Phát huy vai trò thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở tỉnh Cà Mau hiện nay

Cụ thể là các tác giả đã tiếp cận nhiều khái niệm thông tin, về tác động của thông tin đối với hoạt động giảng dạy lý luận chính trị Mác- Lênin, với hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán b

LUẬN VĂN:

Phát huy vai trò thông tin chính trị - xã

hội trong hoạt động tuyên truyền miệng

của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở tỉnh

Cà Mau hiện nay

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lịch sử tồn tại và phát triển của nhân loại đã khẳng định vai trò rất quan trọng của thông tin Ngày nay, thông tin là một trong những nhu cầu sống còn của con người, để tồn tại và phát triển, con người phải thường xuyên tiếp nhận và xử lý thông tin nhanh chóng, kịp thời, chính xác, đề ra phương án hành động phù hợp Trong bối cảnh toàn cầu hoá, các phương tiện thông tin hiện đại đã đáp ứng được phần lớn nhu cầu thông tin cho cán bộ và nhân dân Tuy nhiên, thông tin chính trị - xã hội đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân - nhất là ở cơ sở chưa thường xuyên, không đầy đủ, thiếu hệ thống đã ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Đảng ta đã nhận thức đúng và sớm ban hành Chỉ thị số 14-CT/TW “Về việc tổ chức đội ngũ Báo cáo viên và tuyên truyền viên của Đảng” từ năm 1977; năm 1997, Trung ương Đảng ra tiếp Thông báo số 71-TB/TW “Về việc tăng cường lãnh đạo và đổi mới công tác tuyên truyền miệng”; và ngày 15/10/2007, Đảng ta tiếp tục ban hành Chỉ thị

số 17-CT/TW “Về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới” nhằm sớm đưa đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhả nước vào cuộc sống Thực tiễn 30 năm qua đã chứng minh rằng: Báo cáo viên (BCV) vẫn là lực lượng nòng cốt, chủ yếu trực tiếp tuyên truyền, phổ biến thông tin chính trị - xã hội đến nhân dân mà không một phương tiện thông tin nào có thể thay thế được Bởi vì tuyên truyền miệng vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật chuyển tải được rất nhiều thông tin, từ thông tin chính thống có tính chất hệ thống, phân tích tỉ mỉ về kinh tế-xã hội đến những thông tin về khoa học, kỹ thuật,v.v , đồng thời chuyển tải những thông điệp mang yếu tố tâm lý và tình cảm của người nói đến người nghe mà các phương tiện khác không thể nào chuyển tải hết được

Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay, Đảng ta xác định: Phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt, văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội Để ba trụ cột trên phát triển bền vững thì thông tin chính trị - xã hội phải cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác cho đội ngũ BCV và thông qua hoạt động tuyên truyền

thống nhất ý chí và hành động trong nội bộ cũng như trong toàn xã hội Đó là yêu cầu hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với chiến lược “Đi tắt, đón đầu” của Đảng và Nhà nước ta nhằm sớm đưa Việt Nam thoát khỏi nước nghèo, kém phát triển và phấn đấu đến năm 2020 nước ta trở thành nước công nghiệp, từng bước hiện đại

Do những nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau, việc cung cấp thông tin chính trị - xã hội cho đội ngũ BCV và hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ này

ở nước ta nói chung, ở Cà Mau nói riêng nhìn chung chưa ngang tầm với nhiệm vụ chính trị Vấn đề đặt ra là làm thế nào để phát huy được vai trò của thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV trước yêu cầu hội nhập quốc tế là

vấn đề bức xúc Với nhận thức đó, tác giả đã chọn đề tài: “Phỏt huy vai trũ thụng tin

chớnh trị - xó hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ

sở tỉnh Cà Mau hiện nay” để viết luận văn thạc sĩ triết học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thông tin là một hiện tượng khách quan đã và đang có ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Mỗi ngành, mỗi địa phương và mỗi người đều có cách tiếp cận, nghiên cứu, khai thác, xử lý thông tin phục vụ mục đích đề ra

Nghiên cứu vấn đề này, tác giả luận văn đã có điều kiện tiếp cận với một số công trình nghiên cứu sau:

- Công trình nghiên cứu khoa học của tác giả Lê Thị Duy Hoa, Thông tin và vấn

đề tiếp nhận xử lý thông tin của tư duy người Việt Nam, Luận án tiến sĩ Triết học, Hà

Nội, 2001 Tác giả đã tập trung phân tích làm rõ bản chất của thông tin dưới góc độ triết học, vấn đề tiếp nhận và xử lý thông tin trong tư duy người Việt

- Công trình nghiên cứu của tác giả Phan Thị Thanh Hải, Thông tin với hoạt động

giảng dạy lý luận Mác - Lênin ở các trường đại học, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội,

2003 Tác giả đã phân tích rõ bản chất thông tin, phân loại thông tin và phát huy vai trò của thông tin trong hoạt động giảng dạy lý luận Mác - Lênin

- Công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Huệ, Thông tin với hoạt động

lãnh đạo, quản lý của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội

2007 Tác giả đã phân tích sâu vai trò của thông tin đối với hoạt động lãnh đạo, quản lý

của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở và đề ra giải pháp phát huy vai trò của của thông tin đối với hoạt động lãnh đạo, quản lý

- Công trình nghiên cứu của tác giả Huỳnh Minh Khởi, Nâng cao trình độ lý luận

chính trị cho đội ngũ báo cáo viên của Đảng bộ cấp huyện ở đồng bằng sông Cửu Long,

Luận văn thạc sĩ Triết học, Hà Nội, 2006 Tác giả đã tập trung nghiên cứu lý luận chính trị và vai trò của nó đối với hoạt động của người báo cáo viên

Và một số bài báo khoa học đăng ở các tạp chí Các công trình nghiên cứu và bài viết của các tác giả đã đề cập đến các vấn đề thông tin và vai trò của thông tin dưới nhiều góc độ khác nhau Cụ thể là các tác giả đã tiếp cận nhiều khái niệm thông tin, về tác động của thông tin đối với hoạt động giảng dạy lý luận chính trị Mác- Lênin, với hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán bộ chủ chốt song vấn đề vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở mà một mảng đề tài còn trống và chưa được nghiên cứu Vì vậy, việc nghiên cứu vấn đề này sẽ có ý nghĩa lý luận là thực tiễn cấp bách

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

Trên cơ sở làm rõ bản chất, vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở ở Cà Mau, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy có hiệu quả vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động tuyên truyền của đội ngũ BCV cơ sở Cà Mau hiện nay

Để đạt được mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Tìm hiểu khái niệm và đặc điểm của thông tin chính trị - xã hội, vai trò của nó đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở

- Phân tích thực trạng môi trường thông tin chính trị - xã hội và vấn đề phát huy vai trò của nó trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cơ sở ở Cà Mau

- Trình bày một số giải pháp nhằm phát huy có hiệu quả vai trò của thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV viên cấp cơ sở ở

Cà Mau trước yêu cầu mới

4 Phạm vi nghiên cứu của luận văn

Dựa vào lý luận phản ánh thông tin chính trị - xã hội được xem xét với tư cách là thuộc tính khách quan của vật chất, là cái đa dạng được phản ánh, được thể hiện rõ hơn, sinh động hơn theo tiến trình phát triển của thông tin trong thế giới khách quan sẽ tác động đến hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở Do vậy, phạm vi nghiên cứu của luận văn giới hạn chỉ tìm hiểu trực trạng môi trường thông tin chính trị - xã hội và vai trò của

nó đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở ở Cà Mau năm năm trở lại đây

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Cơ sở lý luận:

+ Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đặc biệt là lý luận nhận thức duy vật biện chứng

+ Luận văn vận dụng các quan điểm, đường lối của Đảng ta về công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Sử dụng các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

+ Kết hợp các phương pháp khác: Phân tích và tổng hợp, phương pháp điều tra xã hội học

6 Đóng góp mới về mặt khoa học của luận văn

Luận văn góp phần hệ thống hoá khái niệm thông tin chính trị - xã hội và chỉ rõ vai trò của nó đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở

Luận văn sẽ chỉ rõ thực trạng phát huy vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở Cà Mau, đề xuất một số giải pháp phát huy vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV cấp cơ sở ở Cà Mau trước yêu cầu mới

7 ý nghĩa của luận văn

- Luận văn có thể góp phần cùng cấp uỷ và Ban Tuyên giáo các cấp tham khảo và vận dụng trong viện xây dựng môi trường thông tin chính trị - xã hội và cung cấp thông tin chính trị - xã hội cho đội ngũ BCV Đồng thời xây dựng chiến lược đào tạo cán bộ Tuyên giáo, BCV trong tình hình mới

- Dùng làm tài liệu tham khảo và bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên truyền miệng cho đội ngũ BCV

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 2 chương, 4 tiết

Chương 1 Thông tin chính trị-xã hội và vai trò của nó trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở

1.1 Thông tin chính trị - xã hội - bản chất và đặc trưng 1.1.1 Bản chất thông tin chính trị - xã hội

Thông tin là một hiện tượng khách quan, đóng vai trò quan trọng trong đời sống của thế giới sinh vật nói chung, của con người nói riêng Không có thông tin, mọi sự vật

và loài người sẽ không tồn tại và phát triển được Thông tin đã trở thành nhu cầu sống còn của muôn loài, kể cả loài người Để tồn tại và phát triển, con người luôn luôn phải tiếp nhận và xử lý thông tin

Dựa trên cơ sở xem xét trình độ phản ánh, cấu trúc của thông tin, người ta có thể phân thông tin thành ba loại: Thông tin trong thế giới vô sinh, thông tin trong thế giới hữu cơ và thông tin trong xã hội con người Thông tin trong thế giới vô sinh là quá trình thông tin thụ động, sơ đẳng, chưa đầy đủ, là sự “tự điều chỉnh” sự tồn tại của mình cho thích hợp với môi trường xung quanh của sự vật hiện tượng khi bị tác động Thông tin trong thế giới hữu sinh là loại thông tin có tính điều khiển, có chọn lọc đối với những tác động từ môi trường xung quanh, có ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường sống của chúng Thông tin trong xã hội con người là dạng thông tin cao nhất, phức tạp nhất, có tính mục đích, có sự tham gia của phản ánh có ý thức của con người

Thông tin trong xã hội giúp con người không chỉ thích nghi với môi trường sống

mà còn tác động, sáng tạo theo mục đích, nhu cầu của con người Quá trình thích nghi là cải tạo môi trường cũng đồng thời là quá trình con người tự hoàn thiện mình

ở góc độ chính trị, thông tin phản ánh các quan hệ chính trị ở đây, chủ thể thông tin được xem xét là một chủ thể chính trị trực tiếp Mỗi giai cấp, mỗi dân tộc, mỗi tổ chức chính trị -xã hội khác nhau phản ánh các hiện tượng xã hội khác nhau theo nhu cầu, mục đích, lợi ích và truyền thống của riêng mình

Thông tin chính trị - xã hội là một bộ phận quan trọng đặc biệt của thông tin xã hội “Thông tin chính trị - xã hội là những thông tin về đời sống xã hội mang dấu ấn

những quan điểm chính trị tư tưởng, quan điểm đường lối của một chủ thể xã hội nhất định” [32, tr.62] “Thông tin chính trị - xã hội là những thông tin phản ánh mặt chính trị của các thông tin xã hội [32, tr.8] Như vậy, thông tin chính trị - xã hội phản ánh mặt chính trị của toàn bộ đời sống xã hội của con người Khi xem xét mặt chính trị của một hiện tượng xã hội, thông tin chính trị - xã hội không tách rời mà dựa vào các thông tin khác, khai thác mặt chính trị của các thông tin này Hay nói cách khác thông tin chính trị

- xã hội là những thông tin về hoạt động chính trị-xã hội của con người, mang ý nghĩa chính trị-xã hội nhất định

Như vậy, thông tin chính trị - xã hội là những thông tin về những quan hệ chính trị

- xã hội phong phú trong các hình thái kinh tế - xã hội khác nhau, những mối quan hệ có tính quy luật đặc thù trên từng lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội Tiếp nhận những thông tin đó, các chủ thể xã hội có căn cứ để định hướng trong hoạt động xã hội và hành

vi cụ thể trong sinh hoạt hàng ngày thích hợp với truyền thống dân tộc, đặc điểm đất nước và thời đại Đồng thời thông tin chính trị - xã hội giúp con người tự điều chỉnh tiến

độ, biện pháp và mục tiêu hoạt động phù hợp với nhận thức về quy luật khách quan của

xã hội hay sự biến đổi thực tế của quốc gia - dân tộc trong những điều kiện và hoàn cảnh lịch sử cụ thể

Thông tin chính trị - xã hội phục vụ trực tiếp cho hoạt động chính trị, công tác chính trị, tư tưởng; là công cụ và phương tiện không thể thiếu của hoạt động chính trị-xã hội Trên cơ sở thông tin chính trị - xã hội, chủ thể quản lý có thể đề ra chủ trương, chính sách, mục tiêu, biện pháp của các lĩnh vực hoạt động chính trị- xã hội hợp lý

Thông tin chính trị - xã hội liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến vấn đề quyền lực Nó có thể góp phần bảo vệ, củng cố, phát triển hoặc nhằm thay đổi một chế độ xã hội Chính vì vậy mà bất cứ cơ quan thông tin nào dù mang hình thức gì đều phục vụ cho một lý tưởng, một tôn chỉ mục đích có nội dung chính trị Thông tin chính trị - xã hội không chỉ đơn thuần là thông tin được truyền bá vào tư tưởng xã hội mà còn là thông tin

có vai trò làm thay đổi quan điểm, lập trường tư tưởng của đối tượng chịu sự tác động của thông tin đó

Trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, thông tin chính trị - xã hội luôn luôn có vai trò và ngày càng có vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh chính trị, tư tưởng và lý luận Thông tin chính trị - xã hội được xem là vũ khí tinh thần của các đảng phái chính trị

và các nhà hoạt động chính trị vì mục tiêu chính trị nhất định

Thông tin chính trị - xã hội có khả năng thâm nhập vào lực lượng quần chúng và trở thành sức mạnh trong quần chúng, giác ngộ quần chúng, nâng cao nhận thức, tri thức khoa học làm tăng thêm niềm tin về lý tưởng mà chủ thể của thông tin chính trị - xã hội

đề ra Thông qua đó, chủ thể thông tin có thể thực hiện được mục đích của mình: truyền

bá cương lĩnh, đường lối, chủ trương, chính sách của đảng cầm quyền vào nhân dân nhằm tập hợp, giáo dục và tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện mục đích đề ra Một khi thông tin chính trị - xã hội của đảng cầm quyền được thâm nhập vào quần chúng nhân dân sẽ tạo ra sức mạnh vật chất to lớn

Thông tin chính trị - xã hội phản ánh toàn diện các quan hệ xã hội trong một quốc gia cũng như quan hệ giữa các quốc gia theo quan điểm chính trị của một giai cấp nhất định Thông tin chính trị - xã hội có bình diện phản ánh rất rộng rãi, bao trùm toàn bộ các quan hệ trong một quốc gia cũng như giữa các quốc gia Thông tin chính trị - xã hội được biểu hiện trên nhiều phương diện của đời sống xã hội với các hình thức hoạt động phong phú

- Thông tin chính trị - xã hội phản ánh những hoạt động phong phú, đa dạng của các giai cấp, các tầng lớp khác nhau về mục tiêu phát triển của con người, giai cấp, của các dân tộc

- Thông tin chính trị - xã hội phản ánh hoạt động của các đảng phái chính trị, các

tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội, các cá nhân có vai trò trong xã hội vì mục tiêu giành

và giữ chính quyền theo xu thế phát triển của quốc gia, dân tộc

- Thông tin chính trị - xã hội phản ánh hoạt động đối nội, đối ngoại của các quốc gia nhằm bảo vệ hoà bình, ổn định, tiến bộ của mỗi nước và trên phạm vi toàn thế giới

- Thông tin chính trị - xã hội phản ánh quan hệ giữa các nước, các tổ chức khu vực, quốc tế và sự tác động lẫn nhau giữa các nước,v.v

Trong xã hội có giai cấp, thông tin chính trị - xã hội bao giờ cũng mang nội dung

tư tưởng, quan điểm của giai cấp thống trị và phản ánh lợi ích và mục đích của giai cấp thống trị trong xã hội Tuy vậy, thông tin chính trị - xã hội vẫn mang tính khách quan của

nó Tính khách quan của thông tin chính trị - xã hội thể hiện ở chỗ, nó bắt nguồn từ cuộc sống, phản ánh cuộc sống, gắn với cuộc sống của xã hội loài người Nói khác đi, cơ sở, nguồn gốc, nội dung của thông tin chính trị-xã hội là khách quan, còn hình thức thể hiện của nó là chủ quan Đồng thời, thông tin chính trị - xã hội còn mang tính khái quát hoá, trừu tượng hoá, tính thời sự, tính định hướng, tính dự báo, tính khoa học

ở một chế độ xã hội cụ thể bao giờ cũng có các quan hệ xã hội vận động, phát triển theo những khuynh hướng khác nhau, theo đó, thông tin chính trị - xã hội cũng phong phú, đa dạng Trên cơ sở định hướng chính trị chung, đòi hỏi thông tin chính trị - xã hội phải khái quát hoá, trừu tượng hoá và bao quát đầy đủ nhiều thông tin ở các lĩnh vực khác nhau và gắn với hoàn cảnh lịch sử cụ thể

Thông tin chính trị - xã hội giúp chủ thể chủ động xử lý và đề ra chủ trương chính sách phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn đời sống xã hội và mục địch của chủ thể Để thông tin chính trị - xã hội có ích và phục vụ đắc lực cho đảng cầm quyền hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách sát thực tế thì đòi hỏi thông tin chính trị - xã hội phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

- Thông tin chính trị - xã hội phải đúng Đòi hỏi thông tin phải khách quan và chính xác về sự kiện của chủ thể

- Thông tin chính trị - xã hội phải đầy đủ, tức là thông tin phải phản ánh được tất

cả khía cạnh cần thiết hoàn chỉnh, trung thực về sự việc, hiện tượng

- Thông tin chính trị - xã hội phải kịp thời, tức phải phản ánh đúng thực trạng sự kiện, thu thập đúng thời gian để chủ thể kịp phân tích, đánh giá và xử lý

- Thông tin chính trị - xã hội phải luôn gắn với quá trình diễn biến, vận động của

sự vật, hiện tượng giúp tư duy của chủ thể theo một chuỗi sự việc rõ ràng, khoa học, mạch lạc

Ngoài ra, thông tin chính trị - xã hội đó phải "dùng" được, tức là thông tin phải có nội dung, có giá trị thực tiễn

1.1.2 Đặc trưng của thông tin chính trị - xã hội

Với phạm vi phản ánh rộng và phong phú như vậy, thông tin chính trị -xã hội bên cạnh những đặc điểm chung, đặc điểm vốn có của thông tin xã hội còn có những đặc trưng riêng

Thông tin chính trị - xã hội thể hiện lợi ích của chủ thể thông tin Trong xã hội

có giai cấp, thông tin chính trị -xã hội bao giờ cũng chứa đựng quan điểm giai cấp, gắn chặt với hệ tư tưởng của một giai cấp nhất định, phản ánh một hệ tư tưởng nhất định Mỗi giai cấp có thái độ khác nhau, cách sử dụng thông tin khác nhau Mỗi thông tin dù trực tiếp hay gián tiếp bao giờ cũng mang dấu ấn của một hệ tư tưởng nhất định Không thể và không thể có thông tin chính trị - xã hội nằm ngoài những lợi ích và mục tiêu của các giai cấp, các đảng chính trị sử dụng nó

Khi khẳng định điều này chúng ta không phủ định tính khách quan, trung thực của thông tin chính trị -xã hội Tính khách quan đòi hỏi thông tin phải được đảm bảo bằng mối liên hệ mật thiết của nó với cuộc sống Tính khách quan của thông tin chính trị-

xã hội không “trùng hợp” với chủ nghĩa chủ quan duy ý chí Tính chân thực của thông tin chính trị - xã hội đòi hỏi nó phải phù hợp với tình hình thực tế của sự vật, hiện tượng, của đời sống chính trị-xã hội Thông tin chính trị - xã hội là cái đa dạng của các quan hệ xã hội được phản ánh Do đó sự phản ánh của thông tin chính trị - xã hội không chỉ bao gồm những mặt tích cực mà còn phản ánh cả những mặt tiêu cực, sai lầm, bao gồm cả những mâu thuẫn, những mặt đối lập Nếu thông tin không đầy đủ, thông tin phiến diện, hoặc người dùng tin sẽ không nhận thức đúng sự vật, hiện tượng, hoặc họ tìm lời giải đáp ở các nguồn thông tin chính trị-xã hội không chính thống khác

Thông tin chính trị- xã hội có tính khái quát hoá, trừu tượng hoá cao Trong mỗi

xã hội cụ thể bao giờ cũng tồn tại nhiều mối quan hệ phức tạp, các quan hệ này lại vận động theo nhiều chiều và nhiều khuynh hướng khác nhau Chính từ tính chất phức tạp của quan hệ xã hội mà thông tin chính trị- xã hội cũng rất phong phú và đa dạng Trên cơ

sở một định hướng chính trị chung, thông tin chính trị - xã hội phải bao quát được đầy đủ, bao trùm nhiều thông tin ở các lĩnh vực khác Sự khái quát càng cao thì ý nghĩa chính trị-

xã hội của thông tin chính trị-xã hội càng thể hiện rõ Song tính khái quát hoá, trừu tượng

hoá của thông tin chính trị xã hội không xa rời tính cụ thể Thông tin chính trị - xã hội không phải thông tin chung chung, mà bao giờ cũng gắn với một điều kiện, địa điểm và thời gian cụ thể, với một thời kỳ lịch sử cụ thể của sự phát triển xã hội Nói khác đi, thông tin chính trị - xã hội bao giờ cũng là thông tin thể hiện được vấn đề khi nào, cho ai

và như thế nào

Tính thời sự là một đặc điểm quan trọng của thông tin chính trị- xã hội Tính

thời sự của thông tin chính trị - xã hội có thể đưa đến cho con người những thông báo về những sự kiện mới nhất, cho phép nhận thức đúng đắn, kịp thời và giúp cho việc giải quyết các nhiệm vụ chính trị -xã hội một cách nhanh chóng và có hiệu quả Tính thời sự của thông tin chính trị - xã hội phải được xem xét ở hai góc độ: Tính thời sự ở hệ phát hay ở hệ thu Trên thực tế, tính thời sự của thông tin ở hai hệ này không phải lúc nào cũng song trùng Có những thông tin được phát đi kịp thời nhưng khi đến được đối tượng

sử dụng thì không còn ý nghĩa thời sự nữa Xét về mặt thời gian, chỉ những thông tin nào đem lại cho chủ thể tiếp nhận thông tin những nhận thức mới một cách nhanh nhất mới đảm bảo tính thời sự Tính thời sự của thông tin chính trị - xã hội không có nghĩa là sự hấp tấp, thiếu chọn lọc Thông tin có tính thời sự đối lập với thông tin lặp đi lặp lại về một sự vật hiện tượng, những kết luận, luận điểm lặp đi lặp lại, đối lập với những thông tin “nhặt được" ở bất kỳ một sự kiện nào

Thông tin chính trị- xã hội bao giờ cũng mang tính định hướng và dự báo cho đối tượng được thông tin Khuynh hướng tư tưởng của thông tin chính trị - xã hội tự nó

đã nói lên tính định hướng của loại thông tin này Vấn đề là khả năng giải thích, hướng dẫn dư luận xã hội theo một định hướng thống nhất của thông tin chính trị -xã hội Sự thống nhất trong nhận thức và hành động của quần chúng phụ thuộc rất nhiều vào việc quán triệt đặc điểm này Để có thể định hướng cho dư luận xã hội, thông tin chính trị - xã hội phải có khả năng dự đoán, dự báo Trên cơ sở đó định hướng cho hành động của các giai cấp, tập đoàn và của cả xã hội

Thông tin chính trị - xã hội tác động trực tiếp đến đời sống tư tưởng tình cảm tâm lý hành động của từng người Nó có thể làm cho đông đảo quần chúng suy tư hành

động theo hướng tích cực, đồng thời có thể làm cho nhiều người hoang mang dao động

mất phương hướng trong hành động Vì vậy khi sử dụng thông tin chính trị - xã hội tính mục đích luôn phải là một nguyên tắc tối cao Lênin từng căn dặn, tuyên truyền tổ chức cổ động tập thể là chức năng quan trọng nhất của các phương tiện thông tin đại chúng Trong điều kiện của chúng ta, thông tin chính trị - xã hội phải làm sao tác động trực tiếp đến tình cảm của quần chúng để hướng dẫn họ cùng hành động theo một mục đích chung

Thông tin chính trị- xã hội thường đưa đến cho đối tượng những phản ứng khác nhau tuỳ thuộc vào ý thức, năng lực và trình độ của đối tượng tiếp nhận thông tin Người

tiếp nhận thông tin có thể hiểu đúng theo ý đồ của chủ thể phát tin, có thể hiểu đúng nhưng hành động sai với ý đồ chủ thể phát tin, hoặc có trường hợp hiểu sai dẫn đến hành động sai theo ý đồ chủ thể phát tin Điều này phụ thuộc vào năng lực, trình độ xử lý thông tin của đối tượng nhận tin Có trường hợp hiểu khác nhưng vẫn hành động theo ý

đồ của chủ thể thông tin Đây là trường hợp có quan hệ đến quan điểm giai cấp và dân tộc của từng đối tượng cụ thể Trên thực, tế nhiều hiện tượng thông tin sai lệch thông tin giả có nguyên nhân xuất phát từ đặc điểm này của thông tin chính trị - xã hội

1.2 Vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở

1.2.1 Thực chất của hoạt động tuyên truyền miệng

Đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở

Thuật ngữ BCV trong một thời gian dài được sử dụng ở nước ta với rất nhiều nghĩa khác nhau, qua các giai đoạn và trong từng lĩnh vực cụ thể Theo từ điển tiếng Việt, BCV là người trình bày báo cáo trước một hội nghị đông người [49, tr.54] Theo cách hiểu này, BCV là khái niệm chỉ tất cả những người trình bày báo cáo trước hội nghị đông người do cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị -xã hội, các tổ chức kinh tế và tổ chức

xã hội- nghề nghiệp tổ chức Do vậy, BCV không chỉ có trong các tổ chức Đảng, Nhà nước, Đoàn thể mà còn trong các tổ chức quần chúng tự nguyện khác

BCV là chức danh được Đảng ta qui định trong nhiều văn bản và được Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo) hướng dẫn thực hiện, trừ một số BCV ở các cơ quan chức năng và một số cán bộ, đảng viên đã nghỉ hưu được các cấp uỷ Đảng lựa chọn làm

BCV chuyên trách Phần lớn BCV hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm và hưởng chế độ theo qui định của Bộ Tài chính

Chỉ thị số 14 ngày 03/08/1977 của Ban Bí thư Trung ương Đảng nêu rõ: "BCV, tuyên truyền viên là lực lượng tuyên truyền miệng có nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn tư tưởng và hành động cho cán bộ đảng viên và nhân dân.theo đường lối, quan điểm của Đảng" [19] Theo chỉ thị này, BCV là một chức danh để chỉ đội ngũ những người tuyên truyền trực tiếp bằng lời nói đến các đối tượng là cán bộ, đảng viên và nhân dân dưới sự lãnh đạo chỉ đạo trực tiếp của các cấp uỷ Đảng, cơ quan Nhà nước Kế thừa những quan niệm và những quy định của Đảng, có thể đưa ra khái niệm BCCV như sau:

BCV là lực lượng quan trọng nòng cốt, chủ lực của công tác tuyên truyền miệng, được cấp uỷ lựa chọn, công nhận theo những tiêu chuẩn nhất định do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo.BCV là chức danh để chỉ những người làm công tác tuyên truyền miệng, BCV được coi là người phát ngôn, thông tin chính của các cấp uỷ Đảng và

cơ quan Nhà nước

Đội ngũ BCV được tổ chức chặt chẽ từ Trung ương đến cơ sở, các ngành, các tổ chức đoàn thể, lực lượng vũ trang, được tổ chức theo hệ thống dọc, dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ và sự quản lý của Ban Tuyên giáo các cấp BCV của Trung ương: do Ban Bí thư

uỷ nhiệm cho Ban Tuyên giáo Trung ương chọn một số cán bộ cao cấp, uỷ viên Trung ương, lãnh đạo cán bộ, ban, ngành, chuyên gia giỏi có phẩm chất và năng lực tuyên truyền làm BCV

ở địa phương, BCV được lựa chọn theo những tiêu chuẩn nhất định do cấp uỷ xây dựng BCV ở cấp nào do cấp uỷ cấp đó trực tiếp ra quyết định công nhận, Ban Tuyên giáo quản lý điều hành, số lượng BCV phụ thuộc vào yêu cầu nhiệm vụ của từng cấp Thông thường, BCV ở cấp tỉnh có từ 35-100 người, cấp huyện có từ 10-40 người, cấp xã

có từ 10-30 người Phương thức hoạt động chủ yếu của BCV là giảng bài, báo cáo chuyên đề, giới thiệu nghị quyết, nói chuyện thời sự, chính sách, các vấn đề xã hội khác trong các hội nghị, các buổi sinh hoạt đảng, sinh hoạt đoàn thể, sinh hoạt của tổ tự quản, nơi tập trung đông đảo cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân

Trong phạm vi nghiên cứu đề tài này, tác giả chỉ tập trung bàn đến đội ngũ BCV cấp cơ sở xã, phường, thị trấn còn gọi BCV cấp cơ sở là những người do Ban chấp hành Đảng bộ cấp cơ sở chọn, Ban Thường vụ Đảng uỷ công nhận và ra quyết định, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Tuyên giáo Đảng uỷ BCV cấp uỷ gồm đồng chí trưởng, phó Ban Tuyên giáo Đảng uỷ và một số đồng chí là cán bộ chủ chốt các ban, ngành, đoàn thể của xã, phường, thị trấn, một số giáo viên và một số đồng chí cán bộ chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn BCV Đảng uỷ với nhiệm vụ tiếp thu quán triệt những chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của địa phương, những vấn đề về thời sự chính trị xã hội, trong nước và quốc tế truyền đạt đến cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân trên địa bàn cấp cấp xã, phường, thị trấn

Trong điều kiện hiện nay, để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mình, hoạt động BCV không chỉ đa dạng về phương thức mà người BCV còn phải có phẩm chất và năng lực nhất định, có trình độ lý luận chính trị cao cấp, có vậy công tác tuyên truyền của Đảng mới đi vào chiều sâu, có hiệu quả

Tiêu chuẩn cơ bản của báo cáo viên:

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, BCV phải được lựa chọn và bồi dưỡng rèn luyện theo những tiêu chuẩn về phẩm chất và năng lực, đó là hai yếu tố hợp thành mô hình nhân cách của một BCV

Những tiêu chuẩn chủ yếu về năng lực:

- Có trình độ chính trị cao Nắm vững lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Có trình độ hiểu biết nhất định về các lĩnh vực: Chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học Biết vận dụng tâm lý học, phương pháp sư phạm và nghiệp vụ tuyên truyền, nhất là tuyên truyền miệng

- Có khả năng tiếp thu, phân tích, lập luận, diễn đạt bài nói, có phương pháp vận động thuyết phục quần chúng, đồng thời có năng lực tự chủ và đối ngoại trong một xã hội dân chủ và bùng nổ về thông tin hiện nay

Ngoài những tiêu chuẩn chủ yếu trên, BCV cần được lựa chọn và bồi dưỡng từ những người có năng khiếu, sở trường về tiêu chuẩn tuyên truyền miệng, có ngoại hình tốt, nhất là các cơ quan chức năng có liên quan đến hiệu quả tuyên truyền miệng: tai, mắt, giọng nói, không nói ngọng, có thể lực và phong cách tốt

Chức năng, nhiệm vụ chủ yếu của báo cáo viên

Một là, cung cấp thông tin, đặc biệt là những thông tin mới có giá trị, những thông

tin có tính nội bộ về tình hình trong nước và quốc tế; phổ biến, giải thích các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách lớn, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng, đối ngoại Thông qua cung cấp thông tin, BCV giúp cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân hiểu được nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, địa phương, cơ quan và đơn vị

Hai là, BCV không chỉ dừng lại cung cấp thông tin cho đối tượng mà quan trọng

hơn phân tích, bình luận, làm rõ ý nghĩa nội dung chính trị của các sự kiện, các nhiệm vụ Trên cơ sở lý luận, thực tiễn khoa học, xác đáng, có tính thuyết phục BCV phân tích, bình luận, làm rõ bản chất các sự kiện chính trị, từ đó chỉ ra các nguyên nhân, dự báo chiều hướng, khả năng và triển vọng của tình hình, định hướng thông tin, nhất là thông tin có tính chính trị cao; góp phần hình thành dư luận xã hội tích cực, đúng đắn nâng cao trình độ giác ngộ chính trị của cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân

Ba là, động viên cổ vũ mọi người, mọi tầng lớp nhân dân tích cực tham gia vào

các hoạt động,xã hội, nâng cao chất lượng hiệu quả sản xuất Chức năng hiệu triệu, cổ vũ

sẽ tăng lên nếu như lời nói của BCV có sức truyền cảm mạnh mẽ, có khả năng làm xúc động lòng người, tác động sâu sắc đến tình cảm của quần chúng nhân dân

Bốn là, hoạt động BCV là hoạt động thông tin hai chiều, một mặt thông tin tác

động đến đối tượng, mặt khác nhận thông tin phản hồi từ phía đối tượng Qua đó BCV nắm được tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu, cũng như tâm trạng, thái độ nhận thức, tư tưởng của họ đối với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để phản ánh lên cấp trên Trên cơ sở đó, Đảng và Nhà nước kịp thời điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chủ trương, đường lối của mình cho phù hợp quy luật phát triển, với thực tiễn cách mạng, hợp lòng dân, trong đó BCV đóng vai trò là kênh thông tin huyết mạch, là cầu nối giữa Đảng với quần chúng nhân dân BCV không chỉ thực hiện nhiệm vụ bằng trí tuệ, năng lực, bản lĩnh chính trị, kinh nghiệm mà còn bằng cả lòng nhiệt tình, tâm huyết, phong cách gần gũi gắn bó với quần chúng, gương mẫu để thuyết phục người nghe Trên

cơ sở phân tích các mối quan hệ lợi ích giữa các nhóm xã hội, tình trạng phát triển dân trí

và tình trạng thông tin, BCV có thể nắm được tình hình tư tưởng và dư luận xã hội trong những giai đoạn nhất định để báo cáo lên cấp trên

Tâm trạng của con người rất dễ thay đổi trước những biến động của đời sống xã hội Trong công tác tuyên truyền miệng, BCV cần phải nắm bắt diễn biến tư tưởng của đối tượng khi tâm trạng chưa bộc lộ thành quan điểm chủ kiến, nhất là phải nắm được tâm trạng khởi đầu xu hướng phát triển của nó để định hướng nội dung tuyên truyền, có những phương pháp, hình thức tuyên truyền phù hợp và hiệu quả nhất

Tóm lại, chức năng thông tin, bình luận và định hướng thông tin, cổ vũ và thực hiện, nắm bắt tư tưởng, dư luận xã hội luôn gắn chặt nhau, bổ sung, tác động cho nhau BCV khi tuyên truyền với những nội dung phong phú, phân tích thấu đáo, có cơ sở lý luận- thực tiễn khoa học xác đáng, bình luận sâu sắc, tính định hướng cao, nắm bắt diễn biến tư tưởng tâm trạng của đối tượng chắc chắn sẽ có tác dụng tuyên truyền giáo dục rất lớn, sức cổ vũ hoạt động mạnh mẽ, hiệu quả tuyên truyền sẽ cao

Biểu hiện đặc thù của hoạt động tuyên truyền miệng ở đội ngũ báo cáo viên cấp

cơ sở:

Một là, về đối tượng hoạt động BCV và giảng viên đều làm nhiệm vụ truyền đạt,

thuyết trình trước một tập thể có đông người nghe, nhưng giảng viên là người được đào tạo chuyên ngành về nội dung và phương pháp sư phạm; nội dung chương trình đã được

đào tạo theo quy chuẩn như: giáo khoa, giáo trình; giảng dạy nhiều lần về nội dung chương trình cho đối tượng nhất định, tương đối đồng đều về trình độ Đối tượng thuyết trình của BCV là những cộng đồng người vừa không ổn định vừa không đồng đều về đặc điểm xã hội-giai cấp, nghề nghiệp, tuổi, giới tính, khả năng nhận thức, trình độ, kinh nghiệm, cách suy nghĩ cũng như tâm lý: nhu cầu, tâm trạng, lợi ích Vì vậy, sự đa dạng

về đối tượng đòi hỏi người BCV phải có trình độ tri thức về các lĩnh vực chính trị - xã hội, kinh tế, văn hoá, con người, cũng như phương pháp truyền đạt, sự hiểu biết con người sâu sắc

Hai là, công cụ chủ yếu của BCV là ngôn ngữ Quá trình diễn giảng, thuyết phục,

sự cảm hoá mà BCV thực hiện với đối tượng đều qua ngôn ngữ; bằng ngôn ngữ BCV thực hiện quá trình chuyển thông tin đến đối tượng như mục đích đã đặt ra Vì vậy, người BCV phải tích luỹ vốn từ, nắm vững quy luật của ngôn ngữ và đặc điểm văn phong trình bày

Ba là, tính chất hoạt động tuyên truyền miệng của BCV vừa là một khoa học vừa

là một nghệ thuật Trong quá trình tuyên truyền, một mặt, BCV dựa trên những luận cứ

khoa học và thực tiễn để nhìn nhận, phân tích sự việc, hiện tượng, từ đó thuyết phục cảm hoá đối tượng; mặt khác, công tác tuyên truyền phải gắn với thực tiễn, trên cơ sở tổng kết thực tiễn, tổng kết công tác tuyên truyền trong từng thời kỳ cách mạng để giải đáp những vấn đề cuộc sống đặt ra Muốn đạt hiệu quả thì phương pháp và hình thức tuyên truyền phải phù hợp với từng đối tượng và tình hình thực tiễn Điều đó cho thấy, hoạt động BCV

là hoạt động nghệ thuật- nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, nghệ thuật giao tiếp, nghệ thuật diễn thuyết Hoạt động BCV còn có đặc trưng sáng tạo - sáng tạo ra bài giảng của mình (với những nội dung khác nhau chưa sẵn có, biên soạn đề cương nội dung chương trình theo yêu cầu nhiệm vụ chính trị hoặc yêu cầu của người tổ chức) Nhiều khi những nội dung trong trình bày bài giảng là những vấn đề mới, chưa diễn ra nhưng người BCV cần sáng tạo, cần phân tích, dự báo những khả năng sắp xảy ra, đây là một yếu tố khách quan quy định đặc trưng hoạt động BCV - thực hiện hai lần sáng tạo trọng một hoạt động

Là hoạt động vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật, hoạt động BCV không chỉ đòi hỏi tính sáng tạo, sự rèn luyện nghiêm túc, mà còn phải có năng khiếu nghề nghiệp (giao tiếp, sự nhạy cảm chính trị,v.v )

Bốn là, hoạt động BCV khác với hoạt động của các "binh chủng" hợp thành công tác tư tưởng khác, như: hệ thống trường chính trị, báo chí, xuất bản, đài phát thanh,

truyền hình, cổ động trực quan Mỗi "Binh chủng" có đặc điểm riêng, chức năng riêng,

có phương thức tác động riêng, và do đó hiệu quả tác động là không giống nhau So với các "Binh chủng" khác, tác động tuyên truyền miệng của BCV có ưu thế: tiếp xúc trực tiếp với người nghe, biết được phản ứng của người nghe, có khả năng điều chỉnh ngay bài nói của mình cho thích hợp Người BCV có thể gợi ý, trao đổi với người nghe, lấy được ý kiến quần chúng, thực hiện được thông tin hai chiều, do đó có thể giải đáp một cách sinh động, kịp thời vấn đề quần chúng nêu ra mà về lý do nào đó mà các phương tiện khác không công khai rộng rãi Điều quan trọng là do nói với từng tập thể nhỏ, từng người nên BCV phải vận dụng những nội dung chung nhưng phù hợp với từng đối tượng cụ thể

Năm là, BCV cấp uỷ các cấp cũng có những nét đặc thù nhất định BCV Tỉnh uỷ

báo cáo chuyên đề theo từng lĩnh vực BCV phụ trách Do đó hoạt động BCV Tỉnh uỷ thể hiện tính chuyên môn và chuyên sâu rõ rệt ở cơ sở, do tính đặc thù của đối tượng người nghe: trình độ tương đối thấp, đa phần nông dân, đa dạng về nhu cầu nhận thức địa bàn rộng nên lựa chọn BCV cấp uỷ ở cơ sở thường là những người cao tuổi, có uy tín, kinh nghiệm; đa phần những cán bộ đã về hưu tham gia BCV, không nhất thiết là đảng viên trong cấp uỷ Đối với BCV Đảng bộ cấp cơ sở hầu hết là những người đang tham gia cấp

uỷ, trưởng các ngành đoàn thể và một số giáo viên tham gia báo cáo chuyên đề trên tất cả các lĩnh vực do cấp uỷ phân công

Khác với BCV Huyện uỷ, BCV Đảng bộ cấp xã, phường, thị trấn phải không ngừng luân chuyển công tác, thay đổi nội dung báo cáo và lựa chọn phương pháp thuyết trình phù hợp với từng đối tượng Có thể nói, đội ngũ BCV này phải rất năng động, sáng tạo, linh hoạt và nhạy bén Nhưng do đặc thù vậy, nên ở họ có sự hạn chế về tính chuyên môn và chuyên sâu khi báo cáo các chuyên đề, nhất là những chuyên đề không thuộc lĩnh vực mình công tác

Những nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở:

Một là, trình độ nhận thức lý luận chính trị của BCV ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền miệng của họ

Hình thức hoạt động chủ yếu, cơ bản của BCV là tuyên truyền miệng Thông qua

đó cung cấp thông tin, đặc biệt là những thông tin mới, giá trị mới, những thông tin có nội bộ về tình hình quốc tế, trong nước; phổ biến, giải thích các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách lớn, mới, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng, đối ngoại

BCV muốn chuyển tải những thông tin trên đến từng nhóm đối tượng hiểu và nâng cao nhận thức ở họ trước hết phụ thuộc vào trình độ nhận thức lý luận chính trị của BCV Bởi những thông tin mà BCV tuyên truyền là thông tin chính trị - xã hội bao gồm hệ thống phạm trù, khái niệm, quy luật, nguyên tắc, thuật ngữ khoa học của nhiều ngành khoa học, đòi hỏi người BCV phải có trình độ nhận thức lý luận chính trị tương ứng mới

có thể hiểu, nắm được nội dung cơ bản của thông tin chính trị - xã hội Trên cơ sở đó tuyên truyền đến cán bộ, đảng viên và nhân dân

BCV muốn tuyên truyền, muốn nói cho người nghe hiểu được, nắm được nội dung chủ đề mà mình nói thì trước hết BCV phải hiểu sâu sắc nội dung thông tin chính trị - xã hội mà BCV chuẩn bị tuyên truyền BCV chẳng những hiểu thông tin chính trị - xã hội

mà còn có thể biến thông tin đó thành tri thức của mình, thành niềm tin, thành sức mạnh

để khi nói, khi tuyên truyền sẽ có hồn, có sức thuyết phục hơn

BCV khi nói, tuyên truyền nội không chỉ đơn thuần truyền thông tin mà còn truyền đến người nghe tình cảm, niềm tin, quan điểm, lập trường và định hướng hành động đúng đắn Từ đó, người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin một cách giản đơn mà còn nâng lên nhận thức, củng cố niềm tin, nung nấu quyết tâm hành động

Hai là, phương pháp của BCV ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền của họ

Phương pháp tuyên truyền miệng của BCV không chỉ đơn thuần là cung cấp thông tin chính trị - xã hội đến đối tượng bằng phương pháp độc thoại mà là tổng hợp nhiều phương pháp để phân tích, bình luận, làm rõ ý nghĩa nội dung chính trị của các sự kiện,

các nhiệm vụ, các quan điểm, mục tiêu, giải pháp Trên cơ sở lý luận của thông tin chính trị - xã hội, BCV sử dụng những tri thức lý luận khoa học chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tri thức các khoa học khác kết hợp với vốn sống thực tiễn của bản thân mà BCV sẽ phân tích, bình luận làm rõ bản chất của sự vật, hiện tượng, của các khái niệm, phạm trù, luận điểm, quan điểm của chủ đề Từ đó BCV chỉ rõ nguyên nhân, dự báo chiều hướng, khả năng, triển vọng của tình hình, định hướng thông tin, nhất là những thông tin có tính chính trị cao

Bản chất của thông tin chính trị - xã hội mang tính khoa học, khái quát hoá, trừu tượng hoá cao, đòi hỏi BCV khi phân tích, bình luận phải vận dụng các phương pháp khao học như: Phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, lịch sử và lôgíc, so sánh, chứng minh để người nghe hiểu đúng bản chất sự vật, hiện tượng, nội dung tư tưởng của thông tin nhằm thống nhất nhận thức đúng

Thực tiễn đã chứng minh, trình độ nhận thức lý luận chính trị ngang nhau, cùng môi trường thông tin và tiếp nhận lượng thông tin như nhau nhưng có BCV tuyên truyền người nghe dễ tiếp thu, dễ hiểu, hiểu sâu, nắm chắt bản chất vấn đề và có BCV tuyên truyền mà người nghe khó hiểu, không nắm được bản chất vấn đề Điều đó phụ thuộc nhiều vào phương pháp truyền đạt của BCV

Báo cáo viên sử dụng phương pháp nào trong lúc tuyên truyền là phụ thuộc vào đối tượng người nghe về độ tuổi, về giới tính, về trình độ nhận thức, về nhu cầu tiếp nhận thông tin, về không gian và thời gian buổi nói chuyện, ngoài ra còn phụ thuộc vào vai trò, vị trí, tác dụng của thông tin đối với đời sống xã hội

Ba là, phẩm chất, đạo đức, lối sống của BCV cũng ảnh hưởng tới hiệu quả tuyên truyền miệng của họ

BCV là người phát ngôn thông tin chính thức của Đảng và cơ quan Nhà nước do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo BCV là kênh thông tin huyết mạch, là một khâu quan trọng, trực tiếp, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Vì vậy, BCV thực hiện nhiệm vụ không chỉ bằng trí tuệ, năng lực, bản lĩnh, kinh nghiệm mà còn bằng lòng nhiệt tình, tâm huyết, đạo đức, phẩm chất, lối sống gương mẫu, gần gũi, gắn bó với

quần chúng mới có thể thuyết phục, động viên, cổ vũ người nghe, nhằm làm chuyển biến

tư tưởng, từ nhận thức đến hành động theo mục tiêu chính trị đề ra

BCV ngoài trình độ, năng lực, phương pháp trình bày ra còn phải có phẩm chất, đạo đức, lối sống gương mẫu Điều đó sẽ làm tăng thêm uy tín và hiệu lực của lời nói của BCV trước quần chúng BCV phải kết hợp được cả lời nói đi đôi với việc làm Tức là, BCV không chỉ tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến người nghe mà còn phải gương mẫu chấp hành và tự giác thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước Nếu người BCV mà phẩm chất, đạo đức, lối sống chưa gương mẫu thì tuyên truyền đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước quần chúng sẽ không nghe, thậm chí dẫn tới phản tuyên truyền

Đảng ta đã và đang thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong đó có Đảng bộ Cà Mau Qua sơ kết một năm, Ban chỉ đạo Cuộc vận động của tỉnh bước đầu rút ra kết luận là, chất lượng Cuộc vận động tuỳ thuộc rất nhiều vào chất lượng đội ngũ BCV Bởi BCV có hiểu và thấm nhuần tư tưởng, tấm gương, đạo đức của Bác thì khi trình bày mới xúc cảm, mới lay động lòng người, làm chuyển biến từ nhận thức đến hành động của quần chúng Đồng thời, Ban chỉ đạo chọn những BCV mà ngoài chất lượng nhận thức đáp ứng yêu cầu tuyên truyền còn phải có phẩm chất, đạo đức, lối sống gương mẫu trước quần chúng mới phân công tuyên truyền các chuyên đề tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

BCV cũng là một nghề nhưng không phải ai có trình độ, năng lực, phương pháp tốt là làm được nghề này mà còn phải là người gương mẫu Bởi tuyên truyền không chỉ tuyên truyền bằng lời nói, bằng ngôn ngữ của thông tin chính trị - xã hội mà còn tuyên truyền bằng tấm gương người tốt việc tốt - trước hết là tấm gương của chính BCV

Bốn là, việc chuẩn bị đề cương tuyên truyền (bài nói) của BCV sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả tuyên truyền

Đây là công việc cực kỳ quan trọng của BCV Chuẩn bị đề cương chu đáo, đầy đủ nội dung, thông tin là yếu tố đầu tiên quyết định hiệu quả của buổi tuyên truyền Đối với BCV có kiến thức uyên bác thì chỉ cần chuẩn bị bố cục khái quát còn nội dung thông tin

cụ thể thì đã được tích luỹ trong tư duy của BCV Tất nhiên là những người đạt trình độ như thế thì họ đã nghiên cứu nhiều, đọc nhiều, hiểu rộng và có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động tuyên truyền miệng nhưng những BCV có được như thế không nhiều

Do vậy, chất lượng của buổi tuyên truyền phụ thuộc vào việc chuẩn bị đề cương của BCV BCV chuẩn bị đề cương chi tiết thành bài, kể cả những ví dụ minh hoạ cũng như dẫn chứng tư liệu cụ thể, rõ ràng là rất cần thiết Trong quá trình chuẩn bị đề cương, BCV lưu ý trước hết là phải đúng Tức là nội dung thông tin phải đúng quan điểm, đường lối, chính sách và cụ thể Thông tin phải trúng, nghĩa là nói những điều mà người nghe cần quan tâm, cần hiểu sâu vấn đề gì Ngày nay, trình độ hiểu biết của người nghe rất cao Do đó, thông tin của BCV phải chắc lọc, cô đọng, phong phú, nhiều vấn đề, có khi phải đi sâu vào nguồn gốc, diễn biến, xu hướng phát triển Đồng thời khi chuẩn bị đề cương bài nói, BCV phải dự kiến cả những vấn đề mà sau khi trình bày nội dung, người nghe có thể hỏi, có thể chất vấn và dự kiến nội dung trả lời sẽ giúp BCV không bị động và lúng túng BCV nên chuẩn bị đề cương đa dạng phong phú, dài hơn thời gian dự kiến trình bày BCV còn phải chuẩn bị đề cương chi tiết cả phần mở đầu và kết thúc bài nói Phần mở đầu bài nói cực kỳ quan trọng, là phần dọn đường cho những phần tiếp theo sẽ được trình bày Mở bài buổi nói chuyện làm cho người nghe phải chú ý, hứng thú để lắng nghe những nội dung tiếp theo Cho nên phần mở đầu phải được chuẩn bị công phu và kỹ trước với những từ cô đọng, ngắn gọn và đi thẳng vào bài Phần kết thúc buổi nói chuyện của BCV thật sự là phần rất quan trọng Nếu buổi nói chuyện đã tốt rồi thì phần kết thúc gây ấn tượng sẽ tăng thêm giá trị nội dung của buổi thuyết trình

Như vậy, BCV chuẩn bị đề cương chi tiết, đầy đủ nội dung và nội dung được chọn lọc kỹ, đồng thời BCV cũng phải tích hợp kiến thức rộng ở nhiều lĩnh vực để khi trình bày nội dung có thể mở rộng, phân tích sâu, so sánh, đối chiếu làm cho người nghe dễ hiểu và nắm được nội dung cốt lõi của buổi nói chuyện Ngược lại, BCV chuẩn bị đề cương sơ sài, thông tin thiếu sự chọn lọc và khi trình bày không mở rộng vấn đề sẽ làm hoạt động tuyên truyền miệng của BCV đạt hiệu quả rất thấp

1.2.2 Thông tin chính trị - xã hội với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở

Thông tin chính trị - xã hội là chất liệu để BCV tuyên truyền tới cán bộ, đảng viên

và quần chúng nhân dân

Thời đại ngày nay là thời đại thông tin phát triển và chi phối mọi mặt của đời sống

xã hội Không một lĩnh vực nào của cuộc sống lại không cần đến thông tin, đặc biệt là thông tin chính trị - xã hội Sự sai lệnh hay thiếu thông tin nói chung, thông tin chính trị -

xã hội nói riêng sẽ không mang lại thành công cho bất kỳ hoạt động nào Đối với hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV thì thông tin chính trị - xã hội càng trở nên một yếu tố có tầm quan trọng đặc biệt Có thể nói một cách khái quát rằng, quá trình tuyên truyền miệng của BCV nói chung, tuyên truyền đường lối, chủ trương nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như tuyên truyền về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng thực chất là một quá trình mà người BCV tiếp nhận, xử lý thông tin và truyền bá thông tin

Thông tin chính trị - xã hội được xem là nội dung bên trong quan trọng, là phần bắt buộc người BCV dù ý thức hay không cũng phải tự đặt ra và giải quyết Hoạt động tuyên truyền miệng của BCV bao giờ cũng đi từ một số thông tin, những sự kiện nhằm chứng minh vai trò của thông tin chính trị - xã hội đối với hoạt động của con người Chúng ta biết rằng các thông tin chính trị - xã hội được xây dựng lên từ thông tin bằng con đường quy nạp, khái quát hoá, tổng hợp những phản ảnh phong phú của các lĩnh vực của đời sống xã hội Thông tin chính trị - xã hội và thực tiễn cuộc sống có quan hệ biện chứng Thực tiễn cuộc sống là cứ liệu hình thành nội dung thông tin chính trị - xã hội Thông tin chính trị - xã hội tác động tới thực tiễn cuộc sống của xã hội, thúc đẩy xã hội phát triển tích cực

Thông tin chính trị - xã hội là nguồn chất liệu mà thiếu nó quá trình hoạt động tuyên truyền miệng của BCV không thể thực hiện được Chất lượng hiệu quả của bài nói, của buổi tuyên truyền được bảo đảm bằng những thông tin chính trị - xã hội làm nên nó Thông tin chính trị - xã hội là một bộ phận không thể tách rời của hành động tuyên truyền miệng Thông tin chính trị - xã hội là nội dung mà hoạt động tuyên truyền của BCV phải đảm nhận trong quá trình thực hiện chức năng truyền đạt Thông tin chính trị - xã hội là

nội dung cốt lỗi của một bài nói, buổi tuyên truyền đồng thời là linh hồn của chính quá trình tuyên truyền miệng

Thông tin chính trị - xã hội là kết quả của sự phản ánh hiện thực, do vậy thông tin

là yếu tố động Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của thông tin giúp con người tiếp nhận thông nhanh, nhiều chiều, trình độ nhận thức của con người nói chung của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, đoàn thể và nhân dân khá cao, BCV phải dày công nghiên cứu, đi sâu vào quá trình phát triển cơ sở của chính trị xã hội, sự thay đổi chuyển biến của đời sống xã hội để khai thác xử lý thông tin nhiều mặt Từ đó BCV mới có thể hiểu thông tin chính trị - xã hội trên nhiều khía cạnh, có cơ sở khoa học Trên cơ sở đó, BCV mới truyền đạt cho người nghe hiểu

Thông tin chính trị - xã hội là một trong những thành tố và là nội dung chính trong hoạt động tuyên truyền của BCV Đồng thời thông tin chính trị - xã hội đặt ra yêu cầu BCV phải hoàn thiện phương pháp hình thức và phương tiện tuyên truyền của mình.Tuyên truyền đường lối Nghị quyết, chính sách của Đảng có hiệu quả hay không biểu hiện ở năng lực nhận thức, xử lý thông tin và phương pháp truyền đạt thông tin của BCV Trong đó, phương pháp có thể làm tăng hoặc giảm giá trị của nội dung thông tin chứ không thể biến có thành không, không thành có được Trong quá trình tuyên truyền miệng của mình, BCV căn cứ vào lượng thông tin chính trị - xã hội cần truyền đạt mà quyết định phương pháp truyền đạt của mình cho đạt hiệu quả

Chính thông tin chính trị - xã hội mà người nghe lĩnh hội được là tiêu chí để đánh giá buổi tuyên truyền của BCV Không thể có một buổi tuyên truyền thuyết phục nếu thông tin mà BCV truyền đạt nghèo nàn, đơn điệu Không thể có BCV giỏi nếu như BCV chỉ nói lại những thông tin chính trị - xã hội trong nghị quyết, chỉ thị đã có, trong tài liệu không có sự mở rộng, so sánh, phân tích sâu và chứng minh bằng những thông tin, sự kiện sinh động của thực tiễn Tất nhiên cũng không có một đề cương tuyên truyền miệng tốt khi BCV đưa vào nội dung đề cương tuyên truyền lượng thông tin không hợp lý, thông tin không bảo đảm tính khách quan, không tuân thủ một trật tự lôgíc của vấn đề Đối với đề cương tuyên truyền thông tin chính trị - xã hội, nếu BCV không kịp thời nắm bắt thông tin, không đặt vấn đề và lý giải cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn những quan

điểm, chủ trương và giải pháp và tính khả thi của nó thì sẽ tạo nên hiệu ứng tiêu cực đối với người nghe, thậm chí chỉ một thông tin sai, sự kiện lạc hậu thì cũng tạo nên sự thiếu tin tưởng đối với người nghe

Thông tin chính trị - xã hội thông qua công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV là nguồn thông tin chính thống, thiết thực liên quan tới nhân dân ở cơ sở

Ngày nay, công nghệ thông tin phát triển nhanh, đa dạng, nhiều chiều giúp con người nắm bắt thông nhanh, kịp thời phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động vui chơi giải trí, hoạt động chính trị - xã hội Đối với các thành phố, trung tâm kinh

tế, chính trị, văn hoá ở từng địa phương thì phương tiện và điều kiện truyền tin đến con người càng nhanh hơn Đồng thời trình độ tiếp nhận và xử lý thông tin của họ cũng được nâng lên không ngừng Tuỳ theo nhu cầu của từng nhóm đối tượng mà họ quan tâm, tiếp nhận khai thác thông tin lĩnh vực nào đáp ứng cho hoạt động có mục đích của họ

Chính đảng của giai cấp lãnh đạo ở mỗi quốc gia thể hiện vai trò lãnh đạo của mình bằng cương lĩnh, đường lối chính trị Thông qua cương lĩnh, đường lối chính trị mà chính đảng của nước đó lãnh đạo, điều hành, quản lý mọi mặt của đời sống xã hội Muốn vậy, cương lĩnh, đường lối chính trị đó phải được tuyên truyền phổ biến đến mọi cá nhân trong xã hội Mỗi cá nhân dù tự giác hay không tự giác cũng phải tiếp nhận và thực hiện cương lĩnh đường lối chính trị đó Đồng thời thông qua quyền lực của bộ máy Nhà nước thì cương lĩnh đường lối chính trị được triển khai thực hiện trong xã hội

Đối với nước ta, Đảng cộng sản Việt Nam là nhân tố lãnh đạo hệ thống chính trị và toàn xã hội thực hiện đường lối đổi mới vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ, cương lĩnh của Đảng cộng sản Việt Nam vẫn là cương lĩnh của cả một dân tộc quyết xây dựng đất nước hoá độ lên chủ nghĩa xã hội Trong lúc chủ nghĩa xã hội thế giới lâm vào thoái trào, biết bao nhiêu trao đảo trong đầu óc cùng với những thoái lui, trốn chạy, chối bỏ đối với chủ nghĩa xã hội đang lan tràn ở nhiều nơi,

ở nhiều nước, thì sự khẳng định ấy đã thể hiện một bản lĩnh chính trị vững

vàng của Đảng và nhân dân ta trước những thách thức chưa từng thấy [34, tr.38]

BCV là người phát ngôn chính thức của Đảng và cơ quan Nhà nước do Ban Tuyên giáo của cấp uỷ quản lý và chỉ đạo Thông qua công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV thì nguồn thông tin chính trị - xã hội nói chung, đường lối, Nghị quyết của Đảng mới trở thành nguồn thông tin chính thống thiết thực liên quan tới nhân dân ở cơ sở Giao thông đi lại ở ấp, xã Cà Mau chủ yếu là đường thuỷ, phương tiện thông tin cung cấp thông tin cho nhân dân chủ yếu là radio, tivi, điện thoại Do đó, thông tin chính trị - xã hội đến với nhân dân thường xuyên thiếu, không đầy đủ, thiếu hệ thống nên nhận thức của nhân dân ở cơ sở về đường lối, nghị quyết của Đảng còn hạn chế Trong khi hoạt động chống phá của các thế lực thù địch rất quyết liệt, đặc biệt trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá Chúng ra sức xuyên tạc, bôi nhọ, phủ nhận thành quả cách mạng, làm mất uy tín của Đảng, lôi kéo nhân dân về phía họ nhằm tạo lực lượng chống Đảng, chống chế độ bằng tài liệu, truyền đơn, băng, đĩa và các chiến thuật “rỉ tai”

Thông tin chính trị - xã hội nói chung, đường lối, nghị quyết của Đảng nói riêng thông qua công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV là nguồn thông tin chính thống giúp nhân ở cơ sở nhận thức đúng về tình hình kinh tế- xã hội, an ninh- quốc phòng, đời sống chính trị của cả nước, của địa phương để nhân dân phản bác chống lại thông tin sai trái Do vậy, các cấp, nhất là cơ sở phải tổ chức thường xuyên những cuộc tuyên truyền cung cấp những thông tin chính trị - xã hội chính thống cho nhân dân Nếu BCV, phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền, cung cấp thông tin chính trị xã hội chính thống cho nhân dân không thường xuyên, không đầy đủ và kịp thời thì các thế lực thù địch có cơ hội và thời gian để tuyên truyền, phổ biến thông tin sai trái vào nhân dân

Thông tin chính trị - xã hội thông qua công tác tuyên truyền của đội ngũ BCV góp phần nâng cao nhận thức chủ trương, đường lối của Đảng chính sách pháp luật của Nhà nước cho quần chúng nhân dân ở cơ sở

Trong Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh viết:

Nhân dân lao động ta ở miền xuôi cũng như ở miền núi đã bao đời chịu đựng gian khổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức, bóc lột, lại kinh qua

nhiều năm chiến tranh Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng, Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hoá, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân [60, tr.34]

Để phát triển kinh tế và văn hoá nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân, Đảng, Nhà nước phải tập trung phát triển kinh tế và nâng cao trình độ dân trí Đặc biệt là phải tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho nhân dân hiểu để nhân dân ta sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Thông tin chính trị - xã hội nói chung, đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước nói riêng, thông qua công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân Bởi thông tin chính trị - xã hội nói chung, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nói riêng là chất liệu để BCV tuyên truyền tới nhân dân

Thông qua công tác tuyên truyền miệng của BCV sẽ nâng cao được nhận thức của nhân dân về đường lối đổi mới đất nước do Đảng cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, qua hơn 20 năm đổi mới đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử Đường lối ngoại giao của nước ta độc lập tích cực, chủ động, đa phương hoá, đa dạng hoá trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ Việt Nam đã và đang tiếp tục hội nhập kinh tế quốc tế Đặc biệt là nâng cao nhận thức của nhân dân về nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước có liên quan trực tiếp đến sản xuất kinh doanh, đời sống, sinh hoạt của nhân dân, của đất nước và của địa phương Các phương tiện của thông tin đại chúng cũng là kênh phổ biến nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật đến nhân dân nhưng nhân dân có hiểu sâu, nắm chắc được nội dung chính phải qua sự phân tích, so sánh, đánh giá, định hướng của BCV Đồng thời nhân dân còn được thảo luận, chất vấn, đối thoại với BCV để hiểu đúng thông tin chính trị - xã hội

Thông tin chính trị - xã hội thông qua công tác tuyên truyền miệng của đội ngũ BCV góp phần giúp nhân dân nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá

Để thực hiện công tác tuyên truyền miệng một cách có hiệu quả, mọi BCV đều phải xuất phát từ một điểm đứng chung Đó chính là quan điểm chính trị của người chiến sĩ cộng

sản Khoa học lý luận là môn khoa học có tính khái quát, trừu tượng hoá cao Thành tựu của

nó dựa vào thành tựu của các môn khoa học khác Nói một cách hình tượng, khoa học lý luận Mác - Lênin phải dựa vào các khoa học (theo nghĩa là nắm bắt những tri thức của các môn khoa học), để mà đi trước các khoa học (theo nghĩa là hình thành thế giới quan và phương pháp luận cho chính các khoa học đó) Nghiên cứu, giảng dạy lý luận Mác - Lênin

và tuyên truyền đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng mà không đứng trên những thành tựu của các ngành khoa học thì không thể hoàn thành nhiệm vụ của BCV

Ngoài việc nắm bắt những thông tin khoa học, BCV còn phải bám sát những sự kiện thời sự, chính trị xã hội đang diễn ra Nếu xa rời điều đó, thì cũng có nghĩa là thông tin chính trị - xã hội đã mất đi nhựa sống Minh hoạ những nguyên lý trừu tượng, quan điểm, giải pháp của Đảng bằng thông tin; thực tiễn là thực hiện việc liên hệ lý luận với thực tiễn, làm sáng rõ lý luận và đồng thời hướng lý luận về việc giải quyết những vấn đề

cụ thể của thực tiễn Sức hấp dẫn của một bài giảng lý luận cũng như bài tuyên truyền về đường lối, nghị quyết của Đảng là ở chỗ người BCV biến cái trừu tượng nhất thành cái cụ thể sinh động và nâng cái cụ thể sinh động thành cái trừu tượng nhất

Tuyên truyền đường lối, Nghị quyết của Đảng chính sách của Nhà nước là tham

dự vào cuộc đấu tranh chống “diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực tư tưởng-văn hoá Thông qua hoạt động tuyên truyền, BCV phê phán những quan điểm sai trái, phi khoa học, chống lại chủ nghĩa Mác - Lênin, chống Đảng, Nhà nước, bôi nhọ tư tưởng Hồ Chí Minh

và phá hoại con đường cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đang đi tới Chúng ta biết rằng, hiện nay kẻ thù tư tưởng của chúng ta đang ráo riết tấn công vào hệ tưởng Mác - Lênin, xuyên tạc, nói xấu Đảng ta bằng cách phát tán tài liệu, thông tin vào nước ta bằng nhiều con đường nhằm bẻ cong, phủ định giá trị của lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận thành quả cách mạng của nhân dân ta, gây ảnh hưởng hệ

tư tưởng của chúng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân nhất là trong giới học sinh sinh viên Cán bộ, đảng viên, nhân dân ở Cà Mau với những đặc thù về địa lý, giao thông đi lại khó khăn, hạn chế về khả năng tiếp nhận, khai thác thông tin họ có thể dễ dàng tiếp cận nguồn thông tin đó Do chưa đủ thông tin chính trị - xã hội, trình độ học vấn thấp, đời sống vật chất còn khó khăn nên thường dao động trong tư tưởng chính trị là nguy cơ khó

tránh khỏi nếu BCV không phân tích và chỉ ra được tính phi khoa học, chỉ ra mục đích, nguyên nhân, bản chất của những lập luận sai lầm, phản động đó Muốn vậy, BCV chỉ với niềm tin, lý tưởng và tình cảm cách mạng thôi chưa đủ Cuộc luận chiến tư tưởng này đòi hỏi phải dựa trên tri thức, hiểu biết về đối tượng, nghĩa là phải có thông tin về đối tượng, về nguồn gốc hệ tư tưởng và các quan điểm mà đối tượng đưa ra Người xưa có câu: "Biết mình biết ta, trăm trận trăm thắng", nếu không có thông tin hoặc thông tin sai, thông tin không đầy đủ, thông tin qua lăng kính trung gian thì BCV không thể hoàn thành được nhiệm vụ của mình Thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về những quan điểm trái với chủ nghĩa Mác - Lênin có vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính chiến đấu, sức phê phán, tính cách mạng trong một bài tuyên truyền miệng Đồng thời, thông tin chính xác, đầy đủ, phản ánh một cách đa dạng, nhiều chiều các sự kiện và quá trình xã hội còn có vai trò quan trọng trong việc giúp cho BCV có cách nhìn toàn diện hơn về chính chủ nghĩa Mác

- Lênin, có hiểu biết sâu sắc hơn các khái niệm, phạm trù, nguyên lý của chủ nghĩa Mác Lênin, mục tiêu, quan điểm, giải pháp của Đảng đối với những vấn đề bức xúc của xã hội Thông tin vốn là "cái đa dạng được phản ánh" Thông tin đa dạng, đa chiều, phản ánh chính xác về các sự kiện hiện tượng và quá trình xã hội đưa lại cho BCV nhận thức khách quan, đầy đủ hơn về con đường lịch sử mà chúng ta phải vượt qua, phải đi tới vì mục tiêu chủ nghĩa xã hội Đó là con đường đầy gian nan, thử thách, nhiều bước quanh co, thăng trầm nhưng cũng đầy vinh quang mà mỗi BCV đang góp công bảo vệ và xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng

BCV xem nhiệm vụ không ngừng tự bổ sung hoàn thiện mình, đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, hệ tư tưởng đối lập để tự bảo vệ và phát triển là nhiệm vụ thường xuyên và là quy luật tồn tại của chính mình Để thực hiện nhiệm vụ đó, không thể không thực hiện trên cơ sở sử dụng thông tin một cách đúng đắn, khoa học và hiệu quả, nhất là thông tin chính trị-xã hội

Tuyên truyền vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật Là một loại hình lao động gian khổ, công phu, đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao Để có một bài tuyên truyền tốt nói riêng, một quá trình tuyên truyền miệng, giảng dạy chất lượng đối với khoa học Mác - Lênin nói chung đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng nói riêng cần được

đảm bảo bởi rất nhiều yếu tố Thông tin là một trong những yếu tố điều kiện đó Hơn thế nữa, hoạt động sáng tạo khoa học của đội ngũ BCV, cán bộ giảng dạy lý luận Mác - Lênin thực chất đã là một quá trình thu nhận, giải mã thông tin để tạo thành tri thức trên

cơ sở đó truyền đạt lai cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Từ trong bản chất hoạt động sáng tạo khoa học đó thông tin chính trị - xã hội, thông tin tri thức đã đóng vai trò nền tảng, là cái không thể thiếu của bất kỳ một chủ thể hoạt động nào Với chủ thể hoạt động BCV, điều đó càng không thể phủ nhận Thông tin chính trị - xã hội vì vậy mà cũng trở thành nguyên liệu, trở thành tiêu chí đánh giá chất lượng của một bài tuyên truyền miệng của BCV

Chương 2 Phát huy vai trò thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở tỉnh cà mau - thực trạng

và giải pháp

2.1 Thực trạng môi trường thông tin chính trị - xã hội và vấn đề phát huy vai trò thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên

2.1.1 Môi trường thông tin - xã hội ở cơ sở tỉnh Cà Mau

Môi trường thông tin chính trị - xã hội là nơi tiếp nhận và cung cấp thông tin cho BCV, đồng thời thực hiện chức năng chu chuyển thông thông, quyết định nhịp độ nhanh, chậm của quá trình chu chuyển thông tin đó Môi trường thông tin chính trị - xã hội của BCV là nói đến các yếu tố: Nguồn thông tin, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động thông tin và cơ chế quản lý, vận hành thông tin

2.1.1.1 Nguồn thông tin

Nguồn thông tin chính trị - xã hội ở nước ta hiện nay được nhận xét, đánh giá theo hai hướng khác nhau:

- Hướng thứ nhất cho rằng nguồn thông tin chính trị - xã hội ở nước ta vô cùng phong phú, đa dạng Đánh giá này xuất phát từ việc xem xét nguồn thông tin chính trị -

xã hội trong mối quan hệ với thời đại thông tin đang diễn ra mạnh mẽ trên các lĩnh vực

Trong điều kiện đó, BCV được thừa hưởng và có cơ hội tiếp xúc với khối lượng thông tin lớn, phong phú, đa dạng trên mỗi lĩnh vực của cuộc sống và khai thác ở mức độ ngày càng cao

- Hướng thứ hai cho rằng nguồn thông tin chính trị - xã hội cho hoạt động của BCV vẫn còn nghèo nàn, lạc hậu Tài liệu mà BCV tiếp cận chủ yếu là sách lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, văn kiện của Đảng, còn thông tin chính trị -

xã hội khác thì chưa được cập nhật thường xuyên Vì vậy, nội dung thông tin cho BCV hoạt động còn đơn điệu, một chiều, chưa đáp ứng được công tác truyền miệng trong tình hình mới

Như vậy, mỗi hướng nhận xét, đánh giá trên xuất phát từ góc độ khác nhau về thông tin chính trị - xã hội cho BCV Chúng ta biết rằng thông tin phục vụ trực tiếp cho công tác truyền miệng của BCV là thông tin chính trị - xã hội ở phương diện phản ảnh cái đa dạng của các quan hệ xã hội, với sự hỗ trợ tối đa của các phương tiện thông tin hiện đại ngày nay, cùng với sự tác động mạnh mẽ của quá trình toàn cầu hoá thông tin đã tạo nên nguồn thông tin chính trị - xã hội vô cùng đa dạng, phong phú Nguồn thông tin

đó hình thành, lưu chuyển một cách khách quan trong xã hội Xét ở phương diện khoa học quản lý, chúng ta đang có một tiềm lực thông tin vô cùng phong phú, đa dạng có thể đảm bảo cho hoạt động của BCV với hiệu quả cao nếu tiềm lực thông tin đó được khai thác và sử dụng hợp lý Song để có thể huy động được tiềm lực thông tin dồi dào vào hoạt động tuyên truyền miệng của BCV còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Trong đó phải kể đến cơ sở vật chất phục vụ thông tin, cơ chế khai thác và phổ biến thông tin Phụ thuộc vào khả năng khai thác, sử dụng và phát huy vai trò của thông tin chính trị - xã hội của BCV

2.1.1.2 Thực trạng về cơ sở vật chất phục vụ thông tin

Cơ sở vật chất, trang thiết bị thông tin phục vụ công tác tuyên truyền của BCV có

sự mâu thuẫn giữa yêu cầu trang bị với thực trạng trang thiết bị thông tin ở cơ sở

Cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện nay diễn ra rộng khắp đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật và các phương tiện thông tin Sự

năng xử lý thông tin một cách nhanh chống, chính xác với tốc độ xử lý và khả năng lưu giữ, truyền tải thông tin máy vi tính đã tạo nên xa lộ thông tin toàn cầu Với khả năng to lớn của công nghệ thông tin đã tạo sự phát triển có tính bùng nổ của cách mạng viễn thông điện thoại, internet, phát thanh, truyền hình cáp điều này tạo khả năng kết nối rộng rãi và mạnh mẽ giữa các vùng, các quốc gia, các khu vực và báo cáo viên có thể tiếp cận với thông tin mới nhất một cách nhanh chống, chính xác, kịp thời có hiệu quả

Cùng với quá trình phát triển của công nghệ thông tin, thông tin được truyền phát trong xã hội với nhiều kênh thông tin khác nhau, phương tiện truyền thông tin, cách thức truyền thông tin khác nhau tạo nên một môi trường thông tin phong phú, đa dạng Cùng với nó là tốc độ chu chuyển thông tin xã hội diễn ra nhanh chống, giá trị và sức của thông tin tăng lên rất nhiều Một trong những đặc điểm đánh giá giá trị của thông tin nói chung, thông tin chính trị - xã hội nói riêng chính là tính thời sự của nó Ngày nay, qua mạng thông tin hiện đại, con người có thể có ngay được thông tin phản ảnh một sự kiện vừa mới diễn ra ở một nơi khác, khu vực khác, nước khác Hàng rào không gian và tính hạn chế về thời gian của sự chuyển giao thông tin đã được khắc phục

Tính ưu việt mà môi trường thông tin có thể vươn tới không thể phủ nhận Thực trạng cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ thông tin cho BCV ở tỉnh Cà Mau, nhất là ở cơ sở còn nhiều bất cập Mặc dù cơ sở vật chất cho công tác thông tin đã và đang trong quá trình hiện đại hoá với nhịp độ nhanh Song để phục vụ đối tượng là BCV thì hệ thống này còn nhiều bất cập Hệ thống các dịch vụ công cộng phát triển không đồng đều, chưa có

cơ sở dữ liệu phù hợp cho công tác quản lý và cung cấp thông tin chính trị - xã hội Nguồn thông tin chính trị - xã hội rất ít ỏi Giá cước dịch vụ thông tin ở cơ sở Cà Mau còn cao Tình trạng thiếu đồng bộ, lạc hậu không đáp ứng yêu cầu thu thập thông tin cho BCV còn phổ biến ở cơ sở tỉnh Cà Mau Nơi cơ sở vật chất lạc hậu không đáp ứng nhu cầu thu thập thông tin, xử lý thông tin của BCV, song có nơi cơ sở vật chất hiện đại thì trình độ cán bộ sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật chưa ngang tầm nên dẫn đến tình trạng lãng phí, không phát huy được vai trò của cơ sở, vật chất, kỹ thuật phục vụ tuyên truyền

Các cơ quan thông tin, tổ chức thực hiện việc tạo lập các nguồn thông tin, nhất là thông tin chính trị - xã hội chưa được đầu tư thoả đáng, cơ sở vật chất còn thiếu, chưa

đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế ở hầu hết cơ sở tỉnh Cà Mau hiện nay, việc đầu tư trang thiết bị phụ vụ nhu cầu tiếp cận và phổ biến thông tin cho BCV còn rất nhiều hạn chế Hệ thống bưu điện văn hoá chủ yếu là phục vụ nhu cầu liên lạc trong nhân dân

Cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ cho hoạt động thông tin chính trị - xã hội rất thiếu Thông tin chính trị - xã hội mà cơ sở có được chủ yếu là bằng văn bản cấp trên gửi qua bưu điện hoặc qua fax Ngày nay, yêu cầu mới đặt ra đối với công tác thông tin là đồng thời với việc thực hiện các phương thức thông tin truyền thống, cần phải đổi mới và ứng dụng các công nghệ thông tin hiện đại Tuy vậy, ở cơ sở tỉnh Cà Mau, cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ cho công tác thông tin chưa được đáp ứng đầy đủ Trên địa bàn thành phố Cà Mau là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của tỉnh, không phải cơ quan nào cũng có máy tính nối mạng, ở cơ sở thì càng chưa được trang bị rộng rãi Tại xã Tân Phú (huyện Thới Bình), xã Tân Hưng Đông (huyện Cái Nước) tỉnh Cà Mau là hai xã chỉ đạo điểm xây dựng bộ máy tuyên giáo, BCV, cộng tác viên dư luận xã hội của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ thì cơ sở vật chất, kỹ thuật rất thiếu Tại trụ sở của xã (Đảng uỷ, Uỷ ban nhân dân) cũng chỉ có 01 máy tính nối mạng và một máy fax, vài điện thoại cố định, máy photocopy Máy vi tính nối mạng chủ yếu là nhận thông tin cấp trên phục vụ cho quản lý hành chính Nhà nước Điều kiện để BCV có thể khai thác thông tin từ mạng, sử dụng các trang thiết bị hiện đại để khai thác thông tin rất thiếu, yếu Thu nhập từ phụ cấp, bồi dưỡng BCV cơ sở rất thấp, nên không phải BCV nào cũng có khả năng chi trả dịch

vụ khai thác thông tin chính trị - xã hội phục vụ công tác tuyên truyền miệng Nguồn thông tin mà BCV sử dụng chủ yếu là dựa vào nguồn thông tin mà cấp trên cung cấp bằng văn bản Do vậy, hiện tượng khá phổ biến hiện nay ở cơ sở là công tác tích luỹ tư liệu, cập nhật thông tin phục vụ tuyên truyền miệng của BCV là “cắt, dán” những thông tin trên sách, báo, tạp chí Do cơ sở vật chất còn thiếu, trang thiết bị phục vụ công tác thông tin lạc hậu, BCV phải tốn rất nhiều thời gian cho việc khai thác thông tin, sưu tầm, tích luỹ tư liệu, mới có thể biên soạn hoàn thành đề cương, bài nói có hiệu quả Thực trạng này ảnh hưởng đến năng lực tiếp nhận, xử lý thông tin để hình thành tri thức mới trong quá trình hoạt động và nghiên cứu của BCV ở cơ sở tỉnh Cà Mau

2.1.1.3 Thực trạng về cơ chế quản lý, vận hành thông tin cho báo cáo viên hoạt động

Thời kỳ bao cấp, môi trường thông tin chủ yếu mang tính chất một chiều - thông tin những ưu điểm, thành tựu trên các lĩnh vực của đời sống xã hội và chủ yếu là thông tin ở các nước xã hội chủ nghĩa Sự phản ánh không đa dạng cùng với cơ chế quản lý, vận hành thông tin mang tính tập trung quan liêu theo tính chất cấp phát đã hạn chế rất lớn đến khả năng phát huy vai trò thông tin đối với công tác tuyên truyền miệng của BCV Biểu hiện của cơ chế quản lý, vận hành thông tin dưới hình thức cấp phát, xin cho một cách chủ quan, duy ý chí, cung cấp thông tin cho BCV không thật sự bắt nguồn từ nhu cầu của đối tượng, của BCV, của sự phát triển nhận thức lý luận của con người nói chung

mà theo kế hoạch của trên chỉ đạo, hướng dẫn, phân bổ thông tin định sẵn Chẳng hạn, khi có một chỉ thị, nghị quyết, cấp trên xây dựng kế hoạch cung cấp thông tin cho đối tượng nào tuỳ theo mức độ mật của chỉ thị, nghị quyết đó Do cơ chế quản lý vận hành thông tin nên có loại thông tin mật chỉ được cung cấp cho cán bộ chủ chốt, có loại thông tin được cung cấp rộng rãi Thời kỳ trước đổi mới, thông thường thông tin chính trị - xã hội nhất là chỉ thị, nghị quyết của Đảng chỉ được cung cấp đến đảng viên Vì vậy, có loại thông tin mật không được cung cấp cho BCV nhưng các thế lực thù địch đã khai thác được loại thông tin mật này qua các phương tiện kỹ thuật hiện đại

Từ cơ chế quản lý, vận hành thông tin trên, BCV tiếp nhận, khai thác thông tin một chiều, tuyên truyền một chiều, sản phẩm của quá trình tuyên truyền cũng mang tính một chiều, thụ động, lạc hậu Đó cũng chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng lạc hậu về nhận thức của cán bộ, đảng viên, nhân dân ta kéo dài nhiều năm “Nhận thức của chúng ta về chủ nghĩa xã hội có nhiều quan niệm lạc hậu, nhất là những quan niệm về công nghiệp hoá, về cải tạo xã hội chủ nghĩa, về quản lý kinh tế, về phân phối lưu thông” [46, tr.239]

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nhiều yêu cầu mới trên các lĩnh vực được đặt ra, đặc biệt là đổi mới tư duy, đổi mới lý luận, đổi mới nhận thức phù hợp với tiến trình phát triển khách quan của thời đại Để nhận thức của cán bộ, đảng viên, nhân dân theo kịp tiến trình đổi mới, đòi hỏi cơ chế quản lý, vận hành thông tin phải đổi mới tương

ứng, nhất là vấn đề đảm bảo thông tin cho BCV tuyên truyền miệng phải được đồng bộ, thuận lợi “Phát triển mạnh và nâng cao chất lượng thông tin, tạo thuận lợi cho việc tiếp nhận thông tin khoa học và kinh tế từ ngoài nước” [17, tr.15] Từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, nhất là từ khi Liên Xô sụp đổ, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa

ở Đông Âu lâm vào thoái trào, trước yêu cầu đổi mới tư duy một cách toàn diện, vấn đề

mở rộng môi trường thông tin, cơ chế quản lý, vận hành thông tin cũng năng động hơn, dân chủ hơn Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với những đặc điểm của

nó tác động lên mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó cơ chế quản lý và vận hành thông tin Nó tác động trực tiếp lên hoạt động thông tin, đến các quá trình từ thu thập, xử lý, phổ biến thông tin, các quy luật kinh tế khách quan của nền kinh tế thị trường đã được vận dụng trong các quá trình hoạt động của công tác thông tin Trong đó có vấn đề BCV

và nâng cao chất lượng tuyên truyền của BCV

Đường lối đổi mới mà chúng ta đang thực hiện là một quá trình đổi mới toàn diện trên các lĩnh vực, mọi mặt của đời sống xã hội Một trong những nội dung của cuộc đổi mới đó là thực hiện dân chủ hoá Quá trình dân chủ hoá có thể coi là một trong những yêu cầu của công tác thông tin nói chung, thông tin phục vụ tuyên truyền miệng của BCV nói riêng Thông tin chính trị - xã hội từ chỗ chỉ được cấp, từ chỗ theo nhu cầu chuyển sang thành quyền thông tin và quyền được thông tin Quyền được thông tin đánh dấu kết quả của quá trình dân chủ hoá và biểu hiện của trình độ dân chủ trong xã hội Yêu cầu đổi mới đặt ra công tác thông tin phải đảm bảo được quyền thông tin cho BCV Mặt khác, công tác thông tin phải đảm bảo tính thời sự, định hướng tốt cho hoạt động tuyên truyền miệng của BCV Chính quá trình đổi mới đã tạo ra cơ chế quản lý thông tin và vận hành thông tin thông thoáng, mang tính chủ động hơn Đồng thời không chỉ thông tin một chiều từ trên xuống mà còn thông tin từ dưới lên Thông qua buổi tuyên truyền của BCV

mà đối tượng được tuyên truyền lại thông tin lại những tâm tư, tình cảm, bức xúc, kiến nghị, yêu cầu, nhu cầu được thông tin thời gian tới Qua công tác tiếp dân, qua họp, qua thư góp ý mà BCV cũng nắm được lượng thông tin phong phú trong thực tiễn cuộc sống

từ cơ sở lên Đồng thời, nơi nào thực hiện tốt qui chế dân chủ ở cơ sở thì nơi đó, thông tin trên xuống, thông tin dưới lên rất thiết thực và hiệu quả

Ngoài những thuận lợi cơ bản nêu trên, môi trường thông tin chính trị-xã hội ở Cà Mau còn những tồn tại: Thông tin đa dạng, nhiều chiều, phong phú nhưng thiếu cơ chế phân loại và chưa có hiệu quả nên quyền thông tin và quyền được thông tin của BCV còn hạn chế Cơ chế quản lý và vận hành thông tin hiện nay còn nặng tính cấp phát Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đầu tư kinh phí mua tài liệu, sách, tạp chí, khai thác thông tin chính trị - xã hội cung cấp cho BCV cơ sở Do kinh phí ở cơ sở còn hạn chế nên BCV chủ yếu

là sử dụng nguồn thông tin cấp trên cung cấp, ít có cơ sở nào chi thêm kinh phí cho BCV mua sách, tài liệu tham khảo để bổ sung thông tin các lĩnh vực khác làm phong phú bài tuyên truyền Hay nói cách khác, BCV ở cơ sở chưa chủ động được kinh phí để chủ động mua tài liệu, sách tham khảo, tạp chí theo yêu cầu nâng cao chất lượng nội dung tuyên truyền trong tình hình mới Ngoài cơ chế cung cấp thông tin qua tài liệu, sách, tạp chí báo cáo viên, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ còn cung cấp thông tin chính trị - xã hội cho BCV cơ

sở qua hội nghị báo cáo viên định kỳ, cơ chế này sẽ cung cấp thông tin chính trị - xã hội mới, mang tính thời sự, phong phú được cập nhật cho BCV nhưng kinh phí lớn nên cũng tuỳ thuộc vào tính cấp bách của thông tin chính trị - xã hội cần tuyên truyền, phổ biến nhanh đến cán bộ, đảng viên và nhân dân mà tổ chức hội nghị BCV

Hoạt động tuyên truyền miệng của BCV nói chung, BCV ở cơ sở nói riêng có vai trò rất quan trọng trong việc định hướng nhận thức chính trị, tư tưởng, vạch trần âm mưu phá hoại, thủ đoạn xuyên tạc, bôi nhọ của các thế lực thù địch Thực hiện nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu BCV phải có quyền được thông tin một cách đầy đủ, chính xác về những quan điểm sai trái đó Trên thực tế, dù môi trường thông tin được mở rộng nhưng BCV ở

cơ sở vẫn ít được tiếp cận nguồn thông tin này Vì vậy, BCV ở cơ sở Cà Mau khi phê phán những quan điểm sai trái vẫn phải sử dụng nội dung phê phán trong các tài liệu được phổ biến, lưu hành vừa lạc hậu, vừa thiếu tính thời sự Thậm chí có thời kỳ dài là sách, tài liệu của bọn phản động, của thế lực thù địch ta thu được đều thiêu huỷ hoặc không cho BCV tiếp cận, khai thác Lẽ ra, những tài liệu, thông tin đó phải được cung cấp cho BCV tham khảo nghiên cứu để tìm hiểu âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù để có phương pháp mà tuyên truyền phản bác Qua khảo sát thực tế, BCV ở cơ sở Cà Mau chưa được cung cấp đầy đủ lượng thông tin chính thống và cả thông tin phản diện Trong quá

trình hoạt động tuyên truyền miệng, BCV giảng giải thông tin chính trị - xã hội chính thống và liên hệ, đối chiếu vạch trần những luận điệu xuyên tạc, sai trái làm cho bài tuyên truyền có tính hấp dẫn hơn, kết quả về mặt nhận thức chính trị tư tưởng của người nghe sâu hơn và tính chiến đấu trong bài tuyên truyền mạnh mẽ hơn Chính sự định kiến nêu trên dẫn đến sự hạn chế trong cơ chế vận hành thông tin trong môi trường thông tin xã hội nói chung, thông tin chính trị - xã hội nói riêng và hiệu quả của công tác tuyên truyền miệng mới đạt được một nửa: Tuyên truyền thông tin chính trị - xã hội chính thống BCV nói chung, BCV ở cơ sở Cà Mau nói riêng kể cả cán bộ, đảng viên và nhân dân phải mất thêm thời gian, công sức sưu tầm, khai thác thông tin để đấu tranh phê phán, bác bỏ những quan điểm sai trái, xuyên tạc, phá hoại của kè thù Chính thực trạng về sự thiếu thông tin phản diện, thông tin đa chiều đã dẫn đến việc hoạt động tuyên truyền miệng của BCV mang nặng tính chính trị, thiếu tính thiết phục và có phần xa rời thực tiễn Nguyên nhân trực tiếp là do cơ chế quản lý, vận hành thông tin chưa phù hợp

2.1.2 Thực trạng phát huy vai trò thông tin chính trị - xã hội trong hoạt động tuyên truyền miệng của đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau

2.1.2.1 Thực trạng đội ngũ báo cáo viên cấp cơ sở tỉnh Cà Mau

Trong thời kỳ chiến tranh cũng như trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta luôn luôn chú trọng công tác tuyên truyền, xem đây là một trong những “Binh chủng” cấu thành công tác tư tưởng của Đảng, góp phần cùng cả nước tạo nên thắng lợi của sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, tiến lên xây dựng CNXH, thực hiện CNH, HĐH đất nước

Chỉ thị 14 - CT/TW ngày 3/8/1977 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá IV về việc: " Tổ chức đội ngũ BCV tuyên truyền viên của Đảng” và sự chỉ đạo trực tiếp các cấp

uỷ Đảng ở địa phương, công tác BCV cấp uỷ ngày càng được các cấp uỷ Đảng coi trọng Mục tiêu công tác tuyên truyền của Đảng là góp phần tạo ra phong trào hành động cách mạng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong việc khắc phục hậu quả chiến tranh xâm lược của kẻ thù, xây dựng quê hương đất nước giàu mạnh, phát triển kinh tế - xã hội,

ổn định chính trị, xã hội, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân

Đặc biệt thông báo 71- TB/TW ngày 7/6/1997 của Thường vụ Bộ Chính trị Khoá VIII về việc " Tăng cường lãnh đạo và đôi mới công tác tuyên truyền miệng " ở địa phương, các cấp uỷ đã ra chỉ thị về tổ chức và qui chế hoạt động của đội ngũ BCV, tuyên truyền viên của cấp mình Do đó công tác BCV, tuyên truyền viên của địa phương có bước đổi mới toàn diện và hoạt động có hiệu quả, chất lượng nâng lên rõ rệt, góp phần tuyên truyền cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân tình hình nhiệm vụ, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế có bước chuyển biến tốt ở một số nơi, công tác giáo dục LLCT, thông báo thời sự, chính sách đã đi vào nền nếp, lực lượng BCV trở thành người lính xung kích của Đảng trên mặt trận tư tưởng, đảm bảo truyền tải nhanh, chính xác quan điểm tư tưởng của Đảng đến đời sống xã hội; nhiều cán bộ được phân công làm BCV đã hoạt động tích cực Ban Tuyên giáo các cấp, các ngành đã có những cố gắng bồi dưỡng đội ngũ BCV và hướng dẫn họ hoạt động, góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị của địa phương và tạo những tiền đề vững chắc tiến tới đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

Những năm qua, đội ngũ BCV Đảng bộ các cấp nói chung, cấp cơ sở tỉnh Cà Mau nói riêng đã có bước trưởng thành cả số lượng và chất lượng Đa số BCV được tôi luyện, thử thách và trưởng thành qua thực tiễn cách mạng, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, cũng trong quá trình ấy họ đã được các cấp uỷ Đảng giáo dục, bồi dưỡng Cho nên, hầu hết BCV có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, kiên định lập trường mục tiêu lý tưởng của Đảng, tâm huyết với nghề nghiệp, quyết tâm thực hiện đường lối đổi mới, nhiều BCV có năng lực, uy tín, kinh nghiệm trong tuyên truyền, giáo dục thuyết phục quần chúng, nhờ đó những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhanh chóng được đưa đến cơ sở, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường sự nhất trí trong Đảng, ổn định chính trị tư tưởng trong nhân dân

Trình độ LLCT của người BCV từ sơ cấp lý luận chính trị trở lên đã nhận thức một cách cơ bản lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; nhận thức đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có niềm tin vững chắc vào mục tiêu lý tưởng của Đảng; có năng lực tuyên truyền miệng; có phẩm

chất đạo đức, lối sống tốt, thực hiện nghiêm túc tự phê và phê bình, có ý thức đấu tranh chống tham nhũng, chống diễn biến hoà bình trên một trận tư tưởng - văn hoá và các biểu hiện tiêu cực xã hội khác Trình độ, năng lực của người BCV còn thể hiện ở năng lực hoạt động, trong việc tự giác và tích cực thực hiện nhiệm vụ do Đảng đề ra

Trong điều kiện hiện nay đa số đội ngũ BCV của Đảng bộ cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau còn hạn chế về LLCT, chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới Theo số liệu điều tra tại Trung tâm thông tin công tác tư tưởng - Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Cà Mau cho thấy cơ cấu đội ngũ BCV cấp cơ sở như sau:

Giới tính: 79.6% nam, 20.4% nữ

Trình độ văn hoá: 37% BCV có trình độ trung học cơ sở (THCS), có 63% trình độ

trung học phổ thông (THPT)

Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: 37% trung cấp (TC); Trình độ cao đẳng (ĐH) đại

học (ĐH) 14.4%, còn gần 50% chưa có chuyên môn, nghiệp vụ

Trình độ LLCT 11.8% là sơ cấp (SC); 82.3% Trung cấp (TC); 5.9% cao cấp (CC)

Như vậy số BCV có trình độ LLCT SC và TC lên chiếm tới 94.1%

Qua khảo sát 257 BCV Đảng bộ cấp cơ sở ở Cà Mau

Độ tuổi BCV cấp uỷ: dưới 35 tuổi: 41.6%; Từ 35 đến 45 tuổi: 26.1%; trên 45 tuổi:

32.3%

Thâm niên BCV cấp uỷ: dưới 5 năm 82.5%; từ 5 đến 10 năm: 14.8%; trên 10 năm:

2.7%

Trình độ văn hoá: BCV có trình độ học vấn tốt nghiệp THPT chiếm

tỉ lệ 61.3%; còn lại 38.7% chưa tốt nghiệp

Trình độ chuyên môn phần lớn BCV Đảng bộ cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau chưa có

bằng cấp chuyên môn; chỉ có 4% là có trình độ cao đẳng, đại học

Trình độ LLCT: trong những năm gần đây các cấp uỷ quan tâm đến công tác đào

tạo, bồi dưỡng nhằm chuẩn hoá cán bộ về LLCT nhưng đối với đội ngũ BCV cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau thì trình độ LLCT hầu hết là sơ cấp và trung cấp

Qua kết quả khảo sát đội ngũ BCV của Đảng bộ cấp cơ sở của 9 huyện, thành phố

ở Cà Mau nhận thấy: