chính có công su t l p máy trên 30
MW đ u do T p đoàn đi n l c Vi t nam và m t s T ng công ty có đ n ng l c làm
ch đ u t xây d ng n tháng 6/2013 đã có 266 nhà máy th y đi n đi vào v n hành
và có trên 200 d án khác đang tri n khai xây d ng
Các d án l n do T p đoàn đi n l c Vi t Nam và các T ng công ty l n đ u t đ u có ban qu n lý d án tr c ti p ch đ o th c hi n Công tác thi t k , thi công xây d ng đ u
do các đ n v chuyên nghi p th c hi n nên nhìn chung ch t l ng công trình đ m b o,
m c đ an toàn đ t yêu c u thi t k
V i các d án có công su t nh ph n l n do t nhân làm ch đ u t , C ng gi ng nh các h th y l i do công trình nh , t nhân làm ch đ u t nên các công vi c t kh o sát thi t k đ n thi công đ u không đ t đ c ch t l ng cao, m c đ an toàn không
Trang 20Hình 1.1 Phân lo i đ p theo c u t o m t c t ngang đ p 1.1.2.2 Phân lo i theo b ph n ch ng th m n n
Trang 21Hình 1.2 K t c u ch ng th m n n đ p 1.1.2.3 Phân lo i theo ph ng pháp thi công
Trang 22tính toán theo t n su t l 1/10.000 Các h còn l i v n l y t n su t l thi t k ban đ u
N u nh ng h còn l i n u nâng t n su t lên nh tiêu chu n c a WB đ ngh thì kh i
l ng đ u t đ m thêm tràn, nâng cao đ p s vô cùng l n kh n ng đ u t c a Nhà
n c hi n nay là không kh thi Trong các h này ch có nh ng h mà h l u đ p có s
l ng dân c l n, c s h t ng đ c bi t quan tr ng nh đ ng s t, qu c l , khu kinh
t thì c n xem xét đ đ u t m t cách thích h p
- V c u t o c a đ p: Tuy t đ i đa s đ p th y l i làm b ng đ t mà đi u t i k
nh t đ i v i đ p đ t là l tràn qua đ p, do v y c n ch n gi i pháp thích h p đ tránh
đ c đi u này Bi n pháp đ n gi n và r ti n nh t có th là đ p con ch ch trên đ nh
đ p thêm t 1 ÷ 1,5 m, làm tràn c u chì ng v i l ki m tra thì ch đ ng cho đ p c u chì v đ h m c n c h
- V tràn x l : a s các tràn x l đ c xây d ng b ng bê tông c t thép đ m b o
ch t l ng Nh ng tràn có c a van đi u ti t công tác v n hành b o d ng đ c ti n hành th ng xuyên Có th đánh giá t khi xây d ng đ n nay đ i đa s tràn x l c a các h đ u làm vi c an toàn, ít x y ra nh ng s c H u nh các tràn ch a x v i l u
l ng thi t k k c nh ng h xây d ng cách đây 50 n m
- V t ch c qu n lý: Nh ng h ch a đ c giao cho các công ty khai thác công trình th y l i c a các t nh tr c ti p qu n lý vi c th c hi n các qui đ nh c a v n b n pháp lu t v an toàn đ p đã đ c th c hi n t ng đ i đ y đ , đ c bi t là v mùa l B máy phòng ch ng l t bão đ i v i t ng h ho t đ ng khá bài b n Nhân l c, ph ng
ti n, v t t đ phòng các s c v đ p c ng đã đ c chu n b v i m c có th t i đa nên có thê tin c y đ c
1.1.3.2 i v i các h th y l i nh
Nh trên đã nói, do đi u ki n thi t k , xây d ng ch a t t, v n đ u t ít nên ch t l ng
c a các đ p lo i nh là không đ m b o – c bi t là v th y v n không có tài li u đo
đ c, tính toán không chu n, không theo các qui chu n và tiêu chu n nên kh n ng l
l n n c tràn qua đ p là d x y ra – c ng v i vi c đ p xây d ng qua nhi u n m, m a
l tri n miên không có kinh phí duy tu b o d ng Công trình tràn không đ c xây
d ng b ng v t li u kiên c nh bê tông và bê tông c t thép nê nhi u công trình không
đ kh n ng x khi có l l n, nguy c n c l tràn qua đ p c a các h này là r t cao
Ch đ p là Xã, H p tác xã, Nông tr ng do l c l ng qu n lý đ p không đ trình đ
Trang 23chuyên môn k thu t, ch đ ph c p không th a đáng nên vi c th c hi n các ch đ chính sách, tiêu chu n an toàn đ i v i đ p không đ y đ - i u này c ng là m t nguy
c đ i v i vi c qu n lý an toàn đ p
1.1.3.3 i v i các h th y đi n
Nh ng h th y đi n l n do EVN và các T ng công ty l n làm ch đ p h u h t các đ p
b ng bê tông Công tác thi t k xây d ng đ c th c hi n theo đúng các tiêu chu n k thu t, nhìn chung ch t l ng đ m b o và m c đ an toàn đáng tin c y
Nh ng h nh do t nhân làm ch đ u t do không có s qu n lý giám sát k thu t c a các c quan qu n lý nhà n c ch t ch nên ch t l ng đ p ch a đ m c đ m b o v an toàn, nh t là các h ch a có đ p đ t.V qu n lý v n hành, c ng gi ng nh các h th y
l i nh nh ng ch đ p c a th y đi n nh do thi u nhân l c qu n lý có trình đ chuyên môn nên công tác qu n lý v n hành đ m b o an toàn đ p ch a đ t yêu c u Th c t
nh ng s c v đ p trong nh ng n m v a qua n c ta đ u là nh ng h ch a nh Tuy nh nh ng nhi u h ch a kh x y ra s c v đ p đã gây ra nh ng thi t h i vô cùng l n đi n hình nh đ p Z20 (Hà T nh) v i s c ch a 250.000 m3
làm trôi 500m
đ ng s t B c Nam gây gián đo n ch y t u hàng tháng tr i vào đ u nh ng n m 80,đ p nông tr ng c L c ch a 500.000 m3
v làm ch t 27 ng i,đ p đ n Húng (Ngh An) l n m 1978 v làm ch t h n 10 ng i
Nh ng ví d trên đây cho th y t m quan tr ng c c k to l n c a công tác an toàn đ p
Trang 24Châu Á, Châu M , Châu Âu là nh ng châu l c xây d ng đ c nhi u đ p nên t l v
c ng nhi u Theo s li u c a ICOLD 1998 thì t l v đ p theo bi u đ sau:
ng i nhi u nh t Trung Qu c đ c nhi u ng i bi t đ n nh t là v v đ p B n Ki u
đã làm 85.000 ng i thi t m ng
Theo c quan qu n lý các tr ng h p kh n c p c a M cho bi t: Trong s kho ng 80.000 đ p l n nh c a M thì có 9.326 đ p đang m c nguy hi m cao, có ngh a là chúng b v s gây thi t h i l n v ng i và tài s n Có kho ng 1.600 đ p m c nguy
hi m trên ch n m cách khu dân c m t kho ng nh h n 1 d m Hi n nay, ch có g n 40% s đ p m c nguy hi m cao có k ho ch hành đ ng kh n c p đ giúp đ cho
ng i dân trong vùng b nh h ng Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đây do đ c
t ng c ng qu n lý nên v đ p x y ra ít h n và ít gây t n th t v sinh m ng con ng i
Th ng kê t ng h p trong 150 n m qua cho th y có t t c 1.449 v v đ p (trung bình
97 v v đ p trong 1 n m)
Trang 25B ng 1.4 Th ng kê m t vài đ p b đ v M
p Tenton b v đ c gi i thi u trong cu n sách “ p và an toàn v đ p” “Dam and Public Safety” do V n phòng C i t o đ p c a M xu t b n n m 1983 p Tenton là
đ p đ t cao 93m, dung tích h 289 tri u m3 trên sông Tenton T ngày 10/4/1976 m c
n c h t ng nhanh do có l l n Ngày 3/6/1976 xu t hi n hai v trí th m cách chân
đ p 400m v phía h l u v i l u l ng th m 40 – 60 gallon/phút Ngày 4/6/1976 phát
v ng i tuy không nhi u, nh ng ó đ n 25.000 ng i b m t nhà c a, nhi u đ ng sá,
c u c ng, ru ng đ ng b h h i vùi l p, thi t h i c tính kho ng 400 tri u USD
Trang 26S c x y ra đ i v i đ p khá đa d ng S c đ p có th x y ra ngay trong quá trình xây
d ng ho c khi công trình đ c đ a và s d ng nhi u n m Tuy nhiên, s c l n và nghiêm tr ng th ng x y ra khi g p l c c l n (nh v đ p V G ng Ngh An, p Sông M c Thanh Hóa, s c v đ p Su i Tr u l n th 3 Khánh Hòa, v đ p Cà Giây Bình Thu n…) Có nh ng công trình x y ra s c trong n m tích n c đ u tiên (v đ p Ia Krêl 2 tình Gia Lai khi m c n c tích đ c cách m c n c dâng bình
th ng 4m, v đ p Am Chúa, đ p Su i Hành…)
Trang 27Hình 1.5 N c ch y tràn ra mái h l u h th y l i Tân S n t nh Gia Lai
B th y l i n m 1992 đã ti n hành t ng ki m tra, đánh giá s c các công trình th y
l i K t qu ki m tra tuy ch a th t đ y đ nh ng c ng đã cho th y nh ng vi c c n ph i làm và nh ng kinh nghi m b ích đ nâng cao ch t l ng và phòng tránh s c cho các công trình đã, đang và s xây d ng n c ta
Hình 1.6 S c các lo i h ch a n c
D a vào bi u đ th ng kê có th th y r ng s c x y ra đ i v i đ p chi m 49,9% trong
đó nguyên nhân do th m chi m 15,06%
Theo s li u đánh giá an toàn h ch a do liên B Xây d ng, B Nông nghi p và PTNT, B Công th ng n m 2012 nh sau:
Trang 28+ Công trình th y l i cao 15-50 m ho c dung tích hò ch a trên 3 tri u m3 (551 h
ch a) h u h t các đ p chính k t c u b ng đ y đ p (tr h ch a sông Lòng Sông – Bình Thu n và đ p Tân Giang – Ninh Thu n có k t c u BTCT) có m t s h h i th ng
th y các đ p là: N t 44/551 đ p, th m 228/551 đ p, bi n d ng mái đ p 101/551 đ p/ + Công trình đ p cao d i 15m và dung tích h ch a d i 3 tri u m3: có trên 80% các
đ p đ c xây d ng tr c nh ng n m 1990 (k t c u ch y u b ng đ t đ p) đã xu ng
c p nghiêm tr ng t p trung m t s đ a ph ng nh : Tuyên Quang 57/503 công trình,
Th a Thiên Hu 18/55 công trình, Qu ng Tr 4/123 công trình, Qu ng Ninh 6/9 công trình, L ng S n 34/68 công trình, Phú Th 107/613 công trình
1.3 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình n c ta hi n nay
1.3.1 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng công trình xây d ng nói chung
Ch t l ng công trình xây d ng là v n đ h t s c quan tr ng, nó có tác đ ng tr c ti p
đ n hi u qu kinh t , đ i s ng c a con ng i và s phát tri n b n v ng c bi t
n c ta v n đ u t t ngân sách nhà n c, doanh nghi p và nhân dân chi m t tr ng
r t l n trong thu nh p qu c dân, c n c là m t công trình xây d ng Vì v y qu n lý
ch t l ng công trình là h t s c c n thi t
+ u đi m:
- Ban hành các v n b n pháp quy nh Lu t, Ngh đ nh, Thông t , các tiêu chu n, quy
ph m xây d ng nh m t o ra môi tr ng pháp lý cho vi c t ch c th c hi n qu n lý
ch t l ng công trình xây d ng
- ra các ch tr ng chính sách khuy n khích đ u t thi t b hi n đ i, s n xu t v t
li u m i, nghiên c u và ng d ng thành t u khoa h c trong xây d ng, đào t o cán b , công nhân nh m nâng cao n ng l c đáp ng yêu c u qu n lý đ u t xây d ng nói chung và qu n lý ch t l ng công trình xây d ng nói riêng
- T ng c ng qu n lý ch t l ng thông qua các t ch c chuyên lo v ch t l ng t i các
H i đ ng nghi m thu các c p, các c c giám đ nh ch t l ng, phòng giám đ nh
- Có chính sách khuy n khích các đ n v , t ch c th c hi n theo tiêu chu n ISO 9001 -
2000, tuyên d ng các đ n v đ ng ký và đ t công trình huy ch ng vàng ch t l ng cao c a ngành, công trình ch t l ng tiêu bi u c a liên ngành
Trang 29Ph i th y r ng v i nh ng v n b n pháp quy, các ch tr ng chính sách, bi n pháp
qu n lý đó v c b n đã đ đi u ki n đ t ch c qu n lý ch t l ng công trình xây
d ng Ch c n các t ch c t c quan c p trên ch đ u t , ch đ u t , ban qu n lý, các
nhà th u (kh o sát, t v n l p d án đ u t , xây l p) th c hi n đ y đ các ch c n ng
c a mình m t cách có trách nhi m theo đúng trình t qu n lý, quy ph m nghi m thu công trình xây d ng
+ Nh c đi m:
- Nh ng quy đ nh v vi c đ m b o ch t l ng công trình xây d ng trong Lu t u
th u còn thi u c th và ch a cân đ i gi a y u t ch t l ng và giá d th u ó là
nh ng quy đ nh có liên quan đ n đánh giá n ng l c nhà th u, quy đ nh v ch t l ng công trình h s m i th u c bi t là quy đ nh vi c l a ch n đ n v trúng th u ch
y u l i c n c vào giá d t u th p nh t mà ch a tính m t cách đ y đ đ n y u t đ m
b o ch t l ng đ n hi u qu đ u t c vòng đ i d án
- Nh ng quy đ nh ch tài x lý, phân rõ trách nhi m c a các t ch c cá nhân trong
qu n lý ch t l ng còn thi u c th Ch tài ch a đ m nh đ r n đe phòng ng a:
- i v i giai đo n l p d án, thi t k , kh o sát đó là nh ng quy đ nh ch tài đ i v i
ch đ u t khi vi ph m trình t , th t c đ u t xây d ng, đ i v i các nhà th u kh o sát, thi t k , th m đ nh là nh ng quy đ nh ch tài khi h vi ph m các quy đ nh v qu n lý
ch t l ng
- i v i giai đo n xây d ng đó là nh ng đi u quy đ nh ch tài đ i v i các ch th v
qu n lý ch t l ng trong quá trình đ u th u, xây d ng b o hành, b o trì
C n có ch tài c th vi ph m đi u nào, đi m nào thì x lý th nào? Ph t bao nhiêu
ti n, bao nhiêu % giá tr h p đ ng, đ a vào danh sách “đen”, c m có th i h n, vi ph m
th nào thì thu h i gi y phép kinh doanh, gây h u qu m c nào thì truy c u trách nhi m hình s …
- Các ho t đ ng v xây d ng có nh h ng tr c ti p đ n con ng i, môi tr ng, đ n tài s n Các doanh nghi p ho t đ ng xây d ng ph i là các doanh nghi p kinh doanh có
đi u ki n Vì v y c n ph i ban hành các quy đ nh v n ng l c c a t ch c này v i các quy đ nh trong gi y phép kinh doanh phù h p v i t ng c p công trình ( Trung Qu c doanh nghi p xây l p chia là 4 c p, t v n 3 c p do Nhà n c c p ch ng ch ho t đ ng xây d ng)
Trang 30- V công tác đào t o còn m t cân đ i gi a th y và th , đ c bi t là đ i ng đ c công,
th c Công tác đào t o cán b qu n lý d án, ch đ u t ch a đ c coi tr ng, nhi u
ch đ u t , ban qu n lý d án làm trái ngành trái ngh , không đ trình đ n ng l c l i không đ c đào t o ki n th c qu n lý d án
- Công tác thanh tra, ki m tra xây d ng, qu n lý ch t l ng xây d ng còn ch a đ c coi tr ng đúng m c và ho t đ ng còn h n ch , thi u m t m ng l i ki m đ nh ch t
l ng xây d ng trong ph m vi c n c, đ c bi t là nhi m v , quy n h n c a t ch c này còn h n ch
1.3.2 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng các công trình h đ p
- Nhà n c đ a ra đ c các c s pháp lý đ qu n lý ch t l ng công trình h đ p,
nh Lu t th y l i, quy đ nh, ngh đ nh v qu n lý an toàn đ p, s tay an toàn đ p, n i dung tiêu chu n đánh giá an toàn đ p đ t đó đ a ra c s c th qu n lý ch t l ng công trình
- T ng c ng ki m tra, giám sát, duy tu b o d ng công trình hàng n m ra các
bi n pháp b o v hành lang an toàn đ p và phòng ch ng khi x y ra s c
Tuy nhiên, bên c nh đó vi c qu n lý ch t l ng công trình h đ p m t cách chi ti t
Trang 31K t lu n ch ng 1
Các công trình h đ p là lo i hình công trình th y l i ph bi n nh t n c ta, h u nh
tnh thành nào c ng đ u có lo i công trình này C ng nh các công trình xây d ng khác, công trình th y l i v n th ng x y ra nh ng s c nh ng th i gian, m c đ và tính ch t khác nhau Nh ng nh ng s c th ng g p nh t, gây nên nh ng t n th t v
ng i và c a nh t thì có th nói là nh ng s c x y ra đ i v i h ch a, trong đó k c
m c đích h cho s d ng t ng h p ho c ch đ t i hay phát đi n Vì v y, vi c h n ch
x y ra s c h đ p là vi c làm h t s c quan tr ng và c p thi t a ra m t quy trình
qu n lý ch t l ng các công trình h đ p s góp ph n gi i quy t v n đ này
Trang 32CH NG 2 PHÂN TÍCH CÁC S C CÔNG TRÌNH XÂY D NG
2.1 Các s c công trình đ p, h ch a có th x y ra và nguyên nhân
2.1.1 S c v đ p do n c tràn qua đ nh
S c v đ p do n c tràn qua đ nh đ c bi t nguy hi m v i đ p đ p b ng đ t Ch đ
n c ch y qua đ nh đ p t ng t d ng ch y không ng p qua đ p tràn đ nh r ng C t
n c, chi u cao đ p càng l n thì vân t c trên mái càng l n theo T i v trí mái có l u
t c V l n h n v n t c cho phép c a đ t đ p s phát sinh xói Xói t p trung và phát tri n m nh nh t vùng chân mái và m r ng lên cao d n đ n s p mái, v đ p
Nguyên nhân gây ra tình tr ng n c tràn qua đ nh đ p có th bao g m:
2.1.1.1 Mô hình l thi t k không phù h p v i l th c t trên l u v c
Tình tr ng thi u tài li u th y v n l u v c là ph bi n, dòng ch y đ c n i suy t
l ng m a, mô hình l vay m n t l u v c bên ngoài là nguyên nhân chính d n
đ n vi c đ a ra mô hình l không phù h p Công tác đi u tra l t i th c đ a có nhi u
bó bu c (c trình đ nghi p v l n đi u ki n kinh phí th c hi n) nên không đ a ra
đ c s li u c n thi t đ đ nh h ng ho c ph n bi n l i k t qu tính toán l thi t k
T ch xác đ nh mô hình l sai d n đ n xác đ nh sai thông s h ch a trong đó có
kh u di n tràn
Th c t Vi t Nam cho th y có kh n ng xu t hi n nhi u d ng l trên l u v c, các
tr n m a l n th ng đi kèm v i bão Kho ng cách các tr n bão nhi u khi ch là n m,
ba ngày, vì th d ng l đ n đ c ch n đ thi t k cho ph n l n h ch a hi n nay ch a
th nói là đ i di n cho d ng l b t l i nh t
mi n Trung, ph n l n đ u là các h nh đ phù h p v i đi u ki n đ a hình ph c
t p, h o lánh Công trình tràn th ng đ c ch n là tràn t do Lo i tràn này có u
đi m không ph i đi u hành khi l đ n nh ng l i có m t nh c đi m l n là kh n ng rút n c sau l v m c n c dâng bình th ng r t ch m do c t n c th p (th ng giai đo n cu i Htràn < 1 m nên Qx gi m đi đáng k ) Vì v y, n u trong th i gian này
ch c n x y ra m t tr n m a v a ph i (nh h n thi t k đáng k ) c ng có th làm cho
l dâng v t qua đ nh đ p Vào nh ng n m 70 90 ca th k tr c, hàng lo t h
ch a Thanh Hóa, Ngh An đã r i vào tình tr ng này
Trang 33Vì v y, mô hình l đ n ch a th xem là mô hình thích h p cho các h ch a trong khu
v c có nhi u bão
2.1.1.2 Tràn qua đ nh đ p do công trình x thi t k không đ m b o
Thi t k công trình x chu n bao g m: vi c xác l p quy trình tích - x n c trong mùa
l sao cho t n d ng đ c t i đa n ng l ng và tích n c mà v n b o đ m đ c an toàn cho công trình và tính b n v ng c a công trình x
- Nhìn chung vi c đ u t vào xác l p quy trình đi u ti t tích - x còn đom đi u và ít
đ c xem tr ng, là tình tr ng c đ u mùa c n l i kêu h thi u n c và mùa l đ n luôn
d báo là “th i ti t s b t l i g p l l n” d n đ n x n c không đúng qui trình và nhi u lúc gây nên l nhân t o cho vùng h du
- Công tác thi t k công trình tràn còn t n t i m t s v n đ làm cho ch t l ng th p: Xác đ nh không chu n các h s trong tính toán công trình d n đ n tính thi u kh u
di n tràn; nguy c l p đ ng d n, c a vào tràn hi n h u nhi u công trình do mái không đ c b o v và đánh giá n đ nh chu đáo Ch m t s c s t mái c a vào c ng
có th d n đ n ng y c ách t c đ ng x , d n đ n n c tràn qua đ nh đ p ã t ng
x y ra tình tr ng k t c a, v c a tràn m t vài công trình l n T t c các nguy c ti m
n này luôn uy hi p an toàn đ p và chính công trình tràn
2.1.1.3 Tràn qua đ nh đ p do đ ng đ t ho c do các kh i s t l l n đ vào h ch a vùng g n đ p
Hi n t ng t o áp l c sóng (sóng n c, sóng đ a ch n) lên công trình do đ ng đ t và
s p l đ t ng t các kh i l n, s p đ các đ o có các hang ng m kact gây n c tràn qua
đ nh đ p ch nguy hi m trong th i k h ch a gi m c n c cao
S c này đ c bi t nguy hi m v i đ p bê tông vì hình d ng c a chúng khá nh y c m
và g n nh ti p nh n tr n v n các l c này Ngoài kh n ng gây ra n c tràn qua đ nh
Trang 34n a c ng có ngu n g c tr m tích y u, nh y c m khi ti p xúc v i n c và có góc d c phân l p l n đ vào lòng h
2.1.2 S c đ p gây ra do dòng th m
Th m gây ra h h ng c c b trong đ p và n n là hi n t ng th ng g p ph n l n các
đ p đ t - đá đang ho t đ ng Chúng thu c lo i nguy c ti m n mà v lâu dài có th
d n đ n s c v đ p S phá h y ng m c a th m di n ra bên trong (không phát hi n
đ c) m t cách l ng l , th ng kéo dài trong nhi u n m nên khi bùng phát ra s c
th ng r t khó kh c ph c Tuy nhiên, n u qu n lý ch t ch , th ng xuyên quan sát thì
v c a ra h l u, l n d n vào thân đ p N u không x lý k p th i c th d n đ n v
đ p Nguyên nhân d n đ n s hình thành đ ng ch y trong đ p tr c h t ph i xem xét tìm ki m xem có y u t b t h p lý t n t i trong c u t o m t c t đ p hay không Tìm
đ c nh ng nh c đi m, khi m khuy t trong c u t o m t c t đ p coi nh là đã gi i quy t c b n đ c tai n n th m Trong thi t k c n quan tâm m t s v n đ sau:
C n xem xét k gradien th m trên toàn m t c t đ p ng v i các tr ng h p bình
th ng và b t l i C n l u ý xem xét gradien th m m t s v trí đ c bi t so v i gradien cho phép (vùng ti p xúc c a các kh i, vùng dòng th m b đ i h ng, vùng ra
c a đ ng th m trên mái ho c vào l c, )
Bài toán th m hi n nay th ng đ a ra k t qu khá “đ p” H u nh đ ng bão hòa trong đ p đ u r t th p và n c đ u đ c thu v thi t b l c Th c t th m c a các đ p
Trang 35đã xây d ng x u h n nhi u i u đó có ngh a là thi t b l c trong đ p không làm vi c
ho c không đ t hi u qu mong mu n ho c ch t l ng đ t trong thân đ p không đúng
v i các ch tiêu thi t k
Công tác đ p n u không qu n lý ch t ch ch t l ng đ t, chi u dày l p đ , s l n
đ m, cùng v i vi c x lý ti p giáp gi a các l p đ p đ phát sinh thành các dòng
th m ngang l n trong đ p
T t c các y u t nói trên là nguyên nhân chính ti m n t o ra s hình thành các dòng
ch y trong thân đ p Ngoài ra, ch t l ng đ t đ p thu c lo i kém b n, lo i đ t b xói
ng m có ngu n g c tàn tích th ng t o ra các vùng y u trong đ p i u này có th
Tuy nhiên, vùng ti p giáp này ch có th n đ nh khi v n đ lún đây đ c kh ng ch
ch t ch C th là ph i đ m b o sao cho cùng m t v trí, lún c a công trình bê tông luôn nh h n r t nhi u so v i lún c a đ p T t nh t là công trình bê tông có đ lún r t
nh ho c không lún i u này cho phép t o ra s nén ép th ng xuyên c a đ t đ p đ p lên công trình bê tông, bù kín và gi m thi u b r ng khe ti p giáp Nh ng gi i pháp nêu trên không đòi h i có k thu t ph c t p gì nh ng n u không th c hi n nghiêm túc,
t m thì c ng có th d n đ n hình thành đ ng ch y gây ra s c đ p
2.1.2.3 S c th m n n đ p
p bê tông nói chung (và các đ p tràn nói riêng) có đi u ki n n n t t, th ng là đá
V n đ t o màn ch ng th m th ng l u v c b n gi i quy t đ c hi n t ng th m trong n n Tuy nhiên, m t s đ p đ t trên n n đá có tính th y phân ho c suy gi m ch tiêu c lý khi ti p n c lâu ngày (vôi hóa, r a trôi, ) ngoài vi c x lý n n trong th i
k thi công đ p còn ph i tính đ n công tác x lý th i k khai thác sau này Các b trí
th y công ph i t o thu n l i cho vi c b m khô và khoan ph t qua b n đáy N u không
Trang 36tính tr c thì vi c ph c h i n n sau này s h t s c khó kh n, th m chí không còn tính
ti p giáp gi a đ p đ p và đ p bê tông v i b vai không đúng cách c ng t o ra s c này
Thông th ng, vùng ti p giáp v i vai đ p đ t đá đ u đ c san b t gi m b t đ d c, đánh b c r ng và x lý ch ng th m n sâu vào vai nh m t o ra đ ng th m vòng trên
m t b ng đ dài đ gradien th m trong đ t và c a ra nh h n gradien cho phép Vai
c a đ p bê tông ngoài công tác t o màn ch ng th m còn ph i ti n hành c k t đ n n
tr nên b n v ng h n N u đ s c v mang x y ra đây thì kh i đ p chính có nguy
c đ v r t l n
2.1.3 S t, s p mái th ng, h l u đ p
* S t, s p mái th ng l u đ p:
Hi n t ng rút n c nhanh không ki m soát trong th i k h đ y n c là nguy c sây
s p mái (tr t mái) nguy hi m nh t H u qu rút n c nhanh đã làm cho cung tr t
n ng thêm (do b bão hòa), trong cung tr t xu t hi n dòng th m ch y v mái (th ng
l u) kéo cung tr t đi xu ng D i tác d ng c a 2 lo i l c gia t ng nói trên n u không tính tr c có th d n đ n hi n t ng s p mái Hi n t ng này c ng có th x y ra khi
đ p có bi u hi n m t n đ nh, yêu c u ph i h th p nhanh n c trong h h n ch ,
lo i b s c này c n thi t xây d ng “Quy trình rút n c có ki m soát” ch đ nh đ c
t c đ rút n c (cm/ngày), gi i h n rút n c cho phép (chi u sâu n c đ c phép rút)
nh m gi mái đ c n đ nh mà v n ng c u đ c đ p Ngoài ra, vi c b trí các kh i
l ng tr , t ng nghiêng không h p lý, s d ng v t li u không t ng thích (ví d dùng
đ t có tính tr ng n , co ngót l n trong các đ p Mi n Nam Trung B ) c ng có th gây ra các h h ng trên
+ S t, s p mái h l u đ p:
Trang 37S t mái h l u đ p có th x y ra khi b trí các công trình x n c trong đ p ho c vai đ p Các đ p tràn bê tông, đ ng ng xà trên tuy n đ p nên m t h l u ch u tác
đ ng tr c ti p c a dòng ch y tiêu n ng Hình th c tiêu n ng b h ng ít gây s h h i
h n hình th c tiêu n ng mùi phun Do c u t o đá n n th ng không đ ng nh t, trong
n n th ng có các m ch y u xen k p, các đ t gãy nên ch đ th y l c vùng tiêu
n ng th ng b bi n d ng không nh tính toán
ây là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n vi c hình thành các v ng, hang h c chân mái làm m t n đ nh đ p Vi c t o h xói “l ng l ” c ng đã gây ra khá nhi u r i
ro cho công trình
Trong tuy n áp l c đ p đ t đá th ng công trình tràn đ c đ t vai đ p vì th dòng x
h l u c ng gây ra các b t l i cho mái nh đ p tràn bê tông Thông th ng, n n tràn
c a lo i đ p này th ng có ch t l ng th p h n, vùng xói phát tri n r ng h n lan c
xu ng; h l u nên s n đ nh mái cùng kém h n
T t c các nh c đi m nêu trên có th h n ch và ng n ng a khi đ a ra đ c m t b trí h p lý trong m t b ng t ng th cùng v i nh ng bi n pháp b o v h p lý.T ng t
nh mái th ng l u, vi c b trí các kh i l ng tr , t ng nghiêng không h p lý, s
d ng v t li u không t ng thích c ng có th gây ra các h h ng trên
2.1.4 S c do n t ngang, d c đ p
2.1.4.1 S c n t ngang đ p
N t ngang đ p là s c thu c d ng nguy hi m, khó x lý, đ c bi t nh ng đ p có chiêu cao l n Hi n t ng này c ng đã t ng x y ra Vi t Nam
Nguyên nhân thi t k đ x y ra tình tr ng n t ngang đ p n m ph n t ch c m t
b ng n n đ p Thông th ng, trên tuy n đ p, cao đ I vùng lòng d n chính th ng th p
h n r t nhi u so v i các cao đ th m Nhi u khi thân và lòng sông chuy n ti p b ng
m t b c th t th ng đ ng Chi u cao đ p lòng sông và th m chênh nhau l n thì k t
qu lún 2 v trí này c ng v y N u không c i t o m t b ng b ti p giáp thì v lâu dài
v trí này s phát sinh các v t n t ngang đ p, hinh thành nh ng v t n t c t ngang toàn m t c t đ p
2.1.4.2 S c n t d c đ p
Trang 38Trong xây d ng, nhi u khi c ng g p các v t n t d c đ p Nguyên nhân gây n t v n
là tình tr ng n đ nh c a cung tr t th p Trong các đ p phân kh i, khi b trí lãng tr
ch ng th m n m d c mái th ng l u n n không ki m soát c n th n có th phát sinh
hi n t ng tr t theo m t ti p xúc gi a 2 kh i mà khôrm ph i tr t theo cung tràn nh
Mi ng l rò th ng l u cao đ kho ng +23,00; mi ng ra +22,00 n m hoàn toàn trong l p đ t đ p x u Sau này còn xu t hi n thêm m t l rò n a Cu i cùng đã d n
đ n v m t đo n đ p chính dài 50m; dòng x moi sâu 13 - 15m (cao trình đáy c a vào +15,80 d c v h l u còn +13,00) h l u còn t o ra m t h xói sâu đ n +12,20 Thi t k ch n ch tiêu γk quá th p, không phù h p v i đ t đ p có nhi u d m s n c ng
v i thi công u
(không phân lo i, l p đ p quá dày, thi t b đ m nh ) cùng là nguyên nhân làm cho s phá h y thêm tr m tr ng
2.1.6 M t s s c nh ng n m g n đây và nguyên nhân
N m 2009: s c v đ p h Z20 (Hà T nh) trong quá trình thi công xây d ng (tuy
h nh có dung tích ch a 250 000 m3 nh ng khi v đã làm trôi đ ng s t B c Nam
m t đo n dài g n 500m làm tê li t giao thông đ ng s t hàng tháng);
Trang 39N m 2010: S c v đ p h Khe M , h Vàng Anh (Hà T nh), h i 4, h 36 ( k
L k) có nguy c v đ p; h Ph c Trung, (Ninh Thu n) b v khi v a thi công hoàn thành;
N m 2011: V h Khe Làng, h 271 (Ngh An); s c s t l mái h l u gây nguy c
v đ p t i h V ng (Hoà Bình), s c trong quá trình thi công hai h Lanh Ra và h
Bà Râu (Ninh Thu n);
N m 2012: t i Ngh An, v đ p h Tây Nguyên khi m i s a ch a xong, h Lim b
* Nguyên nhân chính d n đ n s c công trình h đ p trong nh ng n m v a qua:
- Bi n đ i khí h u m a t p trung v i c ng xu t l n, l x y ra b t th ng, trái v i quy
ho ch Ph n l n các h đ c xây d ng tr c th p k 80 theo tiêu chu n c , tràn x l
Trang 40thi u kh n ng thoát l , không đ y đ tài li u tính toán (tài li u khí t ng, thu v n,
đ a ch t )
- V t li u đ a vào thi công các h ng m c, sau th i gian dài khai thác s d ng các k t
c u b m c, n t
- Ch t l ng công tác kh o sát, thi t k c theo tiêu chu n c ; không còn phù h p v i
th c t hi n tr ng, th ng xuyên ki m tra công trình đ phát hi n k p th i vi c th m
n c qua thân đ p, mang c ng gây v đ p (h Z20, h á B c t nh Hà T nh; h Tây Nguyên, t nh Ngh An)
- Công ngh thi công tr c kia còn h n ch : Ch t l ng thi công x lý n n, đ t đ p t i các v trí ti p giáp (thân v i n n, n n, các vai, mang công trình ) không đ m b o ch t
l ng, gây th m qua thân đ p, n n đ p
- Phân c p quá sâu cho huy n xã qu n lý h đ p Do v y không có cán b chuyên ngành thu l i đ n ng l c Thi u các thi t b quan tr c đo, th m dò d n đ n không phát hi n đ c và k p th i x lý các h h ng
2.2 Phân tích s c ch t l ng đi n hình m t s công trình đ p, h ch a
C ng nh các công trình xây d ng khác, công trình thu l i th ng v n x y ra
nh ng s c nh ng th i gian, m c đ và tính ch t khác nhau Nh ng nh ng s c
th ng g p nh t, gây nên nh ng t n th t v ng i và c a nh t, hu ho i môi tr ng
l n nh t thì có th nói là nh ng s c x y ra đ i v i h ch a, trong đó k c m c đích
h cho s d ng t ng h p ho c ch đ t i hay phát đi n
Các h ch a ch y u t p trung mi n Trung và Tây nguyên, kho ng 80% còn l i là
mi n núi và trung du B c B Trong l ch s xây d ng các h ch a n c n c ta thì
nh ng s c x y ra đa s x y ra nh ng h ch a v a và nh và v i đ p dâng n c là
đ p đ t Tuy là h ch a nh nh ng khi có s c có s c tàn phá ghê g m, ví d n m
1978 h ch a c a m t nông tr ng cà phê k L k ch có dung tích 500.000m3
b
v đã làm ch t h n 30 ng i, h ch a Nhà Trò Ngh An dung tích 2 tri u m3
b v
đã làm ch t 27 ng i và g n đây nh t 1 h ch a r t nh Hà T nh ch ch a 250.000m3 n c b v đã làm trôi h n 200 m đ ng s t B c Nam làm tê li t hàng ch c đoàn tàu trong nhi u ngày
D i đây, ta đi phân tích m t s s c đi n hình v h ch a đã t ng x y ra