Bài giảng sinh học 9 thao giảng quần thể sinh vật (4)

Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, cùng sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định.. Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản để tạo t

Tiết 49 Chương II: HỆ SINH THÁI Bài 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

I.Thế nào là một quần thể sinh vật?

Những cá thể trâu

Những cây lúa trong ruộng lúa

Những cây thông trong rừng

Tập hợp nhiều cá thể cùng loài

Sống trong 1 không gian nhất định

Sống chung ở 1 thời điểm nhất định

Có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới

Những cá thể voi Những cá thể cá

Tiết 49

Chương II: HỆ SINH THÁI

Bài 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

I.Thế nào là một quần thể sinh vật?

Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài,

cùng sống trong một khoảng không gian nhất định,

ở một thời điểm nhất định Những cá thể trong quần

thể có khả năng sinh sản để tạo thành những cá thể mới.

Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài,

cùng sống trong một khoảng không gian nhất định,

ở một thời điểm nhất định Những cá thể trong quần

thể có khả năng sinh sản để tạo thành những cá thể mới.

Ví dụ Quần thể sinh vật Không phải quần thể sinh vật.

Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn

rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

Rừng cây thông nhựa phân bố ở vùng núi Đông

Các cá thể chuột đồng sống trên 1 đồng lúa

Các cá thể chuột đực và cái có khả năng giao

phối với nhau sinh ra chuột con Số lượng chuột

phụ thuộc vào lượng thức ăn có trên cánh đồng.

Rừng cây kim giao ở vườn quốc gia Cát Bà

X

X

Quần thể Cá chỉ vàng

Quần thể san hô

Tập hợp trâu rừng và ngựa vằn

Sếu đầu đỏ

II- Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/ cá thể cái

- Ở đa số động vật, tỉ lệ đực/cái là 50/50

- Vịt, Ngỗng tỉ lệ đực/cái là 60/40

- Gà, Dê, Hươu, Nai: cá thể cái gấp 2 – 10 lần số cá thể đực

- Ong, Mối: cá thể đực gấp 2 – 10 lần so với cá thể cái

I- Thế nào là một quần thể sinh vật ?

I- Thế nào là một quần thể sinh vật ?

II- Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực/ cá thể cái

Cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

- Tỉ lệ giới tính phụ thuộc đặc điểm di truyền của loài và điều kiện sống của môi trường

Tỉ lệ giới tính phụ thuộc vào yếu tố nào?

Tỉ lệ giới tính phụ thuộc vào yếu tố nào?

Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa gỉ?

Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa gỉ?

II- Những đặc trưưng cơ bản của quần thể

Bảng 47.2 Ý nghĩa sinh thái của các nhóm tuổi

+ Nhóm tuổi trước sinh sản

Nhóm tuổi trước sinh sản Nhóm tuổi sinh sản Nhóm tuổi sau sinh sản

A Dạng phát triển B Dạng ổn định C Dạng giảm sút

Các dạng biểu đồ hình tháp tuổi

Cạnh tháp xiên ít hoặc đứng biểu hiện tỉ lệ sinh không cao, chỉ bù đắp cho tỉ lệ tử vong.

Có đáy hẹp, nhóm tuổi trước sinh sản < nhóm tuổi sinh sản, quần thể có thể đi tới chỗ suy giảm hoặc bị diệt vong.

I- Thế nào là một quần thể sinh vật ?

II- Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

2 Thành phần nhóm tuổi

3.Mật độ quần thể

- Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong

một đơn vị diện tích hay thể tích

- Ví dụ: Mật độ muỗi 10 con/1m2

Mật độ tảo nâu 30g/1m3

- Mật độ thay đổi phụ thuộc: chu kì sống của sinh vật , nguồn thức

ăn và các điều kiện sống của môi trường

III- Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

* Trả lời câu hỏi( thảo luận nhóm nhỏ 5 phút)

-Khi thời tiết ấm áp và độ ẩm không khí cao (ví dụ các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít? -Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

- Chim cu gáy xuất hiện vào thời gian nào trong năm?

- Hãy cho ví dụ về sự biến động số lượng cá thể trong quần thể?

* Trả lời câu hỏi ( thảo luận nhóm nhỏ 5 phút)

-Khi thời tiết ấm áp và độ ẩm không khí cao (ví dụ các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít? -Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?

- Chim cu gáy xuất hiện vào thời gian nào trong năm?

- Hãy cho ví dụ về sự biến động số lượng cá thể trong quần thể?

III- Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Điều kiện

môi trường

Quần thể (Số lượng cá thể

cân bằng)

Tăng

Cạnh tranh

Chết, Tách nhómGiảm

I- Thế nào là một quần thể sinh vật ?

II- Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Tỉ lệ giới tính

2 Thành phần nhóm tuổi

3.Mật độ của quần thể

III- Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

- Điều kiện sống của môi trường thay đổi  sự thay đổi về số lượng cá thể trong quần thể.

- Khi số lượng cá thể vượt quá khả năng của môi

trường thì giữa các cá thể hình thành mối quan hệ cạnh tranh  Mật độ quần thể điều chỉnh về mức cân bằng.

? Xác định dạng tháp tuổi của quần thể nai theo các số liệu sau:

- Nhóm tuổi trước sinh sản: 15 con/ha

- Nhóm tuổi sinh sản : 50 con/ha

- Nhóm tuổi sau sinh sản : 5 con/ha

Nhóm tuổi trước sinh sản: 15 con/ha Đáy hẹp Tỉ lệ sinh thấp

 Dạng giảm sút

* Đối với bài học ở tiết này:

- Học bài và trả lời câu hỏi 1,2,3/142 SGK.

- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập.

- * Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

+ Đọc trước bài: Quần thể người, tìm hiểu:

- So sánh sự giống và khác nhau giữa quần thể người