Nguyễn Đình Chiểu Ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc

-Trong lĩnh vực văn học, ông có nhiều bài nói, bàI viết sâu sắc, mới mẻ về tiếng Việt và các danh nhân văn hoá nh Nguyễn trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí... Bài “Nguyễn Đình Chiểu, ngôi

Nguyễn đình Chiểu ngôI sao sáng

trong nền văn nghệ dân tộc

-Phạm Văn

§ång-I.T×m hiÓu tiÓu dÉn.

• Em h·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t¸c gi¶ Ph¹m V¨n §ång?

-Phạm Văn Đồng(1906-2000) là nhà

chính trị, ngoại giao tài ba đồng thời

cũng là ngà giáo dục tâm huyết, nhà lí

luận văn hoá văn nghệ lớn, có nhiều cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của dân

tộc.

-Trong lĩnh vực văn học, ông có nhiều bài nói, bàI viết sâu sắc, mới mẻ về tiếng

Việt và các danh nhân văn hoá nh

Nguyễn trãi, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí

Bài viết ra đời trong hoàn cảnh nh thế nào?

Bài “Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao

sáng trong văn nghệ của dân tộc” là bài viết của ông đ ợc đăng trong Tạp chí

Văn học số 7-1963 nhân kỉ niệm ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu

(3-7-1888).

II.Đọc-hiểu văn bản

1.Đọc văn bản.

-Yêu cầu đọc rõ ràng ở phần viết và đọc diễn cảm các đoạn văn, thơ trích dẫn Nhấn mạnh những ý quan trọng.

2 Bố cục văn bản.

• Văn bản đ ợc chia làm mấy phần, gồm những luận điểm nào?

• Gồm 3 phần, t ơng ứng với 3 luận điểm lớn.

Phần 1: Tác giả nêu luận điểm: phải có cách nhìn đúng đắn về NĐC và thơ văn của ông Phần 2: Tác giả nêu các luận điểm bổ sung

để chứng minh cho luận điểm mở đầu.

Phần 3: Đánh giá đúng vị trí của NĐC trong nền văn học dân tộc.

• Em có nhận xét gì về bố cục của văn bản?

=>Kết cấu chặt chẽ, mạch lạc; nội dung các luận điểm logic, khoa học.

III.Tìm hiểu văn bản

1.Cách nhìn mới mẻ của tác giả về NĐC.

thể hiện thông qua hình ảnh nào trong tác phẩm, em hiểu ntn về h/a đó?

-PVĐ đ a ra cách nhìn mới mẻ về NĐC thông qua hình ảnh “trên trời có những vì sao có ánh sáng khác th ờng, nh ng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn càng thấy sáng”.

->Cách nhìn đó vừa mới mẻ,vừa đúng đắn và

khoa học.

• Em có nhận xét gì về cách nhìn của

tác giả về NĐC?

->Cách nhìn của tác giả ở đây không chỉ mới mẻ, khoa học, mà còn

ý nghĩa ph ơng pháp luận trong sự

điều chỉnh và định h ớng cho việc

nghiên cứu và tiếp cận cuộc đời và sự nghiệp thơ văn NĐC.

2.Những luận điểm bổ sung để chứng minh cho

cách nhìn của tác giả

Thảo luận nhóm:

Thời gian:5 phút

Câu1(Nhóm 1,2): Tác giả giúp chúng ta nhận ra

điều gì trong cuộc sống và quan niệm sáng tác của nhà thơ?

Câu2(Nhóm 3,4):Tác giả đánh giá nh thế nào về thơ văn yêu n ớc của NĐC?

Câu3(Nhóm 5,6):Nhóm5,6: Tác giả đánh giá nh thế nào về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

-Cuộc sống và quan niệm sáng tác:

+Về cuộc sống:

Gặp nhiều khó khăn và bất hạnh nh ng ông vẫn đứng thẳng, bất hợp tác với giặc và sống theo lí t ởng “Kiến nghĩa bất vi vô dõng dã”

+Về quan niệm sáng tác:

Coi thơ văn là vũ khí chiến đấu, đánh thẳng vào giặc ngoại xâm:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

Đối với NĐC cầm bút, viết văn làm thơ là một thiên chức và đã làm đúng thiên chức đó

-Thơ văn yêu n ớc của NĐC phục vụ đắc lực

cho cuộc chiến đấu chống xâm l ợc, bảo vệ

Tổ quốc của nhân dân ta, làm sống lại trong tâm trí của chúng ta phong trào kháng Pháp oanh liệt và bền bỉ của nhân dân Nam Bộ,

tiêu biểu nh Văn tế nghĩa Cần Giuộc Đây là khúc ca những ng ời anh hùng thất thế, nh ng vẫn hiên ngang: Sống đánh giặc, thác cũng

đánh giặc …muôn kiếp nguyện được trả thù muôn kiếp nguyện đ ợc trả thù

đánh giặc …muôn kiếp nguyện được trả thù muôn kiếp nguyện đ ợc trả thù

kia…muôn kiếp nguyện được trả thù

kia…muôn kiếp nguyện được trả thù

- Về truyện “Lục Vân Tiên”.

+ nội dung:

Ca ngợi chính nghĩa, đạo đức để lại những điều

điều giáo huấn đáng quý trọng trong lòng

quần chúng nhân dân

+ nghệ thuật:

Đây là một chuyện “kể”, chuyện “nói”, lối văn nôm na dễ hiểu, dễ nhớ và có thể truyền bá rộng rãi trong nhân dân

3.Vị trrí của NĐC trong nền văn học dân tộc.

Tác giả đánh giá nh thế nào về vị trí của NĐC trong nền văn học dân tộc?

lớn của n ớc ta Đời sống và sự nghiệp của ông

là một tấm g ơng sáng cho hiện tại và mai sau

4 Nghệ thuật lập luận của tác giả

tác giả?

Nét nghệ thuật nổi bật trong bài viết là:

- Kết hợp hài hoà giữa lí lẽ và tình cảm

cuộc chống Pháp lúc bấy giờ của nhân dân Nam Bộ

=> Nhờ vậy, bài viết rõ ràng, mạch lạc,dễ hiểu, vừa tác

động đến lí trí lại thấm sâu vào tình cảm ng ời đọc, tạo nên sức thuyết phục lớn

IV.Ghi nhớ.

(SGK trang 55)

V.Luyện tập

Gợi ý làm bài::

-Phân tích rõ vì sao văn thơ NĐC không xa lạ với giới trẻ ngày nay(về nội dung và nghệ thuật)

- Trên cơ sở bác bỏ quan niệm không đúng về thơ văn NĐC, xây dựng một lập luận về việc cần thiết phải học tác phẩm Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc trong nhà tr ờng: để làm gì? Có lợi nh thế nào( về mặt t t