Sáng kiến kinh nghiệm âm nhạc mới nhất

Sáng kiến kinh nghiệm môn âm nhạc mới nhất

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp áp dụng vận động phụ họa cho bài hát trong

dạy Âm nhạc ở tiểu học

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy bộ môn Âm nhạc cấp Tiểu học.

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ 05/09/2015 đến 20/05/2016

4 Tác giả:

Họ và tên: Trần Thị Hương

Năm sinh: 1978

Nơi thường trú: Vạn Diệp – Nam Phong – TP Nam Định

Trình độ chuyên môn : Cao đẳng sư phạm Âm nhạc

Nơi làm việc: Trường Tiểu học Nam Phong - Tp Nam Định

Chức vụ: Giáo viên môn Âm nhạc kiêm TPT Đội

Địa chỉ liên hệ: Trường Tiểu học Nam Phong - Tp Nam Định

Điện thoại: 0916112002

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Tiểu học Nam Phong - Tp Nam Định

Địa chỉ: Xã Nam Phong - Tp Nam Định

Điện thoại: 03503 858 950

MỤC LỤC

A Điều kiện, hoàn cảnh tạo ra sáng kiến 1

B Mô tả giải pháp

I Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến.

II Mô tả giải pháp sau khi tạo ra sáng kiến.

D Cam kết không sao chép bản quyền

BÁO CÁO SÁNG KIẾN MỘT SỐ GIẢI PHÁP

ÁP DỤNG VẬN ĐỘNG PHỤ HỌA CHO BÀI HÁT

TRONG DẠY MÔN ÂM NHẠC Ở TIỂU HỌC

A ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN:

Hướng tới việc đào tạo những con nguời phát triển toàn diện về đức, trí, thể,

mĩ Bộ Giáo dục và đào tạo đã quy định môn Âm nhạc là một trong những mônbắt buộc ở tiểu học Với mục tiêu giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản Phát triển năng lực cá nhân, tínhnăng động và sáng tạo, hình thành con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xâydựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc

đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

Thông qua các hoạt động giáo dục âm nhạc bồi dưỡng tình cảm trong sáng,lòng yêu âm nhạc nhằm phát triển hài hoà nhân cách cho học sinh Giúp cho đờisống tinh thần phong phú, lành mạnh, đem đến cho học sinh niềm vui, tinh thần lạcquan, sự mạnh dạn, tự tin, lòng tự trọng và các giá trị khác Âm nhạc hình thànhcho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, yêu truyền thống, bản sắc dân tộc, conngười Việt Nam Không chỉ vậy, giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng caokhả năng, trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cốkiến thức qua học tập, vui chơi Đồng thời phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ,tạo bầu không khí vui tươi, sôi nổi trong các nhà trường

Giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình tiết tấu, sự đa dạng của cácthể loại âm nhạc đưa trẻ em vào thế giới của cái đẹp một cách hấp dẫn và lý thú

Âm nhạc là nghệ thuật có sức lôi cuốn mạnh mẽ nhất, những ấn tượng đẹp sẽ theosuốt cuộc đời các em Như lời nhà sư phạm lỗi lạc SuKhomLinski đã nhận định

“Tuổi thơ ấu không thể thiếu âm nhạc, trò chơi và chuyện cổ tích, thiếu những cái đó trẻ em chỉ là những bông hoa héo khô Âm nhạc dẫn dắt trẻ đi vào những điều thiện tạo sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực trí tuệ một cách đầy đủ” Âm nhạc sẽ dẫn dắt trẻ đi vào thế giới của những điều thiện, tạo

ra được sự đồng cảm và là một phương tiện bồi dưỡng năng lực sáng tạo của trí tuệ

mà không một phương tiện nào sánh được Âm nhạc có vai trò rất quan trọng trongđời sống của con người, đặc biệt là trẻ em, nó tạo ra những cảm xúc, nó khơi gợi ở

trẻ tất cả những cái tốt đẹp và có sức thuyết phục mạnh mẽ Nghệ thuật âm nhạcđem đến cho trẻ cái đẹp, đồng thời phê phán nhẹ nhàng những cái xấu tạo nêntrạng thái tâm hồn thanh thản, khoan khoái.

Trong trường tiểu học, Âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuậtphát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năngdiễn tả những hứng thú của trẻ Khác với các loại hình nghệ thuật khác, Âm nhạckhông hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể mà bằng những ngôn ngữriêng, giai điệu, âm sắc, tiết tấu, âm nhạc lại vẽ lên những hình ảnh sinh động,nhiều sắc màu và có sức truyền tải cảm xúc rất nhanh tới trẻ tiểu học Phân mônHọc hát trong dạy học Âm nhạc ở tiểu học là phân môn chính, xuyên suốt 5 nămhọc Bên cạnh việc thực hiện đầy đủ các bước lên lớp, áp dụng các phương phápgiảng dạy theo kĩ năng sư phạm cơ bản để các em có thể hát đúng giai điệu, thuộclời bài hát, hát kết hợp gõ đệm thì

“Hoạt động hát kết hợp vận động phụ hoạ là một hoạt động quan trọng mang

tính thể hiện cũng như mang tính sáng tạo cao” Vận động theo nhạc là hoạt

động góp phần thể hiện bức tranh sinh động đó, thể hiện được cảm xúc và quantrọng hơn áp dụng vận động phụ họa trong dạy Âm nhạc là phát huy tính tích cực,

sự sáng tạo của học sinh Những động tác vận động phụ hoạ thổi hồn vào bài hát

mà các em thể hiện, giúp các em hát hay hơn, nắm vững kiến thức, có trí nhớ sâu

và phát huy tính sáng tạo cho các em

Nó giúp các em thể hiện khả năng âm nhạc của mình một cách hồn nhiên và tốtnhất có thể

Thực trạng

a, Thuận lợi:

Trong tình hình chung các nhà trường, việc giảng dạy bộ môn âm nhạc ở tiểuhọc cũng như tham gia các phong trào văn nghệ phát triển mạnh Các hoạt độngngoài giờ của các truờng tiểu học trong thành phố hoạt động mạnh mẽ Phòng giáodục đào tạo tổ chức sinh hoạt chuyên môn 1 tháng một lần để các đồng chí giáoviên dạy bộ môn Âm nhạc tiểu học có thể gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và học tậpchuyên môn của nhau Đó là điều kiện để giáo viên âm nhạc thể hiện lòng yêu

nghề Riêng với trường Tiểu học Nam Phong được BGH quan tâm sát sao, thườngxuyên tổ chức các hoạt động ngoài giờ để chúng tôi có cơ hội đuợc thể hiện nănglực của mình, Đội ngũ GVCN nhiệt tình, học sinh ngoan ngoãn Chính nhờ cónhững điều kiện thuận lợi đó mà trong năm học vừa qua các đồng chí giảng dạy bộmôn âm nhạc thực hiện tốt nhiệm vụ đựơc giao.

b, Khó khăn:

Âm nhạc tiểu học là môn học độc lập Tuy nhiên trên thực tế hiện nay mônhọc này chưa được đánh giá cao từ phía các bậc phụ huynh cũng như các em họcsinh Cũng vì vậy chưa có sự quan tâm đầy đủ và nghiêm túc làm hạn chế sự pháttriển khả năng, năng khiếu của các em; các em chưa thực sự có được một điều kiệntốt để phát huy sở trường, sở thích của bản thân Khi tham gia các hoạt động tậpthể trước toàn trường, các em mới chỉ tham gia với vị trí khán giả và những bạntham gia biểu diễn hoàn toàn phụ thuộc vào sự hướng dẫn của giáo viên Bên cạnh

đó điều kiện nhà trường còn nhiều khó khăn, chưa có phòng chức năng, chưa đủmáy trình chiếu nên việc truyền đạt kiến thức tới các em còn hạn chế, đôi khi trừutượng, ảnh hưởng không ít đến việc phát triển phong trào văn hoá, văn nghệ cũngnhư giảng dạy bộ môn Âm nhạc Cũng chính vì thế rất hạn chế việc tiếp thu kiếnthức của học sinh, các em không phát huy hết được tính sáng tạo, khả năng củamình Việc áp dụng phương pháp trực quan trong hướng dẫn học sinh vận độngphụ hoạ rất khó khăn

Từ cơ sở lý luận và thực trạng, qua giảng dạy, tôi đã tìm tòi và đúc kết một sốkinh nghiệm, tìm hiểu một số giải pháp rèn kĩ năng vận động phụ hoạ áp dụng dạymôn Âm nhạc cấp tiểu học Tôi xin mạnh dạn trình bày để trao đổi với đồngnghiệp mong nhận được sự đóng góp ý kiến

B MÔ TẢ GIẢI PHÁP

I Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Ở những năm học trước, phần dạy hát kết hợp vận động phụ họa tôi áp dụngphương pháp hướng dẫn cho các em một vài động tác đơn giản Các em vận độngkhông có sự di chuyển, kết hợp với các bạn khác Các em hoàn toàn phụ thuộc vào

dụng vận động phụ họa Chính vì thế đã hạn chế sự sáng tạo của các em cũng nhưniềm hứng khởi khi học môn Âm nhạc Tiết dạy cũng có phần tẻ nhạt hơn Nhất làcác em học sinh nam gần như không biết vận động, khi vận động các em còn e dè,nhút nhát, thiếu tự tin Các em chủ yếu nhún chân nhịp nhàng Cũng chính vì thế ởphần đánh giá, xếp loại định kì các em ít được nhận lời khen ngợi về hoạt độngnày

II Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

Bộ môn Âm nhạc có lẽ là bộ môn gây hứng thú nhiều nhất cho các em họcsinh tiểu học Vì thế các em rất thích học và rất thích được tham gia các hoạt động

ca hát nhất là hoạt động kết hợp vận động phụ họa Ở hoạt động này, bản thân tôicảm nhận được ở các em niềm say mê, sự sáng tạo rất hồn nhiên trong sáng và ngộnghĩnh thể hiện rất phong phú, đa dạng Về phía các em mỗi khi hát kết hợp vậnđộng phụ hoạ các em rất hào hứng, luôn tươi cười và yêu thích bài hát hơn rấtnhiều Các động tác phụ họa của các em đẹp hơn, sự sáng tạo phong phú hơn, các

em tự tin hơn khi lên biểu diễn, từ đó khả năng thể hiện tình cảm bài hát cũng sâusắc hơn Hoạt động này kéo các em gần nhau hơn, đoàn kết hơn

II.1 Giải pháp 1: Nghiên cứu, hướng dẫn các động tác vận động phụ hoạ

cơ bản áp dụng với các bài hát tiểu học.

Trong hoạt động áp dụng các động tác vận động phụ họa trước tiên đòi hỏi sựnghiên cứu, tìm tòi, học hỏi của giáo viên Qua quá trình dạy học và tìm hiểu trêntivi, các chương trình ca nhạc thiếu nhi, trên các trang mạng tôi đã sàng lọc nhữngđộng tác đơn giản, cơ bản có thể áp dụng vào các bài hát cho trẻ tiểu học Tôi hệthống hóa thành các nhóm để áp dụng cho phù hợp, hiệu quả Khi hướng dẫn chocác em tôi lựa chọn động tác phù hợp với từng bài hát đó Các động tác tôi nghiêncứu được chia thành 2 nhóm Nhóm 1 là các động tác cơ bản áp dụng với các cakhúc mới dành cho thiếu nhi (trong nước và nước ngoài); Nhóm 2 là các động tác

áp dụng vào các bài hát dân ca;

Sau đây tôi xin trình bày cụ thể các nhóm động tác tôi đã áp dụng vào hoạtđộng hát kết hợp vân động phụ họa trong dạy môn Âm nhạc ở tiểu học

II.1.1 Nhóm động tác số 1: Nhóm các động tác cơ bản áp dụng với các ca khúc mới dành cho thiếu nhi (trong nước và nước ngoài);

a Các động tác chân( 9 cách nhún chân)

Trong đó động tác chân tôi chia thành những nhóm sau: Nhún chân nhịp 2;

Nhún đều hai chân; Nhún chân đưa sang phải, sang trái; Nhún chân bật cao; Hai chân bằng vai nghiêng người phải, trái; Chân bước đều theo nhịp đi; Chân có sự di chuyển hàng ngang; Chân có sự di chuyển hàng dọc; Có sự kết hợp 2 học sinh.

Ở các động tác chân, có một số động tác các em lớp 1 chưa áp dụng được vì

độ khó nên tôi chỉ áp dụng vào các em ở khối lớp lớn hơn như động tác chân có sự

di chuyển hàng dọc, chân có sự di chuyển hàng ngang và động tác có sự kết hợp 2 học sinh Những động tác này tôi không hướng dẫn tập thể mà chỉ biểu diễn cho các em theo dõi Có một số em có năng khiếu có thể bắt chước và áp dụng riêng cho mình.

+ Động tác 1: Nhún chân nhịp 2

Động tác nhún chân nhịp 2 là một động tác dành cho những bài hát viết ởnhịp 2/4 hoặc 4/4 Động tác này có thể áp dụng với rất nhiều thể loại nhạc thiếunhi Từ nhạc vui tươi, nhộn nhịp có tiết tấu nhanh, vừa phải đến những bài hát cónét giai điệu nhẹ nhàng, có tiết tấu chậm Có thể áp dụng vào cả những bài hát dân

ca, nhạc nước ngoài Ngoài ra nó còn áp dụng được với rất nhiều động tác tay khácnhau

Động tác nhún chân nhịp 2 cơ bản

Ở động tác này, hướng dẫn các em kết hợp nghiêng người, nghiêng đầu,đánh vai, nhún sang phải thì mũi bàn chân trái chống đất và ngược lại Tay có thểchống hông hoặc để xuôi theo người.

+ Động tác 2: Nhún đều hai chân

Động tác nhún đều hai chân: Có thể áp dụng cho các bài hát viết ở nhịp 2/4;

4/4; 3/4; 3/8

Động tác nhún đều hai chân cơ bản

Động tác nhún đều hai chân các em đứng hai chân khép hờ, nhún nhịp nhàngkết hợp nghiêng người và đánh vai, cổ Động tác này kết hợp với rất nhiều độngtác tay

+ Động tác 3: Nhún chân đưa sang phải, trái

Động tác nhún chân đưa sang phải, sang trái là động tác áp dụng vào nhữngbài hát viết ở nhịp 2/4, 4/4 Nó áp dụng vào những bài hát có tiết tấu nhanh hoặcvừa phải

Động tác nhún chân đưa sang phải, trái

Các em nhún chân nhẹ nhàng rồi đưa chân sang phải và ngược lại Động tácnày áp dụng được rất nhiều động tác tay.

+ Động tác 4: Nhún chân bật cao

Động tác này áp dụng vào những bài hát viết ở nhịp 2/4, 4/4, có tiết tấu vui

tươi, sôi nổi Động tác này kết hợp được với ít động tác tay

Động tác nhún chân bật cao

Động tác này các em đứng tại chỗ nhún chân rồi bật lên kết hợp nhấc mộtbên chân, sau đó nhún đổi chân Tay có thể chống hông, để trên vai, tay đánh trước

sau như đi bước đều

+ Động tác 5: Hai chân bằng vai nghiêng người sang phải, trái.

Động tác nhún chân đưa sang ngang nghiêng đầu phải, trái là động tác ápdụng vào những bài hát viết ở nhịp 2/4;4/4 Nó áp dụng được nhiều động tác tay Ởđộng tác này, chân trái hoặc phải bước sang ngang một bước bằng vai Kết hợpnghiêng người và đánh vai

Động tác hai chân bằng vai nghiêng người sang phải, trái

+ Động tác 6: Chân bước đều theo nhịp đi

Động tác chân bước đều theo nhịp đi là động tác áp dụng vào các bài hát cótiết tấu nhịp đi – khỏe Động tác này yêu cầu các em thẳng người, ngẩng cao đầu

và đánh chân vuông góc Bài hát thường áp dụng cho các bài hát viết ở nhịp 4/4;2/4 Động tác này kết hợp với một vài dộng tác tay

ta đoàn kết – lớp 3”… Ngoài ra động tác này còn được áp dụng vào tổ chức tròchơi

Động tác di chuyển hàng dọc

+ Động tác 8: Di chuyển hàng ngang

Động tác chân di chuyển hàng ngang yêu cầu nhún chân nhịp nhàng, bướcchân phải 2 bước khoảng cách bằng vai, rồi chuyển bên Động tác này có thể áp

dụng cho cá nhân học sinh, cho vận động có sự kết hợp với bạn và động tác nàykết hợp được với nhiều động tác tay

áp dụng vào các bài hát có nội dung miêu tả các hoạt động của con người và các loài vật.

+ Động tác 1: Tay bắt chéo để trước ngực

Động tác này rất đơn giản; có thể kết hợp với nhiều động tác chân và có thểkết hợp với động tác mở rộng hai tay Động tác này áp dụng với tất cả các đốitượng học sinh

Có thể đưa từng tay vào ngực hoặc cả hai tay nghiêng đầu, vai

kết hợp với nhún đều hai chân

+ Động tác 2: Hai tay khoanh trước ngực

Động tác này cũng rất đơn giản, có thể áp dụng với các đối tượng học sinh.Động tác khoanh tay trước ngực kết hợp nghiêng đầu, nhún chân hoặc di chuyển

Động tác khoanh tay trước ngực kết hợp nhún chân nhịp 2

+ Động tác 3: Hai tay đưa cao trên đầu nghiêng phải, trái

Cũng là một động tác đơn giản, có thể kết hợp với nhiều động tác chân và cóthể kết hợp di chuyển Có thể áp dụng tới các bài hát có tiết tấu nhanh và chậm

Động tác tay đưa lên cao kết hợp nhún chân nhịp 2; chân rộng bằng vai nghiêng

người phải trái

+ Động tác 4: Vỗ tay

Động tác này thể hiện sự vui tươi của bài hát Có thể kết hợp với nhún chânnhịp 2, nhún đều 2 chân và một vài động tác chân khác cùng với sự di chuyển.Động tác này được các em rất yêu thích

Động tác vỗ tay kết hợp nhún chân nhịp 2

+ Động tác 5: Tay trước sau

Động tác tay trước sau kết hợp động tác nhún đều hai chân

Khi nhún chân đánh người sang phải thì tay phải đưa về trước, tay trái đưa vềsau nghiêng đầu, vai và đổi ngược lại

Động tác úp hai bàn tay, nghiêng đầu kề má là động tác thường thể hiệnnhững giấc mơ trong sáng của các em Động tác này kết hợp với nhiều động tácchân

Động tác úp hai tay kề má kết hợp chân nhún nhịp 2 + Động tác 8: Hai tay để trên vai

Động tác để hai tay trên vai cũng là một động tác đơn giản, có thể áp dụng với

mọi đối tượng học sinh Động tác này kết hợp với nhiều động tác chân

Động tác hai tay để lên vai kết hợp nhún đều hai chân đánh vai nghiêng phải, trái

Động tác chân bật cao đá chéo, kết hợp động tác tay để vai

+ Động tác 9: Tay cuộn dẻo

Động tác cuộn dẻo tay đòi hỏi sự mềm dẻo của cổ tay và ngón tay Động tácnày muốn đẹp cần có sự phối hợp giữa mắt, nghiêng đầu và vai.

Động tác tay cuộn dẻo kết hợp nhún chân nhịp 2

+ Động tác 10: Đưa hai tay song song nhịp nhàng

Động tác đưa hai tay song song nhịp nhàng là động tác các em nắm hờ haitay trước ngực nhún chân rồi đưa hai tay lên cao nghiêng người kết hợp nhún đềuhai chân, chân rộng bằng vai nghiêng người phải trái Động tác này áp dụng vớibài có tiết tấu hơi nhanh

Đưa hai tay song song nhịp nhàng kết hợp động tác nhún đều hai chân

+ Động tác 11: Hai tay xoay vòng quanh

Động tác hai tay xoay vòng có thể kết hợp với các bài hát có tiết tấu nhanh,hoặc vừa phải và kết hợp với nhiều động tác chân

Hai tay xoay vòng kết hợp đưa chân rộng bằng vai, chân nhún nhịp 2 nghiêng

người phải, trái

+ Động tác 12: Hai tay vuông góc trước ngực

Động tác này áp dụng với động tác chân nhún chân nhịp 2 Động tác kếthợp với vai, đầu Tay phải để vuông góc trước ngực, tay trái giơ vuông góc với tayphải và ngược lại

Động tác hai tay vuông góc trước ngực kết hợp động tác nhún chân nhịp 2

+ Động tác 13: Động tác một tay chống hông, một tay đưa tròn trên đầu

Động tác này có thể áp dụng nhún chân nhịp 2 hoặc di chuyển sang trái, phải

Động tác một tay chống hông, một tay đưa tròn trên đầu

Kết hợp động tác nhún chân nhịp 2

+ Động tác 14: Đánh tay theo nhịp đi

Động tác đánh tay theo nhịp đi kết hợp với động tác chân bước đều theo nhịp

đi Động tác này áp dụng vào các bài hát có tiết tấu nhịp đi – khỏe như bài “ Chiến

sĩ tí hon – lớp 2; Bài ca đi học – lớp 3”…

Động tác đánh tay theo nhịp đi

+ Động tác 15: Hai tay vòng từ bên trong lòng, đưa lên cao, qua đầu

Động tác hai tay vòng từ bên trong lòng, đưa lên cao, qua đầu là động tác ápdụng với những bài hát có tiết tấu chậm hoặc hơi nhanh Khi đưa tay sang 2 bên cóthể úp tay hoặc mở tay

Động tác hai tay vòng từ bên trong lòng, đưa lên cao, qua đầu

Kết hợp nhún đều hai chân

+, Động tác 16: Hai tay bắt chước cách sử dụng các loại nhạc cụ em biết

Động tác này là động tác bắt chước cách sử dụng các loại nhạc cụ có trong bàihát như bài Cộc cách tùng cheng

Động tác nhạc công sử dụng thanh la

(Áp dụng bài Cộc cách tùng cheng)