Bài giảng sinh học lớp 9 thao giảng quần thể người (6)

Sự khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác.. Sự khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác: Bài 48: QUẦN THỂ NGƯỜI... Vậy sự khác nhau giữa quần th

Câu 1:Thế nào là quần thể sinh vật ?

Quần thể sinh vật có những dấu hiệu đặc trưng cơ bản nào ?

thể được điều chỉnh quanh mức cân bằng như thế nào ?

I Sự khác nhau giữa quần thể người với

các quần thể sinh vật khác.

III Tăng dân số và phát triển xã hội.

I Sự khác nhau giữa quần thể người với các

quần thể sinh vật khác:

Bài 48: QUẦN THỂ NGƯỜI

Đặc điểm Quần thể

người

Quần thể sinh vật

điểm nào cĩ ở quần thể người, ở quần thể sinh vật khác ?

Cĩ Cĩ

Cĩ

Cĩ Cĩ

Cĩ Cĩ Cĩ Cĩ

Cĩ Cĩ Cĩ

Cĩ

Khơng Khơng Khơng Khơng Khơng

Đặc điểm Quần thể

người

Quần thể sinh vật

? Vậy sự khác nhau giữa quần thể người với quần thể sinh vật khác như thế nào ?

- Quần thể người cĩ những đặc điểm sinh học như

những quần thể sinh vật khác.

- Ngồi ra, quần thể người cịn cĩ những đặc trưng kinh tế-xã hội mà quần thể sinh vật khác khơng cĩ

? Do đâu cĩ sự khác nhau đĩ ?

TiỂU KẾT

trưng về kính tế - xã hộinhư : pháp luât, hơn nhân, giáo dục, vaăn

hĩa … đĩ là do con người cĩ lao động và tư duy nên cĩ khả năng tự điều chỉnh và cải tạo

thiên nhiên.

? Sự khác nhau đĩ nĩi lên điều gì ?

Đáp án :

Thể hiện sự tiến hố

và hồn thiện trong quần thể người.

II Đặc trưng về thành phần nhóm tuổi

của mỗi quần thể người :

Học sinh nghiên cứu nội dung mục II SGK trang 143 và trả lời câu hỏi

? Trong quần thể người nhóm tuổi được phân chia như thế nào ?

Kết luận:

-Người ta chia dân số thành nhiều nhóm tuổi khác nhau:

+ Nhóm tuổi trước sinh sản: từ trẻ sơ sinh đến dưới 15 tuổi + Nhóm tuổi sinh sản và lao động: từ 15 đến 64 tuổi.

+ Nhóm tuổi hết khả năng lao động nặng nhọc: từ 65 tuổi trở lên.

người có vai trò quan trọng ?

Đáp án:

V ì đặc trưng nhóm tuổi liên quan đến tỉ lệ

sinh, tử và nguồn nhân lực lao động sản

xuất

Học sinh quan sát Hình 48 Ba dạng tháp tuổi ( % )

80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

90 85 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

90 85 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

Tháp dân số Ấn Độ 1970 Tháp dân số Việt Nam 1989 Tháp dân số Thụy Điển 1955

Biểu hiện Dạng

tháp a tháp Dạng b tháp Dạng c

1/ Nước có tỉ lệ trẻ em sinh ra hằng năm nhiều

2/ Nước có tỉ lệ tử vong ở người trẻ tuổi cao (tuổi

thọ trung bình thấp)

3/ Nước có tỉ lệ tăng trưởng dân số cao

4/ Nước có tỉ lệ người già nhiều

? Em hãy cho biết thế nào là một nước có dạng tháp dân số trẻ và nước

có dạng tháp dân số già ?

Đáp án:

Nước có dạng tháp dân số trẻ: là nước có tỉ lệ trẻ em sinh ra

hằng năm nhiều và tỉ lệ tử vong cao ở người trẻ tuổi, tỉ lệ tăng

trưởng dân số cao.

(Đây là dạng tháp tuổi thường gặp ở các nước đang phát triển)

Nước có dạng tháp dân số già: là nước có tỉ lệ trẻ em sinh ra

hằng năm ít , tỉ lệ người già nhiều.

(Đây là dạng tháp tuổi thường gặp ở các nước công nghiệp

phát triển)

Em có biết?

Nước đang chiếm vị trí già nhất thế giới( năm 2002) là Nhật Bản với người già chiếm tỉ lệ 36,5% dân số, tiếp

đến là Tây Ban Nha 35%, Ý : 34,4%, và Hà Lan: 33,2%.

? Việc nghiên cứu tháp tuổi ở quần thể người có ý nghĩa như thế nào ?

Đáp án:

Để có kế hoạch điều chỉnh mức tăng giảm dân số.

Kết luận:

-Tháp dân số ( tháp tuổi ) thể hiện đặc trưng dân số của mỗi nước Trong đó:

+ Tháp dân số trẻ: là tháp có đáy rộng, do số lượng trẻ sinh ra hằng năm cao, cạnh tháp xiên, đỉnh tháp nhọn biểu hiện tỉ lệ người tử vong cao Tuổi thọ trung bình thấp.

+ Tháp dân số già: là tháp có đáy

hẹp, đỉnh không nhọn, cạnh tháp gần

như thẳng đứng biểu hiện tỉ lệ sinh

và tỉ lệ tử vong đều thấp.Tuổi thọ

trung bình cao.

II Đặc trưng về thành phần nhóm tuổi của mỗi quần thể

người :

+Thể hiện : Tĩ lệ giới tính, thành phần nhóm tuổi, sự tăng

giảm dân số có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng cuộc sống

của con người và các chính sách kinh tế - Xã hội

+ Người ta chia dân số thành nhiều nhóm tuổi khác nhau:

-Trước sinh sản: từ sơ sinh đến dưới 15 tuổi

-Sinh sản và tuổi lao động ; từ 15 đến 64 tuổi

Hết khả năng lao động : từ 65 tuồi trở lên

III Tăng dân số và phát triển xã hội

Học sinh đọc mục III SGK trang 145 Trả lời câu hỏi

? Phân biệt tăng dân số tự nhiên và tăng dân số

thực ?

ra nhiều hơn số người tử vong.

nhiều hơn số người tử vong ngoài ra còn chịu ảnh hưởng của sự di cư.

Đáp án

Kết luận

Tăng dân số tự nhiên là kết quả của số người

sinh ra nhiều hơn số người tử vong.

Học sinh thảo luận nhóm :

 Theo em tăng dân số quá nhanh có thể dẫn đến những

trường hợp nào trong các trường hợp sau ?

tài nguyên tái

sinh không cung

cấp đủ

Sơ đồ thể hiện mối liên quan

Em có biết dân số việt nam hiện nay như thế nào không?

Năm 2006 Việt nam có khoảng 84.155.800 người; năm 2008, con

số đó không dưới 86 triệu

mỗi năm dân số nước ta vẫn tăng thêm khoảng 1,1 triệu người

? Việt Nam đã có biện pháp gì để giảm sự gia tăng dân số và nâng cao chất lượng cuộc sống?

Việt Nam đã và đang thực hiện pháp lệnh dân số

* Tuyên truyền bằng nhiều hình thức đến nhân dân.

* Giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên.

? Mục tiêu của việc thực hiện pháp lệnh dân số là gì ?

+ Số con sinh ra phải phù hợp với khả năng nuôi dưỡng,

chăm sóc của mỗi gia đình.Vận động mỗi gia đình chỉ có 1 –

2 con.

+ Hài hoà với sự phát triển kinh tế-xã hội, tài nguyên môi

trường của đất nước.

II Đặc trưng về thành phần nhóm tuổi của mỗi quần thể người

I.Sự khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác.

-Tăng dân số quá nhanh gây nhiều hậu quả xấu như: thiếu nơi ở, nguồn thức ăn, ô nhiễm môi trường…

-Để có sự phát triển bền vững, mỗi quốc gia cần phải phát triển dân số hợp lí.

III Tăng dân số và phát triển xã hội

1 Vì sao quần thể người lại có một số đặc trưng mà quần

thể sinh vật khác không có ?

Đáp án

Vì con người có tư duy, có trí thông minh nên có khả

năng tự điều chỉnh các đặc trưng sinh thái trong quần

thể, đồng thời cải tạo thiên nhiên.

2 Tháp dân số trẻ và tháp dân số già khác nhau như thế

tử đều thấp.

- Tuổi thọ trung bình thấp -Tuổi thọ trung bình cao

TỔNG KẾT – ĐÁNH GIÁ

Em có biết dân số việt nam hiện nay như thế nào không?

Năm 2006 Việt nam có khoảng 84.155.800 người; năm 2008, con

số đó không dưới 86 triệu

mỗi năm dân số nước ta vẫn tăng thêm khoảng 1,1 triệu người

? Việt Nam đã có biện pháp gì để giảm sự gia tăng dân số và nâng cao chất lượng cuộc sống?

Việt Nam đã và đang thực hiện pháp lệnh dân số

* Tuyên truyền bằng nhiều hình thức đến nhân dân.

* Giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên.

? Mục tiêu của việc thực hiện pháp lệnh dân số là gì ?

+ Số con sinh ra phải phù hợp với khả năng nuôi dưỡng,

chăm sóc của mỗi gia đình.Vận động mỗi gia đình chỉ có 1 –

2 con.

+ Hài hoà với sự phát triển kinh tế-xã hội, tài nguyên môi

trường của đất nước.

- Học thuộc bài-trả lời câu hỏi cuối bài.

-Đọc mục “em có biết” sách giáo khoa trang 146.

-Đọc trước bài 49 Quần xã sinh vật.

-Sưu tầm một số tranh về quần xã sinh vật.

Kẻ bảng 49 SGK trang 147 vào vở bài h ọc

Chú ý:

+ Mục I: Thế nào là quần xã sinh vật ?

+ Mục II: Tìm hiểu bảng 49 để biết được những dấu hiệu đặc trưng của một quần xã ?

+ Mục III:  Tìm ví dụ về quan hệ giữa ngoại cảnh ảnh hưởng tới số cá thể của một quần thể trong quần xã.

 Khi nào thì có sự cân bằng sinh học trong quần xã ?





