Cuộc chiến chống ma túyBáo cáo của Quỹ Toàn cầu về chính sách Chi phí lớn về hình sự và các biện pháp áp chế nhắm vào các nhà sản xuất,buôn lậu và người sử dụng các loại ma túy bất hợp
Trang 1Cuộc chiến chống ma túy
Báo cáo của Quỹ Toàn cầu về chính sách
Chi phí lớn về hình sự và các biện pháp áp chế nhắm vào các nhà sản xuất,buôn lậu và người sử dụng các loại ma túy bất hợp pháp rõ ràng không có hiệuquả giảm nguồn cung hoặc nhu cầu sử dụng Khi một tổ chức buôn bán hay mộtnhà cung cấp ma túy bị loại bỏ lập tức xuất hiện một nguồn cung cấp khác Nỗlực áp chế nhắm tới người tiêu dùng cản trở các biện pháp y tế làm giảm nguy
cơ lây nhiễm HIV/AIDS, tử vong do sử dụng ma túy quá liều và hậu quả có hạikhác của việc sử dụng ma túy Chi ngân sách Nhà nước cho các chiến lượcnhằm giảm nguồn cung ma túy không có hiệu quả
Các nguyên tắc và khuyến nghị của chúng tôi có thể được tóm tắt như sau:
Dừng việc áp chế về hình sự và kỳ thị đối với người sử dụng ma túy nhưngkhông gây hại cho người khác Thách thức hơn là củng cố quan niệm sai lầm vềthị trường chất gây nghiện, sử dụng ma túy và sự phụ thuộc vào chất gây nghiện.Chính phủ niên khuyến khích các mô hình thử nghiệm sử dụng chất gâynghiện theo quy định một cách hợp pháp để làm giảm quyền lực của các tổ chứctội phạm và bảo vệ sức khỏe của người dân và an ninh xã hội Khuyến nghị nàyđặc biệt áp dụng với cần sa nhưng chúng tôi không khuyến khích trong trườnghợp xóa bỏ kết án và các quy định pháp luật khác để đạt được mục tiêu này và
sử dụng mô hình này cho những vấn đề khác
Cung cấp các dịch vụ sức khỏe và điều trị cho những người cần Đảm bảocác phương thức điều trị có sẵn, bao gồm không chỉ điều trị methadone và
Trang 2buprenorphine mà còn có sự trợ giúp của chương trình điều trị heroin đã đượcthử nghiệm và chứng minh thành công ở nhiều nước châu Âu và Canada Thựchiện cung cấp bơm kim tiêm sạch và các biện pháp giảm thiểu tác hại khác đãđược chứng minh hiệu quả trong việc làm giảm lây truyền HIV và nhiễm trùngmáu cũng như sử dụng ma túy quá liều dẫn đến tử vong Tôn trọng các quyềncon người của những người sử dụng ma túy Bãi bỏ việc ngược đãi trong quátrình điều trị chẳng hạn như việc giam giữ bắt buộc, cưỡng bức lao động và lạmdụng về thể chất hoặc tâm lý trái với quyền con người theo quy định của phápluật hoặc loại bỏ quyền tự quyết.
Áp dụng những chính sách, quy định đã nêu ở trên cho những người có liênquan đối với tất cả các tầng lớp trong xã hội chẳng hạn như người trồng, ngườiđưa tin, người cung cấp nhỏ lẻ để chấm dứt thị trường ma túy bất hợp pháp.Nhiều nạn nhân của bạo lực, đe dọa hoặc phụ thuộc thuốc Trong những thập kỷgần đây đã thực hiện bắt giữ và tống giam hàng chục triệu người này làm chậtcứng các nhà tù, việc này đã làm hủy hoại cuộc sống của những người phạm tội
và gia đình họ nhưng không làm giảm sự sẵn số lượng của ma túy bất hợp pháphay sức mạnh của các tổ chức tội phạm Số lượng người các hoạt động này có vẻkhông có giới hạn, họ sẵn sàng tham gia để cuộc sống của họ, gia đình của họđược tốt hơn hay nói cách khác là thoát khỏi cảnh đói nghèo Kiểm soát nguồncung cấp ma túy tốt hơn nhắm vào những nơi khác
Đầu tư vào hai hoạt động có thể ngăn chặn những người trẻ tuổi sử dụng
ma túy và cũng ngăn chặn được những người đã sử dụng ma túy phát triển cácvấn đề nghiêm trọng hơn Từ chối một cách dễ dàng với thông điệp “chỉ nóikhông” và “không khoan dung” các chính sách ủng hộ các nỗ lực giáo dục căn
cứ vào thông tin đáng tin cậy và chương trình phòng, chống tập trung vào các kỹnăng xã hội và các ảnh hưởng ngang nhau Các nỗ lực phòng, chống thành côngnhất có thể là những mục tiêu cụ thể ở nhóm có nguy cơ
Tập trung hành động đàn áp vào các tổ chức tội phạm bạo lực nhưng làmgiảm quyền lực của họ và ưu tiên giảm bạo lực và đe dọa Nỗ lực thực thi phápluật không nên tập trung vào việc giảm thị trường cung cấp ma túy mà thay vào
đó giảm mối hại của ma túy cho từng cá nhân, cộng đồng và an ninh quốc gia.Bắt đầu bằng thay đổi việc sử dụng ma túy trên toàn cầu Thay thế vào đó
là chính sách ma túy và các chiến lược điều khiển ý thức và chính sách tài chính
có trách nhiệm và chiến lược quốc gia tương xứng căn cứ vào các yếu tố khoahọc, y tế, an ninh và nhân quyền thông qua các tiêu chí đánh giá phù hợp Xemxét lập kế hoạch phân loại các loại thuốc có kết quả bất thường như phân loại
Trang 3của cần sa, lá coca và MDMA Đảm bảo rằng các công ước quốc tế được giảithích hoặc sửa đổi để thích ứng với thử nghiệm giảm tác hại, xóa bỏ kết án vàcác quy định pháp lý
Xóa bỏ sự ngăn cấm về tranh luận và cải cách Đã đến lúc phải hành độngngay
GIỚI THIỆU
DỰ TOÁN TIÊU THỤ MA TÚY HÀNG NĂM CỦA LIÊN HỢP QUỐC,
TỪ NĂM 1998 ĐẾN 2008
Cuộc chiến toàn cầu chống ma túy đã bị thất bại Khi Liên Hợp Quốc banhành công ước về ma túy 50 năm trước và khi Tổng thống Nixon phát độngcuộc chiến chống ma túy cách đây 40 năm, những người hoạch định chính sáchtin rằng pháp luật thực thi nghiêm sẽ chống lại được những người tham gia sảnxuất, phân phối và sử dụng ma túy hướng tới giảm bớt thị trường và kiểm soátđược ma túy như cocaine, heroin và cần sa và kết quả cuối cùng là một “thế giới(tự do, miễn phí, tự chủ) ma túy” Trong thực tế, quy mô toàn cầu của các thịtrường ma túy bất hợp pháp phần lớn được các nhóm tội phạm có tổ chức kiểmsoát đã phát triển đáng kể trong giai đoạn này Ước tính chính xác số lượng matúy tiêu dùng toàn cầu 50 năm qua không được tổng hợp, chỉ có 1 bảng phântích số lượng này trong 10 năm qua cho thấy thị trường ma túy ngày càng lớnmạnh và đang phát triển nhanh chóng (xem biểu đồ trên)
Mặc dù các bằng chính cho thấy chính sách ngày càng tăng nhưng khôngđạt được mục tiêu đặt ra, hầu hết các cơ quan hoạch định chính sách ở cấp quốcgia và quốc tế có xu hướng tránh việc công khai giám sát hoặc tranh luận về lựachọn thay thế
Thiếu lãnh đạo về chính sách ma túy đã thúc đẩy việc thành lập Quỹ Toàncầu và dẫn chúng ta đến cùng một quan điểm rằng đã đến lúc phải xem xét mộtcách nghiêm túc, toàn diện và rộng khắp về chiến lược phù hợp để đối phó vớivấn đề ma túy Điểm đầu tiên là vấn đề này là sự công nhận trên toàn cầu về ma
Trang 4túy như là một tập hợp sự gắn kết sức khỏe với nhau thách thức xã hội quản lý,không phải là một cuộc chiến tranh giành chiến thắng.
Các thành viên của Quỹ Toàn cầu đã đồng ý trên 4 nguyên tắc cốt lõi nênhướng dẫn quốc gia và quốc tế về chính sách, chiến lược ma túy và thực hiện 11khuyến nghị về hành động
NGUYÊN TẮC
1 Chính sách về ma túy phải được xây dựng dựa vào thực nghiệm chắc chắn và có các nghiên cứu, bằng chứng khoa học Sự đo lường cơ bản của thành công là giảm tác hại với sức khỏe, y tế, phúc lợi, an ninh của cá nhân
và xã hội.
Trong 50 năm qua kể từ khi Liên Hợp Quốc khởi xướng một hệ thống cấm
ma túy trên toàn cầu một cách thực sự, chúng tôi đã học được rất nhiều về bảnchất, mô hình sản xuất, phương thức phân phối, sử dụng và sự phụ thuộc vào matúy, kết quả của những cố gắng là đã làm giảm những vấn đề này Điều này cóthể hiểu được các nhà kiến trúc sư của hệ thống đã đặt niềm tin vào các kháiniệm xóa bỏ sản xuất, sử dụng thuốc (với sự soi sáng của các bằng chứng có sẵnrất hạn chế tại thời điểm đó) Tuy nhiên, không có lý do gì lại bỏ qua các bằngchứng và kinh nghiệm tích lũy từ đó Chính sách và chiến lược chống ma túy ởtất cả các cấp độ thường xuyên được điều chỉnh bởi quan điểm ý thức hoặc lợiích quốc gia và không chú ý nhiều đến sự phức tạp của việc sử dụng và nghiện
ma túy cũng như thị trường ma túy
Hoạch định chính sách hiệu quả đòi hỏi một sự rõ ràng về mục tiêu củachính sách Công ước về chống ma túy năm 1961của Liên Hợp Quốc đã chothấy rõ rằng mục tiêu cuối cùng là cải thiện “sức khỏe và phúc lợi của nhânloại”
Điều này nhắc nhở chúng ta rằng các chính sách ma túy phát triển và đượcthực hiện với hy vọng đạt được kết quả giảm tác hại cho cá nhân, xã hội trở nên
ít tội phạm, sức khỏe con người tốt hơn và kinh tế - xã hội phát triển Tuy nhiên,chúng tôi đánh giá sự thành công trong cuộc chiến chống ma túy bằng nhiềubiện pháp hoàn toàn khác nhau – những báo cáo về quy trình, chẳng hạn như sốlượng các vụ ma túy bị bắt giữ, số tiền từ việc buôn bán ma túy thu được hoặc
sự khắc nghiệt của các vụ xét xử Những chỉ số này có thể cho biết chúng ta
Trang 5đang ở giai đoạn khó khăn như thế nào nhưng lại không cho biết chúng ta thànhcông như thế nào trong việc cải thiện sức khỏe và phúc lợi của nhân loại.
2 Chính sách về chống ma túy phải được dựa trên quyền con người và các nguyên tắc y tế công cộng Chúng ta nên chấm dứt sự kỳ thị và phân biệt với những người sử dụng ma túy và những người tham gia vào trồng trọt, sản xuất, phân phối ma túy và cần đối xử với người điều trị cai nghiện
ma túy như những bệnh nhân, không phải người phạm tội
Một số nguyên tắc cơ bản nền tảng cho tất cả các khía cạnh của chính sáchquốc gia và quốc tế Đây là những ghi nhận trong Bản Tuyên ngôn về nhânquyền và các điều ước quốc tế đã tuân theo Liên quan đặc biệt đến chính sách
về ma túy là có quyền với cuộc sống, sức khỏe, đúng quy định và xét xử côngbằng, không bị tra tấn, điều trị cưỡng bức, vô nhân đạo hoặc phân biệt đối xửhay cư xử như một nô lệ Những quyền này là bất khả xâm phạm và cam kết ưutiên các thỏa thuận quốc tế bao gồm cả các công ước kiểm soát ma túy ÔngNavanethem Pillay, Cao ủy Nhân quyền của Liên Hợp Quốc đã tuyên bố: “Cánhân người sử dụng ma túy không bị mất các quyền con người của họ Thôngthường, người sử dụng ma túy bị xã hội phân biệt, đối xử, bị buộc phải chấpnhận điều trị và thường bị tổn thương bởi các phương pháp tiếp cận trong đónhấn mạnh tội phạm và hình phạt mà không chú trọng đến giảm tác hại và tôntrọng nhân quyền” (5)
Một số biện pháp về y tế công cộng đã được công nhận và cho thấy thấyhiệu quả (6,7) (thường được gọi là giảm thiểu tác hại, bao gồm cung cấp bơmkim tiêm sạch và điều trị bằng các loại thuốc thay thế đã được chứng minh nhưmethadone hoặc buprenorphine) có thể giảm thiểu nguy cơ tử vong do dùngthuốc quá liều hoặc lây truyền của HIV và nhiễm trùng máu (8) Tuy nhiên, cácChính hủ thường không thực hiện đầu đủ các can thiệp này, liên quan đến việccải thiện sức khỏe của người sử dụng ma túy, họ đang hủy hoại thông điệp
“tough on drugs” Điều này là không hợp lý, hy sinh sức khỏe và phúc lợi củamột nhóm công dân trong khi có các biện pháp sẵn có bảo vệ sức khỏe có hiệuquả là không thể chấp nhận được và làm tăng nguy cơ phải đối mặt với cộngđồng lớn hơn
Trang 6TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH MA TÚY VỚI TỶ LỆ NHIỄM HIV GẦN ĐÂY TRONG SỐ NHỮNG NGƯỜI TIÊM CHÍCH MA TÚY
Ví dụ của các nước thực hiện chiến lược giảm thiểu tác hại toàn diện:
Tỉ lệ % lây nhiễm HIV trong số những người tiêm chích ma túy
Ví dụ của các nước đã giới thiệu một phần các chiến lược giảm hại hoặc quá muộn trong tiến trình
Tỉ lệ % lây nhiễm HIV trong số những người tiêm chích ma túy
Ví dụ các nước đã phản đối thực hiện các chiến lược giảm thiểu tác hại, bất chấp sự hiện diện của tiêm chích ma túy.
Trang 7Thailand
Tỉ lệ % lây nhiễm HIV trong số những người tiêm chích ma túy
Các nước sớm thực hiện giảm thiểu tác hại và chiến lược y tế công cộng đã
có kinh nghiệm luôn có tỉ lệ lây nhiễm HIV trong số những người tiêm chích matúy thấp Tương tự như vậy, các nước phản ứng bằng cách giới thiệu chươngtrình giảm thiểu tác hại đã thành công trong việc ngăn chặn và làm đảo ngược sựlan rộng của HIV Mặt khác, nhiều quốc gia thực hiện các biện pháp răn đe vàthô bạo thì tỉ lệ lây nhiễm HIV qua tiêm chích ma túy ngày càng tăng, tỉ lệnhiễm HIV cao nhất thuộc về những người tiêm chích ma túy (10,11,12)
Một cách tiếp cận mù quáng “buôn bán ma túy” tương tự còn phải bàn.Nhiều người tham gia vào thị trường ma túy, chính họ là nạn nhân của bạo lực,
sự hăm dọa hoặc phụ thuộc vào ma túy Một ví dụ về hiện tượng này là ma túy
“những người cứng đầu” là người có thể nhìn thấy rủi ro trong chuỗi cung ứng
và phân phối ma túy Không giống như những người phụ trách của các tổ chứcbuôn bán ma túy, những người không thường có hiểu biết rộng và quá khứ phạmtội bạo lực, một số ttham gia vào việc buôn bán ma túy chủ yếu là để có đượctiền cho sự phụ thuộc ma túy của riêng họ Chúng ta không nên đối xử với tất cảnhững người bị bắt vì buôn bán ma túy như nhau, nhiều người trong số họ bịcưỡng chế hoặc hành động hoặc do hoàn cảnh kinh tế Là không thích hợp để xửphạt những người phạm tội theo cùng một cách như các thành viên của cácnhóm tội phạm bạo lực kiểm soát thị trường có tổ chức
Cuối cùng, nhiều quốc gia vẫn phản ứng với những người nghiện ma túyvới việc xử phạt và kỳ thị Trong thực tế, nghiện ma túy là một tình trạng sứckhỏe ở trạng thái tâm thần không bình thường có thể do các nguyên nhân xã hội,tâm lý, vật lý (ví dụ điều kiện sinh sống khắc nghiện hoặc có tiền sử có vấn đề
về tình cảm) Cố gắng quản lý tình trạng phức tạp này thông qua xử phạt là biệnpháp không có hiệu quả, chúng ta có thể thành công hơn bằng cách cung cấp cácdịch vụ điều trị cai nghiện ma túy dựa trên những căn cứ Các nước đối xử vớicông dân nghiện ma túy như bệnh nhân cần điều trị thay vì xử lý như những
Trang 8người phạm tội đã chứng minh những kết quả hết sức tích cực trong việc giảmtội phạm, nâng cao sức khỏe và khắc phục khả năng phụ thuộc ma túy.
BỆNH NHÂN KHÔNG PHẢI TỘI PHẠM
Một cách tiếp cận nhân đạo và có hiệu quả
Trường hợp nghiên cứu 1: Thụy Sỹ (13)
Phản ứng với vấn đề nghiêm trọng và có thể nhìn thấy ma túyphát triểnkhắp đất nước những năm 1980, Thụy Sỹ đã thực hiện một loạt các chính sách
và chương trình mới (bao gồm cả chương trình thay thế heroin) đối với sức khỏecộng đồng thay vì các biện pháp hình sự Việc thực hiện nhất quán chính sáchnày đã dẫn đến giảm tổng thể về số lượng người nghiện ma túy cũng như mộtloạt các lợi ích khác Một nghiên cứu quan trọng đã kết luận rằng (14):
“Điều trị thay thế heroin nhắm mục tiêu người sử dụng liều cao, giả địnhrằng 3.000 người nghiện đại diện cho 10%-15% người sử dụng heroin ở Thụy
Sỹ có thể chiếm 30%-60% nhu cầu ma túy trên thị trường bất hợp pháp Rấtnhiều trong số họ tham gia giao dịch và các hình thức phạm tội khác, học cũngphục vụ như là một liên kết giữa các nhà bán buôn và người sử dụng Khi nhữngngười nghiện ma túy được sử dụng thuốc thay thế được ổn định đồng nghĩa vớiviệc đáp ứng được nhu cầu, việc sử dụng ma túy bất hợp pháp của họ sẽ giảmxuống và giảm tham gia vào các hoạt động phạm tội khác
Chương trình thay thế heroin có 3 hiệu ứng với thị trường ma túy là:
- Làm giảm đáng kể mức tiêu thụ ma túy của những người nghiện nặng và
và việc giảm nhu cầu này ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của thị trường ma túy(ví dụ: số lượng người nghiện mới đăng ký tại Zurich vào năm 1990 là 850người, đến năm 2005 con số này đã giảm xuống còn 150 người;
- Làm giảm mức độ của hoạt động tội phạm khác có liên quan đến thịtrường ma túy (ví dụ giảm được 90% tội phạm trộm cắp tài sản cam kết tham giathành viên của chương trình điều trị thay thế);
- Loại bỏ những người nghiện tại địa phương và các đại lý cung cấp ma túy,người nghiện ma túy ở Thụy Sỹ thường khó tìm được người bán
Trường hợp nghiên cứu thứ 2: Anh (15)
Nghiên cứu được thực hiện ở Anh về ảnh hưởng của chính sách chuyểnhướng giam giữ thành chương trình điều trị đã chứng minh giảm vi phạm sau
Trang 9chương trình điều trị can thiệp Ngoài việc tự báo cáo, các nhà nghiên cứu trongtrường hợp này còn có được số liệu tiền án, tiền sự từ cảnh sát Nghiên cứucũng cho thấy 1.476 người sử dụng ma túy những năm trước đã giảm 48% saukhi được điều trị.
Trường hợp nghiên cứu thứ 3: Hà Lan (16,17,18)
Là một trong 15 nước thuộc Liên Minh châu Âu, Hà Lan là nước có tỷ lệngười tiêm chích heroin thấp nhất và không có hiện tượng tăng số người sủ dụng
có vấn đề Heroin không còn hấp dẫn đối với đại đa số trong giới trẻ và được coi
là thứ “ma túy ngu xuẩn” Số lượng những người sử dụng heroin giảm đáng kể
và độ tuổi trung bình những người sử dụng tăng lên Trong số các dịch vụ điềutrị nghiện và giảm tác hại có chương trình trao đổi bơm kim tiêm và phátmethadone, heroin theo đơn dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt
Việc phát heroin theo đơn ở Hà Lan trên thực tế đã làm giảm số các vụphạm tội và gây rối trật tự công cộng ít nghiêm trọng và có ảnh hưởng tích cựcđến sức khỏe của những người phụ thuộc vào ma túy Năm 2011 số người phụthuộc vào heroin ở Hà Lan ước tình là 28-30 nghìn người Đến năm 2008 sốlượng này giảm xuống dưới 18 nghìn người Số người sử dụng thuốc phiện ở HàLan đã “già đi”; bên cạnh đó tỷ lệ thanh niên (từ 15-29 tuổi) sử dụng thuốcphiện trong số những người đang được điều trị nghiện cũng giảm
NGUYÊN TẮC (tiếp)
3 Việc nghiên cứu và triển khai chính sách về ma túy nên là trách nhiệm của toàn cầu, nhưng bên cạnh đó phải tính đến những điểm khác nhau về văn hóa, chính trị, xã hội Chính sách phải tôn trọng quyền và nhu cầu của những người liên quan đến việc điều chế, buôn bán và sử dụng ma túy được nêu rõ trong Công ước năm 1988 về đấu tranh chống buôn bán bất hợp pháp chất gây nghiện và các chất hướng thần.
Hệ thống của LHQ về kiểm soát chất ma túy được thành lập dựa trên quanđiểm rằng tất cả các Quốc gia phải chung tay giải quyết vấn đề tồn tại thị trường
ma túy và các vấn đề liên quan khác Đây là một quan điểm hoàn toàn đúngđắn; đương nhiên các nước sản xuất, các nước buôn bán và các nước tiêu thụ(mặc dù sự khác nhau hiện nay cũng không còn nhiều, vì nhiều nước tồn tại cả 3yếu tố trên) phải cùng chịu trách nhiệm về vấn đề này
Trang 10Tuy nhiên, quan điểm chung tay cùng chịu trách nhiệm thường xuyên trởthành “bó buộc” và kìm hãm việc nghiên cứu và triển khai các mô hình thựcnghiệm LHQ (thông qua Ủy ban Quốc tế về kiểm soát ma túy) và đặc biệt là
Mỹ (nước đi đầu trong công cuộc ‘chứng nhận’) trong suốt 50 năm gần đây đã
cố gắng hết sức để đảm bảo rằng tất cả các Quốc gia trên Thế giới đưa vào chínhsách ma túy của mình cùng một cách tiếp cận duy nhất và không thay đổi- cùngmột luật, cùng một biện pháp kiểm soát thi hành luật cứng rắn
Nhưng trong khi nhiều Chính phủ càng ngày càng hiểu rõ hơn về sự phứctạp của vấn đề và xem xét những phương án khác nhau để giải quyết các vấn đề
đó trên lãnh thổ của mình, thì nhiều Quốc gia bắt đầu áp dụng những yếu tố quyđịnh trong Công ước linh hoạt hơn để thử áp dụng những chiến lược và chươngtrình mới, như sáng kiến xóa bỏ việc kết án hay chương trình giảm thiểu tác hại.Khi đó những biện pháp này sẽ đưa ra những cách tiếp cận khoan dung hơn vớiviệc sử dụng ma túy nhưng Quốc gia tiến hành các biện pháp này phải chịu một
áp lực ngoại giao quốc tế là không được phá vỡ sự toàn vẹn Công ước quốc tế,cho dù chính sách này hợp với luật pháp của nước đó, mang lại kết quả tốt vàđược người dân ủng hộ
Trong số những ví dụ về việc chịu áp lực như vậy (mà có thể gọi bằng cáitên “chủ nghĩa đế quốc kiểm soát ma túy”) có thể tính đến phản ứng gay gắt củacác bên khi Chính phủ Bolivia yêu cầu đưa việc nhai lá coca ra khỏi các mụccủa Công ước năm 1961 về việc cấm sử dụng các chất ma túy ngoài mục đích yhọc Mặc dù một vài nghiên cứu khoa học (19) chỉ ra rằng việc nhai lá coca củangười bản địa không liên quan đến bất kỳ khía cạnh nào của thị trường cocainequốc tế và đa số người dân Bolivia (và các nước láng giềng) đều ủng hộ việc sửađổi, những nước giàu với nhu cầu sử dụng cocaine lớn (mà đứng đầu là Mỹ) đãđưa ra phản đối chính thức về việc sửa đổi (20)
Quan điểm cho rằng hệ thống kiểm soát ma túy quốc tế không được thayđổi và bất kỳ sự thay đổi nào dù nó có hợp lý hay chỉ là những thay đổi nhỏ cóthể đe dọa đến sự toàn vẹn của Công ước là một quan điểm rất thiển cận
Cũng như tất cả các thỏa thuận đa phương, Công ước về kiểm soát buônbán ma túy phải được xem xét lại và cải tiến hơn trong bối xã hội phức tạp vànhiều thay đổi hiện nay Đặc biệt, Chính phủ các nước phải có khả năng thửnghiệm các biện pháp phù hợp với điều kiện của nước mình hơn Việc phân tích
và trao đổi kinh nghiệm là một trong những khía cạnh quan trọng của việc xácđịnh hiệu quả của những phương thức tiếp cận khác nhau, còn quan điểm cho
Trang 11rằng tất cả các nước dường như đều đang có những luật lệ, điều cấm và nhữngchương trình hoàn toàn giống nhau đang gây những hạn chế không cần thiết vàphản tác dụng.
HẬU QUẢ NGOÀI Ý MUỐN
Cách thức tiến hành cuộc chiến chống ma túy đã dẫn đến việc tăng các hậuquả tiêu cực cho xã hội trong các nước sản xuất, quá cảnh và nước sử dụng matúy Cựu Giám đốc điều hành Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và tộiphạm, Antonio Maria Costa, đã trình bày ngắn gọn những hậu quả tiêu cực với 5
3 Sự chuyển dịch địa lý mà thường được gọi là “hiệu ứng bong bóng”, khi
mà việc sản xuất ma túy được di dời từ nơi này qua nơi khác để tránh sự chú ýcủa các cơ quan luật pháp
4 Việc thay thế một loại chất hướng thần bằng các loại khác hay việcngười dùng chuyển sang loại ma túy mới khi mà loại ma túy trước đây họ thíchdùng hiên nay rất khó để kiếm được, ví dụ như do sự kiểm soát từ phía cảnhsát
5 Sự kỳ thị của xã hội đối với những người sử dụng ma túy, kết quả là họ
bị xã hội chối bỏ, gạt ra ngoài lề (21)
4 Chính sách về ma túy cần được thực hiện trên cơ sở phối hợp tham gia của gia đình, nhà trường, các chuyên gia trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lĩnh vực phát triển, thậm chí cần có sự tham gia của cả các nhà lãnh đạo và các tổ chức pháp luật cũng như các tổ chức chính trị có liên quan khác
Không cần phải nghi ngờ khi khẳng định Cảnh sát, Bộ đội Biên phòng vàcác lược lượng quân đội dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Bộ An Ninh Quốcphòng và Bộ Nội vụ là những đơn vị đi đầu trong việc thi hành chính sách chống
ma túy Đây cũng là những quan tâm hàng đầu ở cấp độ đa phương trong các tổchức khu vực và quốc tế Mặc dù Chính phủ các nước thường xuyên nhận thứcđược rằng, chiến lược vũ trang trong cuộc chiến chống ma túy chỉ là một phần
Trang 12của một hệ thống các cách tiếp cận bên cạnh các chương trình xã hội, các biệnpháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhưng việc hiện đại hóa cơ cấu xây dựng cácchính sách, phân bổ ngân sách và thực hiện các chương trình vẫn còn chậm trễ.
Sự lỏng lẻo của thể chế gây cản trở cho việc thực hiện các chính sách kháchquan, khoa học Đó không đơn giản chỉ là các vấn đề lý thuyết- các nghiên cứukhoa học (22, 23)mới nhất đã chỉ ra rằng, Nhà nước có thể đảm bảo hiệu quả tàichính và xã hội hơn nhiều lần nếu đầu tư vào các chương trình bảo vệ sức khỏe,các chương trình xã hội thay vì đầu tư vào các biện pháp giảm cung ma túy vàcác hoạt động luật pháp Tuy nhiên ở hầu hết các nước phần lớn các nguồn lực
có được chỉ để sử dụng để đảm bảo về thi hành luật chống ma túy và trừng phạtnhững người sử dụng ma túy (24)
Có thể nhận thấy rõ LHQ còn thiếu sự nhất quán Để hình thành cơ chếtoàn cầu về kiểm soát ma túy đòi hỏi phải thành lập 3 cơ quan giám sát việc thựchiện công ước – Văn phòng LHQ về ma túy và tội phạm (UNODC), Ban Kiểmsoát ma túy quốc tế (INCB) và Ủy ban về ma túy (CND) Những cơ quan trênđược thành lập dựa trên khái niệm cho rằng cuộc chiến chống ma túy trước hết
là cuộc chiến chống tội phạm Không có gì đáng ngạc nhiên khi bản chất của cơcấu này là ưu tiên các biện pháp vũ trang, còn các hoạt động thực thi pháp luậtvẫn chính là những điều quen thuộc và gẫn gũi để điều hành các cơ quan của cơcấu này
Hiện nay khi mà bản chất của các thử thách trong cuộc chiến chống ma túythay đổi thì cũng cần phải thay đổi cả các thể chế Chính sách ma túy toàn cầuphải được xây dựng dựa trên cơ sở chính sách chiến lược chung của tất cả các cơquan liên quan của Liên Hợp Quốc, tất nhiên không chỉ có UNODC mà còn có
sự tham gia của UNAIDS, WHO, UNDP, UNICEF, Tổ chức về bình đẳng giới (Liên hiệp phụ nữ của LHQ), Ngân hàng Thế giới và Văn phòng Cao ủy Nhânquyền Điều đấng lo ngại là hiện nay Tổ chức Y tế thế giới chỉ đóng một vai trònhỏ trong hệ thống phòng kiểm soát ma túy trong khi đã được công ước quốc tế
về phòng chống ma túy giao một nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực này
Trang 13KIẾN NGHỊ
1 Bỏ các điều cấm Tiến hành các cuộc thảo luận mở và đưa ra các biện pháp nhằm hạn chế có hiệu quả việc tiêu thụ cũng như cảnh báo và làm giảm tác hại của việc sử dụng ma túy và các loại thuốc kiểm soát Mở rộng các hoạt động nghiên cứu khoa học và phân tích tính hiệu quả của các chiến lược, các chương trình (25).
Đẩy mạnh các hoạt động mang tính chât trính trị và cộng đồng, làm chochúng được công nhận một cách rông rãi: các hoạt động diễn ra phải chứngminh một các xác đáng tính thiếu xác thực của các chiến lược trấn áp, giải quyếtcác vấn đề có liên quan đến ma túy cũng như cuộc chiến với ma túy chưa dànhđược thắng lợi và không mang tính khả quan.Chính phủ các nước có quyền đượckết hợp các biện pháp chính trị khác nhau sao cho phù hợp với tình hình củanước mình và giải quyết các vấn đề về thị trường buôn bán cũng như tiêu thụ matúy nhằm gây ảnh hưởng tích cực đến mức độ phạm tội cũng như giảm bớt táchại về mặt xã hội và y tế
2 Đưa ra các biện pháp y tế dự phòng và điều trị cho người mắc bệnh
do sử dụng ma túy thay cho việc kiếm soát hình sự và các biện pháp trừng phạt họ.
Ý tưởng “Cuộc chiến chống ma túy” hình thành dựa trên quan điểm vềviêc bắt giữ và các biện pháp trừng trị ngiêm khắc sẽ kìm chế sử dụng ma túy.Trên thực tế quan điểm này đã bị bác bỏ - nhiều nước áp dụng những điều luậtcứng rắn và phổ biến rộng rãi việc bắt giữ và bỏ tù đối với người sử dụng và cácđại lý buôn bán ma túy, theo ghi nhận tại các nước này mức độ tiêu thụ ma túycùng các vấn đề có liên quan là cao hơn so với các nước áp dụng chính sáchkhoan dung hơn về ma túy Ngược lại tại các nước không áp dụng biện pháp kết
án và các hạn chế việc bắt giữ , trừng phạt thì tốc độ gia tăng tiêu thụ ma túy vàcác chất gây nghiện là thấp, mặc dù sự nguy hiểm đã được cảnh báo trước
SÁNG KIẾN XÓA BỎ KẾT ÁN KHÔNG LÀM TĂNG VIỆC SỬ DỤNGTHUỐC
Bồ Đào Nha
Vào tháng Bảy năm 2001, Bồ Đào Nha trở thành quốc gia châu Âu đầu tiênthực hiện xóa bỏ kết án việc sử dụng và lưu trữ tất cả các loại ma túy bất hợppháp Nhiều nhà quan sát quan trọng của chính sách, tin rằng nó sẽ dẫn đến giatăng sử dụng ma túy và các vấn đề liên quan Tiến sĩ Caitlin Hughes của Đại học
Trang 14New South Wales và Giáo sư Alex Stevens của Đại học Kent đã thực hiệnnghiên cứu chi tiết về ảnh hưởng của xóa bỏ kết án ở Bồ Đào Nha Nghiên cứu(26) của họ xuất bản gần đây đã chỉ ra rằng đây không phải là trường hợp nhânrộng các kết luận của nghiên cứu trước đây của họ (27) và của Viện Cato (28).Báo cáo Hughes và Stevens 2010 phát hiện một sự gia tăng nhỏ trong tỷ lệtổng thể sử dụng ma túy ở Bồ Đào Nha trong 10 năm kể từ khi xóa bỏ kết án,nhưng ở một mức độ phù hợp với các nước khác tương tự như sử dụng ma túyvẫn còn tội phạm Trong xu hướng chung này, cũng đã có được một sự suy giảm
cụ thể trong việc sử dụng heroin, trong năm 2001, mối quan tâm chính của chínhphủ Bồ Đào Nha Kết luận tổng thể của họ là việc loại bỏ các hình phạt hình sự,kết hợp với việc sử dụng các phản ứng thay thế điều trị cho những người đấutranh với sự phụ thuộc thuốc, làm giảm gánh nặng của việc thực thi pháp luật vềthuốc trên hệ thống công lý hình sự và mức độ tổng thể của vấn đề sử dụng matúy
So sánh Hà Lan và các thành phố Mỹ
Một nghiên cứu của Reinarman, et al so sánh rất khác nhau về quản lý môitrường của Amsterdam, có tự do chính sách "quán cà phê cần sa" (một hình thứcxóa bỏ kết án trên thực tế) trở lại những năm 1970, và San Francisco, ở Mỹ,trong đó criminalizes người sử dụng cần sa Các nhà nghiên cứu muốn xem xétliệu môi trường chính sách đàn áp của San Francisco ngăn cản công dân hútthuốc lá cần sa hoặc trì hoãn việc bắt đầu sử dụng Họ phát hiện ra rằng nó đãkhông kết luận rằng:
"Những phát hiện của chúng tôi không hỗ trợ tuyên bố rằng hình sự giảm
sử dụng cần sa và xóa bỏ kết án làm tăng sử dụng cần sa Với ngoại lệ sử dụng
ma túy cao hơn trong
San Francisco, chúng tôi tìm thấy điểm tương đồng mạnh mẽ trên cả hai thành phố Chúng tôi không tìm thấy bằng chứng ủng hộ tuyên bố rằng hình sự giảm sử dụng hoặc sử dụng xóa bỏ kết án tăng đó "29
Úc
Các nhà nước Tây Úc đã giới thiệu một chương trình xóa bỏ kết án cần sa trongnăm 2004, và các nhà nghiên cứu đánh giá tác động của nó bằng cách so sánhcác xu hướng phổ biến trong tiểu bang đó với các xu hướng trong phần còn lạicủa đất nước Nghiên cứu này là phức tạp bởi thực tế là nó đã diễn ra trong một
Trang 15thời gian khi sử dụng cần sa trong suy giảm chung trên toàn quốc Tuy nhiên,các nhà nghiên cứu thấy rằng xu hướng giảm này là như nhau ở Tây Úc, đã thaythế các biện pháp chế tài hình sự đối với việc sử dụng hoặc sở hữu cần sa với xửphạt hành chính, thường nhận được một cảnh báo của cảnh sát được gọi là một
"thông báo vi phạm” Các tác giả:
"Các dữ liệu sử dụng cần sa trong nghiên cứu này cho thấy rằng, khônggiống như những dự đoán của những nhà bình luận nào những người quan trọngcủa chương trình, sử dụng cần sa tại Tây Úc đã tiếp tục giảm mặc dù sự ra đờicủa Đề án Cannabis Thông báo vi phạm "(30)
So sánh giữa các quốc gia khác nhau tại Mỹ
Mặc dù sở hữu cần sa là một hành vi phạm tội hình sự theo luật pháp Hoa
Kỳ liên bang, các quốc gia cá nhân có thay đổi chính sách đối với sở hữu củathuốc Trong Báo cáo năm 2008 của Ủy ban Cannabis triệu tập bởi QuỹBeckley, các tác giả đã xem xét nghiên cứu đã được thực hiện để so sánh phổbiến cần sa trong những quốc gia đã hợp pháp hóa với những người duy trì hìnhphạt hình sự đối với sở hữu Họ kết luận rằng:
"Với nhau, bốn nghiên cứu này chỉ ra rằng các quốc gia giới thiệu nhữngcải cách không những tăng lớn hơn trong sử dụng cần sa ở người lớn hoặc thanhthiếu niên Cũng không khảo sát tại các nước này cho thấy thái độ thuận lợi hơnđối với sử dụng cần sa hơn so với những quốc gia mà vẫn duy trì lệnh cấmnghiêm ngặt với các hình phạt hình sự "(31)
Trong ánh sáng của những kinh nghiệm này, rõ ràng là chính sách hình sự
và hình phạt khắc nghiệt của sử dụng ma túy đã được một sai lầm đắt tiền, vàchính phủ nên thực hiện các bước để tái tập trung nỗ lực và nguồn lực của họ vềchuyển hướng người sử dụng ma túy vào các dịch vụ chăm sóc y tế và xã hội.Tất nhiên, điều này không nhất thiết có nghĩa là các biện pháp trừng phạt cầnđược loại bỏ hoàn toàn - rất nhiều người sử dụng ma túy cũng sẽ cam kết tộiphạm khác mà họ cần phải được tổ chức chịu trách nhiệm - nhưng phản ứngchính chiếm hữu và sử dụng ma túy nên được cung cấp lời khuyên thích hợp,điều trị và dịch vụ y tế cho các cá nhân, những người cần chúng, chứ không phải
là hình phạt hình sự tốn kém và phản tác dụng
3 Khuyến khích thử nghiệm của các chính phủ với các mô hình quy định của pháp luật thuốc (với cần sa, ví dụ) được thiết kế để làm suy yếu
Trang 16sức mạnh của tổ chức tội phạm và bảo vệ sức khỏe và an ninh của công dân của họ.
Các cuộc tranh luận trên các mô hình thay thế các quy định thị trường thuốc
đã quá thường xuyên bị hạn chế bởi các dichotomies sai khó khăn, mềm mại,đàn áp hoặc tự do Trong thực tế, chúng tôi đang tìm kiếm cùng một mục tiêu -một tập hợp các chính sách ma túy và các chương trình giảm thiểu sức khỏe vàtác hại xã hội, và tối đa hóa an ninh cá nhân và quốc gia Nó là vô ích để bỏ quanhững người tranh luận cho một thị trường bị đánh thuế và điều chỉnh đối vớicác loại thuốc hiện đang bất hợp pháp Đây là một lựa chọn chính sách cần đượcphát triển cùng với sự chặt chẽ như bất kỳ other.(32)
Nếu các chính phủ quốc gia hoặc chính quyền địa phương cảm thấy rằngcác chính sách xóa bỏ kết án sẽ tiết kiệm tiền và mang lại sức khỏe tốt hơn vàkết quả xã hội cho cộng đồng của họ, hoặc việc tạo ra một thị trường quy định
có thể làm giảm sức mạnh của tội phạm có tổ chức và cải thiện an ninh của côngdân của họ, sau đó quốc tế cộng đồng cần hỗ trợ và tạo điều kiện thử nghiệmchính sách đó và học hỏi từ ứng dụng của họ
Tương tự như vậy, chính quyền quốc gia và Liên Hiệp Quốc cần phải xemxét lại lịch trình của các chất khác nhau Tiến độ hiện nay, được thiết kế để đạidiện cho những rủi ro tương đối và tác hại của thuốc khác nhau, đã được thiếtlập trong 50 năm trước, khi có ít bằng chứng khoa học để những quyết định này.Điều này đã dẫn đến một số bất thường rõ ràng - cần sa và lá coca, đặc biệt, bâygiờ dường như không đúng dự kiến và điều này cần phải được giải quyết
SỰ KHÁC BIỆT GIỮA MỨC KIỂM SOÁT VÀ MỨC HẠI
Trong một báo cáo được xuất bản bởi tạp chí The Lancet năm 2007, mộtnhóm các nhà khoa học (33) đã cố gắng để xếp hạng một loạt các loại thuốchướng thần theo tác hại thực tế và tiềm năng họ có thể gây ra cho xã hội Đồ thịbên phải tóm tắt các phát hiện của họ và đối họ với mức độ nghiêm trọng vớicác loại thuốc điều trị trong hệ thống kiểm soát ma túy toàn cầu
Trong khi đây là những đánh giá thô, họ rõ ràng cho thấy các loại mức độđược gán với các chất khác nhau trong các điều ước quốc tế cần phải được xemxét trong ánh sáng của kiến thức khoa học hiện tại