Đặc biệt, đây còn là nơi các sĩ tử ngày nay đến "cầu may" trước mỗi kỳ thi.Khu di tích Văn Miếu- Quốc Tử Giám nằm ở phía Nam kinh thành ThăngLong xưa, nay thuộc thành phố Hà Nội, 4 mặt b
Trang 1NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH Xin chào các anh chị và các bạn !
Tôi tên là Trần Phương, hướng dẫn viên của công ty du lịch Hanoi Travel.
Hôm nay tôi rất vinh dự được đồng hành cùng các anh chị trong chuyến thăm quankhu di tích lịch sử Văn Miếu - Quốc Tử Giám
Văn Miếu- Quốc Tử Giám là quần thể di tích đa dạng, phong phú hàng đầu củathành phố Hà Nội Nơi đây đã được xếp hạng là 1 trong 23 di tích quốc gia đặc biệt.Ngày nay, Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi tham quan của du khách trong và ngoàinước đồng thời cũng nơi khen tặng cho học sinh xuất sắc và nơi tổ chức hội thơ hàngnăm vào ngày rằm tháng giêng
Đặc biệt, đây còn là nơi các sĩ tử ngày nay đến "cầu may" trước mỗi kỳ thi.Khu di tích Văn Miếu- Quốc Tử Giám nằm ở phía Nam kinh thành ThăngLong xưa, nay thuộc thành phố Hà Nội, 4 mặt bao quanh bởi các phố:
- Cổng chính nơi các anh chị đang đứng là phố Quốc Tử Giám, phía Nam
- Phía Bắc là phố Nguyễn Thái Học
- Phía Tây là phố Tôn Đức Thắng
Trang 2- Phía Đông là phố Văn Miếu.
Quần thể kiến trúc này nằm trên diện tích 54,331m2 bao gồm khu ngoại tự vàkhu nội tự Khu ngoại tự gồm có Hồ Văn ở phía bên kia đường Quốc Tử Giám vàkhu vườn Giám nằm phía bên tay phải di tích nếu nhìn về hướng Nam Khu nội tựvới kiến trúc chủ thể là Văn Miếu-nơi thờ Khổng Tử và Quốc Tử Giám-trường đạihọc đầu tiên của Việt Nam
Trải qua hơn 900 năm với bao thăng trầm lịch sử, sau nhiều lần tu sửa, mởrộng Di tích hiện nay vẫn còn giữ được những nét kiến trúc của thời Lê và thờiNguyễn Tôi xin giới thiệu với các anh chị những mốc lịch sử đáng chú ý như sau :
- Văn Miếu được xây dựng năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông để thờKhổng Tử và các vị tiên thánh ngoài ra còn mang chức năng của một trường họchoàng gia mà học trò đầu tiên chính là Thái tử Lý Càn Đức, con trai của vua LýThánh Tông và Nguyên Phi Ỷ Lan, lúc đó mới 5 tuổi Đến năm 1072, Lý Càn Đứclên ngôi vua lấy hiệu là Lý Nhân Tông
- Năm 1076 Lý Nhân Tông cho thành lập trường Quốc Tử Giám ở cạnh VănMiếu Ban đầu trường chỉ dành cho con vua và các bậc đại quyền quý Đến năm 1236vua Trần Thái Tông đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử Viện và cho mở rộng vàthu nhận cả con cái các nhà thường dân có sức học xuất sắc
- Đời vua Trần Minh Tông, Chu Văn An được cử làm quan Quốc Tử Giám tưnghiệp Chức quan tư nghiệp xưa kia tương đương với chức Hiệu Trưởng ngày nay.Chu Văn An còn là thầy dạy trực tiếp của các hoàng tử Chu Văn An không chỉ làmột thầy giáo ưu tú lỗi lạc mà còn là một trung thần yêu nước Ông từng dâng ThấtTrảm Sớ lên vua Trần Dụ Tông xin chém 7 tên nịnh thân tuy nhiên yêu cầu khôngđược đáp lại, ông chán nản từ quan bỏ về quê dạy học Năm 1370 ông mất được vuaTrần Nghệ Tông thờ ở Văn Miếu cùng với Khổng Tử
Trang 3- Năm 1484 vua Lê Thánh Tông cho dựng bia những người đỗ tiến sĩ từ khoathi năm 1442 trở đi (do chủ trương đề ra từ năm 1442 nhưng chưa thực hiện được).Ngày nay khu vực vườn bia tiến sĩ đã trở thành công trình điêu khắc vô cùng giá trị
và là kho tư liệu lịch sử quý giá
- Năm 1762 vua Lê Hiền Tông một lần nữa đổi lại tên thành Quốc Tử Giám,nơi đây trở thành cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình
- Đến đời nhà Nguyễn, Nho Giáo vô cùng phát triển, lúc bấy giờ Văn Miếuđược dựng tại hầu khắp các tỉnh thành, quận, huyện trong cả nước Quốc Tử Giámcũng được lập thêm tại Huế Năm 1802 vua Gia Long ấn định nơi đây là Văn Miếu
Hà Nội Năm 1805 tổng trấn Bắc thành là ông Nguyễn Văn Thành lúc bấy giờ choxây dựng thêm Khuê Văn Các, còn Quốc Tử Giám đổi thành học đường của phủHoài Đức và sau đó khu vực này được cho xây dựng đền Khải Thánh để thờ cha mẹKhổng Tử
- Đầu năm 1947, thực dân Pháp nã đại bác làm đổ sập toàn bộ khu Quốc TửGiám Ngày nay toàn bộ khu Thái học được xây mới lại vào năm 1999-2000 có diệntích 1530m2 gồm các công trình kiến trúc chính là tiền đường, hậu đường, tả vu, hữu
vu, nhà chuông, nhà trống được mô phỏng theo kiến trúc truyền thống trên nền đấtxưa của Quốc Tử Giám
Về mặt kiến trúc, quần thể di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám có bố cục đăngđối từng khu, từng lớp theo trục Bắc Nam, mô phỏng tổng thể quy hoạch khu VănMiếu thờ Khổng Tử ở quê hương ông tại Khúc Phụ, Sơn Đông, Trung Quốc Tuynhiên quy mô và kiến trúc ở đây đều đơn giản hơn rất nhiều và theo phương thứcnghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam
Nhìn vào sơ đồ chúng ta có thể thấy tổng thể kiến trúc ở đây được chia thành 5khu vực riêng biệt, được ngăn cách bởi các tường và các cửa thông nhau : 1 cửa
Trang 4chính và 2 cửa nhỏ 2 bên 4 khu đầu tiên thuộc về Văn Miếu, khu cuối cùng là khuQuốc Tử Giám xưa và là khu Thái học hiện nay.
- Khu đầu tiên được gọi là khu Nhập Đạo, bắt đầu từ Văn Miếu Môn cho đếnĐại Trung Môn 2 bên Văn Miếu Môn có 2 cửa nhỏ là Tả môn và Hữu môn Trướcđây Văn Miếu Môn chỉ được mở khi các bậc vua quan đến thăm Văn Miếu và tế lễKhổng Tử, ngày thường, dân thường và học trò ra vào bằng 2 cổng 2 bên 2 bên khunhập đạo có các hồ nước và đường thần đạo Trong khu vực Văn Miếu ngoài hồ Văn
ở phía trước còn có 5 hồ nước với ý nghĩa tụ phúc, cân bằng âm dương
- Khu thứ 2 là khu Thành Đạt, trải dài từ Đại Trung Môn đến Khuê Văn Các.Tên gọi Đại Trung Môn bắt nguồn từ tên 2 cuốn sách Đại Học và Trung Dung (2trong 4 sách của Nho Giáo cùng với Luận Ngữ và Mạnh Tử) qua cổng Đại TrungMôn sẽ đến khu Thành Đạt lấy từ tên 2 cổng nhỏ là Thành Đức và Đạt Tài với ýnghĩa giáo dục con người phải vừa có đức vừa có tài Trên nóc cổng Đại Trung Môn
có tạc hình 2 con cá chép chầu vào hũ rượu tiên lấy từ tích cá chép vượt vũ môn
- Khu thứ 3 là khu vườn bia tiến sĩ, trài dài từ Khuê Văn Các đến Đại ThànhMôn Khuê Văn Các được xây dựng năm 1805, màu đỏ ở gác sao Khuê tượng trưngcho dương tính, cho ánh sáng tri thức đồng thời thể hiện sự phát triển của tri thức, trítuệ Gác Khuê Văn cùng với Thiên Quang Tỉnh tạo ra sự đối đãi, cân bằng âm dươngtrong biểu tượng trời tròn đất vuông
Hệ thống nhà bia Tiến sĩ với 82 tấm bia đặt trên lưng rùa ở 2 bên của Thiên QuangTỉnh Hình tượng này vừa tôn vinh nhân tài, tôn vinh đạo học, vừa biểu tượng cho sựphát triển trường tồn của tri thức, học vấn, của văn hiến Việt Nam
- Khu thứ 4 là khu vực điện Đại Thành Trước điện Đai Thành có sân trình, sânnày là nơi các sĩ tử phải trình thầy trước khi lên gặp Điện Đại Thành có 2 gian nhàsong song nhau là nhà Tiền tế và Thượng cung Nhà tiền tế là nơi treo bức hoànhphi « Vạn thế sư biểu » do chính vua Khang Hy ban tặng Khổng Tử khi ông đi thăm
Trang 5Khổng Miếu ở Khúc Phụ, Sơn Đông, Trung Quốc Còn nhà Hậu cung chính là nơithờ Khổng Tử và Tứ Phối Tứ Phối là 4 học trò thân thiết của Khổng Tử bao gồmTăng Tử, Nhan Tử, Tử Tư và Mạnh Tử.
- Khu thứ 5 trước kia là điện Khải Thánh nơi thờ cha mẹ Khổng Tử, tuy nhiêntòa nhà này đã bị thực dân Pháp phá hủy vào năm 1947 Đến năm 1999-2000 trongdịp kỷ niệm 990 năm Thăng Long-Hà Nội, thành phố đã cho xây dựng khu nhà Tháihọc mới Ngày nay khu Thái học chỉ còn tượng thờ Chu Văn An và 4 vị vua Lý NhânTông, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và Lê Thánh Tông
Và bây giờ, để hiểu rõ hơn về các di tích trong quần thể Văn Miếu-Quốc TửGiám, xin mời các anh chị cùng lắng nghe sự hướng dẫn của các thuyết minh viên tạiđiểm của chúng tôi Sau khi các anh chị thăm quan xong toàn bộ khu di tích VănMiếu -Quốc Tử Giám tôi sẽ đón đoàn của chúng ta tại cổng Văn Miếu (nơi các anhchị đang đứng hiện nay)
Trang 6Chào các anh chị và các bạn !
Tên tôi là Đàm Xuân Nguyên – Thuyết minh viên tại điểm
khu di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám
Bây giờ tôi xin hướng dẫn anh chị và các bạn tham quan khu ditích Hồ Văn và khu Vườn Giám
Phía nam, trước mặt Văn Miếu là Hồ Minh Đường hay Văn hồ, dân gianthường gọi là Hồ Giám Chính quyền thành phố Hà Nội đã cố gắng giải toả, nhưnghiện nay diện tích cũng chỉ còn được 12297 m2, giữa hồ có gò Kim Châu, trên gòdựng Phán Thuỷ đường (là nơi diễn ra các buổi bình văn thơ của nho sĩ kinh thànhxưa) Theo ý đồ kiến trúc, đây vốn là cái "tiểu minh đường" của Văn Miếu, là một bộphận khăng khít của toàn bộ công trình kiến trúc chung Năm 1863, trong dịp sửa nhàbia Văn Miếu, Văn Hồ đã được một lần tu sửa Sự việc này còn ghi lại rõ ràng trêntấm bia đá dựng ở gò giữa hồ: Trước miếu có hồ lớn, trong hồ có gò Kim Châu, vàokhoảng niên hiệu Cảnh Trị (1668-1671), Tham tụng họ Phạm (Phạm Công Trứ) làm
Trang 710 bài thơ vịnh Phán thuỷ để ghi lại cảnh đẹp Mùa thu năm Quý Hợi niên hiệu TựĐức (1863) Lê Hữu Thanh: người xã Thượng Tầm, huyện Thanh Quan, tỉnh Nam
Định, đỗ Cử nhân năm 1850, Hoàng giáp năm 1851 cùng Cao đài Đặng Lương Phủ
(Đặng Tá) dựng đình bia Tiến sĩ và sửa sang khu hồ Mùa thu năm Ất Sửu (1865),Đặng sứ quân lại xuất tiền nhà xây một đình trên gò Kim Châu Đình làm xong gọi làVăn hồ đình
Ngày 12/2/1998, trong khi nạo vét cải tạo hồ Văn đã tìm thấy tấm bia HoànVăn hồ bi, soạn năm Bảo Đại thứ 17 (1942), do cử nhân khoa Quý Mão Hoàng HuânTrung soạn Điều đặc biệt là mặt sau của bia khắc bản dịch chữ Hán ra chữ Quốcngữ do đốc học Trần Trọng Kim và Nguyễn Quang Oánh dịch Cho biết hồ này và cảgiải đất chạy suốt chiều dài mé tây của Văn Miếu đều thuộc quần thể khu vực VănMiếu - Quốc Tử Giám Đến cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 20 do phân cách địa giới hànhchính, khu vực Văn Miếu thuộc đất tỉnh Hà Đông Khi đất Văn Miếu - Quốc TửGiám trao lại cho tỉnh Hà Nội thì bỏ sót lại khu hồ Văn, vì thế năm 1939 các văn thânnho sĩ tỉnh Hà Nội đệ đơn trình Thị trưởng Hà Nội xin Công sứ toàn quyền Bắc
Kỳ trả lại hồ Văn vào địa phận Văn Miếu, văn bia có đoạn viết: Hồ này ở ngoàitường cửa thứ ba Văn Miếu tên là hồ Minh Đường hay là Văn hồ Hồ rộng 1 vạn chíntrăm thước vuông tây, trong hồ có gò tròn tên gọi Kim Châu rộng hai trăm thướcvuông tây
Một hồ nước trong, quanh bờ cây cối râm mát, một gò đất nổi giữa hồ trên cómột kiến trúc nhỏ đẹp lẩn dưới cành lá sum suê, cảnh này mở đầu cho một khu kiếntrúc sẽ trở thành một tấm gương soi, nhân đôi cảnh trí, có tác dụng gây cho kháchtham quan cảm giác mát mẻ dịu dàng ngay từ khi mới đặt chân vào khu kiến trúc
Khu nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám tôn nghiêm, được ngăn cách với vườn Giám và không gian bên ngoài bằng tường gạch vồ và được chia làm 5 lớp không
gian khác nhau, mỗi lớp được giới hạn bởi các tường gạch và có các cửa thông nhau:một cửa chính giữa và hai cửa phụ hai bên với các kiến trúc chủ thể là: cổng VănMiếu, cổng Đại Trung, Khuê Văn các, cổng Đại Thành, khu điện thờ, cổng Thái Học
và kết thúc là khu Thái Học
Trang 8Tôi xin hết phần hướng dẫn của mình, mời các anh chị và các bạn tiếp tục thamquan khu di tích qua lời hướng dẫn tiếp theo.
Chào các anh chị và các bạn !
Tên tôi là Lưu Ngọc Thanh – Thuyết minh viên tại điểm khu di
tích Văn Miếu Quốc Tử Giám
Tiếp theo sau đây tôi sẽ hướng dẫn các anh chị và các bạn về Tứ Trụ hạ môn
và bia Hạ Mã
Đối diện với Hồ Văn là cổng Tam quan Khu này được bắt đầubằng Tứ Trụ và hai bia Hạ Mã ở hai bên Trước kia tứ Trụ soi bongxuống mặt Hồ Văn nhưng nay đã bị ngăn cách bởi phố Quốc TửGiám
Tứ Trụ được xây bằng gạch hai trụ giữa xây cao hơn có hìnhhai con Nghê chầu vào.theo quan niệm tâm linh xưa, con Nghê làcon vật linh không hại ai,nó có khả năng nhận ra kẻ ác hay ngườithiện, Bởi vậy, nó được tạc hình trên đỉnh tứ trụ nghi môn với mục
Trang 9đích trông giữ, coi sóc, giám sát tư cách của những người ra vàoVăn Miếu, bảo vệ cho sự tôn nghiêm với đền đài của văn chương
Hai trụ ngoài đắp nổi 4 con chim phượng xoè cánh, đuôi chắpvào nhau Phượng là con vật linh biểu hiện cho tầng trên với ýnghĩa: Đầu đội chân lí, mắt là mặt trời, lưng cõng bầu trời, long làcây cỏ, cánh là gió ,đuôi là tinh tú, chân là đất Vì thế nó tượngtrưng cho cả vũ trụ mang tư cách vận chuyển bầu trời
Hai tấm bia Hạ Mã được đặt trong hai nhà bia nhỏ xây gạch,xưa kia dù công hầu hay khanh tướng, dù võng lọng hay ngựa xe hễ
đi qua Văn Miếu đều phải xuống đi bộ ít nhất từ tấm bia Hạ Mã naysang tấm bia Hạ Mã kia lại mới lên ngựa lên xe đi tiếp
Tứ trụ có đôi câu đối chữ Hán:
Đông, tây, nam, bắc do tư đạo Công, khanh, phu sĩ, xuất thử đồ
Trang 10Chào các anh chị và các bạn !
Tên tôi là Nguyễn Thanh Tuấn – Thuyết minh viên tại điểm
khu di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám
Bây giờ tôi sẽ giới thiệu cho anh chị và các bạn về Văn Miếumôn
Trước mắt chúng ta là lối vào chính khu Văn Miếu ,ở phía namchính là Văn Miếu môn.Văn Miếu Môn tức là cổng quan ngoài cùng,cổng Tam Quan lớn xây 2 tầng 3 cửa.Cửa giữa to, tầng trên có đềchữ “Văn Miếu Môn” Kiến trúc cùa Văn Miếu Môn khá độc đáo và
Trang 11đẹp mắt Đây là kiểu kiến trúc hai tầng tám mái Nhìn bề ngoài,Tam Quan là một kiểu kiến trúc riêng biệt cửa chính giữa xây haitầng Mặt bằng hình vuông, tầng dưới to,tầng trên nhỏ chồng lêntầng dưới, xung quanh thừa ra một hang hiên nhỏ bốn mặt có lancan Phía bên trong tầng dưới chỉ mở một của cuốn
Đây là hai cánh của bằng gỗ lim mở vào trong, cửa hình bánnguyệt và chạm nổi hình đôi rồng chầu mạn nguyệt Hai cửa nhỏhai bên là bậc lên tầng hai quan trọng Tầng 2 chính là tam quan
mở 3 cửa cuốn không có cánh cửa.Tầng trên là tám mái, bốn máihiên và bốn mái nóc cong lên o bốn góc Bờ nóc cũng có đắp nổi
“lưỡng long chầu nguyệt”, thể hiện sự hài hoà âm dương Ở đây cócác cánh cửa ở các bậc cổng, hình ành này xuất hiện khá nhiều.Lưỡng long chầu mạn nguỵêt nhằm biểu dương cho Nho Giáo
Trước kia ,trên cổng tam quan có dựng một tấm bia khắc haibài thơ tứ tuyệt của vua Khải Định khi đi bắc tuần ghé thăm VănMiếu năm 1891.Bia đó nay không còn chỉ còn hai bệ bia bằng đá,hai mặt bệ là hình hổ phù rất đẹp Hổ Phù là một quỷ vương kẻ thùcủa mặt trăng và mặt trời,hay tìm nuốt mặt trăng và mặt trời tạo rahiện tượng nguyệt thực và nhật thực:nguyệt thực toàn phần đượcngười Việt Nam xem như là đói và chiến tranh, Nguyệt thực mộtphần sẽ no đủ cho nên người ta hay chạmHổ Phù về mặt trăngsa,sau nay thay bằng chữ nho hay hoa cúc để cầu sự no đủ
Phía trước cổng tam quan là đôi rồng đá cách điệu thời Lê, bêntrong là đôi rồng mang phong cách đời Nguyễn Hai mặt tam quanđều được đắp nổi hai câu đối chữ Hán.Bên trái trước cổng tam quanđắp nổi cảnh “Long ngư hội tụ” Cá- Rồng ẩn hiện trong mây ví nhưcảnh thanh vân đắc lộ của các nho sinh thành đạt,bên phải là cảnh
Trang 12“mãnh Hổ hạ Sơn” núi rừng mây nước nổi bật lên dáng dấp của mộtcon hổ hung dũng xuống núi ví như các bậc thức giả khí thế bướcvào đời.
Tiếp theo là “ Tả môn” và “Hữu môn” ở hai bên nhỏ hơn vàthấp hơn cũng xây bốn mái hiên và bốn mái nóc nhìn tựa như kiếntrúc hai tầng Cổng tam quan chỉ được mở khi các bậc vua quan tớithăm văn miếu và tế lễ Khổng Tử Còn học trò và thứ dân thì phải đibằng hai cửa ngách Vâng, bây giờ chúng ta sẽ thử một lần đượclàm vua,tiếp tục đi qua cổng giữa để vào thăm văn miếu
Tôi xin kết thúc phần hướng dẫn của mình tại đây, mời anh chị
và các bạn tham quan điểm di tích tiếp theo qua lời hướng dẫn củaHDV tại điểm
Chào các anh chị và các bạn !
Tên tôi là Bùi Thanh Sơn – Thuyết minh viên tại điểm Đại
Trung Môn của khu di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám
Sau đây tối xin hướng dẫn anh chị và các bạn tham quan điểm
di tích tiếp theo đó là Đại Trung Môn
Trang 13Theo con đường lát gạch này dẫn tới khu thứ hai được bắt đầubằng cửa “Đại Trung Môn”, 2 bên là hai cổng nhỏ có tên là “Thànhđức” và “Đạt tài” mang ý nghĩa nho giáo đào tạo con người vừa cóđức vừa có tài Cổng Đại Trung gồm 3 gian, xây trên nền gạch cao,mái lợp ngói mũi hài, có hai hang cột trước và sau, ở giữa là: “hàngcột chống nóc” Bên trên cổng chính là hình hai con cá Chép chầubình móc ở giữa.
Sở dĩ có hình ảnh cá chép bởi theo truyền thuyết Trung Quốc :
Cá vượt vũ môn Hằng năm trời tổ chức cuộc thi kén Rồng ở cửa con cá nào mà nhảy qua được một lúc ba đợt khác nhau thì lập tức
Vũ-có tiếng sấm nổ ,cá biến thành Rồng Và chỉ Vũ-có cá chép là làm đượcđiều đó, ngày nay các bạn nhìn cá trê đầu nó bẹp vì người ta chorằng trong cuộc thi nó đã không vượt qua được và đầu nó va vàođá.con cá chày mắt đỏ vì nó không vượt qua nên khóc nhiều quá…
Do vậy, của Vũ được dung để chỉ chốn trường thi:cá vượt vũmôn”chỉ việc thi cử ,muốn đỗ đạt thi phải tích góp kiến thức, họctập chăm chỉ
Trang 14Qua cửa Đại Trung Môn, các bạn tiếp tục đến với khu vực thứ
ba của Văn Miếu- Quốc Tử Giám- Khuê Văn Các
Tôi xin nhường phần hướng dẫn tiếp theo cho HDV tại điểm sẽgiới thiệu cho anh chị và các bạn về Khuê Văn Các
Xin chào quý khách, rất vui mừng được đón tiếp quý khách đến thăm quan khu
di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám, chúc quý khách một chuyến thăn quan vui vẻ
Tôi xin phép tự giới thiệu với quý khách tên tôi Hà Thị Hồng Nhung là người
chịu trách nhiệm hướng dẫn quý khách thăm quan tại điểm Khuê Văn Các
Trang 15Trước mặt nơi chúng ta đang đứng là Khuê Văn Các ( hay còn gọi là gác KhuêVăn) nghĩa là gác vẻ đẹp của Sao Khuê do Tổng trấn Nguyễn Văn Thành triềuNguyễn đương thời cho xây dựng vào năm 1805 Với lối kiến trúc độc đáo, là mộtlầu vuông gỗ 2 tầng, 8 mái, mái lợp ngói ống với lối kiến trúc đường diềm, bao gồm
4 mái thượng và 4 mái hạ, cao gần chín thước, trên nóc mái có hình tượng LưỡngLong trầu Nguyệt ( Mặt trăng ở giữa hai bên là Rồng) nó có ý nghĩa rất sâu xa đối vớivăn hóa tâm linh, nơi hội tụ những ánh sáng tinh tú nhất của đất trời như ta thấy theohướng tay tôi chỉ Theo kinh dịch những con số lẻ (1,3,5,7,9) thuộc về dương biểuhiện sự sinh sôi nẩy nở và phát triển, nhưng Khuê Văn Các lại có 8 mái là bát quái,
có thêm một nóc ở trên là 9, số cửu trù, số cực dương
Bốn cạnh sàn có diềm gỗ chạm trổ tinh vi Bốn góc sàn lan can con tiện cũngbằng gỗ Bốn mặt tường bịt ván gỗ, mỗi mặt đều làm một cửa sổ tròn có những thanh
gỗ chống tỏa ra bốn phía Cửa và những thanh gỗ chống tượng trưng cho Sao Khuê
và những tia sáng của sao Theo quan điểm của thiên văn học truyền thống, Sao Khuê
là tên một sao trong chòm 28 sao, là đầu Bạch Hổ Phương Tây, có 16 ngôi , xắp xếp