skkn một số biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học bình phước

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMMỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC – HUYỆN BÌNH SƠN Người thực hiện: Phạm Thanh Phong Phó Hiệu trưởng Trường

MỤC LỤC

PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

I- Lý do chọn đề tài……… 3

II- Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……… 4

1- Mục đích nghiên cứu………4

2- Nhiệm vụ nghiên cứu……… 4

III- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… …….4

1- Đối tượng nghiên cứu……… …… 4

2- Phạm vi nghiên cứu……… 4

IV- Phương pháp nghiên cứu……… …… 4

1- Phương pháp nghiên cứu tài liệu……… 4

2- Phương pháp quan sát……… 5

3- Phương pháp điều tra và phỏng vấn……… …… 5

4- Phương pháp thống kê……… 5

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương I: Cơ sở lýluận……… 5

I- Một số khái niệm cơ bản……… 5

1-Quản lý……… 5

2- Quản lý giáo dục ……… ……… 5

3-Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp……… 5

II- Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của HĐGDNGLL……… 6

1- Vị trí của HĐGDNGLL………5

2- Vai trò của HĐGDNGLL……….6

3- Nhiệm vụ của HĐGDNGLL……… 7

III- Đặc điểm của HĐGDNGLL……….8

IV-Nội dung, hình thức và cách tổ chức HĐGDNGLL ……… 8

1- Nội dung, hình thức tổ chức……… 8

2.Cách thức tổ chức HĐGDNGLL ở trường Tiểu học ……… 10

V- Quy trình tổ chức HĐGDNGLL……… 12

1- Nguyên tắc tổ chức……… 12

2- Quy trình tổ chức……… …… 12

VI- Hiệu trưởng xây dựng HĐGDNGLL ở trường tiểu học ……… 14

1- Xây dựng lực lượng cốt cán……… 14

2- Xây dựng Hội đồng chủ nhiệm……… 14

3- Xây dựng kế hoạch và lịch hoạt động……… 14

4- Xây dựng các lực lượng trong và ngoài nhà trường……… … 15

5- Xây dựng cơ sở vật chất, tạo điều kiện kinh phí cho HĐGDNGLL……… 15

6- Thường xuyên cải tiến, nâng cao chất lượng……… 15

7- Kiểm tra đôn đốc, đánh giá thực hiện kế hoạch……… 15

Chương II: Thực trạng về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

I-Đặc điểm tình hình……… 16

1- Đặc điểm tình hình địa phương xã Bình Phước………16

2- Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Bình Phước ……… …….16

II- Thực trạng giáo dục NGLL ở trường tiểu học Bình Phước ……… 17

1- Hoạt động giáo dục xã hội và nhân văn……….18

2- Hoạt động giáo dục tiếp cận khoa học kỹ thuật……….19

3- Hoạt động giáo dục văn hóa, nghệ thuật và thẩm mỹ……… ……20

4- Hoạt động vui khỏe, giải trí………20

5- Hoạt động giáo dục lao động công ích……… 21

6- Các chủ điểm sinh hoạt HĐGDNGLL……… 22

III- Một số kết quả đạt được……… 24

1- Học sinh và giáo viên……….24

2- Kết quả khác có liên quan……… 28

Chương III: Một số biện pháp quản lýHĐGDNGLL của Hiệu trưởng trường tiểu học Bình Phước I- Đối với lãnh đạo trường……… 28

II- Đối với giáo viên……… 31

III- Đối với học sinh……… 31

IV- Đối với chính quyền địa phương……… 31

V- Đối với Hội cha mẹ học sinh……….31

PHẦN III- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Kết luận……… 32

Hạn chế của đề tài……… 33

Khuyến nghị………33

Phần tài liệu tham khảo……… 34

Danh mục chữ viết tắt trong đề tài……… 34

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC – HUYỆN BÌNH SƠN

Người thực hiện: Phạm Thanh Phong Phó Hiệu trưởng Trường TH Bình Phước PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

Đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng và vẻ vang trong công tác giáo dục màĐảng, Nhà nước và nhân dân giao phó cho những người làm công tác dạy họcnói chung Riêng với bậc tiểu học lại còn nặng nề hơn, vì đây là bậc học nềntảng trong hệ thống giáo dục quốc dân; là bậc học tạo ra những cơ sở ban đầurất cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên những bậc học trên, hình thànhcho trẻ những đường nét ban đầu về nhân cách

Do vậy, hoạt động giáo dục trong trường tiểu học không chỉ cung cấp chohọc sinh những kiến thức khoa học, những lý thuyết khô khan mà phải tiến hànhđồng thời qua hai đường

-Dạy học và giáo dục trong giờ lên lớp

- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ( HĐGDNGLL)

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm bảo đảm nguyên lý giáo dục:

“Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn” HĐGDNGLL là hoạt động

giáo dục quan trọng ở nhà trường phổ thông, nó được quy định trong chươngtrình chính khóa của các trường tiểu học và còn là một trong những tiêu chí đạttrường chuẩn quốc gia Hoạt động này có ý nghĩa hỗ trợ cho giáo dục nội khóa,góp phần phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năngsáng tạo của học sinh

Nội dung của HĐGDNGLL rất đa dạng và phong phú, thể hiện qua cáchoạt động xã hội, văn nghệ, thể dục thể thao, tham quan, lao động, nghiên cứukhoa học,…Nhờ đó, các kiến thức tiếp thu được ở trên lớp được bổ sung, ápdụng, mở rộng thêm trên thực tế, đồng thời có tác dụng nâng cao hứng thú họctập nội khóa

HĐGDNGLL có sức thu hút cộng đồng cao, là cầu nối giữa các lực lượngngoài nhà trường, góp phần nâng cao giáo dục toàn diện trong trường tiểu học

Hiện nay xu thế hội nhập đòi hỏi phải đẩy mạnh công tác giáo dục hơn nữa.

“Giáo dục là quốc sách hàng đầu của quốc gia” ( Chiến lược giáo dục 2020)

2000-Nhưng trong trường phổ thông, điều kiện cơ sở vật chất chưa được trang bịchu đáo như: sân chơi, bãi tập, các phòng chức năng,… Một số cán bộ giáo viên

và phụ huynh học sinh còn xem nhẹ HĐGDNGLL, chưa xem hoạt động nàyngang tầm với hoạt động dạy học Do vậy, hiệu quả của hoạt động này chưacao, trường tiểu học Bình Phước huyện Bình Sơn cũng không tránh khỏi tìnhtrạng này

HĐGDNGLL có vị trí , vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hoạtđộng dạy học và giáo dục Trong quá trình dạy học, ngoài việc cung cấp chohọc sinh những tri thức khoa học ở các bộ môn mà còn hình thành và phát triểnnhân cách cho các em, giúp các em có cơ hội liên hệ các kiến thức đã học vàothực tế cuộc sống, phù hợp với xu thế phát triển của đất nước Việt Nam trongthời kỳ Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước

Để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục ở trường tiểu học, là nhà quản lý chúng

ta phải làm gì để HĐGDNGLL được tổ chức thực hiện theo đúng nghĩa của nó

Đó là điều tôi trăn trở, vì thế tôi chọn để tài : “ Một số biện pháp quản lý hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp ở Trường tiểu học Bình Phước” để làm đề tàinghiên cứu

II MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục toàn diệnđối với học sinh Trường tiểu học Bình Phước

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận liên quan đến HĐGDNGLL ở trường tiểu học

- Khảo sát, đánh giá thực trạng HĐGDNGLL ở Trường tiểu học Bình Phước ,huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở Trường tiểu học Bình Phước

2 Phạm vi nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng và những biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở Trường tiểuhọc Bình Phước

Thời gian nghiên cứu HĐGDNGLL trong 2 năm học : 2012-2013 và

2013-2014 ở trường tiểu học Bình Phước

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Thu thập tài liệu, thông tin có liên quan đến HĐGDNGLL ở Trường tiểuhọc Bình Phước

- Đọc và nghiên cứu kĩ tài liệu có liên quan đến đề tài.

2 Phương pháp quan sát

Trên cơ sở quan sát trực tiếp các HĐGDNGLL được tổ chức trong nhà

trường để thu thập thông tin có liên quan đến đề tài

3 Phương pháp điều tra và phỏng vấn

Dùng phiếu điều tra và tiến hành phỏng vấn để trưng cầu ý kiến học sinh,giáo viên, tổng phụ trách Đội TNTP, lãnh đạo nhà trường…

4 Phương pháp thống kê

Thống kế số liệu giáo viên, học sinh trong 2 năm học 2012-2013 và

2013-2014 để đối chiếu, so sánh chất lượng

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

1 Quản lý

Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy

, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tàilực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu, nhằm đạt mụcđích của tổ chức với hiệu quả cao nhất

2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là những tác động tự giác (có hệ thống, có kế hoạch, có ýthức, có mục đích, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của

hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường), nhằm thực hiện

có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xãhội đặt ra cho ngành giáo dục

3 Hoạt động ngoài giờ lên lớp

HĐGDNGLL là những hoạt động mà học sinh là chủ thể, là đối tượng tiếpnhận những nội dung chương trình, được tiến hành qua những hình thức tổ chứccủa nhà trường không thuộc phạm vi giờ lên lớp; không bắt buộc theo thời giancủa từng môn học, diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ hè để khépkín quá trình giáo dục

HĐGDNGLL là một mặt hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện mộtcách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành phát triểnnhân cách của học sinh theo mục đích đào tạo, đáp ứng những nhu cầu đa dạngcủa xã hội

HĐGDNGLL được chia làm 2 mức độ, đó là hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp có phạm vi tác động của lực lượng tổ chức đến các hoạt động chi phối

và hoạt động giáo dục ngoài nhà trường có sự tham gia của các lực lượng xãhội

HĐGDNGLL do nhà trường quản lý, chỉ đạo với sự tham gia của giáo viênchủ nhiệm, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên và các đoàn thể Nó được tiến hànhxen kẽ hoặc nối tiếp hoạt động dạy và học trong phạm vi nhà trường hoặc trongđời sống xã hội Hoạt động này diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ

hè để khép kín quá trình đào tạo, làm cho quá trình giáo dục được thực hiện ởmọi lúc, mọi nơi

Còn họat động giáo dục ngoài nhà trường là tổ chức cuộc sống của thanhthiếu niên để giáo dục, đó là các hoạt động học tập, vui chơi, giải trí,… Giáodục ngoài nhà trường là trách nhiệm của toàn xã hội, của gia đình học sinh Nhàtrường đóng vai trò cố vấn sư phạm và phối hợp tổ chức với cộng đồng xã hội

II VỊ TRÍ, VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

1 Vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

HĐGDNGLL ở trường tiểu học có vị trí quan trọng trong quá trình giáodục, nhằm điều chỉnh và định hướng quá trình giáo dục đạt hiệu quả

HĐGDNGLL là “chiếc cầu nối” thể hiện mối quan hệ giữa quá trình giáodục với quá trình dạy học

Trong quá trinh dạy học, ngoài việc cung cấp cho học sinh những tri thứckhoa học, kĩ thuật, kĩ năng tương ứng, còn phải luôn mang lại hiệu quả giáo dục(giáo dục nhân cách học sinh qua môn học) và tạo điều kiện cho quá trình giáodục đạt hiệu quả Trong quá trình giáo dục, ngoài việc giáo dục về ý thức, thái

độ, kỹ năng hoạt động và ứng xử xã hội phù hợp, phải luôn tạo điều kiện thúcđẩy quá trình dạy học Quá trình giáo dục phải định hướng, tạo động cơ học tậpđúng đắn, mạnh dạn cho học sinh Mặt khác, qua hoạt động giáo dục giúp các

em củng cố, bổ sung, hoàn thiện những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đã tiếp thuđược trên lớp

HĐGDNGLL là bộ phận trong kế hoạch đào tạo của bậc tiểu học, hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp hiện nay còn được gắn liền với phong trào thi

đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và

Đào tạo phát động từ năm 2008, được coi là một nội dung mới, được bổ sungtrong nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhằm hướng tới thực hiện mục tiêuđào tạo của cấp học theo hướng nhân văn, khoa học và kỹ thuật

2 Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

HĐGDNGLL thực chất là sự nối tiếp hoạt động Dạy- Học Do đó, nó lànhân tố tạo nên sự cân đối, hài hoà của quá trình giáo dục toàn diện, thống nhấtnhằm thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của cấp học

HĐGDNGLL vừa củng cố, vừa phát triển quan hệ giao tiếp của học sinhtrong nhà trường và trong cộng đồng xã hội, đồng thời đây cũng là một sân chơiđặc biệt đối với mỗi học sinh trong nhà trường

Thông qua mỗi hoạt động, nếu được tổ chức và chuẩn bị tốt sẽ thu hút vàphát huy được tiềm năng của các lực lượng giáo dục xã hội và gia đình mộtcách mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh.

HĐGDNGLL thực chất là việc tổ chức giáo dục thông qua những hoạt độngthực tiễn của học sinh về mọi mặt (khoa học kĩ thuật, lao động công ích, hoạtđộng xã hội, văn nghệ, thể thao, vui chơi, giải trí,…) Qua đó, giúp các em hìnhthành và phát triển nhân cách theo những định hướng giáo dục đã được xácđịnh Làm tốt công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp là góp phần thực hiện phong

trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

3 Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

a- Giáo dục về nhận thức

HĐGDNGLL giúp học sinh bổ sung, củng cố và hoàn thiện những tri thức

đã được học ở trên lớp, ngoài ra còn giúp cho học sinh có những hiểu biết mới

về thế giới xung quanh, cộng đồng xã hội Giúp học sinh biết vận dụng nhữngtri thức đã học để giải quyết những vấn đề liên quan đến đời sống, biết tự điềuchỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp với thực tế Qua đó, các em tăngthêm hiểu biết về Bác Hồ, về phong trào học tập và làm theo tấm gương đạođức Hồ Chí Minh, về Đảng, Về Đoàn, về Đội, về thầy cô giáo ,…đồng thời giúpcác em hướng tới Chân- Thiện- Mĩ trong cuộc sống

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giúp học sinh có những hiểu biết tốithiểu về các vấn đề có tính thời đại như: Vấn đề quốc tế, hợp tác, hòa bình vàhữu nghị, bảo vệ môi trường, dân số, pháp luật, cộng đồng, phòng chống các tệnạn xã hội, an toàn giao thông, bạo lực học đường,…

b Giáo dục thái độ

HĐGDNGLL tạo sự hứng thú và ham muốn hoạt động Vì vậy, nó đòi hỏihình thức và quy mô hoạt động phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và nhu cầucủa các em

HĐGDNGLL từng bước hình thành cho học sinh niềm tin vào những giátrị mà các em phải vươn tới, đó là niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa đangtừng ngày đổi mới mà Bác Hồ và Đảng ta đã lựa chọn; niềm tin vào tiền đồ củatương lai đất nước…Từ đó, các em có lòng tự hào về dân tộc, mong muốn làmđẹp thêm truyền thống của trường, lớp, của quê hương mình, mong muốn vươnlên thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tích cực để trở thành công dân có ích cho

xã hội mai sau

Bồi dưỡng cho học sinh tình cảm đạo đức trong sáng (tình thầy trò, tìnhcảm bạn bè, tình yêu quê hương đất nước) Qua đó, giúp các em biết kính yêu

và trân trọng cái tốt, cái đẹp, biết ghét cái xấu, cái lỗi thời không phù hợp trongcuộc sống

Bồi dưỡng, xây dựng cho học sinh nếp sống phù hợp với chuẩn mực đạođức, pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương và đất nước

Bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, tính năng động, sẵn sàng tham gianhững hoạt động xã hội, hoạt động tập thể của trường, của lớp, vì lợi ích chung,

vì sự trưởng thành của bản thân

HĐGDNGLL còn góp phần giáo dục cho học sinh tinh thần đoàn kết hữunghị với thiếu nhi quốc tế và các dân tộc khác trên thế giới

c Rèn luyện kỹ năng

HĐGDNGLL rèn luyện cho học sinh những kỹ năng giao tiếp, ứng xử cóvăn hóa, những thói quen tốt trong học tập, trong lao động và trong các hoạtđộng khác

Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng tự quản, trong đó có kỹ năng tổ chứcđiều khiển và thực hiện mọi hoạt động tập thể có kết quả, kỹ năng nhận xétđánh giá kết quả hoạt động,

Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng giáo dục tự điều chỉnh, hòa nhập vàocuộc sống,kỹ năng lập kế hoạch để hoàn thành những nhiệm vụ mà thầy cô, nhàtrường hay tập thể phân công

III ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

HĐGDNGLL có phạm vi hoạt động rộng ( trong và ngoài nhà trường), cótính đa dạng và phong phú HĐGDNGLL của học sinh tiểu học được tổ chứcdưới sự chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ của người lớn (tập thể sư phạm nhà trường

và các lực lượng giáo dục ở địa phương), được tiến hành tập thể, mỗi học sinh

Đối với trường tiểu học cần đi sâu vào các nội dung và hình thức tổ chứccác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp sau đây:

a) Hoạt động xã hội và nhân văn

Đó là những hoạt động có liên quan đến những kỉ niệm các ngày lễ lớn, các

sự kiện chính trị xã hội trong nước và quốc tế đáng quan tâm; các hoạt động tìmhiểu truyền thống tốt đẹp của nhà trường, địa phương, hoạt động từ thiện, đền

ơn đáp nghĩa, chăm sóc nghĩa trang, di tích lịch sử, chăm sóc mẹ Việt Nam anhhùng,…

Hoạt động xã hội nhân văn nhằm bồi dưỡng cho học sinh lý tưởng cáchmạng của Đảng, quan điểm lập trường của giai cấp công nhân Qua đó, hướngcho học sinh có được những động cơ đúng đắn, có tinh thần trách nhiệm cao đốivới công việc, biết sống vì mọi người, biết đặt quyền lợi của tập thể lên trênquyền lợi của cá nhân.

b) Hoạt động tiếp cận khoa học

Hoạt động này nhằm đáp ứng những hứng thú và niềm say mê tìm tòi cáimới trong học tập, biết ứng dụng kiến thức của học sinh vào thực tế Đó là cáchoạt động của câu lạc bộ theo chuyên đề, sưu tập tìm hiểu về xã hội, về các hiệntượng tự nhiên, về khoa học, về các ngành nghề trong xã hội Qua đó, giáo dụchọc sinh lòng say mê nghiên cứu khoa học, hứng thú tích cực học tập vui chơi,tham gia một cách chủ động và sáng tạo

Hình thức tổ chức

+ Đố vui để học, hái hoa dân chủ về các chuyên đề: Tiếng Việt, Toán, Tựnhiên và xã hội, Khoa học, Lịch sử và Địa lý…

+ Tổ chức các tổ nhóm học tập, truy bài đầu giờ, đôi bạn cùng tiến

+ Hướng dẫn học sinh thực hiện góc học tập ở nhà

c) Hoạt động văn hoá, nghệ thuật

Nội dung của hoạt động văn hóa nghệ thuật hướng vào việc giáo dục chohọc sinh có được những hiểu biết, những tình cảm tốt đẹp đối với con người,với Tổ quốc, với thiên nhiên và chính với bản thân mình Hoạt động này có tính

đa dạng, phong phú về hình thức

Hình thức tổ chức

+ Sinh hoạt văn nghệ như: thơ, ca, nhạc, kịch, múa , kể chuyện…thường

tổ chức vào các ngày lễ lớn: Ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày thành lập Đoàn 3…

26-+ Tổ chức cho học sinh tham quan di tích lịch sử, văn hóa ở địa phương;+ Tổ chức thi khéo tay, thi vẽ, thi thời trang;

+ Tổ chức diễn văn nghệ ,cắm trại,

d) Hoạt động vui, khỏe, giải trí

Hoạt động này giúp học sinh thư giãn sau những giờ học miệt mài, căngthẳng Vì vậy, nội dung của hoạt động phải phong phú, vui khỏe, giải trí phảinhẹ nhàng, cụ thể dễ thực hiện và có tác dụng kích thích sự hưng phấn của họcsinh Thực chất hoạt động này là hình thức giáo dục về thể chất Khi bàn vềchương trình giáo dục phổ thông, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đề cập “Đối

với nước ta, một nước từ bao thế kỉ nay cuộc sống rất cơ cực, cho nên bây giờ

và cả sau này nữa, thể dục là quan trọng lắm Phải rất coi trọng và quán triệtđiều này trong chương trình Ta lo đến sức khỏe cho học sinh, không những là

để phục vụ cho yêu cầu sản xuất , quốc phòng mà còn để sau này học sinh sống

phong phú nhất, phát huy tất cả tài năng của mình” ( Trích: Sự nghiệp giáo dục trong chế độ XHCN-NXB Sự thật- Hà Nội-1979)

Hình thức tổ chức

+ Tổ chức thi đá bóng, cờ vua, cờ tướng, đá cầu, nhảy dây, thi kéo co, nhảy

bao…

+ Tổ chức thi đồng diễn thể dục

+ Tập luyện thể dục giữa giờ, múa sân trường

e) Hoạt động lao động công ích

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lênin: “Lao động là hình thái cơ bản

của họat động sống của con người, là điều kiện cần thiết của sự phát triển nhâncách con người, là nghĩa vụ và quyền lợi cơ bản của công dân trong xã hộiXHCN”

Tâm lí lứa tuổi cho thấy các em rất thích trường lớp sạch đẹp Nếu đượcgiáo dục tốt thì các em sẽ có ý thức thi đua làm tốt công việc giữ gìn vệ sinhtrường lớp, khu vực xung quanh sân trường sạch sẽ, trí tuệ và tình cảm các em

cũng sẽ phát triển tốt Nhà giáo dục học V.A.XU.KHÔMLINKI khẳng định: “ Lòng yêu lao động cũng phát triển cùng với đời sống tinh thần, tình cảm Một người ít suy nghĩ, ít cảm xúc cũng không thể yêu lao động được”( Nhà trường

Xô Viết và lòng yêu lao động- NXBGD Hà Nội -1963)

Tổ chức tốt hoạt động ngoài giờ lên lớp, đội trực cờ đỏ kiểm tra, đôn đốccác em làm vệ sinh lớp học sạch sẽ, giúp các em hình thành được thói quen quétdọn lớp học, sân trường sạch sẽ

Tổ chức các chuyên đề về giáo dục ngoài giờ lên lớp, giúp cho giáo viênhiểu biết thêm về kiến thức và kĩ năng tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp.Khuyến khích học sinh chủ động học tập, tích cực sáng tạo trong học tập, hamthích đến trường

Hình thức tổ chức

+ Phân công dọn vệ sinh trường lớp và các khu vực khác trong trường + Mỗi lớp có một bao lớn để đựng giấy vụn, vừa làm sạch lớp, vừa tạođược nguồn quỹ cho lớp

+ Quyên góp, ủng hộ đồng bào bị thiên tai, giúp đỡ người nghèo, người tàntật

+ Chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, di tích lịch sử văn hóa ở địa phương

2 Cách thức tổ chức thực hiện HĐGDNGLL ở trường tiểu học

Đối với học sinh tiểu học, cần tập trung chủ yếu nội dung kế hoạch đã quyđịnh

- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua tiết chào cờ đầu tuần

- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua tiết sinh hoạt lớp cuốituần.

- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua các chủ điểm giáo dụchàng tháng

a) HĐGDNGLL thông qua tiết chào cờ đầu tuần

Trong nhà trường tiểu học, không thể thiếu tiết chào cờ đầu tuần, bởi nó làhoạt động chung cho toàn trường.Tiết chào cờ thường có các nội dung sau:+ Phần thực hiện nghi lễ

+ Lớp hoặc giáo viên trực tuần nhận xét các hoạt động trong tuần qua

+ Lãnh đạo nhà trường, tổng phụ trách Đội đánh giá chung và đề ra hoạtđộng trong tuần

+ Chương trình phát thanh măng non nêu gương người tốt, việc tốt hoặcchương trình theo chủ điểm, văn nghệ

b) HĐGDNGLL thông qua tiết sinh hoạt lớp cuối tuần

Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần, chủ yếu sơ kết đánh giá các hoạt động của lớphọc trong tuần qua, nhằm biểu dương khen ngơi một số cá nhân, tập thể cóthành tích xuất sắc trong tuần, phát huy những mặt mạnh của cá nhân và tập thể.Bên cạnh đó, cũng nêu những hạn chế để có biện pháp khắc phục đồng thời đề

ra hướng phấn đấu cho tuần tới

Tùy theo từng thời điểm mà tiết sinh hoạt cuối tuần có nhiều nội dung khácnhau Đây là dạng sinh hoạt tập thể, học sinh thể hiện tính tự quản cao Giáoviên chủ nhiệm chỉ là cố vấn Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần được tiến hành dướinhững hình thức sau:

- Kế hoạch học tập và đăng kí thi đua thường được tiến hành vào đầu nămhọc, nhằm định hướng các mục tiêu và xây dựng nội dung, kế hoạch phấn đấucủa cá nhân, của tập thể lớp và đề ra biện pháp thực hiện

- Hoạt động đánh giá kết quả thi đua: Nhằm đánh giá kết quả các mặt họctập và giáo dục của lớp theo định kì như sơ kết tuần, sơ kết tháng, sơ kết giữahọc kì, sơ kết cuối kì và tổng kết năm học

Nội dung và hình thức của tiết sinh hoạt cuối tuần rất đa dạng, song chỉ tậptrung vào mấy nội dung chủ yếu sau:

* Trao đổi, thảo luận chuyên đề theo các yêu cầu giáo dục giúp học sinh ghi nhớ để thực hiện, để học tập

Ví dụ:

- Thảo luận nội quy và nhiệm vụ năm học

- Tìm hiểu về những truyền thống tốt đẹp của trường

- Trao đổi về kinh nghiệm học tập

*Thi hỏi đáp, giải câu đố

Ví dụ:

-Chị Võ Thị Sáu là một nữ chiến sĩ được tặng danh hiệu gì?(Anh hùng lựclượng vũ trang nhân dân)

-Ai là đội viên đầu tiên của Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh? (Anh KimĐồng)

-Tên thật của anh Kim Đồng là gì? (Nông Văn Dền)

*Sinh hoạt văn nghệ mừng các ngày lễ lớn trong năm

Ví dụ: Hát các bài hát mừng ngày Nhà giáo Việt Nam như bài Những bông

hoa, những bài ca, Ngày Quốc tế phụ nữ 8-3 hát bài Bông hồng tặng mẹ ,…

Ngoài các hoạt động chủ yếu đã nêu trên, trong giờ sinh hoạt cuối tuần còn lồngghép xen kẽ giáo dục môi trường, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, trò chơidân gian, …có tác dụng tăng thêm hiệu quả và kích thích tính hứng thú của họcsinh cũng như việc hình thành nhân cách ở các em

c) HĐGDNGLL thông qua các chủ điểm hàng tháng

Bao gồm 8 chủ điểm trong năm học và một chủ điểm trong hè

+ Tháng 8+9: Chào mừng năm học mới, chào mừng Quốc khánh 2/9

+ Tháng 10: Chăm ngoan, học giỏi

+ Tháng 11: Chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: “Tôn sư trọng đạo”.

+ Tháng 12: Ngày Quốc phòng toàn dân 22/12: “Uống nước nhớ nguồn” + Tháng 1+2: “Mừng Đảng, mừng Xuân” Chăm sóc “Nghĩa trang liệt sĩ ”

tại xã Bình Phước, huyện Bình Sơn

+ Tháng 3: Tiến bước lên Đoàn

+ Tháng 4+5: Chào mừng 37 năm ngày giải phóng miền Nam 30/4, ngàyQuốc tế Lao động 1/5 và kỉ niệm ngày sinh Bác Hồ 19/5

+ Tháng 6+7( Hè): Hoạt động hè “Vui khỏe và bổ ích.”

Tổ chức các ngày sinh hoạt tập thể : 20/11; 22/12; 3/2; 26/3; 30-4; 1/5; 15-5; 19/5

Ví dụ: Chủ điểm “Uống nước nhớ nguồn”

- Đối với các khối Sao nhi đồng (khối 1+2+3): Tập các bài hát về Bác Hồ

- Đảm bảo tính tự nguyện, tự giác

- Đảm bảo tính hiệu quả

- Hoạt động phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học, đảmbảo tính vừa sức

- Đảm bảo tính tập thể

- Đảm bảo tính cân đối

2 Quy trình tổ chức HĐGDNGLL

Muốn tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp đạt hiệu quả giáo dục, yêu cầubắt buộc giáo viên phải thiết kế hoạt động Đây là yêu cầu có tính nguyên tắccũng giống như quy định bắt buộc cho việc chuẩn bị và thực hiện một giờ dạytrên lớp của bất kì môn học nào Tuy nhiên, một quy trình chung không thể ápdụng một cách máy móc cho một loạt hoạt động khác nhau Quy trình chunggiống như một cái khung cho các nhà giáo dục xây nên nhiều hoạt động phongphú và hiệu quả nhất.

Bước 1: Lựa chọn và đặt tên chủ đề hoạt động, xác định yêu cầu giáo dục cần

Bước 2: Chuẩn bị cho hoạt động

+ Vạch kế hoạch, thời gian chuẩn bị, thời gian tiến hành hoạt động

+ Thiết kế về nội dung và hình thức hoạt động, hình thức trang trí, thể hiệnnhững phương tiện vật chất, chương trình văn nghệ…

+ Dự kiến những công việc phải chuẩn bị, phân công cụ thể các lực lượngtham gia chuẩn bị

Bước 3: Chuẩn bị chương trình thực hiện hoạt động

+ Cần bồi dưỡng đội ngũ cốt cán trong học sinh, hướng dẫn các em vềphong cách, ngôn ngữ, phương pháp điều chỉnh Đội ngũ này sẽ đóng vai tròtích cực cho hoạt động

+ Dự kiến các tình huống xảy ra trong quá trình tiến hành hoạt động vàcách ứng xử giải quyết

+ Sự phối hợp, giúp đỡ của các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhàtrường ( nếu cần)

+ Đôn đốc kiểm tra hoàn tất giai đoạn chuẩn bị

Tóm lại, quá trình chuẩn bị cho hoạt động (dù ở quy mô nào) đều nên mởrộng, phát huy tính dân chủ, khuyến khích học sinh cùng tham gia bàn bạc, traođổi, sáng tạo để tìm ra những hình thức sinh động, bổ sung hoặc điều chỉnh nộidung hoạt động cho phù hợp với điều kiện và khả năng của lớp, của trường

Bước 4: Tiến hành hoạt động

Ở bước này, hoàn toàn cho học sinh chủ động thực hiện theo sự chuẩn bị từtrước, những đại biểu, thành viên của lớp, quan sát các em thực hiện hoạt động,chỉ xuất hiện khi có tình huống xảy ra mà các em lúng túng xử lý không kịp, đểgiúp các em giải quyết tình huống và đưa hoạt động trở lại đúng quỹ đạo đãvạch ra Riêng đối với những hoạt động có quy mô lớn hơn như ở cấp trường

Bước 5: Kết thúc hoạt động

Có thể cho học sinh tự đánh giá nhận xét kết quả hoạt động, nói lời cảm ơnvới các đại biểu, các thầy cô giáo.

Bước 6: Tổ chức rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả hoạt động

Việc đánh giá kết quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có liên quan đếnkết quả giáo dục toàn diện của lớp, của trường Do đó, cần phải có thời gian đểkhẳng định được tính hiệu quả của loại hoạt động này Vì vậy, bằng các phươngpháp khảo sát, đo đạc, chúng ta có thể đánh giá được kết quả sau khi đã tiếnhành một số hoạt động của một định kì nào đó trong năm học

VI HIỆU TRƯỞNG XÂY DỰNG CÁC HĐGDNGLL Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải được gắn liền thống nhất với cáchoạt động giáo dục khác trong nhà trường Để thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ

em phát triển toàn diện, giáo dục bằng tập thể và trong tập thể thông qua cáchoạt động xã hội, đó là yêu cầu thiết yếu không thể thiếu được Vì vậy, để hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp có tác dụng cao, cần tổ chức cho học sinh thamgia hoạt động này một cách tự giác và sáng tạo Cần khai thác các lực lượnggiáo dục, các điều kiện, phương tiện giáo dục phối hợp với các lực lượng giáodục trong và ngoài nhà trường để tổ chức quản lý, cụ thể là:

2 Xây dựng hội đồng chủ nhiệm

Tất cả mọi HĐGDNGLL của học sinh ngoài năng khiếu bẩm sinh thì các em

đều chịu ảnh hưởng rất nhiều tới những nhân tố tích cực của đội ngũ giáo viênchủ nhiệm, bởi đội ngũ này là những người trực tiếp phát hiện, tổ chức và giáodục, giúp đỡ các em trong quá trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Do

đó, người lãnh đạo phải sáng suốt chọn những giáo viên nhiệt tình, có năng lực

và năng khiếu để làm công tác chủ nhiệm Mặt khác, GVCN là người có phẩmchất đạo đức tốt, mẫu mực trong cuộc sống, có khả năng giao tiếp tốt, gần gũi

và thực sự quan tâm đến học sinh

3 Xây dựng kế hoạch và lịch hoạt động

- Cần phải cụ thể và khoa học

- Căn cứ vào chương trình nội khóa, ngoại khóa, các chủ trương công táctrọng tâm và nhiệm vụ chính trị ở địa phương

- Xác định nhiệm vụ cụ thể và chỉ tiêu phấn đấu, lập kế hoạch cho phù hợp

- Kế hoạch phải đảm bảo cho hoạt động toàn trường, cho từng khối lớp,cho cả năm và cho từng thời kỳ

- Quy định công việc riêng cho từng khối lớp

- Xây dựng lịch hoạt động cụ thể tuần, tháng, học kỳ,

- Kết hợp các hình thức với nội dung sinh hoạt một cách nhịp nhàng, tránhchồng chéo

- Có kế hoạch kiểm tra vệ sinh trường lớp, cá nhân, kiểm tra các hoạt độnggiữa giờ, phát thanh măng non

- Kiểm tra thực hiện các chủ điểm trong năm, các hoạt động về ĐộiTNTPHCM, các phong trào, văn hóa, văn nghệ và công tác xã hội ngoài nhàtrường

4 Xây dựng các lực lượng trong và ngoài nhà trường

Thành lập Ban quản lý hoạt động bao gồm:

- Trong nhà trường: Phó Hiệu trưởng, Tổng phụ trách Đội, giáo viên chủnhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ nhân viên

- Các lực lượng ngoài nhà trường: Các tổ chức quần chúng, các ban ngànhđoàn thể ở địa phương như: thanh niên, phụ nữ, mặt trận, Hội chữ thập đỏ, y tế,Hội khuyến học,…

5 Xây dựng cơ sở vật chất, tạo điều kiện về kinh phí

Xây dựng phòng truyền thống cuả nhà trường với những hiện vật cần thiết

như sách nhi đồng, các loại báo thiếu niên, nhi đồng, khăn quàng đỏ,…

Một số trang bị cho Đội: Trống đội, cờ, nhạc cụ, loa máy, huy hiệu đội,dụng cụ thể thao, sân chơi, bãi tập,…

6 Thường xuyên cải tiến, nâng cao chất lượng

Sắp xếp công việc phù hợp năng lực, sở trường điều kiện của từng khối lớp,

thời gian phù hợp với đối tượng học sinh

Thực hiện các loại hình hoạt động với những hình thức khác nhau tùy từngkhối lớp Định hình hóa quy trình thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục.Hình thức phải phong phú, vui chơi phù hợp với học sinh tiểu học

7 Kiểm tra, đôn đốc, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch

- Kiểm tra kế hoạch là việc làm cụ thể của giáo viên, học sinh và các lựclượng kết hợp

- Kiểm tra bằng các hình thức quan sát, trao đổi, kiểm tra hồ sơ sổ sách

- Đánh giá từng hoạt động, rút kinh nghiệm về các hình thức hoạt động, cácphương pháp, nội dung thực hiện, những ưu khuyết điểm cụ thể và đề ra hướngkhắc phục

Chương II THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ

LÊN LỚP TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

1 Đặc điểm tình hình địa phương xã Bình Phước

Xã Bình Phước nằm về phía đông của trung tâm hành chính huyện Bình Sơncách trung tâm huyện 9km, là một xã nông nghiệp với diện tích tự nhiên là2340.72 ha Dân số hiện nay là 6287 khẩu với 1653 hộ Địa bàn rộng, bị chia cắtbởi nhiều đồi núi, dân cư sống rải rác Bình Phước là một xã nghèo nhưng rấthiếu học Qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, xã Bình Phướcđược Nhà nước tuyên dương là xã anh hùng Cấp ủy chính quyền địa phương vàphụ huynh học sinh rất quan tâm đến công tác giáo dục, xã Bình Phước có Hộikhuyến học Nhà trường xây dựng được chi hội khuyến học hoạt động hiệu quả.Hằng năm, trường tổ chức cấp học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.Đây là những điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp của nhà trường

2 Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Bình Phước

Trường Tiểu học Bình Phước được tách ra từ trường PTCS Bình Phước gồm

2 điểm trường: Phú Long và Phước Thọ Hàng năm, trường đều có đầu tư sửasang, tu bổ cơ sở vật chất cũng như đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ giáo viên;trường được công nhận đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 1996-2000 ở mức độ I

a) Về đội ngũ giáo viên

d) Những thuận lợi và khó khăn

* Thuận lợi

- Trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia năm 2008

- Chi bộ vững mạnh, tập thể giáo viên-nhân viên đoàn kết,

- Đa số giáo viên có chuyên môn vững vàng, có tâm huyết với nghề,

- Luôn được sự quan tâm của chính quyền địa phương , của ngành, của cha

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC