Hiệu quả công tác Thanh tra tài chính đối với cơ quan hành chính trên địa bàn TP hải Phòng

Hiệu quả công tác Thanh tra tài chính đối với cơ quan hành chính trên địa bàn TP hải Phòng

Mở ĐầU

1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu

Cùng toàn Đảng, toàn dân phấn đấu thực hiện thắng lợi chiến lợc côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc đã đợc Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đề

ra, mục tiêu quan trọng của ngành Tài chính trong giai đoạn hiện nay là xâydựng nền tài chính quốc gia lành mạnh, huy động và sử dụng có hiệu quả cácnguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc Một trongnhững yêu cầu đợc đặt ra là phải tăng cờng công khai, minh bạch; nâng caotrách nhiệm của ngời đứng đầu trong quản lý, sử dụng tài chính - Ngân sáchnhà nớc; đẩy mạnh cải cách tài chính công, hiện đại hoá công cụ và nâng caochất lợng đội ngũ cán bộ quản lý tài chính

Là một công cụ thiết yếu trong quản lý tài chính nhà nớc, Thanh tra tàichính giữ vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chung của Ngành.Hoạt động thanh tra tài chính nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạmtrong quản lý tài chính, ngân sách; đề xuất hoàn thiện hệ thống cơ chế, chínhsách quản lý; giải quyết các khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực tài chính ở tất cảcác ngành, các cấp, các đơn vị cơ sở đóng góp tích cực vào viêc tăng thu chongân sách nhà nớc, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực trong quản lý sử dụngngân sách nhà nớc; tăng cờng kỷ luật, kỷ cơng và nâng cao hiệu quả quản lý, sửdụng các nguồn lực tài chính quốc gia

Tuy nhiên, công tác thanh tra tài chính đối với các cơ quan HCNN còn cónhững hạn chế đòi hỏi phải đợc nghiên cứu nhằm đổi mới và hoàn thiện hơnnữa để đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Giải pháp

nâng cao hiệu quả công tác thanh tra tài chính đối với cơ quan hành chính trên địa bàn thành phố Hải Phòng” làm đề tài Luận văn thạc sỹ kinh tế của

mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Làm rõ lý luận về công tác thanh tra tài chính

- Phân tích thực trạng về công tác thanh tra tài chính đối với cơ quanHCNN trên địa bàn thành phố Hải Phòng trong năm 2007-2009 Trong đó nêulên kết quả thanh tra đã đạt đợc, những hạn chế, tồn tại về công tác thanh tàichính đối với cơ quan HCNN

- Phân tích những yêu cầu phải tăng cờng công tác thanh tra tài chính đốivới cơ quan HCNN, từ đó đề xuất những giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệuquả công tác thanh tra tài chính đối với cơ quan hành chính, làm cho công tácthanh tra có hiệu quả hơn

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tợng nghiên cứu: công tác thanh tra tài chính đối với cơ quan HCNN.Phạm vi nghiên cứu: đợc giới hạn trong thực tiễn công tác thanh tra tàichính đối với các cơ quan HCNN trên địa bàn thành phố Hải Phòng Trên cơ sở

đó đa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động thanh tra tài chính đối với cơquan HCNN trên địa bàn Hải Phòng

4 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn có 3 chơng:

Chơng I: Lý luận chung về hoạt động thanh tra tài chính đối với cơ quanhành chính nhà nớc

Chơng II: Thực trạng công tác thanh tra tài chính đối với cơ quan hànhchính trên địa bàn thành phố Hải Phòng

Chơng III: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra tài chính đốivới cơ quan hành chính trên địa bàn Hải Phòng

Chơng 1

Lý LUậN CHUNG Về HOạT ĐộNG THANH TRA TàI CHíNH

ĐốI VớI CƠ QUAN HàNH CHíNH NHà NƯớC

1.1 Lý LUậN CHUNG Về HOạT ĐộNG THANH TRA TàI CHíNH

1.1.1 Khái niệm và đặc trng của thanh tra tài chính

1.1.1.1 Khái niệm thanh tra tài chính

* Khái niệm thanh tra:

Thanh tra là một phạm trù luôn gắn liền với hoạt động quản lý của Nhànớc Nhà nớc là cơ quan có quyền lực công với sứ mạng lịch sử là duy trì trật tựxã hội và tổ chức phát triển xã hội Để thực hiện sứ mạng lịch sử đó, Nhà nớcthực hiện sự quản lý đối với các hoạt động xã hội Nhiệm vụ cơ bản trong quản

lý kinh tế xã hội của Nhà nớc là dự đoán, kế hoạch, tổ chức, động viên, điềuhành, thanh tra, kiểm tra

Một số quan niệm về thanh tra nh sau:

- Theo giáo trình Thanh tra Tài chính của Học viện Tài chính xuất bảnnăm 2009: “Thanh tra là hoạt động kiểm tra của tổ chức thanh tra Nhà nớc

đối với đối tợng thanh tra nhằm phát hiện, chấn chỉnh những sai lầm, xử lý những vi phạm trong các hoạt động kinh tế - xã hội giúp cho bộ máy quản lý vận hành tốt”.

- Điều 3 Luật Thanh tra ban hành ngày 24/6/2004: “Hoạt động thanh tra

nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nớc có thẩm quyền các biện pháp khắc phục, phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà n- ớc; bảo vệ lợi ích của Nhà nớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân”

* Đặc điểm của thanh tra:

Các quan niệm về thanh tra cho thấy, thanh tra có 3 đặc điểm cơ bản sau:

Một là, thanh tra gắn liền với quản lý nhà nớc: Thanh tra là phạm trù lịch

sử gắn liền với quản lý nhà nớc Thanh tra có vị trí, vai trò quan trọng trongquản lý kinh tế của nhà nớc

Thanh tra là công cụ của quản lý kinh tế xã hội Yêu cầu quản lý quyết

định mục tiêu, nội dung đối với hoạt động thanh tra Hoạt động thanh tra có tác

động tích cực đối với quản lý, nó có thể thúc đẩy quá trình quản lý diễn ra trôichảy, đạt mục tiêu định trớc, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nớc, cơchế điều chỉnh pháp luật Ngợc lại, nếu hoạt động thanh tra xa rời mục tiêu,kém hiệu quả sẽ hạn chế và kìm hãm hiệu quả quản lý

Hai là, thanh tra mang tính quyền lực nhà nớc: Khi nhắc đến mục đích

quyền lực của tổ chức Thanh tra, V.I Lê Nin nói “thanh tra thiếu quyền lực là

thanh tra suông”.

Có thể nói, thanh tra là một hoạt động mang tính quyền lực nhà nớc vì

nó đợc xác định là phơng thức bảo đảm pháp chế, tăng cờng kỷ luật trong quản

lý nhà nớc, thực hiện quyền dân chủ trong đời sống xã hội

Tính quyền lực nhà nớc của hoạt động thanh tra thể hiện ở chỗ các cơquan Thanh tra Nhà nớc đều có quyền hạn đợc xác định cùng khả năng, điềukiện thực hiện các quyền đó theo quy định tại các văn bản pháp luật

Ba là, thanh tra có tính độc lập tơng đối: Tính độc lập tơng đối trong quá

trình thanh tra đợc thể hiện ở các điểm sau:

- Thanh tra chỉ tuân theo pháp luật

- Cơ quan thanh tra có quyền tự mình tổ chức thực hiện các cuộc thanhtra trong các lĩnh vực kinh tế xã hội theo thẩm quyền

- Qua thanh tra, cơ quan thanh tra ra kết luận, kiến nghị, quyết định xử lýtheo quy định của pháp luật về thanh tra và chịu trách nhiệm về quyết địnhthanh tra

* Phân biệt hoạt động thanh tra và kiểm tra:

Thanh tra và kiểm tra có sự giống và khác nhau, để hiểu rõ hơn hoạt độngthanh tra cần phân biệt giữa thanh tra và kiểm tra.

Thanh tra là hoạt động kiểm tra cho nên giữa thanh tra và kiểm tra cónhững điểm giống nhau Thanh tra và kiểm tra đều có cùng mục đích là pháthiện và ngăn ngừa, xử lý những vi phạm pháp luật, quy chế, chế độ quản lý gópphần thúc đẩy các tổ chức, cá nhân hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chếquản lý, tăng cờng pháp chế, bảo vệ lợi ích của Nhà nớc, các quyền và lợi íchhợp pháp của công dân

Thanh tra và kiểm tra đều phải xem xét hoạt động thực tế của đối tợng đểphát hiện, phân tích, đánh giá thực trạng tình hình một cách khách quan, trungthực, làm rõ đúng, sai, chỉ rõ nguyên nhân để có biện pháp khắc phục, xử lý saiphạm Do đó, giữa thanh tra và kiểm tra có thể có cùng nội dung hoặc phơngpháp tiến hành trong những phạm vi công việc nhất định

Tuy nhiên, giữa thanh tra và kiểm tra có sự khác nhau:

Về chủ thể: Chủ thể của hoạt động thanh tra và kiểm tra là không giống

nhau Chủ thể của thanh tra là các tổ chức thanh tra chuyên trách về kiểm tracủa Nhà nớc Đó là thanh tra nhà nớc bao gồm: các cơ quan thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành (thanh tra ngân hàng, thanh tra tài chính ).Hoạt động thanh tra phải có quyết định của cơ quan có thẩm quyền và nhữngngời tiến hành công tác thanh tra phải có t cách pháp lý do cơ quan có thẩmquyền quyết định

Chủ thể kiểm tra rộng hơn Nó bao gồm các cơ quan quản lý nhà nớc, cáccơ quan thanh tra, Thủ trởng các đơn vị, các tổ chức quần chúng và ngời lao

động cũng có thể tham gia trực tiếp kiểm tra Nh vậy, có thể nói thanh tra làkiểm tra từ bên ngoài vào đối tợng, còn kiểm tra có khi do bản thân đối tợng đóthực hiện, không nhất thiết do bên ngoài kiểm tra

Về nội dung: Nội dung thanh tra thờng là các vấn đề phức tạp, bao gồm

những hành vi thuộc về quá khứ, nhiều vấn đề bị che đậy bởi bề ngoài khácnhau dễ gây nên những nhận định khác nhau và khó biết đợc bản chất của vụviệc Để có kết luận chính xác, những đánh giá đúng đắn về sự việc đòi hỏi phải

có thời gian, có nghiệp vụ thanh tra để kiểm tra, thu thập các tài liệu chứng cứcần thiết Nội dung kiểm tra thờng là những vấn đề trong hiện tại, hoạt độngkiểm tra diễn ra thờng xuyên trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ nên dễtheo dõi, dễ nhận biết thực chất của vấn đề, không đòi hỏi phải có những biệnpháp nghiệp vụ phức tạp để xác minh tài liệu, chứng cứ mà vẫn có thể đánh giá

đúng đắn và có kết luận chính xác

Về phạm vi: Hoạt động kiểm tra diễn ra ở tất cả các hoạt động kinh tế xã

hội Nó đợc thực hiện một cách thờng xuyên, liên tục, ở mọi nơi với nhiều hìnhthức và phơng pháp kiểm tra thích hợp với các yêu cầu, đặc điểm, nội dung hoạt

động của từng đối tợng kiểm tra

Phạm vi của hoạt động thanh tra hẹp hơn Hoạt động thanh tra là kiểm tra

ở giai đoạn sau khi các hoạt động kinh tế xã hội đã phát sinh, kiểm tra của hoạt

động thanh tra dựa vào các số liệu, tài liệu đã đợc ghi chép, phản ánh cả quátrình phát sinh các nghiệp vụ kinh tế tài chính theo thời gian và không gian củachúng

Về thời gian: Hoạt động thanh tra đợc tổ chức theo từng cuộc nên thời

gian thờng dài Theo Luật Thanh tra 2004, thời hạn một cuộc thanh tra hànhchính có thể tới 60 ngày, thời hạn một cuộc thanh tra chuyên ngành có thể tới

30 ngày

Đối với hoạt động kiểm tra, thời gian thờng ngắn hơn

Về hình thức tổ chức: Để tiến hành một cuộc thanh tra phải thành lập

Đoàn, Đoàn thanh tra thực hiện trình tự thanh tra theo quy định của pháp luật

Đối với kiểm tra có thể thành lập Đoàn hoặc không cần thành lập Đoàn,

có khi cấp trên có thể yêu cầu cấp dới tự kiểm tra một hoặc một số nội dung vàbáo cáo kết quả bằng văn bản cho cấp trên

* Sự cần thiết của thanh tra:

- Thanh tra là chức năng thiết yếu của quản lý nhà nớc: Thanh tra làphạm trù gắn liền với hoạt động quản lý nhà nớc Nhà nớc thực hiện quản lýkinh tế xã hội thông qua việc đề ra hệ thống luật lệ, các chính sách, chế độ quản

lý để điều chỉnh các quan hệ và cỡng chế các pháp nhân và thể nhân trong xã

hội phải tuân thủ Trong khoa học quản lý có ba yếu tố cấu thành là ban hànhquyết định quản lý, tổ chức thực hiện quyết định quản lý và thanh tra, kiểm traviệc thực hiện các quyết định quản lý Nh vậy, thanh tra là nội dung không thểthiếu của quản lý nhà nớc, là một giai đoạn của chu trình quản lý, có vai tròkiểm định, đánh giá hiệu quả quản lý nhà nớc Qua thanh tra, giúp các cơ quannhà nớc tăng cờng đợc hiệu lực của các quyết định quản lý, thấy đợc nhữngthiếu sót, yếu kém, những điểm cha phù hợp, thiếu đồng bộ trong hệ thống luật

lệ, các chính sách, chế độ ban hành đúng hay sai; việc thực hiện các luật lệ,chính sách, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nớc, các tổ chức kinh tế, các đơn vịlực lợng vũ trang và các cá nhân tốt hay xấu; mức độ vi phạm và nguyên nhân,

từ đó kiến nghị nhằm phát huy nhân tố tích cực, khắc phục kịp thời những sơ

hở, yếu kém đề xuất biện pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm quản lý tốthơn và có hiệu quả hơn

- Thanh tra là phơng thức đảm bảo trật tự kỷ cơng trong quản lý, gópphần tăng cờng pháp chế XHCN: Với chức năng giám sát hoạt động của các đốitợng bị quản lý, thanh tra có thể kịp thời phát hiện những sai phạm và có biệnpháp xử lý Việc phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi sai phạmcủa cá nhân, cơ quan có trách nhiệm, của các cá nhân, tổ chức là đối tợng bịquản lý sẽ đảm bảo đợc kỷ cơng pháp luật trong hoạt động quản lý Mặt khác,việc tìm ra những sơ hở, yếu kém trong công tác quản lý, phát hiện những nộidung, chủ trơng, chính sách cha phù hợp với yêu cầu thực tế khách quan, từ đó

có các biện pháp sửa đổi, bổ sung, khắc phục kịp thời Thanh tra không chỉ làviệc phát hiện, tìm kiếm sai phạm, sơ hở, yếu kém trong quản lý mà còn pháthiện, khẳng định, đồng thời tạo điều kiện cho những nhân tố mới, cơ chế mớinảy sinh, phát triển

- Thanh tra là một phơng thức góp phần bảo đảm quyền dân chủ của nhândân: dân chủ của nhân dân đợc thực hiện thông qua ngời đại diện của mình làNhà nớc Nhà nớc có nghĩa vụ chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp củanhân dân, tạo mọi điều kiện để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình,tham gia quản lý nhà nớc và quản lý xã hội Nhân dân thực hiện quyền kiểm tra,

giám sát thông qua các cơ quan nhà nớc do mình bầu ra, thông qua các tổ chứcchính trị - xã hội, xã hội nghề nghiệp do mình là thành viên; thông qua các banthanh tra nhân dân; thông qua việc khiếu nại, tố cáo những hành vi vi phạmpháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình Việc kiểm tra giámsát là phơng thức thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân.

* Phân loại hoạt động thanh tra:

Hoạt động thanh tra đợc phân loại thành các dạng sau: Thanh tra nhà

n-ớc, thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành, thanh tra nhân dân

Thanh tra nhà nớc là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quanquản lý nhà nớc đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơquan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục theoquy định của pháp luật Thanh tra nhà nớc bao gồm thanh tra hành chính vàthanh tra chuyên ngành

Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà nớctheo cấp hành chính đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ củacơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp Thanh tra hành chínhthể hiện sự kiểm tra, giám sát của cấp trên đối với cấp dới trong hệ thống cơquan quản lý nhà nớc Nhiệm vụ quan trọng của công tác thanh tra hành chính

là theo dõi, đánh giá, đôn đốc cấp dới thực hiện nhiệm vụ

Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhànớc theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hànhpháp luật, những quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý củangành, lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý

Thanh tra nhân dân là hình thức giám sát của nhân dân thông qua Banthanh tra nhân dân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, việc giải quyếtkhiếu nại, tố cáo, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở của cơ quan, tổ chức,cá nhân có trách nhiệm ở xã, phờng, thị trấn, cơ quan nhà nớc, đơn vị sự nghiệp,doanh nghiệp nhà nớc

Thanh tra tài chính là một hoạt động thanh tra chuyên ngành hoạt

động trong lĩnh vực tài chính Về bản chất thanh tra tài chính là một chức

năng thiết yếu của quản lý Nhà nớc, là hoạt động kiểm tra, xem xét của cơ quan thanh tra với nội dung tài chính, góc độ tài chính tới đối tợng đợc thanh tra nhằm đảm bảo cho các chính sách, chế độ tài chính, kế toán của Nhà nớc

đợc thực hiện đúng, nghiêm chỉnh và công bằng, phát huy các nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý.

1.1.1.2 Đặc trng của Thanh tra tài chính:

Hoạt động tài chính gắn liền với các hoạt động kinh tế xã hội nên nó rấtphong phú và đa dạng Hoạt động tài chính có liên quan đến mọi ngành, mọicấp, mọi đơn vị và công dân Vì vậy, hoạt động thanh tra tài chính là loại hình

hoạt động tổng hợp và đa dạng.

Tính đa dạng của thanh tra tài chính biểu hiện ở sự việc thanh tra, đối ợng thanh tra, hình thức thanh tra là khác nhau ở mỗi cuộc thanh tra nh thanhtra quản lý và điều hành ngân sách, thanh tra quản lý sử dụng vốn đầu t cơ bản,thanh tra thuế

t-Tính tổng hợp của thanh tra tài chính biểu hiện ở sự việc hay nội dungthanh tra có liên quan đến nhiều lĩnh vực, mỗi lĩnh vực lại tổng hợp nhiều vấn

đề có ảnh hởng lẫn nhau Kết quả của thanh tra tài chính là những kết luận, giảiquyết xử lý không chỉ có giá trị đối với đơn vị đợc thanh tra, mà còn có tácdụng chung trong hệ thống quản lý tài chính

Thanh tra tài chính là loại hình hoạt động thờng phải đấu tranh với những sai trái, tiêu cực trong việc chấp hành các quyết định quản lý, chấp hành pháp luật, chính sách, chế độ tài chính, kế toán của các cơ quan, đơn vị

và công dân.

Hoạt động của thanh tra tài chính trong điều kiện nào, hoàn cảnh nào, nộidung sự việc ra sao, bao giờ cũng là sự đấu tranh của hai mặt đối lập đúng - sai,tích cực - tiêu cực trong hoạt động quản lý kinh tế tài chính để tìm ra nguyênnhân, đề xuất kiến nghị, biện pháp khắc phục, đấu tranh và phòng ngừa và xử lý

vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nớc, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Tổ chức và cá nhân đợc thanh tra tài chính vừa là đối tợng vừa là chủ thể quản lý.

Là đối tợng thanh tra: các tổ chức và cá nhân đợc thanh tra tài chính cótrách nhiệm thực hiện các yêu cầu của Đoàn thanh tra, có trách nhiệm pháp lý

đối với những tài liệu, số liệu đã cung cấp theo yêu cầu của Đoàn thanh tra

Là chủ thể quản lý: họ có trách nhiệm về hoạt động của mình Họ đợcquyền biết mục đích, yêu cầu, nội dung, kế hoạch thanh tra, đợc tham gia thảoluận những nhận xét, kết luận cũng nh những giải pháp xử lý của đoàn thanhtra, đợc quyền giải trình những điểm cha nhất trí với thanh tra, đồng thời cótrách nhiệm tổ chức thực hiện những kiến nghị, giải pháp xử lý đối với nhữngthiếu sót, sai phạm

Xem xét các đặc điểm của hoạt động thanh tra tài chính cho thấy, mỗi sựviệc, nội dung thanh tra tài chính có liên quan đến nhiều yếu tố, nên khi tiếnhành thanh tra tài chính phải nghiên cứu, phân tích toàn diện, tìm ra những yếu

tố chủ yếu ảnh hởng đến sự việc, nội dung thanh tra và trên cơ sở đó rút ranhững kết luận có giá trị thiết thực không chỉ với đối tợng thanh tra mà còn đốivới hoạt động quản lý Mặt khác, trong quá trình thanh tra tài chính, giữa Đoànthanh tra với đơn vị đợc thanh tra, cấp quản lý đoàn thanh tra, cơ quan quản lýcấp trên đơn vị đợc thanh tra phải cộng tác, phối hợp chỉ đạo chặt chẽ, khẩn tr-

ơng xử lý vớng mắc nảy sinh trong quá trình thanh tra

1.1.2 Mục đích và nguyên tắc hoạt động thanh tra tài chính

lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, qua đó tăng cờng tính răn đe đối với tổchức, cá nhân có ý định vi phạm hoặc tái phạm

- Phát hiện những sơ hở trong cơ chế, chính sách, pháp luật về tài chính

để kiến nghị với cơ quan nhà nớc có thẩm quyền các biện pháp khắc phục Việcmột chính sách pháp luật đi vào thực tiễn có phù hợp hay không, có phát huyhết hiệu quả, hiệu lực hay không là điều rất quan trọng trong hoạt động quản lý.Hoạt động thanh tra đợc tiến hành cũng nhằm mục đích phát hiện những kẽ hởtrong cơ chế, chính sách có thể bị các đối tợng bị quản lý lợi dụng gây hậu quảxấu đối với xã hội, đối với nhà nớc

- Phát hiện nhân tố tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản

lý nhà nớc về tài chính góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cơ quan, tổchức, cá nhân Cùng với việc phát hiện và xử lý các tồn tại, các vi phạm, hoạt

động thanh tra cũng cần đánh giá đúng thực chất hoạt động của đối tợng thanhtra, ghi nhận và động viên những nhân tố tích cực, qua đó góp phần nâng caohơn nữa hiệu quả của hoạt động quản lý Góp phần bảo vệ lợi ích của Nhà nớc,quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân là mục đích cuối cùngcủa hoạt động quản lý nói chung và hoạt động thanh tra là công cụ để thực hiệnmục đích quản lý nên mục đích của hoạt động thanh tra cũng không nằm ngoàimục đích quản lý chung

1.1.1.2 Nguyên tắc hoạt động thanh tra tài chính

Nguyên tắc hoạt động thanh tra tài chính cũng dựa trên những nguyên tắccủa hoạt động thanh tra nói chung

- Hoạt động thanh tra tài chính phải tuân theo pháp luật Nhà nớc ta lànhà nớc pháp quyền XHCN, thực hiện việc quản lý xã hội bằng pháp luật.Giống nh mọi chủ thể khác trong xã hội, cơ quan nhà nớc cũng phải hoạt độngtrong khuôn khổ pháp luật Hoạt động thanh tra tài chính cũng nh bất kỳ hoạt

động nào khác của các cơ quan nhà nớc cũng phải tiến hành trên cơ sở các quy

thiên vị, định kiến, có nh thế mới giúp cho việc xử lý các vi phạm đúng ngời,

đúng việc, thấu tình đạt lý, từ đó nâng cao hiệu quả của cuộc thanh tra

- Hoạt động thanh tra tài chính phải đảm bảo dân chủ, công khai và kịpthời Hoạt động thanh tra phải đặt lợi ích của dân lên hàng đầu; lắng nghe vàtôn trọng ý kiến của dân; tạo điều kiện thực hiện quyền dân chủ của nhân dân;hình thức và phạm vi công khai cần thích hợp và theo đúng các quy định củapháp luật; đồng thời hoạt động thanh tra nhằm phục vụ kịp thời yêu cầu quản lýkinh tế xã hội, nhanh chóng khắc phục những yếu kém, bất cập trong quản lýnhà nớc

- Hoạt động thanh tra tài chính không làm cản trở hoạt động bình thờngcủa cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tợng thanh tra Hoạt động thanh tra có mục

đích là góp phần đảm bảo sự phát triển lành mạnh và ổn định của xã hội Do đó,hoạt động thanh tra không đợc làm cản trở hoạt động bình thờng hợp pháp củacác thành viên trong xã hội

1.1.3 Nội dung và phơng pháp thanh tra tài chính

1.1.3.1 Nội dung thanh tra tài chính

Xét theo lĩnh vực thanh tra tài chính gồm: Thanh tra ngân sách, thanh traquản lý vốn đầu t, thanh tra việc chấp hành chính sách chế độ tài chính đối vớicác doanh nghiệp nhà nớc, các cơ quan hành chính và các đơn vị sự nghiệp,thanh tra thuế, kho bạc, thanh tra hải quan, thanh tra chứng khoán, thanh tra giá,thanh tra đấu tranh chống tham nhũng, thanh tra giải quyết đơn th khiếu nại, tốcáo về tài chính

Xét theo nhiệm vụ thanh tra thì thanh tra tài chính có những nội dung chủyếu sau đây:

- Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan,

đơn vị thuộc quyền quản lý trực tiếp của Bộ Tài chính Đánh giá việc hoànthành kế hoạch; tìm ra những vớng mắc, tồn tại trong quá trình điều hành các

đơn vị để kiến nghị các biện pháp tháo gỡ; phát hiện các sai phạm về thủ tục, vềthẩm quyền, về nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và đề ra các kiến nghị xử lý kịpthời, xác đáng; tìm ra các nhân tố tích cực để phát huy, nhân rộng

- Thanh tra việc chấp hành chế độ quản lý tài chính nhằm giúp các đơn vị

đợc thanh tra sửa chữa thiếu sót, xử lý các trờng hợp vi phạm, tăng cờng cácbiện pháp quản lý, nh thanh tra vốn đầu t XDCB, chống thất thoát tài sản củaNhà nớc, không chấp hành trình tự thủ tục đầu t XDCB, thanh quyết toán không

đúng, các bên A-B thông đồng nâng định mức, đơn giá, quyết toán khống khốilợng và chi phí để rút tiền tham ô thanh tra quản lý ngoại hối, ngoại tệ, thanhtra quản lý nguồn vốn viện trợ

- Thanh tra việc thực hiện kế hoạch tài chính của Nhà nớc nhằm đôn đốcviệc xử lý những vớng mắc, sai trái, tìm ra những biện pháp giúp đơn vị đợcthanh tra hoàn thành các nhiệm vụ kế hoạch Nhà nớc giao, nh thanh tra thungân sách, thanh tra chi ngân sách, xem các đơn vị có dấu nguồn thu, lập quỹngoài ngân sách hoặc chậm nộp ngân sách, điều tiết thiếu cho ngân sách cấp d-

ới, có cho vay sai chế độ không, có tự đặt ra các chế độ thu, chi riêng củangành, của đơn vị không

- Thanh tra việc chấp hành các chính sách, pháp luật tài chính nhằm giữnghiêm kỷ luật chấp hành, góp phần bảo vệ tài sản Nhà nớc, bảo vệ lợi íchchính đáng, hợp pháp của công dân nh thanh tra thực hiện các luật thuế để xemxét tình trạng trốn lậu thế, chiếm dụng thuế, tham ô, xâm tiêu tiền thuế, nh việccác đơn vị tuỳ tiện hạch toán hạ thấp doanh số để trốn các loại thuế, hạch toándoanh số hàng tự mua, tự bán sang doanh số hàng đại lý ký gửi để giảm thuế,tính sai giá tính thuế, hạch toán tăng giá mua, giá thành, phí lu thông, tự độngtrích lập các quỹ sai chế độ làm giảm tích lũy dẫn đến giảm nộp ngân sách hoặc

nh miễn giảm thuế không đúng thẩm quyền, quản lý thuế lỏng lẻo, để mất biênlai thu thuế

- Tiếp dân và giải quyết những khiếu nại, tố cáo về tài chính Thông quaviệc tiếp dân và giải quyết khiếu nại tố cáo, các đơn vị đã tiếp thu những ý kiếnphản ánh của dân để kịp thời làm tham mu cho lãnh đạo có biện pháp chấnchỉnh trong nội bộ ngành Đồng thời, quán triệt việc kiên quyết xử lý các cán bộthuộc ngành mình nếu thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc giải quyết không

đúng, gây phiền hà, sách nhiễu

1.1.3.2 Phơng pháp thanh tra tài chính

Xuất phát từ đặc điểm của hoạt động thanh tra tài chính và để tiến hànhnhững nội dung đã xác định trong kế hoạch thanh tra, thanh tra tài chính vậndụng tổng hợp nhiều phơng pháp khác nhau Sau đây là một số phơng pháp cóthể dẫn ra

- Phơng pháp trực tiếp: Là việc Thanh tra viên trực tiếp gặp gỡ, trao đổi

với những ngời quản lý, nhân viên các bộ phận trong đơn vị đợc thanh tra cũng

nh các cá nhân, đơn vị có liên quan để thu thập các thông tin và làm rõ nhữngvấn đề còn vớng mắc

- Phơng pháp khai thác tài liệu: Là việc Thanh tra viên tiến hành nghiên

cứu tài liệu của đơn vị đợc thanh tra và tài liệu của các đơn vị có liên quan đếncác hoạt động tài chính phát sinh của đơn vị

- Phơng pháp kiểm kê: Là phơng pháp kiểm tra hiện vật, các loại tài sản

nhằm thu thập các thông tin về số lợng, giá trị tài sản đó Thanh tra viên cần căn

cứ vào tính chất của các loại vật t tài sản cần kiểm kê để lựa chọn một loại hìnhkiểm kê tối u: kiểm kê toàn diện, kiểm kê điển hình, kiểm kê chọn mẫu

- Phơng pháp điều tra: Là phơng pháp mà theo đó, bằng những cách

thức khác nhau, Thanh tra viên tiếp cận đối tợng nhằm tìm hiểu, thu nhận nhữngthông tin cần thiết về tình huống, thực chất, thực trạng của vụ việc, bổ sung căn

cứ cho việc đa ra những đánh giá, nhận xét hay kết luận thanh tra Trong điềutra, tuỳ yêu cầu và tình hình cụ thể Thanh tra viên có thể:

Điều tra trực tiếp: Gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với các đối tợng liên quannhằm thu thập những thông tin cần kiểm tra

Điều tra gián tiếp: Sử dụng các bảng chỉ tiêu, phiếu câu hỏi cần kiểmtra tới những cá nhân, đơn vị liên quan để thu thập những thông tin cần kiểmtra

- Phơng pháp thực nghiệm: Là phơng pháp tái diễn các hoạt động hay

nghiệp vụ để xác minh lại kết quả của một quá trình, một sự việc đã qua; hoặc

sử dụng thủ pháp kỹ thuật, nghiệp vụ để tiến hành các phép thử nhằm xác địnhmột cách khách quan chất lợng công việc, mức độ chi phí

- Phơng pháp chọn mẫu: Là việc đoàn thanh tra chọn các phần tử đại

diện có đặc điểm nh tổng thể, tiêu biểu cho tổng thể làm cơ sở cho kiểm tra,

đánh giá, rút ra kết luận chung cho tổng thể

- Phơng pháp phân tích: Là cách thức sử dụng quá trình t duy logic để

nghiên cứu các mối quan hệ đáng tin cậy giữa các số liệu, các thông tin, nhằm

đánh giá tính hợp lý hay không hợp lý của các thông tin trong báo cáo của đơn

vị đợc thanh tra

- Phơng pháp so sánh, đối chiếu: Đối chiếu trực tiếp là phơng pháp mà

Thanh tra viên tiến hành so sánh, đối chiếu về mặt lợng của cùng một chỉ tiêutrên các nguồn tài liệu khác nhau để tìm ra sai sót, vi phạm, gian lận về chỉ tiêu

đó

Đối chiếu logic là việc nghiên cứu các mối liên hệ bản chất giữa các chỉtiêu có liên quan với nhau thông qua việc xem xét mức biến động tơng ứng vềtrị số của các chỉ tiêu có quan hệ kinh tế trực tiếp

Đối chiếu, so sánh là phơng pháp chủ yếu đợc sử dụng thờng xuyên trongmọi cuộc thanh tra tài chính Chỉ có đối chiếu, so sánh trong mối tơng quannhất định mới phát hiện đợc các mâu thuẫn, phát hiện những sai sót, vi phạmtrong quản lý tài chính của đơn vị đợc thanh tra và làm tiền đề cho việc rút racác kết luận, đa ra các giải pháp xử lý của thanh tra tài chính

Trong thanh tra tài chính có thể so sánh hai hay nhiều sự vật, tài liệu vớinhau hoặc so sánh tài liệu, sự vật với các chuẩn mực nhất định Các chuẩn mực

đó là các định mức, các thông số, các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, các quy địnhthu chi, các quy định của chế độ quản lý kinh tế - tài chính

Nói chung, thanh tra tài chính thờng đi từ tổng hợp đến chi tiết Nó đợcchứng minh bằng tình hình, tài liệu thu thập đợc ngay từ khâu chuẩn bị thanhtra Khi thực hiện thanh tra tài chính, Thanh tra viên thờng nghiên cứu các tàiliệu tổng hợp trớc nh quyết toán, thuyết minh quyết toán, sổ cái, báo cáo tổng

kết năm, sơ đồ tổ chức bộ máy, sơ đồ tổ chức hạch toán, địa bàn hoạt động, đặc

điểm kinh tế ngành

Trờng hợp cuộc thanh tra chỉ giải quyết một vụ việc và đã có tài liệu chitiết chứng minh cho kết luận về vụ việc ấy thì thanh tra tài chính có thể đi từ chitiết đến tổng hợp Mục đích là theo trình tự hạch toán, xác định rõ chứng từ vàtài liệu chi tiết ấy đã hoặc cha thể hiện trong tờ kê, sổ nhật ký, sổ kế toán tổnghợp và quyết toán của đơn vị Trên cơ sở ấy, tuỳ từng trờng hợp mà có kết luận

cụ thể

Trong thanh tra tài chính tổng hợp hay chi tiết, với những đối chiếu sosánh cụ thể có thể khẳng định Thanh tra viên sử dụng nghiệp vụ phân tích nhmột phạm trù thuộc phơng pháp đối chiếu, so sánh

Quá trình thực hiện thanh tra thực chất là quá trình Thanh tra viên vậndụng các phơng pháp kỹ thuật thanh tra nhằm thu thập đầy đủ các bằng chứng

có độ tin cậy cao và có giá trị để làm cơ sở cho lập báo cáo thanh tra tài chính.Trong thực tiễn, mỗi nội dung thanh tra, Thanh tra viên thờng phải sử dụng kếthợp nhiều phơng pháp để mang lại hiệu quả cao nhng nói chung cuộc thanh tratài chính nào, với nội dung gì, dù đơn giản hay phức tạp ở đơn vị thanh tra cũngphải sử dụng phơng pháp đối chiếu, so sánh

1.2 THANH TRA TàI CHíNH ĐốI VớI CƠ QUAN HCNN

1.2.1 Khái niệm cơ quan hành chính nhà nớc

* Khái niệm

Hệ thống chính trị ở nớc ta hiện nay bao gồm các tổ chức: Đảng cộng sảnViệt Nam, nhà nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam, các đoàn thể nhân dân và các tổchức chính trị - xã hội hoạt động theo một cơ chế nhất định nhằm đảm bảo mọiquyền lực thuộc về nhân dân

Trong hệ thống chính trị này, Đảng là lực lợng lãnh đạo, Nhà nớc là trụcột, công cụ thực hiện quyền lực, là trung tâm quản lý xã hội, mặt trận và các tổchức chính trị - xã hội là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân Dới sự lãnh

đạo của Đảng và sự tham gia quản lý của nhân dân, quyền hành pháp có mốiquan hệ tơng quan thống nhất với quyền lập pháp và quyền t pháp

Trong bộ máy nhà nớc, mỗi loại cơ quan thực hiện những chức năng,nhiệm vụ nhất định Trong mối quan hệ với Quốc hội (cơ quan đại diện, cơquan quyền lực nhà nớc cao nhất, thực hiện chức năng lập hiến, lập pháp, giámsát tối cao đối với toàn bộ bộ máy Nhà nớc) thì Chính phủ là cơ quan chấp hànhcủa Quốc hội, thực thi quyền hành pháp, đồng thời là cơ quan HCNN cao nhấtcủa nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam, thực hiện chức năng quản lý nhà nớc trêncác lĩnh vực đời sống xã hội.

Cơ quan hành pháp là những cơ quan quản lý mọi mặt hoạt động của đấtnớc ở nớc ta, các cơ quan đó đợc gọi là cơ quan chấp hành, cơ quan thực thiquyền hành pháp, cơ quan HCNN

Vậy, cơ quan HCNN là cơ quan thực hiện quyền hành pháp của Nhà nớc

Đó là cơ quan quản lý chung hay từng mặt công tác, có nhiệm vụ chấp hànhpháp luật và chỉ đạo thực hiện chủ trơng, kế hoạch của Nhà nớc

* Đặc điểm của cơ quan HCNN

Từ khái niệm trên cho thấy cơ quan HCNN có đặc điểm sau:

- Cơ quan HCNN là cơ quan có chức năng thực hiện quyền hành phápcủa Nhà nớc theo lĩnh vực và lãnh thổ

- Mỗi cơ quan HCNN có một thẩm quyền và chỉ giới hạn trong phạm vihoạt động chấp hành, điều hành (các cơ quan HCNN không có quyền lập pháp)

* Phân loại cơ quan HCNN

Theo thẩm quyền, các cơ quan HCNN đợc chia thành: cơ quan HCNN cóthẩm quyền chung và cơ quan HCNN có thẩm quyền riêng Trong đó, cơ quanquản lý nhà nớc có thẩm quyền chung sẽ quản lý nhiều ngành, nhiều lĩnh vực,nhiều đối tợng tơng ứng trong phạm vi các đơn vị hành chính, lãnh thổ Còn cáccơ quan HCNN có thẩm quyền riêng thì quản lý đối với từng ngành hoặc từnglĩnh vực cụ thể

Cơ quan quản lý nhà nớc đều trực tiếp hoặc gián tiếp trực thuộc cơ quanquyền lực nhà nớc; chịu sự lãnh đạo, giám sát, kiểm tra của các cơ quan quyềnlực nhà nớc ở cấp tơng đơng và có trách nhiệm báo cáo trớc cơ quan quyền lực

đó

Các cơ quan HCNN thực hiện chức năng hành pháp trên các mặt sau:+ Quản lý HCNN về kinh tế, văn hoá, xã hội, ngoại giao, an ninh, quốcphòng.

+ Quản lý HCNN về tài chính, NSNN, công sản, hạch toán, bảo hiểm, tíndụng

+ Quản lý HCNN về khoa học, công nghệ, tài nguyên và môi trờng.+ Quản lý HCNN về nguồn lực và phát triển các nguồn nhân lực

Các cơ quan HCNN ở Trung ơng chịu trách nhiệm quản lý thống nhấtcác ngành, các lĩnh vực, các vùng, các thành phần kinh tế khác nhau trongphạm vi cả nớc

Các cơ quan HCNN ở địa phơng là cơ quan chấp hành Hội đồng nhândân, cơ quan HCNN ở địa phơng chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, Luật,các văn bản của cơ quan nhà nớc cấp trên, Nghị quyết của Hội đồng nhân dân;chịu trách nhiệm quản lý nhà nớc đối với tất cả các lĩnh vực, các hoạt động ở

địa phơng dới sự chỉ đạo, điều hành thống nhất của Chính phủ

Các cơ quan hành chính luôn gắn liền với hệ thống công quyền Ngời làmviệc trong các cơ quan HCNN có thể đợc gọi là công chức, là công bộc của dân.Dịch vụ công mà các cơ quan hành chính cung cấp đợc gọi là dịch vụ hànhchính công

Việc cung cấp các dịch vụ công liên quan đến công quyền thì chỉ có thể

do Nhà nớc thông qua đại diện là các cơ quan hành chính đảm nhận và chỉ cáccơ quan này mà thôi Thị trờng không thể và không có chức năng cung cấp dịch

vụ hành chính công cho xã hội

Kinh phí hoạt động của các cơ quan hành chính do NSNN cấp, nhằmthực hiện các chức năng, nhiệm vụ do Nhà nớc giao, đảm bảo hoạt động thờngxuyên của hệ thống bộ máy nhà nớc công quyền Thực chất, đó là nguồn tiềnthuế do ngời dân và các doanh nghiệp đóng góp Ngoài lệ phí do Nhà nớc quy

định, các cơ quan hành chính không đợc đặt ra bất kỳ hình thức thu phí dịch vụhành chính nào đối với các dịch vụ công thuộc chức năng, nhiệm vụ của cơ

quan công quyền (nhằm bù đắp các chi phí do các cơ quan công quyền “bỏ ra”

để tổ chức thực hiện dịch vụ công đó)

1.2.2 Nội dung thanh tra tài chính đối với cơ quan hành chính nhà nớc

1.2.2.1 Thanh tra các khoản thu

* Khái niệm

Thanh tra các khoản thu là một nội dung đợc thực hiện trong quá trìnhtiến hành cuộc thanh tra tài chính đối với cơ quan HCNN nhằm phòng ngừa,phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, chính sách, chế độ thu củaNhà nớc đối với các tổ chức, đơn vị và cá nhân Các khoản thu đó bao gồm: cáckhoản thu về phí, lệ phí, thu phạt, thu ủng hộ, thu kết d ngân sách năm trớc, thuthuế môn bài, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế nhà đất , thu bổ sung từngân sách cấp trên; và các khoản thu hộ, chi hộ nh: quỹ phòng chống lụt bão,quỹ an ninh quốc phòng; các quỹ công chuyên dùng: quỹ đền ơn đáp nghĩa, quỹbảo trợ trẻ em, quỹ xoá đói giảm nghèo, quỹ khuyến học,

* Mục đích:

Thanh tra thu ngân sách nhằm các mục đích chủ yếu sau đây:

- Đề phòng, ngăn ngừa những sai phạm, thiếu sót, tiêu cực có thể xẩy ratrong quá trình chấp hành nghĩa vụ thu nộp NSNN của các tổ chức, đơn vị và cánhân

- Phát hiện sớm, xử lý kịp thời những hành vi vi phạm trong quá trìnhchấp hành nghĩa vụ thu nộp ngân sách của các tổ chức, đơn vị và cá nhân

- Phát hiện những điểm bất cập, lạc hậu, không phù hợp của cơ chế chínhsách để kiến nghị kịp thời với Nhà nớc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sáchchế độ và cơ chế quản lý thu cho phù hợp

- Tác động tới việc thực hiện tốt dự toán thu NSNN trên các mặt: thu

đúng, thu đủ, thu kịp thời

* Yêu cầu của thanh tra các khoản thu:

Để đạt đợc mục đích đã đặt ra, trong quá trình tiến hành thanh tra, cán bộlàm công tác thanh tra phải đáp ứng đợc các yêu cầu sau: Phải nắm vững các

chính sách, chế độ thu của Nhà nớc và nắm vững quy trình tiến hành một cuộcthanh tra.

- Phải quán triệt một cách đầy đủ các nguyên tắc thanh tra (nh tuân thủpháp luật; đảm bảo chính xác, khách quan ), ngời làm công tác thanh tra phải

có quan điểm thanh tra đúng đắn (quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể ) Đánhgiá, kết luận phải chính xác, khách quan có căn cứ, đúng pháp luật

- Những kiến nghị đề xuất xử lý phải căn cứ vào các điều luật đã quy

định, phải phù hợp với tình hình thực tế và đảm bảo có tính khả thi

* Tác dụng của thanh tra các khoản thu

Tác dụng quan trọng của thanh tra các khoản thu đợc thể hiện trên cáckhía cạnh sau:

- Thúc đẩy hoàn thành một cách đầy đủ, kịp thời nhiệm vụ thu NSNNtrên cơ sở chấp hành nghiêm luật pháp, chính sách, chế độ thu của Nhà nớc

- Đảm bảo cho các khoản thu tập trung đầy đủ, kịp thời về quỹ ngânsách; qua đó phát hiện những trờng hợp vi phạm kỷ luật thu nộp nh không kịpthời, thu để ngoài NSNN và các khoản hạch toán sai chế độ quy định để có biệnpháp xử lý

- Góp phần bảo đảm thực hiện quyền dân chủ của nhân dân thể hiện quaviệc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những ngời nộp và quản lý thu nộp

* Nội dung thanh tra thu ngân sách Nhà nớc bao gồm:

+ Xác định các khoản thu, chi qua các tài khoản tiền gửi, lu ý các tàikhoản của các đơn vị có thể có các nguồn thu khác nh phòng tài chính (thu đấugiá quyền sử dụng đất, thu phí thẩm định), phát hiện các khoản thu còn đểngoài NSNN

+ Đối chiếu báo cáo quyết toán thu NSNN, các sổ chi tiết thu NSNN, sổchi tiết các tài khoản tiền gửi, tài khoản tạm thu, tạm giữ, chứng từ có liên quan

để phát hiện các khoản thu không phản ánh qua NSNN

+ Đối chiếu nội dung, số liệu giữa chứng từ thu ngân sách với sổ chi tiếtthu hàng tháng, căn cứ vào quy định tại hệ thống mục lục NSNN và quy định tỷ

lệ phân chia: nguồn thu giữa các cấp ngân sách của luật NSNN để phát hiện các

khoản thu hạch toán sai mục lục NSNN, các khoản thu điều tiết giữa các cấpngân sách nhà nớc sai quy định do hạch toán không đúng mục lục NSNN.

1.2.2.2 Thanh tra nội dung chi ngân sách nhà nớc của các cơ quan HCNN

a Thanh tra chi thờng xuyên

* Mục đích

- Thanh tra chi thờng xuyên đối với các cơ quan hành chính nhằm đảmbảo cho các chính sách chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi do Nhà nớc ban hành

đợc thực hiện một cách nghiêm chỉnh, giữ nghiêm kỷ cơng, kỷ luật trong quản

lý chi tiêu ngân sách, đảm bảo quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn NSNN cấp

đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các cơ quan hành chính

- Thanh tra chi thờng xuyên đối với cơ quan hành chính còn nhằm pháthiện việc lập dự toán không đúng định mức, tiêu chuẩn, chế độ của Nhà nớc,của ngành, phát hiện và kết luận các sai phạm trong việc quản lý, sử dụng vàthanh quyết toán nguồn kinh phí do NSNN cấp phát, giúp các đơn vị chấn chỉnhtình hình quản lý, sử dụng nguồn kinh phí tiết kiệm có hiệu quả, tăng cờng hiệulực của bộ máy quản lý nhà nớc, nâng cao thu nhập của cán bộ, viên chức

- Bản thân các chính sách chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi thờng xuyênkhi mới đợc ban hành không phải đã đợc hoàn thiện và nó chỉ đợc bộc lộ rõtrong quá trình thực hiện Mặt khác với sự phát triển không ngừng của các hoạt

động kinh tế xã hội, của những tiến bộ khoa học và sự biến động của giá cả theothời gian sẽ dẫn tới những điểm bất hợp lý, không còn phù hợp của một số quy

định về chế độ, định mức tiêu chuẩn chi thờng xuyên Hoạt động thanh tra chithờng xuyên nhằm phát hiện những điểm sơ hở bất hợp lý đó của cơ chế, chínhsách, chế độ, định mức chi thờng xuyên để giúp các cơ quan chức năng nghiêncứu, sửa đổi bổ sung, hoàn thiện tăng cờng hiệu quả quản lý NSNN

* ý nghĩa:

- Thực hiện nội dung thanh tra chi thờng xuyên đối với các cơ quan hànhchính giúp phát hiện đợc những sai phạm của các đơn vị trong quá trình quản lý

và sử dụng nguồn kinh phí NSNN và có những biện pháp hữu hiệu để xử lý các

vi phạm góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, bảo

vệ tài sản của Nhà nớc, quyền và lợi ích chính đáng của các tổ chức và côngdân, góp phần làm lành mạnh hóa việc sử dụng NSNN tại các cơ quan hànhchính.

- Qua thanh tra đảm bảo cho các quy định của Nhà nớc trong lập, tổnghợp, xét duyệt dự toán, thực hiện dự toán và quyết toán của các đơn vị hànhchính đợc thực hiện nghiêm chỉnh Dự toán lập ra có căn cứ khoa học, đảm bảotính chính xác và kịp thời, phù hợp với nhiệm vụ của các đơn vị hành chính, sửdụng kinh phí chi thờng xuyên đúng mục đích, đúng chính sách, tiêu chuẩn,

định mức chi tiêu Từ đó vừa giúp tránh thất thoát lãng phí vốn ngân sách, tránh

sử dụng ngân sách sai mục đích, vừa giúp cho các đơn vị hành chính có đầy đủnguồn tài chính cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ của mình

- Đối với các cơ quan hành chính đã thực hiện khoán chi, thanh tra tàichính có ý nghĩa to lớn trong việc giúp các cơ quan hành chính xây dựng đề ánkhoán chi chính xác, hợp lý, phục vụ tốt cho hoạt động của đơn vị, đảm bảonâng cao thu nhập và đời sống của cán bộ công nhân viên trong đơn vị

- Qua thanh tra đánh giá đợc tình hình chấp hành các chính sách chế độ,

định mức, tiêu chuẩn chi tiêu do Nhà nớc ban hành, phát hiện những sơ hở,thiếu sót, bất hợp lý của cơ chế chính sách trong quản lý tài chính đối với các cơquan hành chính để nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn chỉnh giúp tiết kiệm chiNSNN và tạo thuận lợi cho các đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

Xét một cách tổng hợp, thanh tra chi thờng xuyên cho các cơ quan hànhchính giúp cho nguồn tài chính cung cấp đợc đầy đủ, kịp thời và việc sử dụngkinh phí NSNN cấp có hiệu quả từ đó tăng cờng sức mạnh của Nhà nớc, đảmbảo cho bộ máy nhà nớc vận hành tốt, tạo môi trờng thuận lợi cho các hoạt

động kinh tế, xã hội phát triển

* Phạm vi:

Các cơ quan hành chính đều đợc Nhà nớc đầu t cơ sở vật chất, bảo đảmkinh phí hoạt động thờng xuyên để thực hiện các nhiệm vụ đợc giao Chi NSNNcho các cơ quan hành chính bao gồm chi đầu t và chi thờng xuyên Khoản chithờng xuyên cho các cơ quan hành chính nhằm cung cấp nguồn tài chính cho

hoạt động thờng xuyên của các đơn vị thuộc các cơ quan quản lý nhà nớc ởtrung ơng và địa phơng bao gồm hệ thống các cơ quan lập pháp, cơ quan hànhpháp và cơ quan t pháp Phạm vi thanh tra chi thờng xuyên cho các cơ quanhành chính là thanh tra các khoản chi của NSNN để duy trì hoạt động thờngxuyên của các cơ quan hành chính nh: tiền lơng, tiền công, phụ cấp lơng, chiphúc lợi tập thể, chi hội nghị phí, công tác phí, chi đoàn ra, đoàn vào, chi phínghiệp vụ chuyên môn, chi tuyên truyền, thông tin, liên lạc

* Nội dung thanh tra chi thờng xuyên đối với các cơ quan hành chính cha thực hiện khoán chi

- Thanh tra tổng hợp:

+ Thanh tra việc lập dự toán gồm các nội dung:

Xem xét đánh giá việc áp dụng các căn cứ lập dự toán của đơn vị Xác

định những dự toán đợc lập ra không đủ căn cứ hoặc căn cứ không đúng quy

định

Xem xét tính chính xác của các chỉ tiêu trong dự toán đợc lập ra, đảmbảo việc tính toán các chỉ tiêu không có những sai sót ngay cả trong thực hiệnnhững phép tính đơn giản nh cộng, trừ, nhân, chia

+ Thanh tra việc thực hiện dự toán chi NSNN, việc điều chỉnh dự toán

gồm các nội dung:

Thanh tra tiến độ thực hiện dự toán chi quý so với dự toán chi năm của

đơn vị Phát hiện việc chấp hành dự toán của các đơn vị sử dụng ngân sáchchậm hoặc không phù hợp làm ảnh hởng đến việc thực hiện kế hoạch, nhiệm vụcông tác của đơn vị Tìm ra nguyên nhân tình hình, kiến nghị với cơ quan nhànớc và đơn vị dự toán cấp trên để có giải pháp kịp thời giúp đơn vị hoặc điềuchỉnh nhiệm vụ dự toán chi của các đơn vị trực thuộc

So sánh và xác định chênh lệch giữa dự toán với số kinh phí thực rút từkho bạc nhà nớc, nguyên nhân của tình trạng đó kinh phí cha quyết toán chuyểnsang năm sau Trên cơ sở đó xác định những mục chi đợc phép chuyển sangnăm sau để chi tiếp, số kinh phí đợc để lại chi tiếp; những mục chi không đợc

phép chuyển sang năm sau do cấp phát thừa, do không thực hiện đợc dự toán xác định nguyên nhân của các trờng hợp kinh phí thừa.

Thanh tra việc thực hiện các nội dung chi trong dự toán, xác định số mụcchi trong quyết toán cao hơn hoặc thấp hơn dự toán, số tiền chi cao hơn hoặcthấp hơn dự toán, nguyên nhân Thanh tra mục đích sử dụng các khoản chi, xác

định nguyên nhân sử dụng nguồn kinh phí sai mục đích là do đơn vị xây dựng

dự toán cao hơn nhiệm vụ chi, xây dựng dự toán không phù hợp với nhiệm vụcủa đơn vị hay do có những biến động trong quá trình thực hiện dự toán nh sựthay đổi chế độ chi hoặc do thủ trởng đơn vị tự chuyển mục đích sử dụng cáckhoản chi

+ Thanh tra việc quản lý sử dụng và thanh quyết toán kinh phí NSNN cấp.

Thanh tra các khoản tiền mặt, tiền gửi còn tồn đọng, các khoản tạm ứng.Chú ý các khoản tạm ứng cha thanh toán lâu ngày Cần xác định rõ đối tợngtạm ứng, lý do tạm ứng, trách nhiệm hoàn trả các khoản tạm ứng Xác định cáckhoản mới tạm ứng đã quyết toán, tạm ứng cuối năm để chạy kinh phí

Xem xét hồ sơ chứng từ làm căn cứ quyết toán các khoản chi của đơn vị.Xác định những khoản đã quyết toán nhng không có hồ sơ chứng từ, các khoảnchi không có trong dự toán

- Thanh tra chi tiết các nội dung chi

+ Nội dung thanh tra chi tiền lơng, tiền công

Một trong những nội dung chi lớn của các đơn vị hành chính là chi lơng,tiền công Khi thanh tra chi tiền lơng, tiền công phải xem xét các nội dung sau:

Tính đúng đắn có căn cứ khoa học của việc lập dự toán chi tiền lơng, tiềncông ở đơn vị Chỉ ra những sai phạm của đơn vị trong lập dự toán nh lập dựtoán không có đủ căn cứ hoặc căn cứ không hợp lý

Thanh tra việc chấp hành chỉ tiêu biên chế đợc duyệt của đơn vị Thanhtra các đối tợng hởng lơng từ NSNN.Từ đó phát hiện những cán bộ thuộc diệnchuyển từ biên chế sang hợp đồng ở một số loại công việc trong cơ quan nhà n-

ớc nhng vẫn quyết toán chi lơng vào mục tiền lơng của cán bộ, công nhân viên

thuộc biên chế, phát hiện những cán bộ đã chuyển sang bộ phận dịch vụ, hởnglơng dự án, đi công tác nớc ngoài dài hạn, cán bộ hởng chế độ Bảo hiểm xãhội nhng vẫn chi trả lơng từ NSNN.

Thanh tra chứng từ thanh toán tiền lơng, tiền công Xác định tính đầy đủ,hợp pháp, hợp lý của chứng từ nh bảng chấm công, ký nhận

Thanh tra tính chính xác của quyết toán chi tiền lơng, tiền công, xác địnhchênh lệch với dự toán, tìm nguyên nhân

+ Nội dung thanh tra chi phụ cấp lơng

Ngoài lơng cán bộ công nhân viên trong các cơ quan hành chính còn đợchởng các khoản phụ cấp đặc biệt theo ngành, theo khu vực Thanh tra chi phụcấp lơng cần thực hiện những nội dung sau:

Xem xét tính đầy đủ, đúng đắn của các căn cứ để lập dự toán chi phụ cấptiền lơng

Thanh tra các đối tợng đợc hởng phụ cấp lơng, phát hiện các đối tợngkhông thuộc diện hởng phụ cấp nhng vẫn đợc chi trả phụ cấp hoặc các đối tợng

đợc hởng không đúng mức phụ cấp

Thanh tra chi tiết từng khoản chi phụ cấp của một số tháng có chi phụcấp lơng nhiều nhất Xác định tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lý của chứng từ làmcăn cứ để chi phụ cấp lơng, phát hiện các trờng hợp thanh toán vợt định mứcquy định hoặc chi không có chứng từ

+ Nội dung thanh tra chi tiền thởng, chi phúc lợi tập thể:

Thanh tra chi tiền thởng, chi phúc lợi tập thể cần xem xét những vấn đềsau:

Thanh tra tính đúng đắn của việc lập dự toán chi khen thởng, chi phúc lợitập thể trên cơ sở xem xét các văn bản hớng dẫn về quản lý chi khen thởng, chiphúc lợi tập thể và dự toán đợc duyệt của đơn vị

Thanh tra tính đầy đủ, hợp pháp của các căn cứ để thanh toán tiền thởng,chi phúc lợi tập thể nh các tài liệu hớng dẫn xét thi đua của lãnh đạo các cơquan, các quyết định khen thởng của cấp trên và của đơn vị, giấy nghỉ phépnăm, đề nghị của của công đoàn cơ sở

Xem xét việc chấp hành chế độ trích thởng, chế độ chi phúc lợi tập thể về

đối tợng đợc thởng và mức thởng, đối tợng đợc hởng các khoản chi phúc lợi tậpthể và mức chi phúc lợi tập thể Phát hiện các trờng hợp chi thởng, chi phúc lợitập thể sai đối tợng và sai định mức

Thanh tra tính chính xác của quyết toán chi tiền thởng, chi phúc lợi tậpthể, xác định chênh lệch so với dự toán và tìm nguyên nhân

+ Thanh tra chi các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội.

Thanh tra việc tuân thủ quy định về đóng bảo hiểm xã hội cho ngời lao

động trong đơn vị Xác định số ngời thuộc diện đóng bảo hiểm và số tiền phảinộp bảo hiểm xã hội theo quy định, phát hiện các trờng hợp đơn vị nộp thiếubảo hiểm xã hội

Xem xét tính đầy đủ đúng đắn của các căn cứ lập dụ toán kinh phí Bảohiểm xã hội để phát hiện việc lập dự toán không đầy đủ căn cứ hoặc dựa vàonhững căn cứ không đúng

+ Nội dung thanh tra chi dịch vụ công cộng.

Xem xét tính đầy đủ, đúng đắn của các căn cứ lập dự toán chi dịch vụcông cộng nh: nhiệm vụ của đơn vị, bảng giá dịch vụ công cộng, các văn bản h-ớng dẫn lập dự toán

Thanh tra tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lý của chứng từ gốc về thời điểmlập chứng từ, nội dung thanh toán, phơng thức thanh toán, đối tợng chi trả, ngờiduyệt thanh toán để phát hiện các sai phạm nh: thanh toán điện nớc nhà riêng,các khoản quyết toán trớc cho chi dịch vụ công cộng năm sau

+ Nội dung thanh tra chi thông tin, tuyên truyền liên lạc

Xem xét tính đầy đủ, đúng đắn có căn cứ khoa học của dự toán chi thôngtin tuyên truyền, liên lạc của đơn vị trên cơ sở xác định đúng những nhiệm vụcủa đơn vị cần phải chi cho nội dung thông tin, tuyên truyền, liên lạc trong năm,yêu cầu cần thiết, mức độ và phạm vi tuyên truyền, thông tin, định mức chituyên truyền, thông tin

Thanh tra tính pháp lý và hợp lệ của chứng từ gốc nh: thời điểm lậpchứng từ, nội dung thanh toán, phơng thức thanh toán, đối tợng chi trả, việc

chấp hành định mức chi, ngời ký duyệt thanh toán phát hiện việc thanh toánsai đối tợng, vợt định mức, không đúng nội dung thông tin, tuyên truyền Đi sâuthanh tra đối tợng đợc thanh toán điện thoại nhà riêng, điện thoại di động.

Xem xét tính chính xác của quyết toán chi thông tin, tuyên truyền, pháthiện những sai lệch so với dự toán và nguyên nhân dẫn tới những sai lệch đó

+ Nội dung thanh tra chi hội nghị, chi công tác phí

Xem xét kế hoạch công tác của đơn vị, các định mức chi, nhu cầu thựchiện nhiệm vụ trong năm của bộ, ngành, sự cần thiết phải mở các lớp tập huấn,hội nghị, hội thảo và thực tế các lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo trong năm đãthực hiện để đánh giá tính đúng đắn, tính thực tiễn của dự toán chi hội nghị, chicông tác phí đợc lập ra

Thanh tra đối tợng đợc hởng khoản chi hội nghị, xác định các trờng hợp

đại biểu dự hội nghị không đủ số lợng, không đủ thành phần, xác định cáckhoản chi sai đối tợng

Thanh tra tính đầy đủ, hợp lý, hợp lệ của các chứng từ làm căn cứ chi hộinghị, chi công tác phí phát hiện những khoản chi không có đủ chứng từ hoặcchứng từ không hợp lệ, không đúng quy định

Xem xét tính mục đích và việc tuân thủ các định mức chi của từng nộidung chi hội nghị, chi công tác phí Xác định những khoản chi sai mục đích, sai

dự toán và sai định mức quy định

Thanh tra tính đúng đắn của quyết toán chi hội nghị, chi công tác phí vềcăn cứ quyết toán, về số liệu quyết toán Xác định việc quyết toán chi không

đúng quy định

+ Nội dung thanh tra chi phí thuê mớn

Thanh tra tính đúng đắn, hợp lý của dự toán chi phí thuê mớn qua việcxem xét các căn cứ lập dự toán nh: kế hoạch công tác của đơn vị, đội ngũ cán

bộ công nhân viên và khả năng chuyên môn của đơn vị Xác định khối lợngcông việc cần phải thuê mớn phục vụ công tác chuyên môn

Thanh tra tính pháp lý, đầy đủ, hợp lệ của chứng từ thanh quyết toán chiphí thuê mớn về thời điểm lập chứng từ, nội dung thuê mớn Trong các chứng từ

thanh toán phải xác định đầy đủ nội dung: ngời đợc thuê, công việc phải thuê,ngời ký duyệt chứng từ

Thanh tra một số khoản chi thuê mớn lớn, có nghi vấn

Xem xét tính đúng đắn của quyết toán chi phí thuê mớn, phát hiện các ờng hợp quyết toán sai thực tế

tr-+ Nội dung thanh tra chi đoàn ra, đoàn vào.

Thanh tra tính hợp lý, hợp lệ của các chứng từ chi đoàn ra đoàn vào nh:quyết định cử đoàn đi công tác của cấp có thẩm quyền về số ngời đi công tác,thời gian đi, mục đích chuyến đi, nơi đến công tác, các khoản đợc thanh toán.Xác định các khoản đã quyết toán chi không có chứng từ hoặc chứng từ khônghợp lệ, các khoản chi sai đối tợng

Thanh tra việc chấp hành chế độ chi, dự toán chi, định mức chi cho đoàn

ra, đoàn vào để phát hiện các khoản chi sai chế độ, sai định mức, chi sai nộidung Xác định số tiền chi đoàn ra, đoàn vào không đúng dự toán đợc duyệt,nguyên nhân chi vợt dự toán, chi ngoài dự toán

+ Nội dung thanh tra chi sửa chữa thờng xuyên, sửa chữa lớn tài sản

cố định.

Xem xét tính đúng đắn của dự toán chi sửa chữa qua việc xem xét biênbản kiểm kê, đánh giá tình trạng TSCĐ hiện có của đơn vị tại thời điểm sửachữa và xem xét nhu cầu sử dụng TSCĐ của đơn vị để khẳng định nhu cầu thực

tế cần sữa chữa TSCĐ của đơn vị Đồng thời xem xét việc vận dụng các văn bảnhớng dẫn về quản lý đầu t XDCB, xem xét các thiết kế, định mức, đơn giá mà

đơn vị dùng làm căn cứ để lập dự toán chi sửa chữa

Mỗi đơn vị hành chính trong một thời gian có thể sửa chữa nhiều hạngmục chi tiết nên phải xem xét tổng chi sửa chữa thờng xuyên, sửa chữa lớn baogồm những hạng mục, chi tiết nào? Thời gian thi công và giá trị quyết toán củatừng hạng mục Phải đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch chi sửa chữa đối vớinhững hạng mục quyết toán, cha quyết toán, nguyên nhân việc không hoànthành kế hoạch chi sửa chữa

Thanh tra tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lý của các căn cứ thanh toán cáckhoản chi sửa chữa thờng xuyên, sửa chữa lớn TSCĐ.

Đối với thanh tra sửa chữa TSCĐ là nhà cửa chú ý thanh tra việc quyếttoán khối lợng công trình hoàn thành Nội dung thanh tra này giống với nộidung thanh tra chi đầu t XDCB tại các đơn vị chủ đầu t sẽ đợc trình bày ở mụcsau

* Nội dung thanh tra chi thờng xuyên đối với các cơ quan hành chính

đã thực hiện khoán chi

Mặc dù các cơ quan hành chính đã đợc khoán chi nhng trong nội dungchi của các đơn vị này đợc chia thành hai phần:

- Các khoản chi thuộc diện khoán nh: tiền lơng, tiền công, phụ cấp lơng,tiền thởng, phúc lợi tập thể, các khoản đóng góp, các khoản thanh toán cho cánhân, chi thanh toán dịch vụ công cộng, vật t văn phòng, thông tin tuyên truyềnliên lạc, hội nghị, công tác phí, chi phí thuê mớn, chi sửa chữa thờng xuyênTSCĐ, chi phí nghiệp vụ chuyên môn, chi khác

- Các khoản chi không thuộc diện khoán nh chi sửa chữa lớn, cải tạonâng cấp, xây dựng mới trụ sở, nhà công vụ, trang thiết bị, phơng tiện làm việc,chi mua sắm TSCĐ, chi đoàn ra, đoàn vào, chi đào tạo cán bộ công chức

Do vậy nội dung thanh tra chi NSNN đối với cơ quan hành chính đã thựchiện khoán chi cũng đợc chia thành hai phần: thanh tra đối với các nội dungkhoán chi và thanh tra đối với các nội dung không thực hiện khoán chi

Thanh tra đối với các nội dung đã thực hiện khoán chi:

chi là một nội dung quan trọng ở nội dung thanh tra này cần đánh giá đợc tínhchính xác, đầy đủ của các căn cứ lập dự toán, xem xét việc áp dụng các phơngpháp tính toán các chỉ tiêu dự toán, đánh giá tính thực tiễn, tính tiết kiệm, hiệuquả, đúng định mức, tiêu chuẩn chi tiêu trong quá trình thực hiện dự toán của

đơn vị từ đó khẳng định tính đúng đắn, hợp lý của mức khoán

+ Thanh tra việc quản lý, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí NSNNcấp Xem xét việc tuân thủ các quy định của Nhà nớc trong quản lý, sử dụng vàthanh quyết toán kinh phí NSNN, đánh giá tình hình chấp hành các định mức,chế độ tiêu chuẩn chi tiêu do Nhà nớc ban hành

+ Thanh tra việc phân phối và sử dụng nguồn kinh phí tiết kiệm đợc từcác nội dung khoán chi, đảm bảo đúng mục đích, đúng tỷ lệ quy định trongphân phối và sử dụng nguồn tài chính góp phần nâng cao thu nhập của cán bộ,công nhân viên, đảm bảo công bằng trong phân phối

- Thanh tra chi tiết các nội dung chi

+ Nội dung thanh tra chi tiền lơng:

Thanh tra tính đúng đắn của đề án đăng ký thực hiện khoán biên chế vàkinh phí quản lý hành chính đợc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Đánh giátình hình tổ chức sắp xếp lại bộ máy, tinh giản biên chế

Xem xét tính hợp lý, hợp lệ của quy chế trả lơng do đơn vị lập ra

Thanh tra các đối tợng đợc hởng lơng thuộc diện khoán, phát hiện nhữngcán bộ đã chuyển sang bộ phận dịch vụ, hởng lơng dự án, công tác nớc ngoàidài hạn, cán bộ hởng chế độ Bảo hiểm xã hội nhng vẫn hởng lơng từ NSNNcấp

+ Nội dung thanh tra chi tiền thởng, chi phúc lợi tập thể:

Xem xét tính đúng đắn, hợp lý của quy chế chi tiêu nội bộ cho các mụcchi khen thởng, chi phúc lợi tập thể Đánh giá tính đúng mục đích, đúng quychế chi tiêu nội bộ trong quá trình đơn vị thực hiện những khoản chi này quaviệc xem xét các chứng từ chi về nội dung chi, đối tợng đợc thởng hoặc đợcnhận tiền từ quỹ phúc lợi, tổng mức chi

+ Nội dung thanh tra các khoản thanh toán khác cho cá nhân:

ở các đơn vị nhận khoán chi toàn bộ các khoản chênh lệch thu nhập thực

tế so với tiền lơng cấp bậc chức vụ là thuộc khoản thanh toán khác cho cá nhân

Để đảm bảo cho cán bộ, công nhân viên trong các đơn vị nhận khoán có thunhập ổn định tơng đối và đảm bảo tính công bằng nhất định trong phân phối,Nhà nớc giới hạn mức tối đa khoản chi thanh toán khác cho cá nhân Nếu vợtmức quy định này các đơn vị phải chuyển phần chênh lệch vào quỹ dự phònghoặc chuyển sang năm sau để chi cho việc nâng cao hiệu quả, chất lợng côngviệc của đơn vị, chi khen thởng, phúc lợi Do vậy cần thanh tra việc chấp hànhquy định về tổng mức chi các khoản thanh toán khác cho cá nhân Thanh traviệc hạch toán khoản chênh lệch giữa tổng nớc chi thực tế các khoản thanh toánkhác cho cá nhân với mức chi tối đa khoản này theo quy định của Nhà nớc đểphát hiện các trờng hợp sai phạm

+ Nội dung thanh tra các khoản chi khác đã đợc khoán chi:

Thanh tra tính chính xác, có căn cứ khoa học của việc lập dự toán vàquyết toán các khoản chi này Phát hiện các trờng hợp lập dự toán và quyết toáncao hơn nhu cầu chi thực tế Đặc biệt khi thanh tra chi sửa chữa thờng xuyênTSCĐ cần phân định rõ một số nội dung công việc trong lập dự toán và quyếttoán giữa mục khoán chi và mục không khoán chi để phát hiện các khoản chicủa mục khoán chi đợc quyết toán sang mục không khoán chi nhằm tăng nguồnkinh phí tiết kiệm đợc Thanh tra tính hợp pháp, đầy đủ của các căn cứ thanhtoán trong quá trình chi Phát hiện các trờng hợp thanh toán không có chứng từhoặc chứng từ không hợp lệ

Đánh giá tình hình chấp hành định mức, tiêu chuẩn, chế độ sử dụng kinhphí thờng xuyên của NSNN trong từng nội dung chi Đồng thời xem xét việcchấp hành quy định về hạch toán tăng nguồn kinh phí tiết kiệm đợc khi đơn vị

có những khoản chi sai, chi vợt mức quy định

Thanh tra đối với các nội dung không thực hiện khoán chi:

Đối với các khoản chi không thuộc diện khoán ở các cơ quan hành chính

đã thực hiện khoán chi, nội dung thanh tra đợc thực hiện giống nội dung thanhtra các khoản chi đó ở những cơ quan hành chính cha thực hiện khoán chi

b Thanh tra chi đầu t XDCB:

* Mục đích của thanh tra chi đầu t XDCB:

Quản lý vốn đầu t XDCB là một công tác trọng tâm trong quản lý chiNSNN và thanh tra chi đầu t XDCB là một hoạt động hết sức cần thiết trongquản lý vốn đầu t XDCB nhằm phát hiện những sai phạm của các cơ quan, đơn

vị, cá nhân trong việc chấp hành các chính sách, chế độ của Nhà nớc về quản lý

đầu t và xây dựng, xác định rõ nguyên nhân và kiến nghị những giải pháp xử lý,chấn chỉnh các sai phạm, làm cho công tác quản lý vốn đầu t tuân thủ đúngnhững quy định của Nhà nớc

Quá trình thực hiện chi đầu t XDCB phải trải qua nhiều khâu, nhiều công

đoạn, liên quan đến nhiều chủ thể Trong mỗi khâu, mỗi công đoạn đó sẽ có thểxảy ra thất thoát, rò rỉ các khoản chi Vì vậy, việc thực hiện thanh tra chi đầu tXDCB nhằm chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí vốn NSNN trong lĩnh vực

đầu t XDCB, bảo vệ tài sản của Nhà nớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơquan, tổ chức và công dân

Những quy định của Nhà nớc về lĩnh vực đầu t XDCB đợc ban hànhtrong những điều kiện nhất định về kinh tế - xã hội của mỗi thời kỳ, phù hợp vớitrình độ quản lý của mỗi thời kỳ Khi kinh tế - xã hội phát triển, hoạt động đầu

t cũng có những thay đổi đòi hỏi phải có cách thức quản lý, quy định quản lýmới hiệu quả hơn Mặt khác bản thân một số chính sách, chế độ ngay từ lúcNhà nớc mới ban hành cũng còn những kẽ hở mà trong quá trình thực hiện mớibộc lộ vì vậy thanh tra đầu t XDCB còn nhằm phát hiện những sơ hở, bất hợp lýtrong chính sách, chế độ do Nhà nớc ban hành Từ đó kiến nghị với các cơ quanchức năng nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chính sách, chế độ vềquản lý vốn đầu t XDCB cho phù hợp với tình hình thực tiễn

* ý nghĩa thanh tra chi đầu t xây dựng cơ bản:

Đầu t XDCB tạo ra những tài sản cố định, những công trình hạ tầng cơ sở

có giá trị lớn, thời gian sử dụng dài là yếu tố rất quan trọng tác động đến sự pháttriển kinh tế - xã hội của một quốc gia không chỉ trong ngắn hạn mà thậm chíhàng trăm năm sau Do vậy tính đúng đắn, hợp lý, kịp thời của các quyết định

đầu t và chất lợng công trình XDCB luôn luôn đợc quan tâm bằng nhiều quy

định của Nhà nớc trong lĩnh vực hoạt động này Để những quy định đó đợc cácchủ thể chấp hành nghiêm chỉnh thì không thể thiếu đợc hoạt động thanh tra.Những phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính một cách kịp thời của thanh tratài chính đối với những hành vi sai phạm trong quản lý vốn đầu t XDCB gópphần ngăn ngừa những hành vi sai trái, tăng cờng kỷ cơng trong quản lý vốn

đầu t XDCB

- Việc thanh tra về thời gian thực hiện các công đoạn trong quản lý vốn

đầu t góp phần đảm bảo giải ngân vốn kịp thời, rút ngắn thời gian đầu t nhanhchóng đa công trình vào sử dụng, chống ứ đọng, lãng phí vốn

- Thanh tra chi đầu t XDCB giúp cơ quan quản lý cấp trên nắm đợcnhững u, nhợc điểm của cấp dới trong quản lý vốn đầu t, giúp cấp dới sửa chữanhững thiếu sót, yếu kém trong quản lý, tăng cờng hiệu lực của các quyết địnhquản lý

- Thanh tra chi đầu t XDCB đảm bảo cho các cơ quan, đơn vị, cá nhânthực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình trong quản lý vốn đầu t XDCB Các

Bộ, ngành, địa phơng phân phối vốn đầu t có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với

định hớng xây dựng cơ cấu kinh tế của Đảng và Nhà nớc, góp phần tạo ra cơcấu kinh tế hợp lý Kho bạc Nhà nớc thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm soát chi, các

đơn vị lập dự toán, quyết toán vốn đầu t đúng định mức, đơn giá, từ đó chống

đợc thất thoát, lãng phí vốn trong lĩnh vực đầu t, nâng cao chất lợng công trìnhXDCB, đảm bảo lợi ích của các tổ chức, cá nhân đợc thụ hởng các công trìnhXDCB, đảm bảo sự bền vững của các công trình XDCB cho sự phát triển kinh tế

- xã hội của đất nớc

- Thanh tra chi đầu t XDCB còn phát hiện những sơ hở trong các quyết

định quản lý, những điểm thiếu đồng bộ, cha phù hợp trong các văn bản phápluật từ đó có kiến nghị giúp các cơ quan chức năng hoàn thiện các chính sách,chế độ tạo môi trờng pháp lý thuận lợi cho hoạt động đầu t XDCB Khi thựchiện thanh tra cho đầu t XDCB với những phơng pháp đúng đắn sẽ thu hút đợc

đông đảo quần chúng tham gia cung cấp thông tin cho hoạt động thanh tra, phát

huy đợc quyền dân chủ của ngời dân Không những thế, việc xét và giải quyếtkhiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đầu t XDCB, xử lý nghiêm những đối tợng viphạm, thu hồi phần vốn đầu t XDCB của Nhà nớc bị thất thoát sẽ tạo đợc lòngtin của nhân dân vào Đảng và Nhà nớc, tạo ra sự ổn định về chính trị, đó là môitrờng thuận lợi cho các hoạt động kinh tế - xã hội phát triển.

* Phạm vi thanh tra chi đầu t xây dựng cơ bản:

Phạm vi thanh tra công tác quản lý vốn đầu t XDCB là tất cả các dự án

đầu t của các cơ quan nhà nớc, các doanh nghiệp nhà nớc sử dụng vốn NSNN,vốn tín dụng do Nhà nớc bảo lãnh, vốn tín dụng đầu t phát triển của Nhà nớc,vốn đầu t của doanh nghiệp nhà nớc Nhng phạm vi của thanh tra chi đầu tXDCB từ NSNN chỉ là các dự án đầu t của các cơ quan nhà nớc, các doanhnghiệp nhà nớc sử dụng vốn NSNN

* Nội dung thanh tra chi đầu t XDCB đối với các cơ quan hành chính:

Khi các cơ quan hành chính là đơn vị chủ đầu t, thanh tra chi đầu t XDCB

đối với các cơ quan này bao gồm các nội dung:

- Thanh tra việc chấp hành trình tự, thủ tục đầu t XDCB

+ Trong giai đoạn chuẩn bị đầu t:

Thanh tra các bớc tiến hành chuẩn bị đầu t, phát hiện những sai phạm về

bỏ qua các bớc trong giai đoạn chuẩn bị đầu t hoặc thực hiện không đúng trình

tự dẫn đến sự lãng phí, kém hiệu quả của dự án đầu t

Xem xét những căn cứ để xác định hiệu quả kinh tế của dự án và phơng

án huy động vốn đầu t do chủ đầu t lập thể hiện ở báo cáo nghiên cứu khả thivới nội dung các văn bản và thông tin của các ngành liên quan, để đánh giá việcxây dựng dự án cha dựa vào số liệu tình hình thực tế, các số liệu thông tinkhông do các cơ quan chức năng cung cấp, việc xây dựng phơng án huy động,

sử dụng vốn không phù hợp với khả năng của đơn vị

Thanh tra việc chấp hành thời gian và thẩm quyền phê duyệt các văn bảnchuẩn bị đầu t, xem xét tính chất pháp lý của các hồ sơ để phát hiện trờng hợpthẩm định dự án đầu t, quyết định đầu t không đúng thẩm quyền, không đúng

thời gian quy định, những bổ sung, sửa đổi phơng án đầu t không đúng trình tự,thẩm quyền.

+ Trong giai đoạn thực hiện đầu t:

Xem xét tính đầy đủ và trình tự thực hiện những công việc trong giai

đoạn đầu t nh: xin giao đất hoặc thuê đất theo quy định của Nhà nớc; chuẩn bịmặt bằng xây dựng, tổ chức tuyển chọn t vấn khảo sát, thiết kế, giám định kỹthuật và chất lợng công trình; thẩm định thiết kế công trình; tổ chức đấu thầumua sắm thiết bị, thi công xây lắp; xin giấy phép xây dựng và giấy phép khaithác tài nguyên; ký kết với nhà thầu để thực hiện dự án; thi công xây lắp côngtrình; theo dõi, kiểm tra việc thực hiện hợp đồng để phát hiện việc thực hiệnkhông đầy đủ nội dung, không đúng trình tự trong giai đoạn đầu t

Thanh tra thẩm quyền phê duyệt tổng dự toán và thiết kế kỹ thuật để pháthiện việc phê duyệt tổng dự toán và thiết kế kỹ thuật để phát hiện việc phêduyệt tổng dự toán và thiết kế kỹ thuật sai thẩm quyền

Xem xét định mức và đơn giá trong xây dựng tổng dự toán để phát hiệnviệc xây dựng tổng dự toán sai do áp dụng sai đơn giá, định mức

Thanh tra việc tổ chức đấu thầu dự án, phát hiện dự án không tổ chức đấuthầu, đấu thầu mang tính hình thức, thang điểm để xét thầu và xét thầu không

đúng chế độ, phê duyệt kết quả trúng thầu không đúng thẩm quyền

Thanh tra việc thực hiện thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng, điều kiện

đ-ợc đền bù và mức đền bù giải phóng mặt bằng để phát hiện việc đền bù cha đủ

hồ sơ, không đủ điều kiện, mức đền bù sai với quy định dẫn đến thất thoát trongkhâu đền bù

Thanh tra việc thực hiện những thủ tục trong nghiệm thu thanh quyếttoán khối lợng XDCB hoàn thành

+ Giai đoạn kết thúc xây dựng dự án đa vào sử dụng:

Kiểm tra quyết toán vốn đầu t, phát hiện những dự án không quyết toánvốn đầu t, thời gian lập báo cáo quyết toán vốn đầu t chậm so với quy định, báocáo quyết toán vốn đầu t không chính xác, việc quy đổi vốn đầu t đã thực hiện

về mặt bằng giá trị tại thời điểm bàn giao sai dẫn đến xác định giá trị TSCĐtăng không đúng.

Thanh tra việc thẩm định và phê duyệt quyết toán vốn đầu t, phát hiệncác sai phạm: không thẩm tra quyết toán, thẩm tra không hết các nội dung củaquyết toán và việc phê duyệt quyết toán vốn đầu t sai thẩm quyền

- Thanh tra việc nghiệm thu và thanh toán khối lợng XDCB hoàn thành:

+ Thanh tra việc chấp hành các trình tự, thủ tục về nghiệm thu, thanhtoán khối lợng XDCB hoàn thành

Đối chiếu các tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng khi thi công, tài liệu kiểm trakhối lợng và chất lợng với các yêu cầu trong hồ sơ thiết kế, hợp đồng giữa chủ

đầu t và nhà thầu để phát hiện khối lợng nghiệm thu cha đủ thủ tục hoặc không

đảm bảo kỹ thuật

Thanh tra việc chấp hành thời gian nghiệm thu khối lợng công trình hoànthành qua việc đối chiếu các biên bản nghiệm thu khối lợng về mặt thời gian vớinhật ký công trình để phát hiện trình tự nghiệm thu từng phần việc, khối lợngchi tiết không đúng theo hợp đồng kinh tế, không phù hợp với tiến đọ thi công,không đảm bảo chất lợng công trình

+ Thanh tra những căn cứ pháp lý trong nghiệm thu, thanh toán khối lợngXDCB hoàn thành

Trớc hết cần kiểm tra khối lợng nghiệm thu để phát hiện: khối lợngnghiệm thu cao hơn khối lợng thiết kế, không có trong khối lợng thiết kế; khốilợng nghiệm thu khống không có trong hồ sơ hoàn công; quy cách, chủng loạigiữa khối lợng nghiệm thu và thiết kế không phù hợp Đối chiếu khối lợngnghiệm thu với các tài liệu thí nghiệm, kiểm tra chất lợng công trình, nhật kýcông trình, chứng chỉ kỹ thuật, chứng từ xuất nhập vật t để phát hiện khối lợngnghiệm thu khống, có trong hồ sơ hoàn công nhng không có trong thực tế,nghiệm thu sai tiêu chuẩn, quy cách và chủng loại

Thanh tra tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lý của các hồ sơ tài liệu quyết toánvốn đầu t hoàn thành nh: hồ sơ thủ tục đấu thầu hoặc chỉ định thầu, hợp đồng

giao nhận thầu, dự toán, quyết toán điểm dừng, quyết toán hoàn công, hồ sơnghiệm thu, bàn giao

Thanh tra đơn giá thanh toán và các chi phí khác, phát hiện đơn giá thanhtoán cao hơn đơn giá trúng thầu hoặc đơn giá thanh toán không đúng với đơngiá đợc duyệt trong dự toán Thanh tra việc áp dụng các hệ số thanh toán vậtliệu, nhân công, máy thi công, chi phí chung để phát hiện những sai phạm

1.2.3 Các nhân tố ảnh hởng đến công tác thanh tra tài chính đối với cơ quan HCNN

1.2.3.1 Thể chế chính sách

Hoạt động thanh tra tài chính phải dựa trên cơ sở pháp luật, tuân thủ thápluật, đảm bảo tính chính xác, khách quan, trung thực, dân chủ Thể chế chínhsách càng chặt chẽ, rõ ràng, minh bạch thì kết quả thanh tra tài chính càng đợc

đảm bảo trong thực, chính xác và có chất lợng tốt

Có thể nêu ra một số thể chế chính sách liên quan nh: Thể chế chính sáchliên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, địa vị pháp lý, cơ cấu tổ chức,quy trình nghiệp vụ, quy chế làm việc, mối quan hệ công tác của các cơ quan,

tổ chức liên quan đến lĩnh vực thanh, kiểm tra tài chính; thể chế chính sách liênquan đến đối tợng đợc thanh tra (cụ thể ở đây là các cơ quan HCNN); thể chếchính sách liên quan đến cán bộ, công chức thanh tra tài chính (đào tạo, lơng,khen thởng, phụ cấp )

Thực tế các thể chế này rất quan trọng, vì đây là cơ sở pháp lý cho hoạt

động thanh tra tài chính nói chung, thanh tra tài chính đối với các cơ quanHCNN nói riêng Thật vậy, khi đề cập đến thể chế chính sách liên quan đến đốitợng thanh tra, nếu nh các chính sách, chế độ tài chính quy định của Nhà nớckhông chặt chẽ, không phù hợp với thực tiễn do ban hành đã quá lâu, khi thanhtra sẽ quy trách nhiệm thực hiện sai so với chính sách, chế độ nhng tính khả thi

sẽ kém vì theo yêu cầu của thực tế việc thực hiện của các đơn vị không phải làsai phạm lớn Vì vậy, việc ban hành thể chế, chính sách cần phải chú ý đến cácyêu cầu sau đây:

- Yêu cầu về tính chặt chẽ, minh bạch, đơn giản, dễ hiểu, dễ làm, phù hợpvới thực tiễn và thông lệ quốc tế.

- Yêu cầu về tính thống nhất, đồng bộ về nội dung và thời gian thực hiện

- Yêu cầu về tính đối xử bình đẳng giữa các chủ thể quản lý và đối tợng

bị quản lý cũng nh các tổ chức, cá nhân liên quan

1.2.3.2 Tổ chức bộ máy

Do phạm vi thanh tra tài chính rất rộng lớn, nếu lực lợng thanh tra tàichính có hạn sẽ dẫn đến công tác thanh tra không bao quát hết, năng lực thanhtra, kiểm tra đối với đối tợng thanh tra sẽ bị hạn chế

1.2.3.3 Năng lực của cán bộ công chức thanh tra

Đây là nhân tố mang tính quyết định đến hiệu quả hoạt động thanh tra tàichính Năng lực, phẩm chất đạo đức của cán bộ công chức thanh tra tài chínhphải đợc chú trọng Ngời làm công tác thanh tra không có sự liêm chính thì sẽrất có thể tiếp tay cho các sai phạm của các tổ chức, cá nhân Từ đó làm suy yếutính nghiêm minh của pháp luật, gây tổn thất về kinh tế Ngời làm công tácthanh tra tài chính có phẩm chất tốt nhng năng lực thực tiễn công vụ yếu kémcũng không thể đáp ứng đợc yêu cầu công việc Không am hiểu chính sách, chế

độ tài chính; không cập nhật các kiến thức kinh tế sẽ không phát hiện đợcnhững sai phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức trong hoạt động của các đối tợng

đợc thanh tra

ở một khía cạnh khác, khi nhìn nhận năng lực cán bộ thanh tra tài chínhvới vai trò phát hiện, kiến nghị những qui định, chính sách chế độ không hợp lývới các cấp lãnh đạo, ta thấy ngời thanh tra nếu không có năng lực, tính linhhoạt nhất định sẽ là một lực lợng kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế Sự g-ợng ép, cứng nhắc trong hoạt động nghiệp vụ trên cơ sở các quy định của phápluật mà cán bộ công chức thanh tra không nhận thấy mà chỉ quy trách nhiệmthật sự là bớc cản đối với sự phát triển

Cuối cùng, cán bộ công chức thanh tra tài chính làm tốt cũng cần phải cóchế độ đãi ngộ nhất định, kịp thời Các nớc trên thế giới, cán bộ công thức thanhtra có rất nhiều đãi ngộ để phục vụ mục đích dỡng liêm, đào tạo, bồi dỡng Sự

đãi ngộ đi đôi với trách nhiệm lớn là một phơng cách giúp họ hoạt động thanhtra tài chính hiệu quả.

1.2.3.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật hỗ trợ công tác thanh tra tài chính

Bên cạnh yếu tố con ngời, các cơ sở vật chất kỹ thuật cũng hỗ trợ mộtphần cho hoạt động thanh tra tài chính Việc lu trữ, tìm kiếm, xử lý thông tin từcác máy tính giúp cho cán bộ thanh tra không mất nhiều thời gian Đặc biệttrong thời đại thông tin hiện nay, hầu hết các lĩnh vực đã đợc áp dụng côngnghệ thông tin, với khối lợng thông tin lớn, thời gian thanh tra rút ngắn phảinâng cao năng suất, hiệu quả công việc cần phải có hỗ trợ của thông tin điện

tử trong lu trữ, xử lý thông tin đáp đứng yêu cầu của các cấp quản lý

Đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới, khi hội nhập kinh tế quốc tế, hoạtứng thanh tra tài chính góp phần vào việc lành mạnh hoá nền tài chính, cácthông tin tài chính trong chính phủ điện tử cần đợc công khai, minh bạch Kếtquả thanh tra tài chính đợc công khai, minh bạch hoá sẽ giúp thực hiện các mụctiêu trên và giúp cho nền kinh tế phát triển lành mạnh

1.3 KINH NGHIệM QUốC Tế Về THANH TRA, KIểM TRA TàI CHíNH

1.3.1 Kinh nghiệm của Pháp

ở pháp không tồn tại cơ quan Thanh tra Chính phủ mà thành lập cơ quanTổng Thanh tra chuyên ngành ở các bộ Tuỳ vào vị trí, vai trò và tầm quantrọng, các Tổng Thanh tra chuyên ngành đợc phân thành các cấp độ khác nhau:Cấp độ tối cao, cấp độ cao, cấp độ trung bình và cấp độ thấp Trong đó, cơ quanTổng Thanh tra tài chính là một trong bốn cơ quan Tổng thanh tra chuyênngành ở cấp độ tối cao Qua đó có thể thấy tính chất cần phải tăng cờng thanhtra lĩnh vực tài chính tại nớc này Đặc biệt, cơ quan Tổng Thanh tra tài chínhngày nay giữ vị trí quan trọng của nền hành chính Pháp với uy tín không thểphủ nhận so với các cơ quan khác

Trớc đây, hoạt động thanh tra chủ yếu là kiểm tra sau quá trình thực hiệncủa các đơn vị (thanh tra sau); chủ yếu là xem xét cụ thể theo từng nội dung.Ngày nay, ngời ta nhấn mạnh nhiều hơn đến việc thanh tra diễn ra trong quátrình thực hiện (thanh tra trong) nhằm kịp thời phát hiện những hoạt động cần

điều chỉnh và những quy định cần sửa đổi; việc kiểm tra, xem xét mang tínhtổng thể hơn Các thanh tra viên không chỉ đóng vai trò phán quyết mà còn

đóng vai trò cố vấn Hoạt động thanh tra mang tính thờng xuyên (tính kế hoạch)nhiều hơn mang tính đột xuất theo vụ việc nhằm tạo nên sự răn đe nhất định(coi trọng mục tiêu phòng ngừa) đối với các hành vi sai trái Hoạt động thanhtra tài chính không chỉ tiến hành thanh tra trực tiếp tại đơn vị mà còn tiến hànhcác hoạt động nghiên cứu, phân tích theo từng chyên đề cụ thể đợc Bộ trởnggiao cho Thanh tra không chỉ nhằm nhận xét hay sửa chữa, khắc phục mà còntham gia giải quyết các vấn đề chung, liên quan đến sự phát triển sao cho phùhợp với công tác quản lý Thanh tra không chỉ đợc coi là cơ quan tai mắt, làcông cụ quản lý của Bộ trởng mà còn đợc coi là cơ quan chất xám, tham mu đắclực cho Bộ trởng

1.3.2 Kinh nghiệm của Trung Quốc

Trung Quốc là một trong những nớc có đợc phong trào chống thamnhũng đợc quan tâm lớn trong thời gian vừa qua ở Trung Quốc, hàng loạt các

vụ việc tham ô, tham nhũng liên quan đến lĩnh vực tài chính do những vị quanchức cấp cao thực hiện cũng đã đợc phát hiện và xử lý nghiêm minh Việc xử lýcác vụ việc này có sự ủng hộ của những ngời đứng đầu hệ thống chính trị củaTrung Quốc; công tác tuyên truyền, giáo dục của Trung Quốc cũng đợc chútrọng và có hiệu quả cao; hệ thống bộ máy thừa hành nhiệm vụ của Trung Quốcphát huy hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nớc Có rất nhiều nguyên nhândẫn đến thành công của Trung Quốc trong việc ngăn chặn, phòng ngừa và xử lýcác vi phạm về tài chính, thực hiện tốt nhiệm vụ phòng chống tham nhũng Nhànớc Trung Quốc đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với công tác thanh tra tàichính, Chính phủ Trung Quốc đã thành lập Cục giám sát tài chính là cơ quan