Quản lý dự án đầu tư tại trung tâm ứng dụng công nghệ thông tin thuộc viện công nghệ thông tin – đại học quốc gia hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- ĐỖ ĐÌNH TÙNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI TRUNG TÂM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN THUỘC VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN – ĐẠI HỌC QUỐC G

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ ĐÌNH TÙNG

QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI TRUNG TÂM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

THUỘC VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN –

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ ĐÌNH TÙNG

QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI TRUNG TÂM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

THUỘC VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN –

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THÙY ANH

XÁC NHẬN CỦA

TS.Nguyễn Thùy Anh GS.TS.Phan Huy Đường

Hà Nội – 2016

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC BẢNG BIỂU Error! Bookmark not defined DANH MỤC SƠ ĐỒ Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined DANH MỤC HÌNH VẼ Error! Bookmark not defined

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG NGHỆ THÔNG TINỞ KHU VỰC CÔNG ….4 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu……… 4

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư CNTT ở khu vực công……… 9

1.2.1 Các khái niệm……… … 9

1.2.2 Quản lý dự án đầu tư CNTT ở khu vực công……… 16

1.2.2.1 Khái niệm về quản lý dự án đầu tư CNTT………… ………16

1.2.2.2 Sự cần thiết quản lý dự án CNTT… ……… 16

1.2.2.3 Các hình thức quản lý dự án đầu tư CNTT……… ……… ……17

1.2.2.4 Nội dung quản lý dự án đầu tư CNTT……… 18

1.2.2.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư CNTT……….38

1.2.2.6 Các tiêu chí đánh gía hiệu quả dự án đầu tư CNTT……… 40

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… 42

2.1 Phương pháp thu thập dữ liệu và tài liệu từ nguồn thứ cấp………42

2.2 Phương pháp thống kê mô tả ……….43

2.3 Phương pháp so sánh……….44

2.4 Phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp……… …45

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI TRUNG TÂM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN THUỘC VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ………47

3.1 Tổng quan về Trung tâm Ứng dụng CNTT……… 47

3.1.1 Giới thiệu chung về Trung tâm Ứng dụng CNTT……… 47

3.1.2 Mục tiêu hoạt động của Trung tâm Ứng dụng CNTT……… 47

3.1.3 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Ứng dụng CNTT……….….47

3.1.4 Tình hình hoạt động của Trung tâm Ứng dụng CNTT……….…48

3.2 Tình hình các dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng CNTT……… 50

3.2.1 Giới thiệu các dự án đầu tư……… 50

3.2.2 Kế hoạch tổ chức thực hiện đánh giá các dự án đầu tư……… 52

3.3 Phân tích thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư CNTT tại Trung tâm Ứng dụng CNTT………55

3.3.1 Thực trạng về quy trình quản lý dự án đầu tư CNTT của Trung tâm………55

3.3.2 Lập và quản lý kế hoạch tổng thể tại Trung tâm……… 57

3.3.3 Thực trạng công tác quản lý tiến độ của Trung tâm………59

3.3.4 Thực trạng công tác quản lý chi phí của Trung tâm………62

3.3.5 Thực trạng công tác quản lý chất lượng của Trung tâm……….…66

3.3.6 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra của Trung tâm……….67

3.4 Đánh giá công tác quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng CNTT thuộc Viện CNTT - Đại học Quốc Gia Hà Nội ……… 71

3.4.1 Kết quả đạt được……… 71

3.4.2 Hạn chế……….71

3.4.3 Nguyên nhân của các hạn chế ……….74

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI TRUNG TÂM ỨNG DỤNG CNTT……….76

4.1 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng CNTT………76

4.2 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng CNTT……….76

4.2.1 Hoàn thiện môi trường pháp lý và quá trình quản lý thực hiện các dự án đầu tư………77 4.2.2 Nâng cáo chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra và phê duyệt các dự án

đầu tư………78

4.2.3 Hoàn thiện công tác quản lý chi phí dự án đầu tư………79

4.2.4 Giải pháp cho quản lý chất lượng dự án………80

4.2.5 Đổi mới khâu thanh toán, quyết toán vốn đầu tư……….80

4.2.6 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên môn của các cán bộ làm các dự án……….81

4.2.7 Hoàn thiện bộ máy quản lý đồng bộ thống nhất trong việc lập, tổ chức thự hiện và điều hành dự án ……… 82

4.2.8 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch dự án………82

KẾT LUẬN……… 86

TÀI LIỆU THAM KHẢO………89

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chúng ta đang sống trong một thời đại mới, nền kinh tế của nước ta đang trên con đường phát triển hội nhập quốc tế, nhu cầu đầu tư và phát triển CNTT là rất cần thiết Chính vì thế đầu tư và phát triển CNTT là một trong những những nhân

tố hết sức quan trọng để phát triển xã hội Tác động của CNTT đối với xã hội loài người vô cùng to lớn, nó không chỉ thúc đẩy nhanh quá trình tăng trưởng kinh tế,

mà còn kéo theo sự biến đổi trong phương thức sáng tạo của cải, trong lối sống và

tư duy của con người Trong nền kinh tế tri thức, các quy trình sản xuất đều được tự động hóa

Không có lĩnh vực nào, không có nơi nào không có mặt của CNTT Công nghệ thông tin là một trong các động lực quan trọng nhất của sự phát triển…ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin ở nước ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hóa các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo an ninh quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH,HĐ

Cùng với sự phát triển vượt bậc về khoa học kỹ thuật trong thời đại hiện nay, công nghệ thông tin đã đóng góp một phần không nhỏ trong công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta đang phát động Trong bối cảnh đó Trung tâm UDCNTT thuộc VCNTT ĐHQGHN được sự tín nhiệm và đầu tư của ĐHQGHN , trong những năm qua hoạt động Công nghệ thông tin (CNTT) của Trung tâm đã có nhiều bước tiến quan trọng cả về lượng và chất Trung tâm ứng dụng công nghệ thông tin đã có những bước đi, những chiến lược linh hoạt, phát huy tối đa nội lực cũng như phù hợp với sự phát triển của Đại Học Quốc Gia và đã hoàn thành tốt công việc và nhiệm vụ được giao của ban lãnh đạo Đại Học Quốc Gia Hà Nội Tuy nhiên bên cạnh những bước tiến tốt đẹp thì Trung tâm còn rất nhiều các khó khăn hạn chế như vấn đề về nhân lực hiện nay vẫn là một trở ngại khó vượt qua Với mức thu nhập

2

chƣa đủ thu hút nhƣ hiện nay tại trung tâm đặc biệt là cơ quan hoạt động về công nghệ thì việc thiếu các cán bộ giỏi phục vụ CNTT thì là khó khăn rất lớn Không những thế cần nhấn mạnh rằng hầu hết các thiết bị hệ thống máy chủ của ĐHQGHN đều đã cũ phần lớn đã chạy trên 5 năm , công suất thấp , không thể đáp ứng đƣợc nhiệm vụ của cơ quan ĐHQGHN bàn giao Chính vì thế việc quản lý dự án đầu tƣ tại Trung tâm còn gặp rất nhiều khó khăn bất cập , làm cho hiệu quả đầu tƣ các dự

án ở Trung tâm chƣa cao

Từ đó tác giả đã chọn đề tài “ Quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng

công nghệ thông tin thuộc Viện công nghệ thông tin - Đại học Quốc Gia Hà Nội ’’

thông qua đề tài tác giả sẽ đánh giá hiện trạng quản lý các dự án đầu tƣ công nghệ thông tin đối chiếu cơ sở lý luận đã đúc rút để tìm ra nguyên nhân và giải pháp khắc phục những hạn chế nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ CNTT tại Trung tâm UDCNTT thuộc Viện CNTT Đại học QGHN

2 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác Quản lý dự án đầu tƣ tại Trung tâm Ứng dụng Công Nghệ Thông tin thuộc Viện CNTT ĐHQGHN từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong thời công nghiệp hóa hiện đại hóa hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

+ Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác quản lý dự

án đầu tƣ tại Trung tâm Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin thuộc Viện CNTT ĐHQGHN

+ Đánh giá thực trạng công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Trung tâm Ứng dụng Công Nghệ Thông tin thuộc Viện CNTT ĐHQGHN

+ Đề xuất một số quan điểm , giải pháp nhằm giúp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tƣ tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện Công nghệ Thông tin ĐHQGHN

3 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu

3

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động Quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện Công nghệ Thông tin Đại học Quốc Gia Hà Nội

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung: Thực trạng công tác tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện Công nghệ Thông tin Đại học Quốc Gia Hà Nội trong những năm vừa qua Tập trung vào năm nội dung chính của công tác quản lý dự án đầu tư Công nghệ thông tin, bao gồm: quản lý kế hoạch tổng thể, quản lý tiến độ, quản lý chi phí, quản lý chất lượng, thanh tra và kiểm tra

- Thời gian: từ năm 2013 -2016

- Không gian: tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện Công nghệ Thông tin Đại học Quốc Gia Hà Nội

4 Những đóng góp của luận văn

- Phân tích thực trạng, đánh giá hoạt động Quản lý dự án đầu tư - Phân tích thực trạng , đánh giá hoạt động Quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin thuộc Viện Công Nghệ Thông Tin ĐHQGHN

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác Quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin thuộc Viện Công Nghệ Thông Tin ĐHQGHN

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và phụ lục đính kèm, nội dung của luận văn bao gồm 4 chương:

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận , thực tiễn về quản lý dự án đầu tư công nghệ thông tin tại khu vực công

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng quản lý dự án đầu tư tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện công nghệ thông tin Đại học Quốc Gia Hà Nội

Chương 4 Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu

tư tại Trung tâm Ứng dụng Công nghệ Thông tin thuộc Viện Công nghệ thông tin Đại học Quốc Gia Hà Nội

4

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN , THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Ở KHU VỰC CÔNG

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu

Quản lý dự án đầu tư là một lĩnh vực đã có nhiều công trình nghiên cứu và đã được công bố dưới nhiều hình thức khác nhau như: sách chuyên khảo, luận án thạc

sĩ, tiến sĩ, các bài viết đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành khác nhau

* Các nghiên cứu về quản lý dự án

Các nghiên cứu trong lĩnh vực này khá phong phú, bao gồm quản lý dự án nói chung, quản lý dự án trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Dưới đây là một số nghiên cứu tiêu biểu:

Joshep Heaagney, dịch giả Minh Tú, 2014 Quản trị dự án - Những nguyên tắc

cơ bản.Cuốn sách đề cập đến việc áp dụng các kiến thức, các kỹ năng, các công cụ và

kỹ thuật để lên kế hoạch hành động nhằm đạt được các yêu cầu của dự án Trong đó đề xuất phối hợp áp dụng 42 biện pháp quản lý dự án được phân thành 5 Nhóm Phương pháp: Khởi xướng, Lập kế hoạch, Triển khai thực hiện, Giám sát và kiểm soát, Kết thúc Cuốn sách này cung cấp kiến thức về cách xây dựng báo cáo chiến lược, tầm nhìn, mục tiêu, đối tượng, lập kế hoạch dự án, lập thời khóa biểu công việc, nắm được cách phân tích doanh thu, quản lý đội dự án, điều khiển và đánh giá tiến độ ở từng giai đoạn Đồng thời, cuốn sách còn là cung cấp các lời khuyên và kĩ thuật lập kế hoạch cũng như tiến hành các dự án về thời gian, ngân sách, và đạt được hiệu quả cao nhất Nguyễn Hữu Quốc ( 2007 ) Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông Quản lý dự án Đề tài đã nêu lên các khái niệm cơ bản về dự án, dự án công nghệ thông tin, quản lý dự án Tác giả đã xác định thuộc tính của các dự án, mục tiêu và tác dụng của quản lý dự án, các giai đoạn, vòng đời của dự án trong đó tác giả nêu lên một số trường hợp các dự án thất bại và nguyên nhân của nó Các dự án công nghệ thông tin là riêng biệt, độc lập có điểm bắt đầu và điểm kết thúc, có sản phẩm

5

cụ thể cuối cùng và duy nhất về sản phẩm hoặc về môi trường của nó Quản lý dự

án là để đưa ra một sản phẩm cuối cùng đúng hạn trong phạm vi ngân sách hay nguồn tài chính cho phép phù hợp theo các đặc tả với một mức độ chất lượng để phục vụ các nhu cầu kinh doanh để đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn và kỳ vọng của dự án hoặc bị vượt quá ngân sách ít nhất 30%, không rõ ràng các mục tiêu 18%, thiếu thông tin là 17%, quản lý dự án không tốt là 32%, lý do khác là 12% Định nghĩa về dự án bị thất bại là không đạt được các mục tiêu những nguyên nhân thất bại do nhà cung cấp phần cứng/phần mềm kém, nhân viên cao cấp trong nhóm làm việc không hiệu quả, lập kế hoạch các mục tiêu không được rõ ràng, đầy đủ, đáp ứng số liệu đầu vào không đạt yêu cầu Tác giả đã nêu những sáng kiến về việc cải

tổ trong công tác quản lý dự án công nghệ thông tin Trong đó đặc biệt lưu ý trọng tâm là nắm chắc các thuộc tính đặc trưng của dự án công nghệ thông tin

TS Trịnh Quốc Thắng, 2006 Quản trị dự án đầu tư Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và kĩ thuật.Cuốn sách giới thiệu những vấn đề cơ bản của lý thuyết dự án, cũng như công việc cụ thể phải làm khi quản lý dự án xây dựng ở Việt Nam Trong đó đặt ngang tầm giữa khoa học quản lý và nghệ thuật quản lý.Cuốn sách nêu những lý thuyết mới, tư tưởng mới của lý thuyết quản lý hiện đại nhằm cung cấp cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách những công cụ để tiếp cận và hội nhập với nền kinh tế khu vực và hoàn cầu

Năm 2013, cuốn sách: Cẩm nang Quản lý dự án đầu tư xây dựng Nhà xuất bản Lao động.Cuốn sách nêu lên sự kết hợp giữa các nguyên tắc nền tảng cơ bản của phương pháp CPM với trọng tâm hướng đến quy trình lập kế hoạch dự án được thể hiện thông qua một dự án mẫu Phiên bản này đã được bổ sung nhiều kiến thức mới với các công cụ hướng dẫn cập nhật Thông tin mới nhất về giá nhân công, vật liệu và trang thiết bị sẽ được cung cấp cùng với nội dung thảo luận nâng cao về các phương pháp quy hoạch và quản lý hiện đại như Cấu trúc phân chia công việc (WBS) và Hệ thống quản lý giá trị thu được (EVMS)

- Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện công tác quản lý dự án đầu tư tại Tổng công

ty xây dựng công trình giao thông 5” của tác giả Phạm Hữu Vinh (Đại học Đà

6

Nẵng, 2011) đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý

dự án đầu tư ở doanh nghiệp trong điều kiện hiện nay Trên cơ sở đó đánh giá thực trạng hoạt động quản lý dự án đầu tư của Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5, rút ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân Xây dựng hệ thống những quan điểm cơ bản và đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý dự án đầu tư quá đó nâng cao hiệu quả đầu tư

- Luận văn thạc sĩ “ Quản lý các dự án công nghệ thông tin tại Cục Công nghệ Thông tin và Thống kê Hải quan “ của tác giả Đỗ Thị Hải Yến ( Đại học Kinh

tế Đại Học Quốc Gia Hà Nội , 2015) đã hệ thống hóa và làm rõ những lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với hoạt động quản lý các dự án CNTT Luận văn đã phân tích rõ thực trạng và nguyên nhân hạn chế về quản lý các dự án CNTT tại Cục CNTT và Thống kê Hải quan , từ đó đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý các dự án CNTT tại Cục CNTT và Thống kê Hải Quan

- Bài viết “ Quản trị dự án công nghệ thông tin” của tác giả Đàm Lê Anh Bài viết đã nêu được một số khái niệm cơ bản về quản lý dự án công nghệ thông tin: định nghĩa dự án là nỗ lực nhằm tạo nên các sản phẩm mới hoặc các dịch vụ mới, duy nhất

Đề tài cũng nêu được một số đặc trưng của dự án, chủ thể của dự án, các quy trình quản lý dự án, các đặc điểm, mục tiêu của quản lý dự án trong đó quản lý dự án bao gồm hai cấu phần chính: Quản lý về kỹ thuật, bao gồm công việc, ngân sách, tiến độ, chất lượng kỹ thuật; Quản lý về con người, bao gồm con người và các tổ chức tham gia thực hiện dự án và sự trao đổi người Vấn đề con người thường là vấn đề ảnh hưởng tới

sự thành bại của dự án bên cạnh các kỹ năng kỹ thuật, cần phát triển các kỹ năng con người trên cơ sở các chuẩn kỹ năng như suy nghĩ, trao đổi, trình bày, giao tiếp, Ngoài

ra đề tài cũng đưa ra các ý tưởng về bản đồ tư duy (Mindmaps); phân tích chiến lược từ trên xuống(top-down), phân tích chi phí - lợi ích (BCA hoặc CBA) và đưa ra các nhóm quy trình để thực hiện một dự án gồm quy trình khởi đầu, quy trình lập kế hoạch, quy trình thực hiện, quy trình kiểm soát, quy trình kết thúc Đề tài đã xây dựng các chương trình hành động, lập kế hoạch, xây dựng mục tiêu để hoàn thành các công việc của dự

án theo đúng yêu cầu kỹ thuật, đề tài đã đưa lên khung lý thuyết về các kiến thức cơ sở