Mục đích nghiên cứu: Nhằm đổi mới, cải tiến phương pháp kiểm tra, cải tiến cách dự giờ lên lớp sao chođem lại hiệu quả cao nhất mà không phải kiểm tra hết các trường tiểu học trong một n
Trang 1ĐỀ TÀI ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA CHUYÊN MÔN
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ NHÀ GIÁO,
mà các trường không được kiểm tra vẫn biết đơn vị mình còn những tồn tại gì và cách khắcphục như thế nào Từ đó tôi đi sâu vào nghiên cứu để đổi mới, cải tiến phương pháp kiểmtra chuyên môn ở các trường tiểu học sao cho đạt hiệu quả cao nhất nhằm phát huy tất cảcác mặt tích cực giáo dục, thiết thực nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng được nhu cầuđào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnđại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và nhà nước ta hiện nay
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
1 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm đổi mới, cải tiến phương pháp kiểm tra, cải tiến cách dự giờ lên lớp sao chođem lại hiệu quả cao nhất mà không phải kiểm tra hết các trường tiểu học trong một nămhọc, tiết kiệm thời gian nhưng vẫn đạt được đầy đủ các nội dung cần thiết trong chỉ đạohoạt động chuyên môn ở các trường tiểu học, đáp ứng được nhu cầu ngày càng nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo, nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên, nâng cao kết quảhọc tập của học sinh, thực hiện việc dạy học lấy học sinh làm trung tâm, đáp ứng được cácyêu cầu của các dự án và đề án khác góp phần thực hiện đạt tiêu chuẩn chất lượng trong kếhoạch xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia, tạo ra môi trường dạy và học có chất lượngthật sự và bền vững
2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Tìm hiểu thực trạng về hoạt động dạy học ở các trường tiểu học; công tác kiểm tracủa phòng giáo dục đối với các trường tiểu học những năm trước, hiệu quả thi giáo viêndạy giỏi theo thông tư 21 năm học 2010-2011, chất lượng đội ngũ nhà giáo, chất lượng họcsinh khi chưa đổi mới, cải tiến phương pháp kiểm tra từ đó nghiên cứu đề ra cách kiểm tramới phù hợp với yêu cầu và thực tế của các đơn vị trường tiểu học hiện nay
Trang 2Thông qua phương pháp kiểm tra mới, hướng dẫn, chỉ đạo các nhà trường bám vàocác phương pháp dạy học mới, các kế hoạch dạy học tích cực, xây dựng kế hoạch hoạtđộng ngắn hạn và dài hạn, từ đó có các biện pháp bồi dưỡng giáo viên dạy giỏi các cấp,nâng cao chất lượng dạy học, đẩy mạnh chất lượng học sinh ngày một tăng cao, đặc biệt làcông tác phụ đạo học sinh yếu kém, bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm đáp ứng được yêu cầuđổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
1 Đối tượng nghiên cứu:
Phương pháp kiểm tra của Phòng Giáo dục và Đào tạo trước đây; các biện pháp đổimới, cải tiến phương pháp kiểm tra để đạt hiệu quả cao nhất
Hoạt động chuyên môn, chất lượng đội ngũ nhà giáo và học sinh ở các trường tiểuhọc thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Ea H’leo
2 Phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo; chất lượng độingũ nhà giáo, chất lượng học sinh ở các trường tiểu học từ năm học 2010-2011 đến nămhọc 2012-2013
IV Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thu thập và phân tích tài liệu: Đọc và nghiên cứu các Thông tư, cácQuyết định, Nghị định và tài liệu có liên quan đến công tác kiểm tra, công tác dạy học,nâng cao chất lượng
- Phương pháp kiểm tra, quan sát, tiếp cận, đàm thoại với Ban giám hiệu, giáo viêncác đoàn thể trong các đơn vị trường tiểu học
- Phương pháp khảo sát, thống kê, tổng hợp, so sánh tổng kết kinh nghiệm
B NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận:
Nghiên cứu về chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của BGD&ĐT để nắm bắt chương trình dành riêngcho bậc tiểu học; Thông tư số 43/2006/TT-BGDDT ngày 20/10/2006 Hướng dẫn thanh tratoàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo;Công văn số 5842/BGD&ĐT ngày 01/9/2011 về việc hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạyhọc giáo dục phổ thông; Thông tư 32/2009/TT-BGD&ĐT ngày 27/10/2009 Quy định đánhgiá, xếp loại học sinh tiểu học; Công văn 717/BGD&ĐT ngày 11/02/2010 về việc hướngdẫn thực hiện một số nội dung của thông tư 32/2009/TT-BGD&ĐT; Quyết định số14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04/5/2007 Ban hành Quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viêntiểu học; Thông tư 14/2011/TT-BGDĐT ngày 08/4/2011 Ban hành Quy định chuẩn hiệutrưởng trường tiểu học; Thông tư 21/2010/TT-BGD&ĐT ngày 20/7/2010 Ban hành điều lệhội thi giáo viên dạy giỏi cấp học phổ thông và giáo dục thường xuyên; Thông tư 12/TT-BGDĐT ngày 03/4/2012 Hướng dẫn công tác thi đua, khen thưởng trong Ngành giáo dục;Thông tư 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28/12/2012 Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánhgiá công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốcgia
Trên cơ sở nội dung những văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT đối chiếu với cáchkiểm tra chuyên môn của phòng giáo dục hiện nay, thực trạng dạy học, chất lượng đội ngũnhà giáo, chất lượng học sinh để từ đó nghiên cứu những biện pháp phù hợp nhất, tối ưu
Trang 3nhất, thiết thực nhất để đổi mới công tác kiểm tra chuyên môn, chỉ đạo các hoạt độngchuyên môn, ở từng đơn vị trường học sao cho đem lại hiệu quả cao nhất, góp phần đápứng được yêu cầu của giáo dục hiện nay.
II Thực trạng công tác kiểm tra của Phòng Giáo dục và Đào tạo, hoạt động chuyên môn, chất lương đội ngũ nhà giáo và học sinh ở các trường tiểu học từ khi thực hiện thông tư số 21/2010/TT-BGDĐT ngày 20/7/2010 của BGD&ĐT về việc ban hành điều lệ hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học phổ thông và giáo dục thường xuyên đến năm học 2012-2013.
1 Thuận lợi-khó khăn:
Cán bộ quản lý các đơn vị trường tiểu học và đội ngũ thanh tra viên kiêm nhiệm củangành đa số là những người có năng lực thật sự, rất nhiệt tình và có trách nhiệm cao trongcông việc
b) Khó khăn:
Trong một năm học không thể nào kiểm tra đầy đủ các trường tiểu học được, từ đókhông thể tư vấn, chỉ đạo khắc phục những tồn tại, kiểm tra việc triển khai đồng bộ nhữngvăn bản chỉ đạo của các cấp đối với tất cả các trường tiểu học
Chất lượng học sinh không đồng đều trong toàn huyện, tỷ lệ học sinh yếu còn nhiều
ở những đơn vị vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số
Hoạt động dạy học ở các đơn vị còn nhiều lúng túng, chưa sáng tạo, chưa có kếhoạch chi tiết cụ thể, hiệu quả hoạt động chưa cao
2 Thành công- hạn chế:
a) Thành công:
Trong những năm học trước, công tác kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy luôn luônđược chú trọng; công tác dạy học nâng cao chất lượng được đặt biệt chú ý; đội ngũ nhàgiáo ngày một lớn mạnh, luôn luôn được bồi dưỡng về mọi mặt; chất lượng học sinh ngàymột nâng lên nhất là chất lượng mũi nhọn, một số đơn vị đáp ứng được tiêu chuẩn chấtlượng quy định của trường học đạt chuẩn quốc gia, góp phần xây dựng thành công 5trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trong năm 2012
b) Hạn chế:
Công tác kiểm tra của Phòng Giáo dục dù hết sức cố gắng nhưng trong từng nămhọc cũng chỉ kiểm tra được một phần ba số trường, không thể nào kiểm tra đầy đủ tất cảcác trường được
Đội ngũ nhà giáo còn chưa đạt chuẩn hai người chiếm 0,3%, chất lượng dạy và tổchức hoạt động chuyên môn còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu giáo dục hiện nay
Trong năm học 2011-2012 chất lượng học sinh không đồng đều, tỉ lệ học sinh khácòn thấp, học sinh yếu tỉ lệ còn cao, các đơn vị vùng sâu, vùng xa vùng khó khăn chấtlượng thấp hơn mặt bằng chung của huyện, chênh lệch giữa các đơn vị còn rất lớn, các
Trang 4trường Tiểu học có tỉ lệ học sinh yếu rất cao là: trường tiểu học Ea Tir xã EaTir 10,4%,tiểu học Nguyễn Khuyến xã Ea Sol 11,5%, tiểu học Nguyễn Trãi xã Dlyê Yang 12,4%, tiểu
học Nơ Trang Gư xã Ea Sol 12,9% so với mặt bằng chung của huyện là 4% (Bảng thống
kê chất lượng các trường tiểu học năm học 2011-2012 xem tại phụ lục 1)
Thống kê cho thấy học sinh giỏi có tăng tuy nhiên học sinh khá vẫn còn thấp chỉ đạt29,7%, học sinh yếu còn nhiều, tỉ lệ 4,0% vì vậy cần phải tìm ra các biện pháp thích hợp đểtăng cường công tác chỉ đạo của Phòng Giáo dục nhằm nâng cao chất lượng học sinh mộtcách bền vững nhất là chất lượng mũi nhọn, đặt biệt phải giảm tỉ lệ học sinh yếu đến mứcthấp nhất có thể để đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn xây dựng trường học đạt chuẩn quốcgia ở các mức độ
Trong hơn hai năm qua giáo dục Ea H’leo phát triển mạnh mẽ cả về quy mô pháttriển và chất lượng, đội ngũ nhà giáo ngày một hoàn thiện và lớn mạnh, tỷ lệ giáo viên dạygiỏi các cấp ngày một tăng cao, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được tiêu chuẩn chất lượngđội ngũ giáo viên dạy giỏi các cấp và chất lượng học sinh theo yêu cầu tiêu chí của trườnghọc đạt chuẩn quốc gia Trong kế hoạch xây dựng 5 tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia
ở các đơn vị thì tiêu chuẩn về chất lượng học sinh và chất lượng đội ngũ giáo viên là cực
kỳ quan trọng, vì khi các đoàn về kiểm tra thì tiêu chuẩn này thường khó đạt theo quy định
Năm học 2010-2011 Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏicấp tiểu học theo tinh thần thông tư 21 Kết quả hội thi cụ thể như sau:
Trong tổng số 118 giáo viên dự thi chỉ được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp huyện
45 người, đạt tỷ lệ 38,1% đây là một tỷ lệ quá thấp, mặt dù đã được thông qua kì thi tuyểnchọn cấp trường, được bồi dưỡng kiến thức, năng lực, phương pháp giảng dạy nhưng kếtquả đạt quá thấp, (có đơn vị dự thi 6 người đều rớt cả 6) đó là do công tác chỉ đạo cũngnhư tổ chức triển khai thực hiện ở các đơn vị chưa thực sự tối ưu, quyết liệt; việc tự học và
tự bồi dưỡng của giáo viên chưa tích cực, chưa đúng phương pháp, chưa thống nhất trongcác nội dung chỉ đạo của ngành, những tồn tại thể hiện qua hội thi rất rõ, cụ thể như sau:Viết sáng kiến kinh nghiệm để dự thi: Giáo viên chưa có thói quen nghiên cứu khoahọc, hạn chế về kỹ năng tổng hợp nên chất lượng sáng kiến kinh nghiệm chưa cao Sự đầu
tư cho nội dung chưa thỏa đáng, một số đề tài cấu trúc chưa hợp lý, thuật ngữ chỉ tên đề tàichưa phù hợp nội dung, có trường hợp nội dung còn sơ sài, chưa có biện pháp tác động cụthể, chưa có số liệu đối chứng Nhiều giáo viên không xác định đúng mức, phạm vi nghiêncứu quá rộng, không phù hợp với nhiệm vụ được giao
Hạn chế ở phần kiểm tra năng lực giáo viên là: Một số giáo viên chưa nghiên cứu kỹ
đề nên nhầm lẫn về yêu cầu của câu hỏi, hạn chế khả năng phân tích, lúng túng khi diễn đạtnên sa vào kể lể hoặc học thuộc lòng một cách máy móc các công văn chỉ đạo Nắm tinhthần các văn bản chỉ đạo một cách chung chung, thiếu cụ thể, chưa biết vận dụng một cáchlinh hoạt quan điểm chỉ đạo cho phù hợp với tình hình thực tế tại đơn vị
Phương pháp làm bài tự luận chưa tốt, đa số dừng lại ở mức trả lời câu hỏi, một sốđặt vấn đề quá rộng, xa đề
Phần thực hành giảng dạy trên lớp cũng thể hiện nhiều hạn chế của giáo viên đó là:Một số giáo viên còn lúng túng trong việc xác định mục tiêu của từng tiết dạy, lúngtúng trong việc chọn phương pháp và tổ chức các hoạt động hỗ trợ, chưa tạo ra được sựhợp tác tự nhiên giữa giáo viên và học sinh, có giáo viên chưa tạo ra cơ hội tự đánh giá chohọc sinh
Trang 5Có trường hợp chuẩn bị đồ dùng dạy học quá nhiều mà sử dụng kém hiệu quả Vẫncòn tình trạng dạy học theo kiểu trình diễn, phụ thuộc vào tài liệu, sách giáo viên…, thiếu
sự sáng tạo trong giảng dạy Còn có biểu hiện hạn chế về kiến thức xã hội, dẫn đến sự tíchhợp giáo dục kỹ năng sống chưa thật tự nhiên Một số giáo viên thiếu kinh nghiệm trongthi cử làm ảnh hưởng không tốt đến kết quả giảng dạy, những tồn tại này cần được khắcphục trong những lần thi sau
Kết quả hội thi giáo viên dạy giỏi tiểu học cấp huyện năm học 2010-2011 (xem phụ lục 2)
Thống kê cho thấy: qua vòng thi thứ nhất viết sáng kiến kinh nghiệm và thi lýthuyết có 73 giáo viên không đạt được yêu cầu chiếm tỉ lệ 61,9%, số giáo viên được vàovòng hai chỉ còn 45 người; được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp huyện 45/118 giáo viên
dự thi, tỉ lệ 38,1%, đây là kết quả rất thấp, cần phải xem lại công tác chỉ đạo của ngành vàviệc triển khai tổ chức kì thi ở cơ sở cũng như công tác bồi dưỡng giáo viên ở các đơn vị
để từ đó nghiên cứu đổi mới, cải tiến công tác kiểm tra, đổi mới những biện pháp chỉ đạotích cực nhất nhằm cải thiện tình hình bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo ngày càng vững mạnh
để bồi dưỡng công tác quản lí cũng như trình độ lí luận chính trị cho cán bộ quản lí các đơn
vị trường học; ngoài ra Phòng Giáo dục và Đào tạo còn cử cán bộ quản lí, các cộng tácviên thanh tra kiêm nhiệm tham gia các lớp học bồi dưỡng công tác thanh tra tại thành phố
Hồ Chí Minh; tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi theo thông tư 21 của Bộ Giáo dục đúngquy định
Công tác dạy và học: luôn luôn đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trungtâm; thực hiện điều chỉnh nội dung dạy và học theo hướng dẫn 5842 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo; đổi mới nội dung dạy học buổi thư hai ở loại hình 2 buổi/ngày và trên 5 buổi/tuầntheo hướng ưu tiên phụ đạo học sinh yếu, phát triển năng lực học sinh giỏi, bồi dưỡng họcsinh năng khiếu; tiếp tục thực hiện đề án dạy tiếng Êđê, thúc đẩy việc dạy tiếng anh và tinhọc; tổ chức tốt các hoạt động ngoại khóa, giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục đạo đức,giáo dục kỉ năng sống nhằm nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh, chú trọng nhiệm vụgiáo dục hòa nhập cho học sinh khuyết tật, nâng cao hiệu quả giáo dục dân tộc
b) Mặt yếu:
Các đơn vị trường tiểu học không được Phòng Giáo dục về kiểm tra: không được tưvấn, không thấy được những tồn tại, thiếu sót và không biết cách khắc phục, sửa chữa dẫnđến công tác hoạt động chuyên môn, công tác bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, chất lượng họcsinh không đạt được theo yêu cầu của giáo dục hiện nay
Công tác bồi dưỡng thường xuyên cán bộ, giáo viên hàng năm chưa được chú trọngđúng mức; các đơn vị lập kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng các nội dung còn hình thức chưachú trọng đi sâu nghiên cứu, công tác kiểm tra, hướng dẫn của ngành còn hạn chế
Chất lượng dạy và học tuy được cải thiện rất nhiều song so với yêu cầu vẫn chưa đápứng được, nhất là chênh lệch giữa các đơn vị trung tâm với các đơn vị vùng sâu, vùng xa làrất lớn
Trang 6Tỉ lệ giáo viên dạy giỏi cấp huyện trở lên còn thấp, còn nhiều đơn vị chưa đạt được tỉ
lệ quy định của trường chuẩn quốc gia
4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Những tồn tại trên là do những nguyên nhân chủ yếu như sau:
Thành phần đoàn kiểm tra của Phòng Giáo dục do lãnh đạo, chuyên viên tiểu học,chuyên viên thanh tra của Phòng đi kiểm tra các trường, nhưng không thể kiểm tra hết cáctrường trong huyện trên một năm học được, do đó không thể trực tiếp tư vấn, không thể chỉ
ra những tồn tại, thiếu sót và cách khắc phục trong hoạt động chuyên môn đối với các đơn
vị không kiểm tra được
Cán bộ, giáo viên, nhân viên công tác ở các đơn vị trường học vùng sâu, vùng xathường gặp rất nhiều khó khăn nhất là về cơ sở vật chất như nơi ở không ổn định phải ởnhờ hoặc thuê mượn, thiếu thốn về điện, nước, không gian, thời gian từ đó ảnh hưởng đếnsinh hoạt hàng ngày; đường sá đi lại khó khăn việc giao lưu học hỏi cũng hạn chế, làm ảnhhưởng đến tâm lý giáo viên, giảm tự tin, không an tâm công tác, luôn luôn tìm cách chuyểnđến nơi thuận lợi, gần nhà nên việc toàn tâm toàn ý đầu tư cho công tác giảng dạy chưa hếtsức nhiệt tình, chưa thỏa đáng
Phụ huynh còn khó khăn về kinh tế từ đó lo làm ăn, lo công việc đồng áng ít quantâm đến việc học của con em mình, thường khoán trắng cho nhà trường
Học sinh sau giờ học ở trường còn lo công việc nhà, việc nương rẫy, phụ giúp giađình lao động sản xuất, dành thời gian cho việc học rất ít
Ở vùng sâu, vùng xa dân cư sống thưa thớt, rải rác, ít tập trung, nhà ở rất xa trường
do đó việc đi lại học tập của học sinh còn gặp nhiều khó khăn, bất cập
5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục và thực trạng hoạt động chuyên môn ở các trường tiểu học hiện nay:
Sau khi khảo sát, thu thập thông tin; đi thực tế điều tra, đánh giá ở các đơn vị trườngtiểu học; phân tích, nghiên cứu các báo cáo thanh tra, báo cáo sơ kết, tổng kết của các nămhọc Hiện nay có 7 vấn đề chính về thực trạng kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục
và thực trạng hoạt động chuyên môn ở các trường tiểu học cần được đổi mới, quan tâm chỉđạo đúng mức, cụ thể:
* Thực trạng về kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo:
Từ đầu mỗi năm học Phòng Giáo dục và Đào tạo lập kế hoạch kiểm tra chuyên môn
ở các trường tiểu học ngoài việc kiểm tra chuyên đề, kiểm ta đột xuất, kiểm tra toàn diệncác cơ sở giáo dục trên địa bàn huyện
Công tác kiểm tra chuyên môn được thực hiện như sau:
Thành phần đoàn kiểm tra gồm một lãnh đạo, một chuyên viên tiểu học, một chuyênviên thanh tra, kiểm định chất lượng của Phòng Giáo dục và Đào tạo và một chuyên viêntổng hợp làm thư kí
Nội dung kiểm tra: kiểm tra hồ sơ sổ sách của Ban giám hiệu nhà trường, của cáckhối trưởng và của giáo viên có dự giờ lên lớp
Dự giờ lên lớp của một số giáo viên
Dự giờ theo cách truyền thống: đoàn kiểm tra vào lớp dự giờ của giáo viên dạy hếttiết (35 phút) mới được ra khỏi lớp, mặt dù chỉ dự khoảng ba đến bốn hoạt động (khoảng10-15 phút) là đã nắm được cách tổ chức dạy học của giáo viên, nắm bắt được tinh thầncủa tiết dạy tuy nhiên vẫn phải ngồi dự đến hết thời gian của tiết dạy mới được ra khỏi lớp,cách dự giờ như vậy một buổi tối đa chỉ dự được 4 tiết mà thôi, do đó cần phải đổi mới
Trang 7cách dự giờ, làm sao một buổi dự được nhiều tiết hơn và dự được nhiều giáo viên hơn, vìđây là kiểm tra chuyên môn để tư vấn giúp đỡ cho giáo viên chứ không phải đánh giá tiếtdạy như khi thanh tra toàn diện giáo viên.
Cách kiểm tra này vẫn tư vấn, chỉ ra được những tồn tại thiếu sót của đơn vị đượckiểm tra và hướng dẫn cách khắc phục những tồn tại thiếu sót đó, tuy nhiên trong một nămhọc không thể kiểm tra hết các đơn vị trường học cho nên những đơn vị không được kiểmtra thì không biết những thiếu sót tồn tại và không thể khắc phục được Vì vậy cần phảinghiên cứu đổi mới, cải tiến phương pháp kiểm tra sao cho chỉ kiểm tra một số trườngnhưng các trường khác cũng được tham gia và đối chiếu những vấn đề được đoàn kiểm tra
tư vấn, chỉ ra những tồn tại, thiếu sót để từ đó tự khắc phục, sửa chữa ngay tại đơn vị mình
* Thực trạng về đội ngũ và trình độ GV:
- Đội ngũ: Tổng số giáo viên tiểu học hiện nay 732 người, trong đó:
+ Đạt chuẩn và trên chuẩn 730 giáo viên, tỉ lệ 99.7%
+ Trên chuẩn: 501 giáo viên, tỉ lệ 68.4%
+ Dưới chuẩn: 2 giáo viên, tỉ lệ 0.3%
- Trình độ giáo viên ảnh hưởng rất lớn đến khả năng giảng dạy Qua điều tra, tổnghợp hồ sơ dự giờ, thanh tra, kiểm tra; qua khảo sát thực tế tìm hiểu; nghiên cứu các báo cáotổng kết các kỳ thi GV dạy giỏi cấp huyện những năm về trước, trình độ GV được chia ratheo 3 mức độ sau:
a) Giáo viên có khả năng tổ chức các hoạt động dạy học một cách sáng tạo có hiệuquả nhằm giúp học sinh tham gia hoạt động và lĩnh hội được kiến thức
b) Giáo viên tổ chức được các hoạt động nhằm giúp HS tham gia và lĩnh hội kiếnthức nhưng hiệu quả chưa cao, giáo viên còn tuân thủ theo sách giáo khoa
c) Giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học còn lúng túng
Nhìn chung mức độ a hiện nay ở các trường còn rất mỏng phần lớn ở mức độ b,mức độ c vẫn còn tồn tại ở một số đơn vị Từ thực trạng trên cho thấy cần tổ chức các buổisinh hoạt chuyên môn (chủ yếu là hoạt động dạy học) nhằm giúp giáo viên tiếp cận, giaolưu học hỏi lẫn nhau và tạo điều kiện cho các cá nhân có năng lực chuyên môn được thểhiện, được cống hiến từ đó nhân rộng phong trào dạy học tại các trường học trên địa bàn
Để thực hiện được vấn đề nêu trên cần thành lập cụm chuyên môn và hướng dẫn tổ chứccác nội dung hoạt động ở cụm chuyên môn, tổ chức các đợt kiểm tra chuyên đề để tư vấn,giúp đỡ thì mới giúp giáo viên nhanh chóng đạt được mức độ a
* Thực trạng về phân công chuyên môn tại nhà trường:
Hiện nay quy mô trường lớp dần dần ổn định, số lớp học 2 buổi trên ngày tăng, tỉ lệgiáo viên là 1,5/lớp Do số lớp không thay đổi nhưng đội ngũ giáo viên lại tăng dẫn đếntình trạng chuyên môn hóa ở các lớp 1, 2, 3 là phổ biến Một số cán bộ quản lí còn gặpnhiều lúng túng trong việc bố trí và sắp xếp chuyên môn Qua thực tế điều tra, khảo sát vẫncòn một số giáo viên dạy chưa đúng chuyên môn, nhiều giáo viên dạy một môn trong mộtlớp; phân công chuyên môn của các đơn vị không dựa theo các tiêu chí :
+ Trình độ đào tạo;
+ Năng lực chuyên môn;
+ Thâm niên nghề nghiệp;
+ Điều kiện hoàn cảnh;
+ Nguyện vọng cá nhân…
Trang 8Từ thực trạng đó cần tăng cường công tác kiểm tra chuyên đề ở các đơn vị để kịpthời tư vấn, điều chỉnh về công tác phân công chuyên môn trong các nhà trường
* Thực trạng thực hiện đổi mới Phương pháp giảng dạy:
- Ngay từ đầu các năm học tất cả các cán bộ, giáo viên đều được tập huấn về đổi mớiphương pháp giảng dạy, song qua kiểm tra, khảo sát hồ sơ của nhà trường, hồ sơ chuyênmôn, hồ sơ khối tổ, giáo án giáo viên vẫn còn nhiều tồn tại như :
+ Hồ sơ chỉ dừng lại ở việc triển khai, và thực hiện lại các nội dung đã được tậphuấn, chưa mạnh dạn thay đổi một số nội dung cũng như phương pháp cho phù hợp vớitừng vùng, phù hợp với đối tượng học sinh trường mình Việc thực hiện còn máy móc, rậpkhuôn
+ Trong các buổi tổ chức tập huấn chưa có chỉ đạo sau tập huấn của hiệu trưởng, cótriển khai nhưng chưa kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm
+ Giáo án của giáo viên qua kiểm tra có thể chia làm 3 mức độ sau:
a Trong giáo án giáo viên đã linh hoạt tổ chức các hoạt động phù hợp với trình độhọc sinh, thông qua việc học giáo viên còn đưa vào các hoạt động trò chơi nhằm gây hứngthú trong học tập giúp học sinh tiếp thu bài có hiệu quả hơn (mức độ này rất ít thậm chí cómột số trường chưa có giáo viên soạn giáo án đạt mức độ này)
b Biết sử dụng phương pháp mới nhưng còn chiếu lệ, qua loa, đại khái thiếu tínhthực tiễn( mức độ này ở trường là phổ biến)
c Giáo án sơ sài thiếu nội dung và phương pháp tổ chức (còn tồn tại ở một số ítgiáo viên)
Từ thực trạng trên cho thấy cán bộ quản lí, giáo viên chưa thực sự mạnh dạn trongviệc đổi mới phương pháp giảng dạy, cần có các buổi kiểm tra chuyên đề về hồ sơ nhằm tưvấn, giúp đỡ cho cán bộ, giáo viên nhà trường sớm khắc phục những tồn tại, thiếu sót
* Thực trạng về công tác quản lý hoạt động dạy học
Hầu hết hiệu trưởng nhà trường dựa trên cơ sở pháp lý: Luật Giáo dục, Điều lệtrường tiểu học, các văn bản hướng dẫn từng năm học của Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục,
Bộ Giáo dục và của các cấp lãnh đạo có liên quan, từ đó lập kế hoạch năm học, học kỳ,tháng, tuần Tuy nhiên vẫn còn nhiều tồn tại trong quá trình triển khai chỉ đạo cụ thể: chưađánh giá rút kinh nghiệm những hạn chế, thiếu sót của các kế hoạch đề ra; chưa nêu gương,nhân rộng các sáng kiến, các điển hình tiên tiến
* Thực trạng về công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực dạy học của giáo viên:
Hiện nay việc bồi dưỡng năng lực giáo viên đang còn một chiều: Bộ tập huấn Sở;
Sở tập huấn Phòng; Phòng tập huấn Trường; Trường tập huấn đến tận giáo viên; thông tinphản hồi còn ít, chậm được nghiên cứu khắc phục Khả năng tự bồi dưỡng của giáo viêncòn hạn chế (Qua kiểm tra sổ tích lũy chuyên môn, kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên củagiáo viên còn mang tính đối phó, thiếu nội dung)
Qua kiểm tra, khảo sát, đàm thoại và tìm hiểu nhu cầu nguyện vọng giáo viên hiệnnay thì khả năng tự bồi dưỡng của giáo viên đang còn hạn chế, tất cả giáo viên đều mongmuốn có những buổi sinh hoạt chuyên môn (dự giờ, kiểm tra hồ sơ, thảo luận chuyên đề…)
có sự tham gia của giáo viên dạy giỏi, cán bộ Quản lí giỏi, chuyên viên, Lãnh đạo PhòngGiáo dục để thông qua đó họ tự rút kinh nghiệm, tự trau dồi kiến thức, học hỏi và nâng caonăng lực cá nhân của mình, vì bản thân mỗi giáo viên nói chung tự nhận thấy:
+ Non yếu về kiến thức;
Trang 9+ Chưa bắt kịp phương pháp giảng dạy;
+ Đào tạo lâu, kiến thức bị lạc hậu, lối mòn về phương pháp dạy học truyền thốngdẫn đến khó tiếp cận, thiếu tự tin khi thể hiện…
* Thực trạng về chất lượng học sinh:
Qua báo cáo thống kê chất lượng hàng năm cho thấy: Chất lượng học sinh khôngđồng đều, chênh lệch giữa các đơn vị còn rất lớn, các đơn vị vùng sâu, vùng xa, vùng đồngbào dân tộc thiểu số chất lượng thấp hơn mặt bằng chung của huyện; tỉ lệ học sinh giỏi cótăng tuy nhiên học sinh khá vẫn còn thấp chỉ đạt 29,7%, tỉ lệ học sinh yếu còn nhiều, chiếm4,0% vì vậy cần phải tìm ra các biện pháp kiểm tra, tư vấn thích hợp để tăng cường côngtác chỉ đạo của Phòng Giáo dục đối với hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượnghọc sinh một cách bền vững nhất là chất lượng mũi nhọn, đặt biệt phải giảm tỉ lệ học sinhyếu đến mức thấp nhất có thể để đáp ứng được yêu cầu giáo dục hiện nay
III Các biện pháp chỉ đạo:
1 Mục tiêu của biện pháp:
Các biện pháp đổi mới, cải tiến phương pháp kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáodục mà đề tài nêu ra nhằm chỉ đạo các hoạt động chuyên môn ở các trường tiểu học đạthiệu quả cao nhất, tạo điều kiện để giáo viên tiểu học cọ xát, học tập, trao đổi kinh nghiệm
về giảng dạy, về tổ chức lớp học; khai thác, sử dụng sáng tạo, hiệu quả các trang thiết bịphục vụ dạy và học đáp ứng được yêu cầu của phát triển giáo dục hiện nay, góp phần nângcao chất lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng học tập của học sinh, tạo ra môitrường dạy và học có chất lượng thật sự và bền vững, đáp ứng được tiêu chuẩn chất lượngdạy và học trong công tác xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia
2 Nội dung và cách thức thực hiện các biện pháp.
a) Thành lập cụm chuyên môn tiểu học:
Từ thực trạng như trên và yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục bền vững để gópphần xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia đạt kế hoạch, chỉ tiêu mà huyện ủy vàHĐND huyện đề ra, Phòng Giáo dục triển khai thành lập các cụm chuyên môn, các khối, tổchuyên môn tiểu học trên cơ sở công văn số 58/SGD-ĐT ngày 16/01/2012 V/v hướng dẫn
tổ chức cụm chuyên môn ở các trường Trung học của SGD&ĐT Đăk Lăk Trong cụmchuyên môn có từ 3 đến 4 trường tiểu học được cơ cấu: có trường tiên tiến, trường khá,trường trung bình để trong quá trình sinh hoạt cụm được học hỏi lẫn nhau, đưa cả cụmcùng tiến bộ
Cụm chuyên môn được thành lập ngay từ đầu năm học và hướng dẫn sinh hoạt ởcụm theo văn bản (Số: 365/PGD&ĐT ngày 02/10/2012 V/v hướng dẫn tổ chức hoạt độngcụm chuyên môn trường tiểu học)
Mục đích của sinh hoạt cụm chuyên môn là truyền tải đầy đủ và kịp thời những nộidung chỉ đạo chuyên môn của Phòng Giáo dục đến tất cả các trường tiểu học, áp dụng cácbiện pháp tích cực nhất để chỉ đạo hoạt động dạy học đạt hiệu quả ở các đơn vị
Tăng cường sự phối hợp trong quản lí, kiểm tra việc xây dựng và thực hiện kếhoạch hoạt động chuyên môn của khối, tổ chuyên môn ở các trường trong cụm
Phối hợp để thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụcho đội ngũ giáo viên và tổ chức thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, tuyển chọn, bồi dưỡng
dự thi giáo viên dạy giỏi các cấp, đánh giá giáo viên theo các quy định
Tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên trong cụm giao lưu, trao đổi, học tập kinhnghiệm lẫn nhau trong công tác quản lí và giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
Trang 10Theo dõi, giám sát để kịp thời báo cáo kết quả đạt được và những tồn tại, khó khăn,vướng mắc trong hoạt động chuyên môn, thực hiện quy chế chuyên môn ở các trườngtrong cụm cho Phòng Giáo dục và Đào tạo để có sự chỉ đạo kịp thời.
Mỗi cụm chuyên môn chịu trách nhiệm thành lập các khối, tổ bộ môn (theo khối
lớp, tổ bộ môn) Mỗi khối, tổ bộ môn gồm tổ trưởng và các thành viên Tổ trưởng là cán bộ
quản lí hoặc khối trưởng có chuyên môn vững vàng do cụm trưởng chỉ định Mỗi trườngtrong cụm cử khối trưởng và một giáo viên của từng khối lớp tham gia thành viên (riêngmôn âm nhạc, mỹ thuật, thể dục mỗi cụm thành lập một tổ do đó tất cả các giáo viên bộmôn này đều phải tham gia sinh hoạt theo sự điều hành của cụm trưởng);
Cụm chuyên môn có trách nhiệm quản lí hoạt động các cụm khối, tổ bộ môn theo kếhoạch Vì vậy, hoạt động ở cụm chuyên môn cần chú trọng thực hiện các nội dung sau:
- Công tác phối hợp của các trường trong cụm để thực hiện nhiệm vụ chuyên mônnhư dự giờ, tổ chức thao giảng, tổ chức chuyên đề của khối
- Trao đổi những kinh nghiệm về quản lí, hồ sơ nhà trường về chỉ đạo chuyên môncủa các trường; bàn bạc để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quản lí, điều hành
để giúp các trường trong cụm ngày càng phát triển
- Đánh giá những việc đã thực hiện có hiệu quả của cụm để rút ra bài học kinhnghiệm; kiểm điểm những công việc còn tồn tại, vướng mắc và đề ra hướng giải quyết,khắc phục
Trong sinh hoạt, các khối, tổ chuyên môn các trường cần trao đổi, bàn bạc thốngnhất những vấn đề sau:
- Triển khai giảng dạy theo chuẩn kiến thức, kỹ năng đối với môn học, lớp học; thảoluận để thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học các môn phù hợp với các trường trong cụm
- Tổ chức dự giờ, thăm lớp, góp ý, đánh giá giờ dạy Qua đó, đề xuất với cụmtrưởng chuyên môn chọn những tiết dạy giỏi tiến hành tổ chức thao giảng mời các giáoviên trong cụm dự giờ để học tập
- Lập kế hoạch để giúp đỡ các giáo viên mới ra trường, giáo viên còn thiếu kinhnghiệm trong chuyên môn, nghiệp vụ
- Tổ chức thảo luận các chuyên đề chuyên môn thiết thực trong việc nâng cao chấtlượng dạy học
- Trao đổi để việc sử dụng đồ dùng dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trongdạy học có hiệu quả; chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giáhọc sinh sao cho phù hợp với từng trường
- Thảo luận để định hướng giảng dạy những nội dung khó trong chương trình; chia
sẻ những kinh nghiệm dạy học, những bài giảng hay, những thiết bị dạy học tự làm
- Thảo luận tìm hướng bồi dưỡng học sinh giỏi ViOLimpic để tham gia các kì thi cóhiệu quả
- Tổ chức hội thảo về viết sáng kiến kinh nghiệm, nghiên cứu khoa học sư phạmứng dụng của bộ môn Chọn lọc những kinh nghiệm, những chuyên đề có chất lượngchuyên môn để nhân rộng trong toàn cụm
Thông qua cụm chuyên môn: Phòng Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn thực hiện cácvăn bản chỉ đạo của các cấp như: nhiệm vụ trọng tâm của bậc học, chương trình, kế hoạchdạy học bậc tiểu học; nhiệm vụ của người giáo viên, những việc giáo viên không đượclàm; hướng dẫn thực hiện Quyết định số 14 về chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học;
Trang 11Thông tư 14 về chuẩn Hiệu trưởng tiểu học đặt biệt tổ chức các chuyên đề thực hiệnphương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm; công tác kiểm tra, đánh giá học sinh.
Tổ chức kiểm tra chuyên đề các trường tiểu học trong cụm Thông qua kiểm tra nắm
rõ tình hình tổ chức, hoạt động và kết quả thực hiện nhiệm vụ dạy học, qua đó hướng dẫncác đơn vị, cá nhân trao đổi kinh nghiệm, học hỏi phương pháp, cách thức tổ chức dạy họcđồng thời rút kinh nghiệm trong việc tiếp tục triển khai thực hiện nhiệm vụ năm học trongthời gian tới
Chỉ đạo các đơn vị trường học trong cụm thực hiện nghiêm túc chương trình giảngdạy đúng qui định của Bộ Trao đổi công tác bồi dưỡng học sinh giỏi toàn diện, giỏi từng
bộ môn; tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém phù hợp, có trách nhiệm cao nhằm giảm nhanh
tỉ lệ học sinh yếu kém; thực hiện tốt kế hoạch phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi,Tuyên truyền vận động sâu rộng trong học sinh và phụ huynh giảm đến mức thấp nhấttrường hợp học sinh bỏ học giữa chừng
Chỉ đạo các trường học thường xuyên chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, đổimới công tác kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cho tất cảgiáo viên
Các cụm chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn khác theo chỉ đạo củaPhòng Giáo dục và Đào tạo và đề nghị của các trường trong cụm
b) Đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo:
Song song với việc thành lập và hướng dẫn các cụm sinh hoạt chuyên môn, PhòngGiáo dục và Đào tạo lên kế hoạch thường xuyên tiến hành các đợt kiểm tra chuyên đềchuyên môn ở các trường học thuộc cụm chuyên môn Hình thức kiểm tra chuyên đề nhưsau:
* Thành phần kiểm tra:
+ Lãnh đạo phụ trách chuyên môn Tiểu học;
+ Chuyên viên tiểu học;
+ Cán bộ quản lý các trường trong cụm (trừ trường kiểm tra)+ Chọn 2 khối trưởng (khối trưởng có chuyên môn vững vàng nhất trong cáctrường; có thể chọn giáo viên giỏi cấp huyện, cấp tỉnh nếu có )
* Đối tượng kiểm tra:
+ Cán bộ quản lý;
+ Giáo viên, nhân viên trong nhà trường
* Nội dung kiểm tra:
+ Kiểm tra hồ sơ hiệu trưởng,+ Kiểm tra hồ sơ phó hiệu trưởng, khối trưởng, giáo viên
+ Dự giờ giáo viên
+ Kiểm tra cách chấm, chữa bài học sinh của giáo viên
* Cách thức tiến hành kiểm tra:
+ Lãnh đạo Phòng trực tiếp kiểm tra hồ sơ của hiệu trưởng, hồ sơ phó hiệu trưởng
và tư vấn hướng dẫn trược tiếp cho cán bộ quản lý
+ Chuyên viên phối hớp với cán bộ quản lý, khối trưởng, giáo viên dạy giỏi tiếnhành dự giờ và kiểm tra hồ sơ
Trang 12- Dự giờ: Chia theo nhóm, các nhóm dự giờ theo khối và tiến hành dự giờ theo một
số hoạt động (không dự hết tiết của 1 giáo viên) để dự được nhiều bài dạy, sau đó tiến hànhgóp ý, tư vấn rút kinh nghiệm trong khối, trong trường, trong toàn cụm
- Kiểm tra hồ sơ: Chia theo nhóm và mỗi nhóm phụ trách kiểm tra một mảng: Mảng thứ nhất: kiểm tra sổ điểm, sổ chủ nhiệm, kiểm tra việc chấm vở, bài kiểm tracủa học sinh;
Mảng thứ hai: kiểm tra giáo án, kế hoạch cá nhân, kế hoạch tự bồi dưỡng của giáoviên;
Mảng thứ ba: kiểm tra sổ kế hoạch, sổ nghị quyết, hồ sơ tổ chức các chuyên đề củakhối và của nhà trường Trong hồ sơ chuyên đề ngoài các kế hoạch, quyết định, nội dungchuyên đề cần tư vấn thêm cho khối và nhà trường bổ sung trong hồ sơ nội dung: việc lựachọn nội dung tập huấn sao cho phù hợp với đối tượng học sinh của địa bàn, chỉ đạochuyên môn sau tập huấn, cần có kế hoạch kiểm tra đánh giá lại việc thực hiện chuyên đề,
từ đó rút kinh nghiệm cho năm tới Trong sổ nghị quyết và sổ kế hoạch ngoài các nội dungsinh hoạt thuần túy cần tư vấn thêm cho khối trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyênmôn nội dung đánh giá chất lượng đề kiểm tra, chất lượng học sinh sau từng đợt kiểm tra,tìm nguyên nhân dẫn đến có nhiều học sinh yếu, tìm cách nâng chuẩn đối với học sinh giỏi,
có biên bản phân công và giao trách nhiệm cụ thể về việc bồi dưỡng và phụ đạo học sinhyếu sau từng đợt kiểm tra
Với hình thức kiểm tra và tư vấn theo từng nội dung nêu trên: trong đoàn kiểm tra
có đầy đủ thành phần của các trường trong cụm nên khi được đoàn tư vấn, chỉ ra những tồntại thiếu sót và các biện pháp khắc phục thì đơn vị nào trong cụm cũng được đối chiếu, soirọi như chính đơn vị mình được kiểm tra và từ đó có hướng khắc phục đạt hiệu quả
c) Đổi mới cách dự giờ lên lớp của giáo viên
Trong cách dự giờ truyền thống: đoàn kiểm tra vào lớp dự giờ của giáo viên lên lớp,dạy hết một tiết (35 phút) mới được ra khỏi lớp, mặt dù chỉ dự một số hoạt động (khoảng10-15 phút) là đã nắm được cách tổ chức dạy học của giáo viên, nắm bắt được tinh thầncủa tiết dạy, giáo viên tổ chức lớp, hướng dẫn lớp như thế nào, sử dụng đồ dùng dạy họcphù hợp hay chưa, người dự đã cơ bản đánh giá được tiết dạy, tuy nhiên vẫn phải ngồi dựđến hết thời gian của tiết dạy mới được ra khỏi lớp, cách dự giờ như vậy chưa đạt yêu cầuhiện nay, vì vậy cần phải đổi mới cách dự giờ, làm sao một buổi dự được nhiều tiết hơn, dựđược nhiều giáo viên hơn
Cách dự giờ đổi mới: Đoàn kiểm tra chia theo nhóm, mỗi nhóm có đủ thành phầncủa các trường trong cụm, các nhóm dự giờ theo khối và tiến hành dự giờ theo một số hoạtđộng, không dự hết thời gian 1 tiết của giáo viên mà chỉ dự khoảng 10 phút đến 15 phúttrên một tiết, khi nào nắm được cách tổ chức lớp, tổ chức dạy học của giáo viên thì chuyểnsang dự tiết dạy của người khác, cách dự này trong một buổi có thể dự được nhiều bài dạy
và dự được nhiều giáo viên lên lớp; sau đó tiến hành góp ý, tư vấn, rút kinh nghiệm, điềuchỉnh cho các giáo viên trong khối, trong trường và trong toàn cụm chuyên môn
Với cách kiểm tra như vậy, chỉ cần kiểm tra mỗi cụm chuyên môn một trường thìPhòng Giáo dục có thể chỉ đạo, hướng dẫn, tư vấn, điều chỉnh cho tất cả các trường tronghuyện nắm bắt đầy đủ và kịp thời những nội dung trong hoạt động chuyên môn mà Phòngmuốn triển khai
Qua việc cải tiến phương pháp kiểm tra như vậy đã được các cán bộ quản lý, giáoviên trong từng đơn vị trường học hết sức nhiệt tình hưởng ứng bởi sau những đợt kiểm tra
Trang 13không chỉ trường được kiểm tra tiếp thu, học tập được bài học kinh nghiệm, thấy rõ nhữngtồn tại, thiếu sót và cách khắc phục, sửa sai mà những trường trong cụm cũng nhìn thấyđược và tự điều chỉnh khắc phục về những tồn tại trong hoạt động chuyên môn ở đơn vịmình
Sau các đợt kiểm tra chuyên đề với cách làm nêu trên kết quả hoạt động dạy học ởtrường tiểu học trên địa bàn huyện chuyển biến một cách rõ nét, giáo viên tự tin hơn, mạnhdạng sáng tạo trong soạn bài cũng như giảng dạy trên lớp từ đó chất lượng đội ngũ ngàymột nâng lên thể hiện qua kì thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện; chất lượng học sinh cũng từ
đó tăng lên theo, từng bước đáp ứng được mong đợi của phụ huynh và yêu cầu của giáodục hiện nay
3 Điều kiện thực hiện các biện pháp:
Để thành lập được các cụm chuyên môn, trước tiên phải nghiên cứu các đơn vịtrường tiểu học theo đơn vị hành chính, theo chất lượng nhà trường, từ đó đối chiếu, lựachọn thành lập cụm chuyên môn, sao cho hợp lý về địa hình đi lại, về chất lượng các đơn
vị để tiện việc sinh hoạt, giao lưu học hỏi lẫn nhau được thuận lợi; thành lập khối, tổchuyên môn phù hợp với đặc thù môn học
Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên phòng giáo dục phải nhiệt tình trong công tác, phải
có trách nhiệm cao, có kế hoạch cụ thể, thường xuyên kiểm tra tư vấn các cụm chuyênmôn
Lựa chọn thành phần trong đoàn kiểm tra phải đầy đủ, phù hợp với năng lực chuyênmôn theo yêu cầu, gồm cán bộ quản lý, khối trưởng, giáo viên dạy giỏi của các trườngtrong cụm để thống nhất nội dung chỉ đạo, trao đổi, học hỏi trực tiếp qua từng nội dungđược kiểm tra, tranh luận làm rõ nhiều vấn đề mà từng đơn vị lâu nay hiểu chưa đầy đủ,cặn kẽ Trong năm học phải kiểm tra mỗi cụm chuyên môn từ một đến hai trường để chỉđạo thống nhất nhiều vấn đề, nhiều nội dung và kịp thời điều chỉnh những sai sót, tồn tại vàhướng dẫn khắc phục kịp thời
Giáo viên kiểm tra, dự giờ phải là những giáo viên dạy giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, cónăng lực chuyên môn vững vàng, nhạy bén, nắm bắt tình hình tiết dạy nhanh và có bảnlĩnh
4 Mối quan hệ giữa các biện pháp:
Thành lập cụm chuyên môn tiểu học để đổi mới cách kiểm tra của Phòng Giáo dục,chỉ có thông qua cụm chuyên môn thì khi kiểm tra một trường sẽ gián tiếp như đã kiểm trađược tất cả các trường trong cụm vì thành phần của đoàn kiểm tra có đầy đủ thành viên cáctrường trong cụm
Đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên môn cũng chỉ thực hiện được khi có thànhlập được cụm chuyên môn Hai biện pháp này phải được thực hiện song trùng, nếu thiếumột biện pháp thì việc chỉ đạo hoạt động chuyên môn sẽ khập khiễng, từ đó không thể đemlại hiệu quả như mong muốn
Đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên môn phải kết hợp với đổi mới dự giờ trênlớp (chỉ dự một số hoạt động của tiết dạy) thì đổi mới phương pháp kiểm tra mới thật sựđem lại hiệu quả cao
IV Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Sau khi áp dụng các biện pháp: thành lập cụm chuyên môn ở các trường tiểu hocmột cách hợp lí; đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào
Trang 14tạo theo hướng tích cực như: Kế hoạch kiểm tra, thành phần đoàn kiểm tra, nội dung kiểmtra, cách kiểm tra tư vấn; đổi mới cách dự giờ lên lớp: mỗi tiết chỉ dự một số hoạt động,không dự hết thời gian tiết dạy, từ đó dự được nhiều tiết trong một buổi Với cách làm nhưvậy đã giúp Ban giám hiệu, đội ngũ giáo viên các trường tiểu học trao đổi kinh nghiệm,học hỏi lẫn nhau, thống nhất phương pháp, nội dung chỉ đạo dạy học, khắc phục nhanhnhững tồn tại, yếu kém trong giảng dạy của giáo viên và việc học tập của học sinh, từ đóđem lại những kết quả thật bất ngờ và đáng trân trọng
Trong tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi vừa qua, tổng số giáo viên dự thi 126người, sau 3 vòng thi (viết sáng kiến kinh nghiệm, thi lý thuyết, thi thực hành) kết quả có
103 giáo viên được công nhận là giáo viên dạy giỏi cấp huyện, đạt 63,5% đây là kết quả rấtcao, gần gấp đôi so với lần thi trước (38,1%)
Bảng tổng hợp kết quả kỳ thi giáo viên dạy giỏi tiểu học cấp huyện năm học 2012-2013 (xem phụ lục 3)
Qua kì thi giáo viên dạy giỏi lần này có nhưng ưu điểm nổi bậc ở các phần thi cụ thể:
Về viết sáng kiến kinh nghiệm: Các giáo viên dự thi đã có những sáng kiến kinhnghiệm bổ ích, thiết thực, qua trãi nghiệm từ quá trình giảng dạy của mình, có những kinhnghiệm đáng quý, những sáng tạo đáng trân trọng
Sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên dự thi không chỉ được thể hiện đúng cấu trúc,trình bày đẹp mà còn có nhiều đề tài có giá trị thực tiễn cao, thể hiện tính khoa học, tính sưphạm, có giá trị làm lợi trong quá trình giảng dạy, có khả năng vận dụng rộng rãi ở nhiềutrường tiểu học
Các đề tài nghiên cứu đa dạng, phong phú, nhưng chủ yếu tập trung vào việc nângcao chất lượng dạy học từng môn (phân môn) ở một lớp học theo yêu cầu của chuẩn kiếnthức kỹ năng hoặc công tác giáo dục học sinh dân tộc thiểu số, học sinh có hoàn cảnh khókhăn, công tác giáo dục đạo đức học sinh, việc rèn chữ viết và kỹ thuật dạy viết ở trườngtiểu học, công tác chủ nhiệm…
Phần thi lí thuyết: Đa số giáo viên đã nhận thức đầy đủ về luật giáo dục, chuẩn giáo
viên tiểu học, tinh thần chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với việc triển khai thựchiện chương trình sách giáo khoa mới theo Quyết định 16/2006 của Bộ Giáo dục và Đàotạo Đặc biệt là yêu cầu dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng, yêu cầu tăng cường TiếngViệt và giáo dục kỹ năng sống thông qua tích hợp giảng dạy các môn học, nắm vững điềuchỉnh nội dung chương trình theo tinh thần công văn 5842 của Bộ Giáo dục Hầu hết cácbài làm ở phần tự luận đã nêu và phân tích được những việc làm thiết thực hợp lý của giáoviên trong quá trình giảng dạy để đáp ứng yêu cầu dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năngmột cách cụ thể, có những cách làm thể hiện sự sáng tạo rõ nét Đặc biệt là phần thiết kếgiáo án, đa số giáo viên thiết kế bài dạy theo chuẩn kiến thức kĩ năng, biết phối hợp các kĩthuật dạy học vào trong bài soạn, biết cách tổ chức trò chơi…
Phần thi thực hành: Điểm nỗi bật về năng lực giảng dạy của giáo viên qua hội thi lầnnày là sự đồng đều về khả năng sư phạm của giáo viên dự thi, giữa các tiết dạy của mộtngười, giữa các giáo viên với nhau Điều này chứng tỏ năng lực sư phạm của đội ngũ đượcnâng cao một cách toàn diện, đều khắp ở các trường trong huyện
Giáo viên dự thi đã thể hiện sự nỗ lực cố gắng, tự tin, hiểu rõ nội dung chương trình
và có kỹ năng sư phạm tốt Xác định đúng, đủ mục tiêu chung và mục tiêu riêng cho từngtiết dạy trong quá trình lên kế hoạch cũng như tổ chức các hoạt động dạy học Các giáo
Trang 15viên đã xác định đúng, vận dụng linh hoạt các yêu cầu của chuẩn kiến thức kỹ năng đểgiúp học sinh đạt chuẩn một cách nhẹ nhàng.
Các hoạt động dạy học của giáo viên đã thể hiện khá sinh động, hấp dẫn, thu hút sựtham gia của tất cả đối tượng học sinh vào bài học Nhiều giáo viên đã tạo ra được sự hợptác tốt giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh và học sinh Nhiều hoạt động hỗ trợ chohọc sinh khó khăn ở các tiết học được giáo viên thực hiện một cách tự nhiên có tác dụng cụthể Các giáo viên cũng đã tạo ra nhiều cơ hội cho học sinh khá, giỏi phát huy năng lực cánhân trong từng hoạt động của tiết dạy, tạo ra những điểm nhấn đầy ấn tượng trong mỗi bàihọc Việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đã được giáo viên thể hiện qua từnghoạt động khá hiệu quả, nhiều GV đã mạnh dạn thử nghiệm những ý tưởng mới thể hiện sựsáng tạo trong dạy học
Về kỹ năng sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: Giáo viên dự thi có ý thức chuẩn bịđầy đủ, chu đáo Đa số giáo viên có kỹ năng sử dụng các thiết bị và đồ dùng dạy học đểlàm phương tiện hỗ trợ chuyển tải kiến thức đến học sinh một cách tự nhiên, sinh động.Nhiều đồ dùng dạy học tự làm đã phát huy giá trị sử dụng tốt cho nhiều tiết dạy, thể hiệnkhả năng sáng tạo, tính cần cù của giáo viên
Có được kết quả như vậy là nhờ Phòng Giáo dục và Đào tạo đã đổi mới phương phápkiểm tra chuyên môn: thành lập cụm chuyên môn, đổi mới phương pháp kiểm tra, đổi mớicách dự giờ lên lớp từ đó mới đem lại kết quả hết sức khả quan
Tuy nhiên qua kì thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện cũng còn để lại nhiều tồn tại ở cácphần thi, cần được tiếp tục kiểm tra, nhắc nhở, tư vấn thậm chí đưa vào xét thi đua cuốinăm Vì vậy cần tăng cường đổi mới phương pháp kiểm tra, đổi mới các biện pháp chỉ đạotích cực và quyết liệt hơn nữa ở các cụm chuyên môn trong những năm học tiếp theo.Chất lượng học sinh năm học 2012-2013 cũng được tăng lên rõ nét, tỉ lệ học sinh khá,giỏi tăng đều ở các đơn vị, học sinh yếu giảm rất nhiều, toàn huyện chỉ còn 3%, các trườngvùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn những năm trước yếu trên 12%, trong năm họcnày được khắc phục nhanh chóng, tỉ lệ học sinh yếu được cải thiện đáng kể không còntrường nào đến 9%, đây là kết quả thật bất ngờ, tạo được niềm tin mạnh mẽ trong công tácchỉ đạo của Phòng cũng như các hoạt động ở cụm chuyên môn, thể hiện rõ ở kết quả cuốinăm học, được thống kê như sau:
Chất lượng của các trường tiểu học năm học 2012-2013 (Xem phụ lục 4)
Sau khi áp dụng các biện pháp cải tiến phương pháp kiểm tra, cải tiến chỉ đạo hoạtđộng chuyên môn đã đem lại hiệu quả rất tích cực trong bồi dưỡng nâng cao chất lượng độingũ nhà giáo; chất lượng học sinh tăng lên rõ rệt, khoảng cách giữa các trường vùng khókhăn với vùng trung tâm được xích lại dần; ngoài ra hoạt động tích cực ở cụm chuyên môncòn đem lại thành tích và hiệu quả cao trong các hội thi từ cấp cụm đến cấp tỉnh tiêu biểunhư sau:
* Hội thi giao lưu Tiếng Việt dành cho học sinh dân tộc: có 9 đội trên 9 cụm chuyênmôn tham gia và đạt kết quả cao Đây là lần đầu tiên Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chứcgiao lưu Tiếng Việt dành cho học sinh dân tộc thiểu số Buổi giao lưu Tiếng Việt thực sự
đã mang lại hiệu quả bổ ích trong việc tăng cường Tiếng Việt cho các em Đây là sân chơigiúp các em tự tin, mạnh dạn và vui vẻ thể hiện được năng lực cá nhân của mình và qua đóhọc hỏi, rút kinh nghiệm ở các đội bạn làm cho vốn hiểu biết của các em được nâng caohơn