Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Đưa ra: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi, lĩnh vực phát triển thẩm mỹ và sản phẩm nghiên cứu được áp dụng thử nghiệmnhững sáng kiến mới để cải tiến đổi mới, t

Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu và mục đích của đề tài nghiên cứu:

1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu:

Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻMầm non Trong đó hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng giúpphát triển cho trẻ về mọi mặt như: thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và laođộng Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, ở đótrẻ sử dụng ngôn ngữ đặc trưng riêng của nó: màu sắc, hình khối, đường nét, bốcục để phản ánh, miêu tả, từ đó giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phảnánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật

Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ nhận ra vẻđẹp của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, từ đó giáo dục trẻ biết ứng xử vớicái đẹp, làm nảy sinh cho trẻ nhu cầu tái tạo và sáng tạo ra cái đẹp Cũng nhưcác hoạt động khác, hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ các biểu tượng về sựvật hiện tượng, phát triển thể lực cho trẻ, giáo dục đạo đức và kỹ năng giao tiếp

xã hội, kỹ năng lao động cho trẻ nhất là đối với hoạt động vẽ Đây là một trongnhững hoạt động có vai trò hết sức quan trọng trong chương trình giáo dục mầmnon nó là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật là phương tiện cơ bản choviệc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động Nó có tác dụng tolớn trong việc giáo dục phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ Mầm non,giúp trẻ phát triển chức năng tâm lý hình thành ở trẻ tình yêu đối với con người,yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp Hình thành ở trẻ kĩ năng, kĩ sảo,năng lực quan sát phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khảnăng tri giác về hình dáng, cấu trúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách cómục đích Khi tham gia vào hoạt động tạo hình trẻ tái tạo lại bằng hình tượngcủa đồ vật, hình tượng quen thuộc mà trước đó trẻ tri giác được, giáo dục tạohình là giáo dục toàn diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống Với trẻ

em nói chung, đặc biệt lứa Mầm Non nói riêng đều có tâm hồn nhạy cảm với

thế giới xung quanh, thế giới xung quanh chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn đốivới trẻ

Trẻ thường rất dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ còn bị cuốn húttrước cảnh vật có nhiều màu sắc như bông hoa đẹp, hay những món đồ chơi ngộnghĩnh và những bức tranh sinh động

Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển khảnăng tri giác, hình thành ở trẻ khả năng tư duy, phát triển xúc cảm, tình cảm,nhân cách, trí tuệ và sự khéo léo, tính kiên trì Đặc biệt là phát triển thẩm mỹ,nghệ thuật

1.2 Mục đích của đề tài nghiên cứu:

Mục đích của đề tài phản ánh thế giới xung quanh một cách tích cực, biếtyêu quý và trân trọng cái đẹp (tình yêu con người ,yêu thiên nhiên, con vật, cỏcây, hoa lá …) Nó là phương tiện hữu hiệu, giúp cho cô và trẻ trong việc tổchức các hoạt động các môn học khác có liên quan trong chương trình dạy vàhọc của lứa tuổi Mầm non, ảnh hưởng mạnh mẽ tới cuộc sống hàng ngày củacon người Trẻ mầm non có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh bởi thếgiới xung quanh chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn Trẻ thường tỏ ra dễ xúccảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màusắc Một bông hoa đẹp, một bức tranh sinh động, một đồ chơi ngộ nghĩnh cũng

có thể gây cảm xúc cho trẻ Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuậtthường được nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ Trẻ biết đánh giá, khái quát, phản ánh

ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế Trẻ rất thích sử dụng màusặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng, mỗi sản phẩm của trẻ mang một nộidung, một tên gọi

khác nhau

Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tớiviệc phát triển cho trẻ Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và đem lạikết quả mà tôi mong đợi Các phương pháp hoạt động tạo hình đang được sửdụng còn mang tính áp đặt Giáo viên thường chú ý đến sản phẩm trẻ làm ra, ítchú ý đến kỹ năng tạo hình, quá trình làm ra sản phẩm; Giáo viên thiếu sự linhhoạt, sáng tạo trong tổ chức hoạt động tạo hình

Như trước đây vẫn thực hiện dạy theo chương trình cải cách và chươngtrình đổi mới thì hình thức tổ chức giáo dục và phát huy tính tích cực của trẻ ch-

ưa cao, có lúc còn dập khuôn, máy móc Ngày nay thực hiện chương trình giáodục mầm non đòi hỏi người giáo viên phải phát huy tính tích cực của cô và trẻcao hơn, tổ chức hoạt động học phong phú hơn Các tiết học có sự lồng ghép ,bám sát nội dung chủ đề Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển cácchức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đóbuộc trẻ phải tư duy, tạo điều kiện cho trẻ được khám phá phát triển óc tưởngtượng sáng tạo và ham muốn tạo ra cái đẹp

Vì thế đòi hỏi người làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ, phải có năng lựctoàn diện, có những kỹ năng kiến thức, năng động sáng tạo mới hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao đó là đào tạo cho trẻ mầm non phát triển một cách toàndiện Để chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào thời đại của nền văn minh, thời đạicủa công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, và là mục đích chung của của Giáodục mầm non, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người,phát triển tổng thể hài hoà trên các lĩnh vực (thể chất, ngôn ngữ, nhận thức,thẩm mỷ, tình cảm - xã hội Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ cần được bồidưỡng ngay từ tuổi đến trường Mầm non để ươm trồng những tài năng nghệthuật cho tương lai Là một giáo viên mầm non tôi với mong muốn làm như thếnào để trẻ có thể học tốt hoạt động vẽ, tôi đã nghiên cứu và đưa vào vận dụng

“Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi”.

2 Đối tượng nghiên cứu

Thiết kế 1 số hoạt động tạo hình giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 3 tuổi

Nghiên cứu một số biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia kỹ năng vẽ phát triển thẩm mỹ qua hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi

Phân tích đánh giá kỹ năng vẽ của trẻ Mầm non nhằm phát triển thẩm mỹ,phát triển cái đẹp, phát triển trí tưởng, phát triển sự sáng tạo của trẻ qua hoạtđộng tạo hình

3 Giả thiết khoa học:

Nếu thiết kế một số hoạt động vẽ cho trẻ giúp trẻ mở rộng khả năng định hướng trong không gian của trẻ trong cách thể hiện trang trí sắp xếp các họa tiết trong

tranh vẽ hợp lý, màu sắc có nhịp điệu sẽ ồi dưỡng khả năng quan sát và cung cấp vốn hiểu biết cho trẻ kích thích xúc cảm thầm mỹ từ đó giúp trẻ làm quen với hoạt động vẽ và có thể tham gia hoạt động tạo hình tích cực hơn.

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu những vấn đề lý luận, lý thuyết liên quan đến đề tài phát triểnthẩm mỹ ở trẻ qua thao tác kỹ năng vẽ của trẻ Mầm non

Tìm hiểu thực tiễn qua dự giời đồng nghiệp có liên quan đến đề tài nghiêncứu, hoạt động cần nghiên cứu giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi nâng cao kỹ năng vẽ

Đưa ra: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi,

lĩnh vực phát triển thẩm mỹ và sản phẩm nghiên cứu được áp dụng thử nghiệmnhững sáng kiến mới để cải tiến đổi mới, tạo sự tiến bộ trong giáo dục vẽ vàhoạt động tạo hình được áp dụng liên quan đến đề tài nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu:

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Phân tích tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan và tạo Cơ sở lý luận chonghiên cứu thực tiễn, nghiên cứu qua những tài liệu tham khảo như:

Phương pháp hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo Nhà xuấtbản đại học Quốc gia Hà Nội

Vẽ và phương pháp hướng dẫn trẻ vẽ Nhà xuất bản Giáo dục

Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non: Năm 2003 của nhà xuất bản Đại học

5.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:xuất bản giáo dục.

- Phương pháp quan sát: Dự giờ quan sát các hoạt động, quan sát và phântích môi trường giáo dục

- Phương pháp điều tra: Điều tra gián tiếp qua phiếu trưng cầu ý kiến/ Phiếuđiều tra; Hoặc điiều tra trực tiếp qua phỏng vấn, trao đổi.

- Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động: Phân tích các sản phẩm hoạtđộng giáo dục của giáo viên và sản phẩm hoạt động tạo hình của trẻ

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực nghiệm sử dụng cái mới được

đề xuất, bao gồm ba bước Thực nghiệm khảo sát – Thực nghiệm hình thành –Thực nghiệm kiểm chứng

- Phương pháp sử lý số liệu: Dùng thống kê, so sánh để phân loại, đánh giámức độ, hiệu quả nghiên cứu

CHƯƠNG I: Cơ sở lý luận của đề tài

Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,

là nấc thang đầu tiên của chặng đường giáo dục nhân cách con người Chính vìvậy giáo dục mầm non đóng vai trò hết sức quan trọng, người giáo viên mầmnon có vai trò trọng trách vô cùng lớn lao trong việc đào tạo giáo dục những chủnhân tương lai của đất nước Giáo viên mầm non chịu trách nhiệm chăm sóc-giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi Đây là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên quan trọng củanhân cách con người Nếu không làm tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ trongnhững năm này thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn và phức tạp

Nghệ thuật tạo hình trong trường mầm non thật hấp dẫn đối với trẻ, trẻthích ngắm nhìn những đồ vật, những bức tranh có màu sắc đẹp, những hình thùngộ nghĩnh và đa dạng, trẻ luôn có những xúc cảm với những sự vật hiện tượngxung quanh nó mang lại cảm xúc và ấn tượng mạnh mẽ đối với trẻ, thôi thúc trẻmuốn khám phá và sáng tạo ra cái đẹp

Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sángtạo, khả năng phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản trongcác hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé dán)

Giờ học tạo hình mang lại cho trẻ những cảm xúc thực sự, trẻ thích thú vàsay mê thực hiện ý tưởng của mình, giờ hoạt động tạo hình còn hình thành ở trẻnhững kỹ năng như: tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút vẽ và tô màu tranh,

kỹ năng nặn (lăn dọc, xoay tròn, ấn bẹt) kỹ năng vẽ, xé dán những kỹ năng đó

rất cần thiết nó giúp trẻ hoàn thiện những sản phẩm nghệ thuật và phát triển các

cơ ngón tay và bàn tay

Hoạt động tạo hình là hoạt động nghệ thuật có tầm quan trọng trong việcgiáo dục tham mỹ cho trẻ, giáo dục trẻ biết khai thác, khám phá thiên nhiêncuộc sống con người, cảnh vật biết đánh giá, nhận xét cái đẹp, cái xấu vì vậytrẻ cần được hướng dẫn tạo hình ngay từ nhỏ, giáo viên cần bồi dưỡng khả năngcủa trẻ, tạo môi trường, cơ hội cho trẻ được tri giác, tìm tòi, khám phá thế giớixung quanh, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, khả năng tư duy sáng tạo cho trẻ, đểtạo được thẩm mỹ trong các hoạt động tạo hình, giáo viên cần tăng cường chotrẻ luyện tập các kỹ năng mang tính nghệ thuật, hình thành các kỹ sảo tạo đườngnét liên tục, uyển chuyển, tập cho trẻ biết tự điều chỉnh hình dạng, cách tô màu,tạo vẻ sinh động, đa dạng về hình ảnh, màu sắc của các hoạt động tạo hình Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trongmình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bênmình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đónhững tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển Đối với trẻ nhỏviệc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ,

mà học của trẻ ở đây thông qua "học mà chơi, chơi mà học"

Chính vì vậy để giờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giáo viên nên

sử dụng thủ thuật vào bài một cách linh hoạt, tạo cảm xúc và hứng thú cho trẻ

và cần được tiến hành đồng thời vào việc tích luỹ có hệ thống những biểu tượngtạo hình Những biểu tượng tạo hình cần chính xác rõ ràng, màu sắc đẹp vàphong phú phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ cô giáo cầnđưa các nội dung tích hợp lồng ghép sao cho phù hợp với từng bài một cách lôgíc sinh động, có như vậy giờ học tạo hình mới có chất lượng và trẻ mới nắmđược các kỹ năng kiến thức của hoạt động tạo hình, trong khi trẻ thực hiện giáoviên cần phải luôn động viên, khuyến khích trẻ

Ngoài ra giáo viên nên tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên sốngđộng xung quanh, đó là cách thức làm giầu cảm xúc cho trẻ nhanh chóng và hấpdẫn Cô nên tạo cho trẻ có thói quen quan sát thiên nhiên xung quanh, con người

và những hiện tượng gần gũi, thông qua môn làm quen với môi trường xungquanh trẻ được tri giác tranh ảnh như: Xem các tranh ảnh về phong cảnh đấtnước, rừng và biển, cảnh sinh hoạt của con người Các tác phẩm nghệ thuật,quan sát ngắm nhín các loại cây, hoa, được sờ nếm các loại hoa quả, vuốt ve âuyếm các con vật, so sánh tìm tòi những đặc điểm chung của những con vật cùngnhóm, cùng loài, phân biệt những đặc điểm giống và khác nhau của các loại cây,hoa, quả.

Hoạt động tạo hình phải được tổ chức bằng cách kết hợp linh hoạt nhuầnnhuyễn giữa trực quan, đàm thoại, trò chơi, giáo viên sử dụng lời nói ân cần,nhẹ nhàng tươi vui, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình,tuyên truyền trao đổi nội dung hoạt động tạo hình cho các bậc phụ huynh để kếthợp giữa các gia đình và nhà trường để bồi dưỡng kỹ năng hoạt động tạo hìnhcho trẻ Như vậy khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển khảnăng tri giác màu sắc, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năngvận động, sự khéo léo, linh hoạt của các ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hìnhkhiến cho trẻ thích thú Khi hoàn thành những tác phẩm, sản phẩm tạo hình trẻtiếp thu được những tri thức mới khiến cho trẻ có khả năng lĩnh hội tích cực hơnnhững tri thức về màu sắc, hình dạng, đường nét, bố cục, tỷ lệ, khônggian nhằm tạo cho trẻ có nhiều biểu tượng đa dạng, phong phú về thế giới xungquanh

CHƯƠNG II: Thực trạng công hoạt động tạo hình phát triển thẩm mỹ ở trẻ

mẫu giáo 5-6 tuổi.

2.1 Mục đích nghiên cứu trực trạng:

Giáo dục hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo góp phần quan trọng trongchiến lược con người, tạo ra một lớp người mới có sự hiểu biết đầy đủ về vấn đềhoạt động tạo hình, biết thực hiện một cách thông minh và sáng tạo trong hoạtđộng tạo hình để đảm bảo nhận thức về thẩm mỹ cho bản thân

Từ nghiên cứu thực trạng tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạohình là công việc hết sức quan trọng trong công tác giáo dục trẻ trở thành nhữngcon người phát triển toàn diện, hài hòa về nhân cách Hiểu rõ được tầm quan

trọng đó nên tôi đã chọn đề tài giáo dục tạo hình để nghiên cứu và tìm ra một sốbiện pháp tích cực trong việc dạy dỗ trẻ.

- Sử dụng các biện pháp vào hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nóichung và giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động vẽ tạo ra hình ảnh, bức tranhđẹp

- Hiệu quả của hoạt động học vẽ để tạo ra hình ảnh nghệ thuật

- Trên cơ cở thực tiễn thiết kế một số biện pháp giúp trẻ tích cực tham giahoạt động vẽ nhằm giúp trẻ phát triển khả năng tri giác màu sắc, phát triển trítưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng vận động, sự khéo léo, linh hoạt củacác ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hình khiến trẻ thích thú

2.2 Nội dung khảo sát thực trạng:

Số lượng: 2 giáo viên

Trình độ chuyên môn: 2/2 giáo viên có trình độ cao đẳng, có chuyên mônnghiệp vụ vững vàng, đạo đức tốt có lối sống lành mạnh trong sáng Thực hiệngiảng dạy theo chương trình giáo dục mầm non

Không gian lớp học rộng, thoáng dễ tạo các góc mở

1. Khó khăn, hạn chế

Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn ít, chưa đượcphong phú đa dạng như: đất nặn, giấy vẽ, hột hạt, giấy màu, các loại tranh ảnhnghệ thuật

Việc tổ chức các giờ hoạt động chung của giáo viên còn gò bó, chưa có sựsáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu; chưabiết cách hướng để trẻ thể hiện được tính sáng tạo khi tham gia hoạt động tạohình; chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để làm giàu các biểu tượng chotrẻ

Kết quả khảo sát thực trạng:

- Trẻ biết nêu lên ý tưởng của mình 40%

- Biết tạo thành bức tranh đẹp, đúng mẫu 20%

- Biết phân phối bố cục bức tranh hợp lý 40%

- Biết sáng tạo trong khi thực hiện đề tài 40%

- Biết nhận xét bài của mình và của bạn 30%

- Yêu thích cái đẹp và mong muốn tạo ranhững sản phẩm đẹp

35%

Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều tôicần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học mộtcách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học

Chính vì vậy tôi thiết nghĩ việc đưa ra những giải pháp để cho trẻ học tốtmôn tạo hình là rất cần thiết

Nhiều bài vẽ của trẻ chưa đạt yêu cầu, chưa hấp dẫn, chưa có sự sáng tạo,

chưa biết thể hiện bố cục tranh, chưa biết phối hợp các màu sắc để tạo nên các

sản phẩm, khả năng vẽ của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ chưa biết nhận xét sảnphẩm tạo hình.

Công tác phối kết hợp với phụ huynh học sinh trong việc rèn kỹ năng vẽcho trẻ còn nhiều hạn chế

Trong năm học qua giáo viên chưa thật trú trọng đến việc nâng cao chấtlượng cho trẻ tuổi học vẽ tranh như: Trong công tác tự bồi dưỡng để nâng caochuyên môn, nghiệp vụ về dạy trẻ hoạt động vẽ chưa được thường xuyên; việctạo môi trường và làm giàu các biểu tượng tạo hình cho trẻ chưa được giáo viênquan tâm một cách đúng mức

Đổi mới hình thức, phương pháp cho trẻ hoạt động tạo hình trong giờ hoạtđộng vẽ chưa thực sự tích cực, giáo viên chưa biết cách gợi mở, chưa có thủthuật gây hứng thú để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học, trong các giờ tổchức cho trẻ làm quen với hoạt động vẽ, sự chuẩn bị đồ dùng chưa được đadạng, chưa hấp dẫn nên chưa tạo được sự hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạtđộng vẽ

Giáo viên chưa biết cách rèn và củng cố các kỹ năng tạo hình cho trẻ thông qua các hoạt động khác; Một số trẻ mới ở nơi khác chuyển về, chưa mạnh dạn còn nhút nhát thiếu tự tin, khả năng cầm bút vẽ và tô màu tranh còn hạn chế.

Công tác tuyên truyền, vận động các bậc phụ huynh quan tâm đến trẻ tronghoạt động vẽ tranh đôi khi chưa thực sự hiệu quả, một số phụ huynh không cóđiều kiện kinh tế, nhận thức chưa đầy đủ, bận công việc ít có thời gian quan tâmtrong việc rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ

3.1 Phương pháp nghiên cứu thực trạng:

Tích cực sưu tầm các loại sách hướng dẫn, tham khảo thông tin trên mạng

các nội dung liên quan đến chuyên đề tạo hình để nghiên cứu nhằm nắm chắchơn về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻmầm non Đồng thời học hỏi cách làm đồ dùng, cách tạo môi trường làm giàucảm xúc tạo hình cho trẻ

Phương pháp quan sát tự nhiên:

Thiết kế bài giảng (Mỗi thể loại một bài vẽ), một số biện pháp giúp trẻ tíchcực tham gia vào hoạt động vẽ bài tạo ra sản phẩm đẹp

Quan sát các hoạt động của trẻ cách sử dụng các biện pháp vào hoạt độnghọc vẽ của giáo viên để tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổivào các hoạt động học Mời Ban giám hiệu, tổ trưởng tổ chuyên môn dự cáchoạt động chung theo bài giảng đã thiết kế để chỉnh sửa cho hoàn thiện

Thường xuyên học hỏi, dự giờ đồng nghiệp, đúc rút kinh nghiệm để dạytốt môn tạo hình cho trẻ

Phương pháp điều tra:

Điều tra dán tiếp: Điều tra bằng phiếu đưa ra hệ thống câu hỏi xoay quanh

hoạt động tạo hình và cách tổ chức tiết hoạt động vẽ câu hỏi có hệ thống loogicđều nhằm nâng cao giáo dục thẩm mỹ cho trẻ trong hoạt động tạo hình

Điều tra trực tiếp: Tiến hành điều tra, chuẩn bị đề tài và hệ thống câu hỏitrao đổi với trẻ một số nội dung ở mọi lúc mọi nơi để đưa đề tài hoạt động vẽtranh theo đề tài vào giảng dậy

Phương pháp khảo sát:

Qua các hoạt động vẽ tranh của trẻ từ đó đo được khả năng nhận biết của

trẻ, sử dụng các tiêu chí và thang đánh giá để phân tích quá trình hoạt động củatrẻ nhằm xác định mức độ phát triển khả năng hoạt động lĩnh vực phát triểnthẩm mỹ mà đề tài cần nghiên cứu;

Phương pháp phân tích sản phẩm trẻ hoạt động:

Để tổ chức giờ hoạt động vẽ về hoạt động tạo hình đạt hiệu quả cao, ngườigiáo viên cần phải có được các thủ thuật vào bài khác nhau, phù hợp với từngtiết dạy để gây được hứng thú và thu hút sự chú ý cho trẻ vào giờ học Trongquá trình tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình trong giờ hoạt động vẽgiáo viên phải có được hình thức tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, không

gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng, với nhận thức củatrẻ và phải có tác dụng phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ

Ví dụ : Trong giờ dạy trẻ vẽ củ cà rốt giáo viên thực hiện như sau:

Vào bài: Cô giáo kể một câu chuyện ngắn về chú thỏ: Nhà bạn thỏ lôngvàng có một khu vườn bên cạnh một con suối, trong khu vườn bạn thỏ trồng rấtnhiều cà rốt, hôm qua bạn thỏ ra vườn nhổ cà rốt mang về nhà để làm thức ăncho cả nhà, nhưng khi đi qua con suối bạn thỏ bị trượt chân ngã, toàn bộ số càrốt trồng được đã bị rơi xuống suối và trôi đi mất, bạn thỏ đang rất lo lắngkhông biết trong mùa đông này cả nhà thỏ lấy gì để ăn Sau khi kể chuyện côgiáo đặt câu hỏi: các con có muốn giúp đỡ bạn thỏ lông vàng tìm thức ăn chogia đình không; chúng mình hãy cùng vẽ thật nhiều củ cà rốt để tặng cho bạnthỏ lông vàng nhé! Tiếp theo giáo viên cho trẻ quan sát mẫu (chuẩn bị cả vậtthật và mẫu cô(Vẽ) cho trẻ quan sát); tổ chức cho trẻ thi đua theo nhóm (nhómbạn trai, bạn gái), xem nhóm nào (vẽ) được nhiều củ cà rốt nhất để tặng cho bạnthỏ Khi nhận xét sản phẩm giáo viên gợi ý để các bạn trai nhận xét sản phẩmcủa các bạn gái và ngược lại, đồng thời cho trẻ tự đánh giá nhận xét về sảnphẩm của mình.

2.3 Các tiêu chí và Thang đánh giá:

Như chúng ta đã biết một ngày của trẻ ở trường mầm non trẻ được thamgia vào rất nhiều các hoạt động Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể

tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tạo hình Nhưng để trẻ tích cực tham giahoạt động tạo hình trong các thời điểm này thì cần tạo ra một động lực để thúcđẩy khả năng của trẻ được phân tích đánh giá qua các tiêu chí và thang đánh giánhư sau:

- Các tiêu chí đánh giá:

Tiêu chí 1: Nhận biết được các nguyên tắc của bố cục bức tranh, hình thức,trang trí, phối hợp màu sắc Khả năng sử dụng các đường nét, hình mảng, họatiết đơn giản, họa tiết phức tạp cảnh vật gần và xa

Tiêu chí 2: Hiểu được một số luật trang trí, sự sắp xếp vị trí trong khônggian, bố cục trang trí, tính nhịp điệu của sự sắp xếp các cảnh trong tranh khảnăng các chi tiết lặp đi lặp lại trong tranh

Tiêu chí 3: Mức độ hứng thú, chưa chú quan sát, hào hứng, tích cực thựchiện cảnh vẽ trong tranh

- Các thang đánh giá:

Mức độ 1: Trẻ thích được tìm hiểu về thế giới xung quanh.

Một số hiểu biết đầu tiên về bản thân mình

Chủ động tham gia vào hoạt động tạo hình phù hợp với độ tuổi trẻ

Mức độ 2: Trẻ có khả năng phối hợp các giác quan, có sự cảm nhậy cảm, khả

năng quan sát, ghi nhớ

Trẻ có khả năng nhận biết, so sánh, trí tưởng tượng cảm nhận cái đẹp Trẻ thích được chăm sóc bảo vệ cây xanh, vật nuôi

Sự phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội

Mức độ 3: Trẻ biết diễn đạt bằng ngôn ngữ.

Trẻ biết tự nhận xét đánh giá sản phẩm

Sự phát triển về thẩm mỹ về cái đẹp của sản phẩm

Có khả năng diễn đạt sản phẩm tạo ra bằng lời nói

Có khả năng cảm nhận thể hiện cảm xúc trong hoạt động tạo hình

2.5 Kết quả nghiên cứu thực trạng:

Thông qua kết quả nghiên cứu thực trạng tại trường tôi thấy hoạt động vẽtranh giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt “Đức – Trí – Thể – Mỹ” góp phầnhình thành nhân cách cho trẻ là nền tảng vứng chắc cho trẻ lên 5 tuổi và chuẩn

bị vào lớp 1 Chính vì vậy yêu cầu người giáo viên mầm non phải yêu nghề mếntrẻ nhận thức rõ được mục đích ý nghĩa tầm quan trọng của hoạt động tạo hìnhnói chung hoạt động vẽ tranh ở trương Mầm non nói riêng đối với trẻ

Năm học 2016-2017 bản thân tôi đã đi sâu vào nghiên cứu tìm tòi học hỏi

để có hình thức biện pháp tốt nhất áp dụng vào dạy trẻ trong nhà trường qua:

- Phân tích kết quả điều tra

Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 4 – 5 tuổi Đặc điểm khả năng thểhiện đường nét, hình dạng Do sự phát triển nhanh về thể lực, cơ bắp và độ khéoléo của vận động, trẻ mẫu giáo lớn đã có khả năng tạo nên các đường nét vớitính chất khác nhau khá phức tạp Cùng với sự tăng lên ngày càng phong phúcủa kinh nghiệm nhận thức, các ấn tượng, xúc cảm, tình cảm, trẻ mẫu giáo lớn

bắt đầu nhận ra được sự hạn chế và vẻ thiếu hấp dẫn của các hình vẽ khái quátvới những đường nét đơn điệu, sơ lược Trẻ lứa tuổi này đã có thể cảm nhậnnguyên thể của các hình ảnh đối tượng miêu tả và biết dùng các đường nét liềnmạch, mềm mại, uyển chuyển để truyền đạt hình dáng trọn vẹn của mọi vậttrong cấu trúc hợp lý, đồng thời thể hiện tư thế vận động, hành động phù hợpvới nội dung sáng tạo Đặc biệt trẻ 4 - 5 tuổi đã khá linh hoạt trong việc biến đổi,phối hợp tính chất của đường nét và hình để thể hiện vẻ độc đáo, rất riêng củamỗi hình tượng sự vật cụ thể

Đặc điểm khả năng thể hiện bằng màu sắc Ở tuổi mẫu giáo lớn, trẻ tiếptục sử dụng đồng thời cả hai cách vẽ màu “ màu không bắt chước” và “ màu bắtchước” Trẻ có thể vẽ “ màu bắt chước” kiểu thuộc lòng các màu qui định theochuẩn mẫu hoặc trẻ vẽ “ màu không bắt chước” kiểu tự do, ngẫu nhiên, hoàntoàn không liên quan với nội dung ý đồ miêu tả Một số trẻ đã có vốn hiểu biếtkhá phong phú về màu sắc, đã có khả năng độc lập quan sát để thấy được vẻ linhhoạt trong sự thay đổi màu sắc của các sự vật, hiện tượng trong hiện thực và làmquen qua các quá trình tri giác với một số cách phối hợp màu sắc Trẻ 4 – 5 tuổihiểu được màu sắc cũng là một phương tiện thể hiện, trẻ có biểu hiện phân vânkhi chọn màu, trẻ thường sử dụng nhiều màu sắc khác nhau để thể hiện các bộphận và các chi tiết khác nhau của vật Tính tích cực quan sát nhận thức chính làđiều kiện giúp trẻ biết sử dụng màu sắc một cách sinh động để thể hiện một cáchsáng tạo nội dung tranh vẽ, qua đó mà biểu lộ suy nghĩ, tình cảm, ước mơ củamình Đặc điểm khả năng thể hiện bố cục Ngoài khả năng tạo nhịp điệu , trẻmẫu giáo lớn đã biết tạo nên bố cục tranh với thế cân bằng qua cách sắp xếp đốixứng và không đối xứng ( các hình ảnh không đồng đều: to – nhỏ, cao – thấp )

Để tạo mối liên hệ chặt chẽ giữa nội dung với hình thức của tranh, nhiều trẻ đãbiết dùng cách sắp xếp thể hiện sự vận động, hành động và các mối quan hệ giữacác sự vật, nhân vật để tạo ra một không gian có chiều sâu với nhiều tầng cảnh.Tính nhịp điệu trong bố cục tranh vẽ của trẻ 4 - 5 tuổi được thể hiện ở nhiều vẻ:bằng sự sắp xếp lặp đi, lặp lại của các hình ảnh cùng loại, bằng sự sắp xếp đanxen các hình ảnh không cùng loại, bằng sự phân biệt, thể hiện quan hệ chính –

phụ… Trẻ 4- 5 tuổi có khả năng nhận biết và thể hiện những vật ở xa, những vật

ở gần (ở phía trên – vẽ nhỏ, ở phía dưới – vẽ to) Vai trò của hoạt động tạo hìnhđối với sự phát triển toàn diện của trẻ Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sựphát triển trí tuệ, nhận thức Trong hoạt động tạo hình, trẻ có cơ hội tìm hiểu,nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được sự hiểu biết, sự hình dung về đốitượng đó như: hình dáng, kích thước, màu sắc, vị trí trong không gian…, từ đóxây dựng các biểu tượng, hình tượng

Phân tích kết quả quan sát:

Trẻ biết phối hợp vẽ các nét tròn xoay tròn, nét xiên, nét thẳng để tạo thành

sản phẩm.Tập cho bé biết cách sử dụng màu nước

Biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động vẽ tranh: Trước khi cho trẻ

vẽ "vườn cây ăn quả", thì trong các ngày trước đó tôi đều dành thời gian cho trẻquan sát một số loại cây ăn quả có trong khuôn viên nhà trường, khi cho trẻquan sát cây ăn quả, tôi đàm thoại với trẻ về thân cây, tán lá, màu sắc của hoa vànhững chùm quả từ đó trẻ có biểu tượng về cây ăn quả: thân cây thường to và

xù xì, tán cây xanh thẫm và rộng, những chùm quả sai chĩu có màu đỏ hoặc màuvàng đồng thời tôi sưu tầm các loại tranh, cây ăn quả nhựa có màu sắc tươisáng, đẹp để cho trẻ quan sát trong các giờ đón và trả trẻ

Khi tổ chức cho trẻ vẽ "vườn hoa mùa xuân", tôi tổ chức cho trẻ đi thămquan khu di tích hoặc công viên có vườn hoa trong vườn hoa có nhiều các loạihoa khác nhau, màu sắc rực rỡ, trò chuyện về các loại hoa cho trẻ tìm hiểu vềcác loại hoa, cho trẻ được quan sát, sờ, ngửi, trẻ sẽ có được sự nhận xét về sựgiống và khác nhau về màu sắc, hình dáng giữa các loại hoa như: hoa hồng màu

đỏ, cánh hoa tròn, lá có răng cưa, thân cành có nhiều gai Hoa cúc màu vàng,cánh hoa nhỏ, dài các loài hoa đều có cánh, nhuỵ, đài, lá, cành và làm đẹp chothiên nhiên

Trong các hoạt động bản thân nghiên cứu để đổi mới hình thức, biện phápcho trẻ hoạt đông tạo hình trong giờ hoạt động vẽ tranh được phong phú

Phân tích kết quả sản phẩm:

Để tổ chức giờ hoạt động vẽ tranh về hoạt động tạo hình đạt hiệu quả cao,người giáo viên cần phải có được các thủ thuật vào bài khác nhau, phù hợp vớitừng tiết dạy để gây được hứng thú và thu hút sự chú ý cho trẻ vào giờ học.Trong quá trình tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình trong giờ hoạt động

vẽ tranh giáo viên phải có được hình thức tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái,không gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng, với nhận thứccủa trẻ và phải có tác dụng phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ

Cô trưng bầy sản phẩm của từng nhóm cho trẻ xem chung cô gợi ý những bái trẻ vẽ đẹp những bài chưa đẹp về bố cục tranh và cách phối màu, trẻ biết nhận xét sản phẩm của mình và của bạn

CHƯƠNG III: Đề xuất và thực nghiệm áp dụng đề tài:

3.1 Căn cứ của việc đề xuất.

Qua khảo sát kết quả hoạt động tạo hình chưa cao, chưa đáp ứng được yêucầu của hoạt động đề ra Là một giáo viên chủ nhiệm lớp 4-5 tuổi tôi mạnh dạnnghiên cứu đề tài để tìm ra một số phương pháp, biện pháp tốt nhất phù hợp tâmsinh lý của lứa tuổi mầm non và đạt được kết quả mong đợi ở lứa tuổi trẻ Giúptrẻ hứng thú, tích cực sáng tạo và đạt hiệu quả cao góp phần vào mục tiêu giáodục và đáp ứng với yêu cầu giáo dục đổi mới của chương trình chăm sóc giáodục trong giai đoạn hiện nay

3.2 Các nguyên tắc của việc đề xuất.

Đảm bảo hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non

Phù hợp với đặc thù của hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi Đảm bảo tính khoa học và phát triển kỹ năng thẩm mỹ cho trẻ

3.3 Các nhóm biện pháp đề xuất.

Biện pháp làm giầu vốn từ, vốn biểu tượng cho trẻ

Biện pháp gợi mở ý tưởng, phát huy tính tích cực của trẻ

Biện pháp phát triển kỹ năng hoạt động vẽ tranh

Biện pháp 1:“Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi”

Mục đích giáo dục: