Sự đa dạng tôn giáo ở đông nam á đối với tiến trình xây dựng cộng đồng văn hóa – xã hội ASEAN (ASCC)

--- TRẦN THANH HUYỀN SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG VĂN HÓA – XÃ HỘI ASEAN ASCC Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế Mã số: 62310206 LUẬN ÁN TIẾN SĨ N

TRẦN THANH HUYỀN

SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG

VĂN HÓA – XÃ HỘI ASEAN (ASCC)

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ

MÃ SỐ: 62310206

Hà Nội - 2017

-

TRẦN THANH HUYỀN

SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG CỘNG ĐỒNG

VĂN HÓA – XÃ HỘI ASEAN (ASCC)

Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế

Mã số: 62310206

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS VŨ DƯƠNG HUÂN

Hà Nội - 2017

ỜI CAM ĐOAN

ỜI C M N

ờ ế PGS TS V D H

ề ờ ớ ẫ ậ ộ ố ớ ố ệ L ậ

ồ ờ ế ế TS M

Hồ ờ ờ T ở K Q ệ Q ố ế

K X ộ N T HCM ề ờ ộ

ế ố ệ L ậ T ế

T TS T M H V G ố T N

Q ố ế (SCIS) ộ K X ộ N T HCM

ề ệ L ậ T

TS L Hồ H ệ ồ ệ K Q ệ Q ố ế

ệ

ệ L ậ

T P H ệ N

ờ ệ L ậ

Lờ ế PGS TS S

C Hộ K C S G K K C

– Q ố S (NUS) ớ ậ

L ậ X TS L ậ T D

L ậ

C ố ồ ộ ố ớ

ộ ề ệ ệ ờ ề ộ ề ẫ

ệ ệ

T TRẦN THANH HUYỀN

MỤC LỤC

ỜI CAM ĐOAN i

ỜI C M N ii

DANH MỤC T VIẾT T T vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ viii

DANH MỤC MÔ H NH viii

MỞ ĐẦU 1

CHƯ NG 1: SỰ H NH THÀNH CỘNG ĐỒNG VĂN HÓA – X HỘI ASEAN ASCC VÀ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á 26

1 1 S ở ASCC 1 26

ASEAN – H ệ ộ ế ởng về mộ Cộ ồ 26

C ở Cộ ồ V – X ộ ASEAN 31

31

1.1.2.2 Nh ng y u t 37

1 Đ ở Đ N Á 40

S ậ 41

1.2.2 S ở ộ ố 48

S ồ ề ộ ồ 50

T 56

CHƯ NG : MỐI I N HỆ GI A SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO VỚI QUÁ TR NH X Y DỰNG ASCC ĐẾN 1 58

1 V ủ Q Q

Đ N Á 58

Mố ệ ế N ớ ở ố

58

58

63

Yế ố ố ASEAN 66

66

73

78

V ủ ộ ASCC 1 85

Yế ố T ( ) 85

Yế ố Kế H ộ V C

(2004) 89

Yế ố H ế ASEAN ( ) 92

V ủ ộ

ASCC 1 1 96

V ế ố S ộ Kế

97

C ế ậ ệ ố ệ ộ

ASCC 101

Kế ASCC

ế ố - 2015 105

Đ ủ

Cộ ASEAN 1 116

T 119

CHƯ NG : DỰ ÁO VỀ VAI TRÕ CỦA YẾU TỐ ĐA DẠNG TÔN GIÁO TRONG QUÁ TR NH PHÁT TRIỂN ỀN V NG CỦA ASCC SAU 2015 121

1 T ộ T Cộ

ASEAN 2025 121

ủ

ủ ASCC 123

X ớng phát tri n chung c c trong 124

N ề ở ế ố

ASCC ệ ế 130

–

130

–

132

Đ vi ộ ủ ASCC sau 2015 139

Ti u k t 143

ẾT U N 146

DANH MỤC CÔNG TR NH CỦA TÁC GI 151

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KH O 152

PHỤ ỤC 177

AEC ASEAN Economic Community Cộ ồ K ế ASEAN

APSC ASEAN Political Security

Community

Cộ ồ C - An ninh ASEAN

ARMM Autonomous Region in Muslim

Mindanao

V T Hồ ở Mindanao

ASC ASEAN Security Community Cộ ồ A ASEAN

Community

Cộ ồ V – X ộ ASEAN

ASEAN Association of Southeast Asian

Nations

H ệ ộ ố

N

BBL Bangsamoro Basic Law ộ ậ C

BRN Barisan Revolusi Nasional M ậ C D ộ

CAB Comprehensive Agreement on

the Bangsamoro

T ậ ệ ề Bangsamoro

CPC Country of Particular Concern D Q ố Q

ệ

HDI Human Development Index C ố P C ờ

ICRP Indonesian Conference on

Religion and Peace

Hộ ề T Indonesia

ISIS

Islamic State of Iraq and Syria/

Islamic State of Iraq and the Levant

N ớ Hồ I Syria

MILF Moro Islamic Liberation Front M ậ G Hồ

UMNO United Malays National

Organisation

T D ộ M L ố

MỞ ĐẦU

1

H ệ ộ ố N (A S A Nations - ASEAN) ờ (T L ) ệ ệ

ố ậ T L M I

P S ố ậ ộ [ 7] Nh ột mốc quan tr ng c a ASEAN sau Chiến tranh L nh, ta có th k ế : ề ra m c tiêu Cộ ồng ASEAN 2020 với ba tr cột chính (an ninh, kinh tế – xã hội), tháng

ẩy nhanh m c tiêu Cộ ồ ASEAN áng 11/2007 công bố Hiế ASEAN ở pháp lý và th chế cho việc gia

ết khu v ế ho ch t ng th về Kết nố ASEAN ờ Cộ ồ ASEAN (ASEAN C ) ớ

ộ : Cộ ồ C – A ASEAN (ASEAN P S

C APSC) Cộ ồ K ế ASEAN (ASEAN E

C AEC) Cộ ồ V – X ộ ASEAN (ASEAN S

-C -C AS-C-C) T -Cộ ồ ASEAN 12/2015 T Cộ ồ V – X ộ ASEAN

ộ ộ ề ộ ế ộ ậ ASEAN [112] V ệ Cộ ồ V – X ộ ASEAN ộ

ề ế ASEAN ế

ế –

Một cộ ồng ề ― ẫ ố ‖ ề m

ồ ậ ệ ẩ ộ ộ ồ – ộ ố N s

[61] C

ố N ề ộ ộ

ố ề ộ T ố

ế ớ ế N ở ộ

ộ ộ T i Di An ninh ch ối tho i Shangri-La tháng 5/2015, Th ớng Singapore Lý Hi n Long c nh báo

N trở thành một trung tâm tuy n mộ quan tr ng cho

N ối với tiến trình xây d ng Cộng

ồ V – Xã hội ASEAN (ASEAN Socio-Cultural Community – ASCC) (ii) L ộ ộ ậ ệ ố ế

k ch b a ASCC với vai trò (tích c c ho c tiêu c c) c a s

d ng tôn giáo ở khu v N

(ii) Luậ ng kiến ngh và gi i pháp cho Cộ ồ V hóa – Xã hội ASEAN trong việc qu n lý s ng tôn giáo ở khu v ASEAN

ồ ờ ế V ệ N ớ ộ ố

ộ ố ớ ề

C ớ

(i) S

–

(ii) )

ASCC sau 2015? (iii) ASCC

V ệ N ớ ASEAN ố

ệ ệ Cộ ồ ASEAN, do vậ ệ ề ề ở N

ố ớ ề

h c nh V ậ ề ―S

ế Cộ ồ V – X ộ ASEAN (ASEAN S -C C )‖ ề L ậ y 2 T

Các tác gi và tác phẩ hiện các nghiên c u và l ch s và tôn N u về liên kết ASEAN góp ph n h tr ề ng minh cho gi thuyết c ề tài 2.1 o lu a

châu Âu: William H Swatos, Jr và Kevin J Christiano trong Secularization Theory: The Course of a Concept (Lý thuy t Th t c hóa: Quá trình hình thành m t Khái ni m) giới thiệu cuộc tranh luận về s thế t c hóa vào cuối nh

1990 Sau một cuộc kh o sát d a trên các khái niệm t gi a nh

ến hiện t i, tác gi tập trung vào nh ng yếu tố l ch s và triề i c ng cố cho

nh ng tuyên bố c a lý thuyết thế t c hóa và nh ng tuyên bố c a bên ch trích

chính Lý thuyết thế t t trong mối quan hệ c với thuyết Tôn giáo trong Triết h c Ánh sáng và phát tri u l ch s tôn giáo châu Âu suốt thế kỷ 19 Mâu thuẫ n c ‗ ế t ‘ m t này

c s d ng theo cách phân tích các giá tr liên quan một cách trung lập hay là nó vố ng giá tr gi nh t ớc

Hay Thomas Banchoff có cuốn Religious Pluralism, Globalization, and

World Politics ầu hóa, và Chính tr Th gi i) phân tích về vai trò c a s ời s ng chính tr qu c gia và qu c

t Ông ch ra ch ơ s

là nó bao g m c s ơ a các c ng tôn giáo trong xã h i và chính tr v ắ ơ i c nh c a toàn cầu hóa Tác

phẩm nh m m u nh ng câu h i về ộng c ến hòa bình và b o l c, dân ch và quyền co ời, và s phát tri n kinh tế xã hội Tuy nhiên, tác phẩm l y bối c ờng h n hình là ở các quốc gia

T Mỹ

a :

Alfredo G Parpan, S.J trong Modernization and the Secular State in

Southeast Asia (Hi c Th t c

ặ T ẩ H ế

ộ ố ố N ế ệ ế

ề H ế L ậ T ế Robert Ken Arakaki

( ) ớ ề Religion and State-building in Post - colonial Southeast Asia: A Comparative Analysis of State-building Strategies in Indonesia and Malaysia (Tôn giáo và Xây d c H u th c dân : Phân tích so sánh các Chi c xây d c t i Indonesia và Malaysia)

ế ố ề T ế

ớ T ố T ế ớ T ố ệ ớ

thu c chính tr c xã h Khung lý thuyết

c NCS l a ch phân tích về hiện tr ng tôn giáo ở các quốc gia khu

v N ởi nó nh n m c nh ng v nan gi i mà các chính ph ASEAN ph i mặt trong kỷ nguyên c a nhi u s bi i chính

tr ơ Cách tiếp cậ ề cậ ến khía c

xã hội, là hai m t thuộ ố ng cốt lõi ch u s tác ộng c ề

cậ ến Cộ ồ V – Xã hội ASEAN (ASCC)

a :

C ề ế : ―V ề

―T ớ ‖ u c a các nhà khoa h c Trung Quố ‖

c a Tr n N P ơ (T p chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 5/2001); ―Về hiện

ng Tôn giáo mớ ‖ c a Nguy n Qu c Tu n, T p chí Nghiên cứu Tôn giáo, số

12/2011 và số l/2012 ―T u hóa tôn giáo: khái niệm, bi u hiện và m y v n

ề ‖ c a Đỗ Q H (T p chí Nghiên cứu tôn giáo, s 2/2006); “Tôn giáo ối diện với toàn c ‖ c a Nguy n Thái Hợp (Nguy t san Công giáo

và Dân t c, s tháng 12/2006); Toàn cầu hóa và tôn giáo c a Tr nh Qu c Tu n

và H Tr ng Hoài (Nxb Lý luận Chính tr , 2007) Viết về các lý thuyết nghiên

c u tôn giáo, bài viết M t s v P ơ n Nghiên cứu tôn giáo hi n

nay c a H Bá Thâm õ c t p c a việc nghiên c u tôn giáo và

nhậ nh có nhiề ộ nghiên c u tôn giáo, c th là nghiên c u l ch s ới

ộ tôn giáo Ngoài ra, hiện nay không ch nghiên c u tôn giáo về m t l ch

s , mà còn nghiên c u tôn giáo về m i, nghiên c u ở c ộ quốc tế,

ở c ộ quốc gia, c ộ vùng miề

2.2 Nghiên cứu về lịch sử a ị ử o a Nam Á có tác giả và tác phẩm ề ề o a

Nam Á t thế kỷ XVI ến cuối thế kỷ XVIII Trong kho

di n ra s xâm nhập c ời Bồ N T N C

n Hà Lan (V.O.C), c ờ A ời Pháp qua nh ng ho ộng truyền

ớ u thôn tính Cùng thờ y ra nh ng biế ộng vớ ều ở Miế ện, cuộc chiến tranh Miến – Xiêm và s

ng phó c a triề Cố ớc s xâm nhập c ời Âu, cuộc phân

tranh Tr nh – Nguy n và s thiết lập triề T S ở Việ N … Phần thứ

ba ề cậ ến s ớng c a ch T thiết lập chế ộ thuộ ế u thế kỷ XX Phần thứ ề cậ ến s

quật khởi c a các dân tộc ở N ộ ộc lập

n u thế kỷ XX Tác ph m d ng l i ở cuối thập niên 1950, khi mà các s kiệ ếp di n vớ ng và ch é ớc vào n a sau thế kỷ XX ộng Ngoài ra, trong tác phẩm này, tác gi ề cậ ến

ở T H ộ ối vớ ớ

N n m ến yếu tố t thân c a nề a

H a, nh ng yếu tố ậ N ều b

biến c i một cách t nhiên, l ng l mà sâu s phù h p với truyền thống và nếp sống c

Clive J Christie trong tác phẩm L ch s i (2000) c a

mình tập trung vào l ch s ớ N n Chiến tranh thế giới th I ến khi kết thúc Chiến tranh thế giới th II Q m c a cuốn sách này thu n túy có tính l ch s , và lập luậ n c a là các phong trào ly khai khác nhau xu t hiện ở N C ến tranh thế giới th II

ều xu t phát t một quá trình l ch s : phát tri n c a phong trào

dân tộc chống l ờng quốc th c dân châu Âu, vi x ịnh các bản sắc

dân t c trong khu vực, s o lộn trong thời k Nhật can thiệp, và việc thành

lập các quố ộc lập Cuốn sách này là c a ng d y

và về các v ề b n s c dân tộc, tộ ời, ch n

s ― ‖ ở N ở c s là một tài liệu tham kh o h u ích với các nhà nghiên c u về

N

2.3 ề ả o ghiên cứu về vấ ề liên k t ASEAN x

ự có các tác phẩ

ố ớ ứ ề N ,

Erik Martinez Kuhonta, Dan Slater, Tuong Vu (2008) trong Southeast Asia in

Political Science – Theory, Region, and Quantitive Analysis Khoa h c Chính tr - Lý thuy t, Khu v P ng), Stanford,

C : S U P nh mộ N ớ ột công trình nghệ thuật với các thành ph n ch chốt bao gồm c N ớc, chế ộ chính tr ng chính tr , chính tr gi ối lập, xã hội công dân, s c tộc, tôn giáo, s phát tri n nông thôn, toàn c u hóa, và kinh tế chính tr

Bài viết Institutional Balancing and International Relations Theory: Economic Interdependence and Balance of Power Strategies in Southeast Asia (Lý thuy t Quan h Qu c t và Cân b ng th ch : Ph thu c lẫn nhau v Kinh t

và Cân b ng Chi c Quy n l c , c a Kai He (2008) trên t p

chí European Journal of International Relations (Vol 14, No 3, pp 489 – 518), phân tích r t rõ về b n ch t s ời c a ASEAN vớ ột t ch c khu

v ớ ộ c a các lý thuyết ch ện th c, ch do, và ch

ến t o Ngoài ra, lý thuyết chính mà tác gi s d phân tích chiến

c cân b ng quyền l c t N ết về cân b ng th chế Trong bài viết, tác gi m mà ch ến t o có th gi i thích về liên kết ASEAN và có nh ng h n chế mà ch ến t

gi i thích

Nói về lý thuyết quan hệ quốc tế ở N Amitav Acharya, một

chuyên gia về nghiên c N ến t ở ASEAN có phân ―T P I R A ‖ (―C

Q m Lý thuyết về Quan hệ Quốc tế ở ‖) D S

Michael Yahuda biên tập, trên t p chí International Relations of Asia, c a mình

T ề cập vì sao Ch ến t o có th gi i thích về nguồn gốc và

s phát tri n c a ASEAN, ông kh nh ASEAN là s n phẩ ến t ởng,

ch ng h ng chuẩn m c chung, và b n s ến t quá trình xã hội hóa

ố

Cộ ồ ASEAN C ố

ế Cộ ồ ASEAN

ASCC ở ố ASEAN ồ ệ ệ ệ ế ASCC

L ậ

Trong Xây d ng C i ASEAN c a Viện Hàn Lâm Khoa h c Xã hội Việt Nam – Viện Nghiên c N Đ c Ninh (Chủ biên), việc xây d ng Cộ ồ V X ộ ề é ến s i sâu s c trên t t c ện c ời sống xã hộ ớc ASEAN M õ ở l ch s ội c a s hình thành cộ ồ ội; Tính kh thi c a nh ng nộ

tiên; nh ng v ề t ra và gi i pháp th c hiện Cộ ồ V – Xã hội ASEAN; ộng qua l i c a Cộ ồ – xã hội với Cộ ồng kinh tế, Cộ ồng an ninh – chính tr trong s phát tri n bền v ng c a Cộ ồng ASEAN Cuốn Hi n th c hóa C ng ASEAN – B i c n ng và Nh ng v n ặt ra c a Viện Hàn Lâm Khoa h c Xã hội Việt Nam, Viện Nghiên c

Nam Á, do T ơ D H (Ch biên) là kết qu c a công trình nghiên c u c p Bộ Công trình kh nh r ờ ế c Cộng ồng ASEAN 2015 còn r t ng n, và có r t nhiề c mà các quốc gia ASEAN ph t qua b ng việc th c hiệ c tiêu, lộ trình, cam kế … V ệ N c trong việ ẩy hiện th c hóa Cộ ồng này ế – : ầ

T D ơ ớ ệ ế

ASEAN ASCC T

ộ ậ ASCC ASEAN ộ ậ

ố ộ ậ ộ

Q ệ

ASEAN ệ ộ –

ộ T õ

ộ ồ ồ ề ộ ề

g ộ ề ở ế – ộ ASEAN

ASEAN ẫ ề ẩ ộ ộ

ố T ASEAN ẫ

ệ õ ― ‖ ― ậ

ASCC‖ ẫ õ é ― ậ ‖ 2.4 Về a ứ a o k ự a

k ị a a o o ị a x ứ

Linell E Cady and Sheldon W Simo (2007), Religion and Conflict in South and Southeast Asia – Disrupting violence t Nam và – B o l c s ), London and New York: Routledge, bao gồm các bài viết nghiên c u s giao thoa gi a tôn giáo và b o l c ở N N Á, thông qua hàng lo ờng h p mô t c th Việc thiế ến tôn giáo trong quan hệ quốc tế và nghiên c u an ninh, kết h p vớ ớng th hiện tôn giáo ôn hòa và nh ng l ch s h n chế trong việc nghiên c u tôn giáo, khiến cho b o l c tôn giáo luôn ở bên lề c a các nghiên c u h c thuậ

ậ ề

ậ ậ ố M

ế ớ ố

nh ề ộ

ệ ố ế ộ ậ ẩ ậ

ệ ẩ T ẩ õ ộ

ở N ộ ớ

ố ở

John L Esposito, John O V O với Asian Islam in the

21 st Century (H i giáo t i châu Á trong th kỷ 21) NX O ( )

ế ề Hồ ở N C ế ậ

Hồ ố ế ỷ XX ế ế ỷ XXI ế Hồ ố ệ

“ , “ ,

“ ờ P , “ ờ P T ề ẫ

Cuốn Tôn giáo và Quan h qu c t c a H c viện Ngo i giao do Lê Thanh

& Đỗ Thanh H i ch ( ) c NXB Chính tr Quốc gia – S thật

n hành tóm t t nh ng khái niệm c n về tôn giáo; làm rõ ởng c a tôn ( ởng) và các t ch ế ời sống chính tr - xã hội và quá trình ho nh chính sách dối ngo i c a một số ớ C c biệt làm

rõ vai trò và ởng c ến quan hệ quốc tế ở ba c ộ: (i) b t

ng gi a các qu c gia v t do tôn giáo và các chính sách liên quan; (ii) các t chức tôn giáo là các ch th xuyên qu c gia, có sức m nh kinh t và chính tr , có

kh ức các chính quy n; (iii) mâu thuẫn gi a các t chức, c ng

v N ở thờ m hiện t m thu hút nhiều nhà nghiên

c u trên ph m vi toàn thế giới không ch bởi nh ng chuy n biế ộng về kinh

tế ― c h p dẫ ‖ các giá tr – l ch s Tác gi nhậ nh chính

m th ng nh ng i cho khu v c này màu s

ồng thời là nhân tố l c c n, vì s ng về tôn giáo – s c tộ ờng dẫ ến các mâu thuẫ ột về ộc – v ề ộng lớn tới việc hiện th c hóa cộ ồ ASEAN

T ẩ ề NCS C III

ế ề ộ ( ) ộ ASCC

ề N T L C Christopher Rodney Yeoh

Malaysia, Truly Asia? Religious pluralism in Malaysia (Malaysia, châu Á th t

ứ ẫ ầ ặ

ớ ―

‖ ẫ ề ậ ờ

Malaysia ộ ậ ế ề

ộ V M ớ ở ộ ― ậ ‖

Hộ ề ở ASEAN ớ International Seminar on Religious Pluralism in ASEAN (H i th o qu c t v giáo t i ASEAN) - T L ớ

N T T ASEAN N P P

Yusuf ố ASEAN Religious Pluralism – The Challenges of

Building Socio-Cultural Community ASEAN - Nh ng thách thức trong vi c xây d ng C -Xã h i ASEAN) Ông ắ ắ –

ẫ – ắ C ố ậ ệ

ề ASEAN ố

ệ ở ASEAN Y – ầ

h ẫ ơ

ơ

ố ố N ẫ ề ẩ ệ

ệ é ậ

N ở

ệ Nam

ề ộ ộ ồ ố ế

ờ ế ẫ ASEAN ề

ế ASEAN c ch nghiên c về việc xây d ng Cộng

ồ V – Xã hội ASEAN, thậm chí có r t ít bài nghiên c u về Cộ ồng này Ho ề cậ ến v ề tôn giáo, các bài nghiên c ề cập về khía c nh tiêu c c và hệ qu t nh ột có yếu tố tôn giáo gây ra

nghiên c u ớ nào hệ thống l m chung c a tôn giáo ở N

u thế kỷ XXI ề ậ ế ố ệ ộ

ng tô Cộ ồ V – Xã hội ASEAN (ASCC) ế ệ Cộ ồ V ậ

 S – ở không ớ s ề ASCC? T ASCC ệ ế ộ

ố ố gây ra hay không?

n ơ :

 P ở

N ế nay

 T ố ệ N ớ ế nên ASCC

 T ế ố ố ớ

ề ASCC ế

Đ ợng và ph m vi nghiên c u

ứ Cộ ồ V – X ộ ASEAN T L ậ é ở N ( ) ệ Cộ ồ

V – X ộ ASEAN ( )

T ờ ứ : Mố ờ ớ

ớ T ố T ASEAN ế Cộ ồ ASEAN :

 G I ớ T ố T ASEAN ế

ờ ASEAN ề ra m c tiêu Cộ ồng ASEAN 2020 với ba

tr cột chính (an ninh, kinh tế – xã hội);

 G II ế ASEAN ế

Cộ ồ ế ;

 G III ế Cộ ồ ASEAN

ệ Kế T Cộ ồ V – X ộ ASEAN

ệ ậ ệ é ộ ế ố

a : ( ) ẩ ờ ồ

ờ ; ( ) ồ ố ế – ộ ; ( ) ồ

ế ờ ồ L ời không ch th a nhận s tồn t i lâu dài c a tôn giáo trong ch ội, mà còn nhận th y s ồng nh nh gi ởng và niềm tin tôn giáo vớ ởng và niềm tin cộng

s n, Ch t ch Hồ C M ột nhậ nh r ng nh ời cộng s n tiến hành cuộ u tranh gi phóng dân tộc và xây d ng ch ội ch ng

nh ng không h n chế é ỡ ― toàn t ‖ Xu t phát t nhận th c tôn giáo là nhu c u tinh th n c a một bộ phậ N ớc xã hội ch

n ph i tôn tr ng và b m quyền t ỡng, tôn giáo, không

c chống tôn giáo mà ch chống nh ng hành vi l i d ỡng, tôn giáo chống phá cách m c l i l i ích quốc gia, dân tộc

b : P

n c a h c thuyết Mác-L ởng Hồ Chí Minh về tín ỡng, tôn giáo ỡng, tôn giáo ở Việt Nam N

ề ộ ề T ở c ti n ho t ộng tôn giáo t i Việt Nam, tháng 11/2012, Chính ph ban hành Ngh nh

N -CP nh chi tiết về biện pháp thi hành Pháp lệ ỡng, tôn giáo với nhiề m mới phù h p với th c ti n, t ều kiện thuận l cho sinh ho t tôn giáo c ời dân Ngh nh số N -CP c a Chính

ph về ỡng, tôn giáo có hiệu l c t 1-1-2013 tiếp t c kh : ―N

ớc Cộng hoà Xã hội ch V ệt Nam tôn tr ng và b m quyền t do tín ỡng, tôn giáo, theo ho c không theo một tôn giáo nào c a công dân, không ai

c xâm ph m quyền t do y‖ Nh m c ng ta t ngày thành

lậ ến nay ch ng minh r ng coi quyền t ỡng là một nhu c u quan tr ng c ời, là một trong nh ng quyền công dân, quyền chính

ời

c : L ậ ế (i) K

ế ế C T ệ : ộ ; (ii) ố N ớ ế : – ộ

ế ộ ế ộ ố

Ph ứ :

a ơ ứ : do tôn giáo có s ởng

trên diện rộng c ời sống xã hộ ờ D n ph i nhìn thêm t góc

ộ a xã hội hội h c mà nghiên c u tôn giáo Xã hội h c tôn giáo nghiên c ệ ời sống xã hộ L c nghiên c u c a xã hội h c tôn giáo ch yếu bao gồ ện sau: (i) nghiên c u mối quan

hệ c a tôn giáo với các nhân tố khác trong xã hội và ởng qua l i c a chúng; (ii) nghiên c u mối quan hệ gi a tôn giáo với giai c p, giai t

th i a tôn giáo với các thành viên xã hộ diện nghề nghiệp khác nhau, giới tính khác nhau, ch ng tộc khác nhau, giáo phái

và tu i tác khá nhau; (iii) nghiên c u tác d ng xã hội c a các lo i hiệ ng và các lo a nó [179]

b ơ ứ : D ộ

QHQT, L ậ ớ ở 03 ộ : ( ) ộ nhân: ở ở N (ii) ộ ố :

ố ộ ậ ASEAN; ộ : ASEAN ( Cộ ồng ASEAN C L ậ é ộ ồ

Cộ ồ V – X ộ ASEAN ồ ờ

ệ

ậ ỹ ỡ ề C ệ ố L ậ ề

ớ ở N ế TRUNG TÂM NGHIÊN C U PEW (PEW RESEARCH CENTER) <http://www.pewresearch.org/> C ệ ố

ệ ề ASCC ế ASEAN < http://asean.org/>

L ậ ố õ ế ố ệ

ố ế ở N Cộ ồ V – X

ộ ASEAN 2015 Vớ ế ố trong ế ộ ồ ố ASCC ố ộ ồ

V ệ N ộ ố ế ( S ) ệ ề

ề

ệ ― ASEAN‖ ế ệ

V ệ N ế ― ASEAN‖ ASCC

ở ộ Cộ ồ ở ố – ộ ( ề ề ) ố ố ế

ố ế ỷ XX ế ỷ XXI ( ề ề ) ề

Cộ ồ V – X ộ ASEAN V ế ố

- ộ ộ ố T ộ ở N Q

ế ố

ờ ố ế ờ ố ờ ASEAN

CHƯ NG MỐI I N HỆ GI A SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO VỚI QUÁ

TR NH X Y DỰNG CỘNG ĐỒNG VĂN HÓA – X HỘI ASEAN ĐẾN 1

C C L ậ é

N ố ớ ế Cộ ồ

V – X ộ ASEAN ế Ch ồ

ộ ( ) ế ớ ế

ế ở N ; ( ) trong qu ệ ố ế ở N ; ( ) é ế ố

ố ố ớ ASCC ệ é ớ

ế ớ T ờ ế

ệ ế

ề ế ASCC trong ế

ậ

ề ộ ồ

CHƯ NG 1

SỰ H NH THÀNH CỘNG ĐỒNG VĂN HÓA – X HỘI ASEAN (ASCC)

VÀ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á

N ộ ệ ớ ộ Â

P T ở ề ế

ế S ệ ệ ở ộ

ộ ố ở N ố ồ S ộ

ồ ờ ề ẫ ề ề ASEAN ệ

ế ế ề

ẫ ộ ộ ẩ ở ế ế ộ ộ ề

ớ ASEAN ề – ộ Q ế ế ớ ệ

ệ H ệ ộ Cộ ồ ộ : – ế – ộ C ASEAN H ệ ộ ế ở

Hiệp hội các quố N (ASEAN) ờ ngày 8/8/1967 (

ồ Indonesia, Malaysia, Singapore, T L và Philippines), ộ ế – ế t t yếu ờ [68; tr.12-20] S C ế

L ế ố ở N ậ ệ ề

ệ ề ế ộ ế ố ở ế

ộ N ― ‖ ASEAN b t

ỡ p tác kinh tế ệ ,

u thập niên 90 với lờ ề ngh c a Thái Lan về mộ ―

m i t ‖ N ập ASEAN, tiếp theo là Việt N

L M C T ế

2015, với ch ờng g ng và phát tri n, ASEAN t Hiệp hội

c ớc nghèo, chậm phát tri c phát tri n kinh

tế ộng với dân số 600 triệ ời, diện tích 4.5 triệu km2, quy mô GDP t g n 900 tỷ và t ng giá tr i kho ng 800 tỷ USD [263]

i m l i một số cột mốc quan tr ng c liên kết nội khối c a ASEAN

t sau Chiến tranh L nh ế ậ , ta

có th k ến nh ng s kiệ :

N ASEAN T ố H ASEAN (T ố I)

ẩ ế ộ ồ ế ố

V ệ T ASEAN T “ là m t nhóm hài hoà các dân t ng ngo i, s ng trong hoà bình,

nh và th ng, gắn bó v i nhau b ng quan h i tác trong phát tri n

ng và trong m t c ng các xã h c lẫ T ộ dung u, ASEAN õ ASEAN ớ ế ộ ộ ồ ―nh t quán v ặ m dân t c

ề ớ ờ ệ

ộ ờ ớ ờ

ệ ề ồ

ề ớ ớ [ T

ở ề ộ ộ ồ ASEAN ộ ồ – ộ

ệ T H Nộ (H P A )

ệ T ế ớ ASEAN Tuyên bố Hòa h p ASEAN II (hay còn g i là Tuyên bố Ba-li II), nh ề ra

m c tiêu hình thành Cộ ồ ASEAN ới ba tr cộ :

Cộ ồng An ninh (ASC), Cộ ồng Kinh tế (AEC) và Cộ ồ V

-Xã hộ (ASCC); ồng thời kh nh ASEAN s tiếp t ẩy m nh và mở rộng quan hệ vớ ối tác bên ngoài, vì m c tiêu chung là hòa bình, nh và h p tác cùng có l i ở khu v c [151] k p thích ng với nh ng chuy n biến nhanh chóng và ph c t p c a tình hình quốc tế và khu v sở nh ng thành t u c ASEAN ( ế ) ệ là kết qu

th c hiệ C H ộ V C (VAP)

ớ ASEAN ế ẩy nhanh tiến trình liên kết nội khối d a

ở pháp lý là Hiế ASEAN, nh t trí m c tiêu hình thành Cộng

ồ ASEAN ( a thuậ ớ )

T ASEAN ẩ ến xây d ng các Kế ho ch t ng th ( ) xây d ng Cộ ồng Chính tr -An ninh (APSC), Cộ ồng Kinh

tế (AEC) và Cộ ồ V -Xã hộ (ASCC) ề ra m c tiêu và thời

h ối với t ng biện pháp/ho ộng c th

T i Hội ngh C p cao ASEAN- ( ) L ớ

ký Hiế ASEAN m t ở pháp lý và khuôn kh th chế cho gia

ết khu v ớc m t là h tr m c tiêu hình thành Cộ ồng ASEAN H ế c có hiệu l ộ ệ ASEAN ộ

ộ ố ế H ế ASEAN ệ ASEAN

ề ệ ASEAN ề H ế ASEAN ở

ớ ế ế Cộ ồ ASEAN ồ ờ ộ

ế ộ ASEAN ớ ớ

Cộ ồ ASEAN [189]

Hội ngh C p cao ASEAN- ( ) Lộ trình xây

d ng Cộ ồng ASEAN kèm theo 3 Kế ho ch t ng th xây d ng 3 tr cột Cộng ồng ASEAN và Kế ho ch công tác về IAI n 2 (2008- ) ột

ện quan tr ộ ộng t ng th ề ra khuôn kh

ớc tri n khai c th ASEAN tiếp t ẩy m nh n l c th c hiện m c tiêu xây d ng Cộ ồ ASEAN ế t C H

ộ V C (VAP) tri n khai và kế C H ộng Hà

Nộ (HPA) ASEAN ề C H ộ V C (VAP) giai n 2004-2010 và các Kế ho ộ (KHH ) xây d ng ba tr cột

Cộ ồng về chính tr -an ninh, kinh tế -xã hộ n quan

tr ng là th c hiện Sáng kiến Liên kết ASEAN (IAI) nh m giúp thu h p kho ng cách phát tri n trong ASEAN với kế ho ộng và các d án c th

M c tiêu t ng quát c a C ng ASEAN là xây d ng Hiệp hội thành một

t ch c h p tác liên Chính ph liên kết sâu rộ và ràng buộ ở pháp lý là Hiế ASEAN ; i là một t ch c siêu quốc gia

và không khép kín, mà vẫn mở rộng h p tác với bên ngoài Cộ ồng ASEAN

s c hình thành d a trên 3 tr cột là Cộ ồng Chính tr -An ninh (ASEAN Political Security Community – APSC), Cộ ồng Kinh tế (ASEAN Economics