Tiểu luận này xin đề cậpđến một tình huống phát sinh trong quá trình quản lý, cấp phát tài nguyênInternet, cụ thể là tên miền Internet, một vấn đề rất nhạy cảm đối với xã hội và qua tình
Trang 1TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝVĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
LỚP BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
NGẠCH CHUYÊN VIÊN
_
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA
Tình huống: GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TÊN MIỀN THỐNG NHẤT CỦA TỔ CHỨC TÊN MIỀN VÀ SỐ HIỆU MẠNG ITERNET (ICANN)
Người thực hiện:
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
Nguyễn Vân Anh
Bảo tàng viênBảo tàng Lịch sử quốc
gia
Trang 2MỤC LỤC
I CÂU CHUYỆN TÌNH HUỐNG……… 5
II MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG……… 9
III PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN, HẬU QUẢ……… 10
IV PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT VỤ VIỆC……… 12
1 Thông lệ chung quốc tế trong việc giải quyết các tranh chấp tên miền……….………
12 1.1 Chính sách xử lý tranh chấp tên miền của các tổ chức quản lý và cấp phát tên miền trên thế giới………
12 1.2 Phương thức giải quyết tranh chấp tên miền thống nhất của tổ chức tên miền và số hiệu mạng Internet (ICANN)………
14 2 Các phương án giải quyết có thể áp dụng cho tình huống…… 23
2.1 Tự hòa giải……… 23
2.2 Đưa vụ việ ra giải quyết tại tòa hành chính……… 25
2.3 Đưa vụ việc ra giải quyết tại tòa kinh tế……… 26
2.4 Hoàn thiện các quy định pháp lý về giải quyết tranh chấp tên miền để có sở cứ giải quyết triệt để vụ việc………
26 3 Lựa chọn phương án giải quyết 27
V TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN 28 VI KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 30 ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 3-Trải qua 17 năm triển khai và phát triển (1997 - 2014), mạng InternetViệt Nam đã trở thành một nhân tố quan trọng góp phần phát triển kinh tế,văn hóa xã hội Nhận thức của cộng đồng về lợi ích của Internet ngày mộttăng Theo thống kê, số người sử dụng Internet tại Việt Nam năm 2004 vàokhoảng 4.415.000 người, đạt tỷ lệ 5,42% dân số cả nước Tính đến hếttháng 5 năm 2010, toàn quốc có gần 6 triệu thuê bao Internet quy đổi vớigần 19,5 triệu người sử dụng Internet, đạt tỷ lệ 23% dân số sử dụngInternet Số người dùng không chỉ tập trung tại các tỉnh, thành phố lớn màcòn ngày một tăng mạnh ở các địa phương do nhu cầu trao đổi thông tin vàchính sách đưa Internet về các điểm Bưu điện văn hóa xã Các làng nghề,các sản vật địa phương đã được quan tâm chú trọng quảng bá trên Internet.
Hạ tầng Internet ngày một phát triển, các cổng kết nối Internet củaViệt Nam đi quốc tế năm 2004 đã đạt dung lượng trên 1100 Mb, tăng gấp 4lần so với năm 2003; Tính đến năm 2007, tức là 10 năm thành lập InternetViệt Nam, dung lượng Internet cũng đã tăng đáng kể, đã có tổng số 3 cổngkết nối Internet đi quốc tế, đi 10 quốc gia với băng thông là 7,2G Các côngnghệ mới được áp dụng rộng rãi ADSL, ISDN, WIFI,… bên cạnh mạngviễn thông phủ khắp 64 tỉnh thành; các hình thức truyền dẫn với tốc độ cao,
ổn định được đưa vào triển khai như cáp quang, vệ tinh… đã tạo đà cho cácdịch vụ trên nền Internet như điện thoại VoIP, thông tin truyền thông, phátthanh truyền hình trên mạng và tiếp thị quảng bá trên mạng phát triển rầm rộ
Để hỗ trợ cho Internet phát triển, môi trường pháp lý cũng được điềuchỉnh cho phù hợp Quan điểm về quản lý Internet đã được thay đổi theo xuhướng chung hội nhập quốc tế từ cách nhìn nhận “Quản lý được đến đâuthì mở ra đến đó” sang thành “Quản lý nhà nước phải theo kịp sự phát triểncủa Internet”:
- Ngày 23/8/2001 Chính phủ đã ban hành Nghị định số
55/2001/NĐ-CP về việc quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet thay thế cho Nghị
Trang 4định 21/CP ngày 05/03/1997 trước đây Nghị định mới này đã mở ra mộtthời kỳ mới cho sự phát triển Internet tại Việt Nam, cho phép mọi thànhphần kinh tế cùng tham gia phát triển Internet tại Việt Nam.
- Ngày 08/02/2002 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định
số 33/2002/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch phát triển Internet Việt Nam giaiđoạn 2001 – 2005 Quyết định đã nêu rõ các mục tiêu cần phải đạt đượctrong giai đoạn 2001 – 2005 là:
+ Đẩy nhanh việc phổ cập Internet trong mọi hoạt động của nền kinh
tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng với chất lượng tốt, giá cả thấp hơnhoặc tương đương các nước trong khu vực
+ Phát triển hạ tầng Internet trở thành môi trường ứng dụng thuận lợicác loại hình dịch vụ điện tử về thương mại, hành chính, báo chí, bưuchính, viễn thông, tài chính, ngân hàng, giáo dục đào tạo từ xa, y tế quamạng… phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
+ Tạo lập môi trường cạnh tranh với nhiều doanh nghiệp cung cấpdịch vụ kết nối (IXP), dịch vụ truy nhập (ISP), dịch vụ ứng dụng (OSP)
- Ngày 17/7/2002 Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký quyết định số95/2002/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tổng thể về ứng dụng và phát triểncông nghệ thông tin ở Việt Nam đến năm 2005 Sự phát triển Internet cũngnằm trong kế hoạch phát triển chung của cả môi trường công nghệ thôngtin, viễn thông (ICT) của Việt Nam
- Căn cứ Quyết định số 246/2005/QĐ-TTg ngày 06 tháng 10 năm 2005của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển công nghệ thông tin
và truyền thông Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020;
Như vậy Internet Việt Nam đã hội tụ đủ các yếu tố cần thiết để tạo
đà phát triển, nhanh chóng hòa nhập sự phát triển chung về Internet với các
Trang 5nước trong khu vực cũng như các nước trên thế giới Cùng với sự phát triểntrong nước, ảnh hưởng của Quốc tế đến Việt Nam cũng làm quá trình pháttriển, gia tăng tài nguyên Internet nhanh hơn Đó là các sức ép cạnh tranh,
sự mở cửa từng bước của Hiệp định thương mại Việt Mỹ đối với Viễnthông và Internet; thành phần tham gia cung cấp và sử dụng Internet pháttriển mạnh; Yếu tố giảm giá, quá trình tin học hóa quản lý hành chính nhànước cũng như yêu cầu chung của xã hội, các ngành đều sử dụng Internet,viễn thông như một công cụ phục vụ cho các hoạt động nghiệp vụ Đây sẽ
là một yếu tố đột biến và yếu tố này sẽ còn duy trì ở các năm tiếp theo chođến khi môi trường Internet Việt Nam phát triển bão hòa
Đến thời điểm hiện tại có thể nói rằng Internet Việt Nam đã có một
sự khởi đầu tốt đẹp và một môi trường pháp lý thuận lợi cho việc phát triển.Các chính sách quản lý của nhà nước đều hướng tới việc tạo điều kiện cho
sự phát triển một môi trường Internet cạnh tranh lành mạnh, công bằng, đadịch vụ cũng như hỗ trợ tối đa người sử dụng và các nhà cung cấp dịch vụInternet
Tuy nhiên cùng với sự phát triển nhanh chóng của Internet, hàng loạtvấn đề cũng phát sinh trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực Môitrường pháp lý về tổng quan chung là thuận lợi nhưng vẫn còn chưa đủ,chưa bao quát hết các tình huống thực tế nảy sinh Tiểu luận này xin đề cậpđến một tình huống phát sinh trong quá trình quản lý, cấp phát tài nguyênInternet, cụ thể là tên miền Internet, một vấn đề rất nhạy cảm đối với xã hội
và qua tình huống này phát sinh yêu cầu cần phải hoàn thiện khung pháp lýgiải quyết các vấn đề cạnh tranh trong phát triển tài nguyên Internet và làmtiền đề giải quyết các trường hợp tương tự
I CÂU CHUYỆN TÌNH HUỐNG:
Trang 6Chúng ta đã biết, mạng Internet là một mạng lớn do hàng triệu máytính kết nối lại với nhau nhằm mục đích cùng tìm kiếm, chia sẻ kho dữ liệu
vô tận của nhân loại Để có thể trao đổi, chia sẻ được các dữ liệu với nhau,mỗi máy tính tham gia mạng cần phải có một địa chỉ xác định để nhận biết
và đặc biệt phải không được trùng nhau với bất kỳ máy tính nào khác cùngkết nối trên mạng Hệ địa chỉ này chúng ta vẫn được nghe nói đến đó chính
là các địa chỉ IP trên Internet Do số máy tính kết nối trên mạng là rất lớnnên các địa chỉ này được đánh theo một quy định thống nhất toàn cầu baogồm một dãy các con số định dạng theo các dấu hiệu nhận biết bắt buộc.Chẳng hạn địa chỉ máy chủ chứa Website của Báo Lao động điện tử là203.162.1.219 Theo nguyên tắc, về mặt kỹ thuật chúng ta có thể nhớ đượcđịa chỉ này thông qua các dấu hiệu nhận biết của dãy số về các lớp mạng docác Quốc gia sử dụng (ví dụ: dãy 203.162.1) và địa chỉ của máy chủ trongmạng đó (.219) Tuy nhiên đối với đa số người sử dụng coi Internet chỉ làmột công cụ hỗ trợ công việc hàng ngày thì việc nhớ chính xác một dãy cácchữ số dài như vậy để truy nhập trang website này đọc báo điện tử là vôcùng khó khăn Để giải quyết vấn đề trên Internet, bên cạnh địa chỉ IP còn
có một khái niệm nữa là tên miền Internet Tên miền là một tên dùng đểđịnh danh trên Internet, đây là một cái tên thuần túy và thường mang tínhchất gợi nhớ với các quy định cấu trúc tên rất đơn giản, dễ nhớ, dễ thuộc
Ví dụ, thay vì phải nhớ chính xác dãy số 203.162.1.219 nói trên, người sửdụng muốn đọc báo Lao động điện tử chỉ cần nhớ đến một cái tênbaolaodong.vn là đủ Việc chuyển đổi từ tên baolaodong.vn đến địa chỉ203.162.1.219 là do kỹ thuật của Internet phải đảm nhiệm và đương nhiên
do mỗi địa chỉ máy tính trên Internet là duy nhất nên mỗi tên miền như thếnày cũng phải là duy nhất trên toàn cầu
Với sự phát triển của mạng Internet, cùng với nhu cầu trao đổi thôngtin, nhu cầu quảng bá thông tin trên mạng cũng đã trở thành một nhu cầu
Trang 7một nhu cầu thiết yếu Thay vì việc phải quảng bá thông tin qua tờ rơi, báogiấy, phát thanh, truyền hình Các tổ chức, cá nhân có thể quảng bá, giớithiệu về mình, các sản phẩm, dịch vụ của mình với các thông tin chi tiết, cụthể quan website được định danh bởi tên miền Internet Chẳng hạn, trangtin điện tử của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam với tên miền
www.baotanglichsu.vn, hãng xe ô tô Toyota của Nhật Bản với tên miền
www.toyota.com.vn, các sản vật địa phương được biết đến và có thể tìmhiểu cụ thể trên Internet như bưởi Năm roi được quảng bá trên web với tênmiền www.5roi.vn , nước mắm Phú Quốc với tên miền www.nuocmam.com.vn ,
Như vậy, ngày nay với một máy tính kết nối Internet, ta có thể tìmhiểu thông tin của tất cả các chủ thể liên quan đến lĩnh vực mà chúng ta cầntìm hiểu thông tin Trên Internet cũng cung cấp rất nhiều công cụ tìm kiếmthông tin với tốc độ nhanh chỉ trong vòng một vài giây Chẳng hạn khimuốn, ta chỉ cần gõ dòng chữ “quản lý hành chính” vào cửa sổ tra cứu của
trang google.com là chỉ sau vài giây ta đã nhận được danh mục toàn bộ các
trang thông tin có liên quan đến công tác quản lý hành chính nhà nướccũng như các văn bản quản lý hành chính của các Bộ, các địa phương mới banhành
Chính vì những thuận lợi nêu trên, việc các tổ chức, cá nhân đăng ký
sử dụng tên miền Internet gia tăng ngày một nhiều, hiện tại số tên miềnđược đăng ký và sử dụng trên thế giới đã lên tới con số 63 triệu, tức là cứ
100 người dân trên thế giới thì có một tên miền Riêng với tên miền mãquốc gia vn do Việt Nam quản lý hiện đã có khoảng 250.000 tên và riêngthời điểm từ giữa năm 2003 đến nay, số lượng tên miền đăng ký đã tăng lêngấp đôi so với tổng số tên miền đã được đăng ký từ năm 1997 trở về trước.Tuy nhiên, do mỗi tên miền Internet là duy nhất trên toàn cầu trong khi têncác công ty, cá nhân và ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, sản phẩm dịch vụcủa họ lại có thể trùng nhau nên cùng với việc số lượng tên miền gia tăng
Trang 8thì số vụ tranh chấp quyền sử dụng tên miền cũng ngày một tăng nhanh.Chẳng hạn Công ty Hòa Phát chuyên sản xuất thép tiền chế và các sảnphẩm đồ gia dụng và Công ty máy tính Hewlett-Packard với dòng sản
phẩm máy in HP nổi tiếng cùng muốn đăng ký tên miền hp.com.vn để
quảng bá và bảo vệ cho thương hiệu của mình tại Việt Nam thì sẽ chưa thểbiết được ai sẽ là người có quyền sở hữu đích thực tên miền này Nhà máykẹo Kinh Đô và Công ty Kinh Đô chuyên doanh các dịch vụ cho thuê văn
phòng, khách sạn và du lịch với tên miền kinhdo.com.vn cũng vậy.
Giải quyết vấn đề này, thông lệ chung quốc tế đã tách tên miền rakhỏi mối liên quan đến tên thương hiệu, nhãn hiệu hàng hóa để quá trìnhxét cấp phát tên miền không bị ràng buộc bởi những vấn đề liên quan ngoàitên miền Nguyên tắc duy nhất đối với tên miền quốc tế dùng chung (cáctên miền com, org, net, biz…) là ai đăng ký trước thì được cấp trướckhông phân biệt chủ thể đăng ký là cá nhân hay tổ chức nào và có liên quan
gì đến tên đó hay không Với thông lệ này hàng loạt tổ chức, cá nhân đãlàm dịch vụ “đầu cơ” tên miền nghĩa là đăng ký tên miền trùng với tên củacác công ty có uy tín, nổi tiếng để khi nào các đơn vị này cần thì phải mua
lại với giá cao Chẳng hạn tên miền Vietnamonline.com đã có một thời
được rao bán với giá 1.000.000 USD
Đối với chính sách riêng của Việt Nam trong công tác quản lý tàinguyên Internet quốc gia, Việt Nam coi tài nguyên Internet là một phần củatài nguyên thông tin quốc gia, đóng vai trò quan trọng đối với các hoạtđộng Internet và phải được quản lý, khai thác, sử dụng đúng mục đích và
có hiệu quả Tổng cục Bưu điện trước đây đã có Quyết định số705/1998/QĐ-TCBĐ ngày 17/11/1998 về việc ban hành quy định tạm thờiviệc quản lý, phân bổ tên miền và địa chỉ Internet Sau kết quả quá trìnhtriển khai thực tế, ngày 26/5/2003 Bộ Bưu chính Viễn thông đã có quyếtđịnh số 92/QĐ-BBCVT về việc ban hành Quy định về quản lý và sử dụng
Trang 9tài nguyên Internet thay thế cho quy định tạm thời trước đây trong đó cóđiều khoản nêu rõ:
- Nghiêm cấm sử dụng tài nguyên Internet vào mục đích chống lạinhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây rối an ninh, kinh tế,trật tự, an toàn xã hội, vi phạm thuần phong mỹ tục của dân tộc
- Nghiêm cấm việc chuyển nhượng, cho thuê, bán lại tài nguyênInternet dưới bất kỳ hình thức nào
Để tránh và hạn chế tối đa các khả năng tranh chấp, khoản 3 điều 10của Quy định cũng đã nêu rõ: những tên miền xét thấy có khả năng tranhchấp sẽ được thông báo quảng bá tại website http://vnnic.net.vn của Trungtâm Internet Việt Nam trong 3 ngày làm việc, nếu không có tranh chấp, tênmiền đó mới được xét cấp chính thức
Câu chuyện tiểu luận đề cập đến xảy ra trong quá trình giải quyết cấp
phát tên miền IBM.COM.VN tại Trung tâm Internet Việt Nam (tên giao
dịch là VNNIC) – Bộ Bưu chính, Viễn thông, cơ quan quản lý nhà nước vềtài nguyên Internet Quốc gia Tình huống xảy ra như sau:
- Ngày 28/5/2003, Ông Trần Văn Thanh nộp đơn xin đăng ký tên
miền ibm.com.vn với giải thích đăng ký sử dụng cho Website Intelligent
Business Management của Công ty mình Sau khi tiếp nhận đơn của ÔngTrần Văn Thanh, xét thấy IBM là một nhãn hiệu thương mại nổi tiếng củaInternational Business Machines Corporation (IBM) có địa chỉ tại Armonk,New York, 10504, USA nên tên miền này đã được VNNIC chuyển vàodanh sách các tên miền có khả năng tranh chấp trên website của VNNICtheo quy định chờ sau 3 ngày làm việc mới xem xét tiếp để hãng IBM hoặccác đại diện pháp lý của mình nếu quan tâm thì có thời gian phản ứng với
sự kiện trên
- Do Công ty IBM đã có văn phòng đại diện tại Việt Nam nên mặc
dù trong Quyết định số 92/2003/QĐ-BBCVT của Bộ Bưu chính, Viễn
Trang 10thông không quy định như VNNIC vẫn gọi điện thông báo cho văn phòngđại diện IBM biết sự kiện này cũng như nêu rõ thời gian có thể phản hồitrong vòng ba ngày làm việc như quy định đã nêu.
- Đến hết ngày 28/3/2003, sau 3 ngày tên miền ibm.com.vn được
niêm yết trên website tại danh sách tên miền có khả năng tranh chấp,VNNIC không nhận được bất cứ đơn đăng ký nào từ phía Công ty IBM và
tiến hành ra quyết định cấp pháp tên miền ibm.com.vn cho chủ thể đã đăng
ký là Ông Trần Văn Thanh
- Ngày 30/8/2003, Công ty IBM thông qua đại diện pháp lý bảo vệthương hiệu của IBM tại Việt Nam là Công ty Sở hữu trí tuệ Tilleke &Gibbins Consultants gửi khiếu nại đến VNNIC về việc tên miền IBM đã bịchủ thể khác đăng ký và đề nghị VNNIC giải quyết yêu cầu tranh chấp trảlại tên miền này cho Công ty IBM
II MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Theo quy định quản lý và sử dụng tài nguyên Internet ban hành kèmtheo Quyết định số 92/2003/QĐ-BBCVT thì tên miền Internet được đăng
ký theo những nguyên tắc chung:
- Khuyến khích sử dụng rộng rãi tên miền dưới tên miền quốcgia VN Ưu tiên những tên miền trực tiếp tham gia hoạt động, kinh doanhtại Việt Nam
- Tên miền là do tổ chức, cá nhân tự chọn, tuân theo quy định củapháp luật hiện hành, phù hợp với các quy định về sở hữu trí tuệ về các quyđịnh nêu trong bản quy định này
- Đăng ký theo nguyên tắc bình đẳng, không phụ thuộc vào ngườiđăng ký là một cá nhân hay một tổ chức Tổ chức, cá nhân đăng ký trướcđược xét cấp trước
Trang 11- Tổ chức, cá nhân xin đăng ký tên miền phải giải thích rõ mối liênquan của tên miền xin đăng ký với hoạt động của mình, hoàn toàn chịutrách nhiệm về tính chính xác của các thông tin cung cấp cho Trung tâmInternet Việt Nam.
Như vậy việc Ông Trần Văn Thanh đăng ký tên miền ibm.com.vn là
do tự bản thân cá nhân lựa chọn và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tínhchính xác của thông tin đăng ký cũng như sự phù hợp với các quy định về
sở hữu trí tuệ và pháp luật Quy trình xét duyệt cấp phát cũng tuân tủ chặtchẽ theo các quy định pháp lý hiện hành, tên miền cũng không xâm phạmđến lợi ích của quốc gia hoặc không phù hợp với đạo đức xã hội, với nếpsống, văn hóa dân tộc Sau khi được cấp, Ông Trần Văn Thanh được phép
sử dụng tên miền theo thời hạn phí duy trì tên miền đã đóng cho nhà nước
và được dùng tên miền để quảng bá cho hoạt động của mình trên Internetphù hợp với các quy định của nhà nước về sử dụng Internet
Tuy nhiên Công ty IBM đã có đăng ký và được cấp giấy chứng nhậnđăng ký nhãn hiệu hàng hóa bảo hộ cho nhãn hiệu “IBM” và “IBM &Hình” tại Việt Nam Như vậy khi công ty IBM khiếu nại và xuất trình cácgiấy tờ chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa này thì đăng ký tên miền
ibm.com.vn của Ông Trần Văn Thanh lại có thành phần ký tự IBM trong
tên miền là không phù hợp với quy định về sở hữu trí tuệ Như vậy, việcCông ty IBM có đơn khiếu nại tranh chấp tên miền này là có sở cứ và mụctiêu của việc xử lý tình huống này là phải xác minh được ai là người đượcquyền sở hữu chính đáng của tên miền này và kết quả giải quyết phải làthỏa đáng để cả hai bên đều hài lòng chấp nhận
III PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN, HẬU QUẢ
Đây là vụ việc đầu tiên liên quan đến giải quyết tranh chấp tên miền
đã được cấp phát kể từ sau khi quyết định số 92/QĐ-BBCVT về quản lý và
sử dụng tài nguyên Internet được ban hành Do tên miền có tính duy nhất
Trang 12trên toàn cầu nên khi số lượng chủ thể đăng ký tên miền gia tăng, khả năngđăng ký trùng tên thương mại, sản phẩm, dịch vụ của nhau là không thểtránh khỏi Đây cũng là tình huống tất yếu khách quan sẽ phải xảy ra trênthực tế trong quá trình cấp phát tên miền Internet.
Về nguyên nhân cụ thể trong trường hợp này có thể thấy vì các lý dosau đây:
1/ Công ty IBM mà trực tiếp là Văn phòng đại diện IBM tại Việt
Nam đã không quan tâm chú trọng đến tên miền ibm.com.vn tại Việt Nam.
Mặc dù trong suốt cả quãng thời gian những năm trước đây kể từ khi ViệtNam bắt đầu triển khai Internet (1997) đến nay, bất kể khi nào Công ty nàyđăng ký đều được chấp nhận, cấp phát tên miền này kể cả khi có nguy cơxảy ra tranh chấp đã được VNNIC niêm yết trên website tranh chấp tên miền
2/ Việc quản lý cấp phát tên miền vẫn tuân thủ theo nguyên tắc đăng
ký trước, cấp trước nên tại thời điểm Ông Trần Văn Thanh đăng ký tênmiền thì đơn đăng ký này vẫn là hợp lệ Tuy nhiên khi công ty IBM khiếunại và xuất trình các giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa này thì
đăng ký tên miền ibm.com.vn của Ông Trần Văn Thanh theo quy định về
quản lý và sử dụng tài nguyên Internet là có xung đột về nhãn hiệu hànghóa với Công ty IBM
3/ Các chính sách quản lý của Việt Nam giai đoạn hiện tại vẫn chưa
có các quy định cụ thể gắn kết giữa việc bảo hộ sở hữu trí tuệ, nhãn hiệuhàng hóa trong thương mại với các nhãn hiệu, thương hiệu được thể hiệntrong tên miền Internet
Và dù bất kỳ nguyên nhân nào thì việc Ông Trần Văn Thanh sử dụng
tên miền ibm.com.vn trong đó có thành phần ký tự trong tên miền trùng
với nhãn hiệu IBM đã được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam cũng làm hạn chếquyền sử dụng nhãn hiệu “IBM” của chủ nhãn hiệu là công ty IBM, đồng
Trang 13thời việc ông Thanh sử dụng tên miền trên sẽ gây nhầm lẫn cho người tiêudùng khi tìm kiếm trên mạng các thông tin và sản phẩm của công ty IBM.
Việc ông Thanh đăng ký và sử dụng tên miền ibm.com.vn sẽ dẫn
đến các cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến sở hữu công nghiệp quyđịnh tại Nghị định số 54/2000/NĐ-CP ngày 03/10/2000 của Chính phủ vềbảo hộ quyền sở hữu công nghiệp đối với bí mật kinh doanh, chỉ dẫn địa lý,tên thương mại và bảo hộ quyền chống cạnh tranh không lành mạnh liênquan đến sở hữu công nghiệp Về việc này, Cục Sở hữu trí tuệ cũng đã cóvăn bản trả lời xác nhận theo yêu cầu đại diện đăng ký nhãn hiệu hàng hóacủa Công ty IBM
Do quá trình xét duyệt, cấp phát tên miền ibm.com.vn cho ông Ông
Trần Văn Thanh đã tuân thủ chặt chẽ và đúng theo các quy định hiện hànhnên để giải quyết vấn đề này trước hết Công ty IBM đã phải tự thực hiệntheo phương pháp hòa giải Tuy nhiên, Ông Trần Văn Thanh đã đề xuấtCông ty IBM phải bù đắp các chi phí nói trên với mức đền bù khoảng 400triệu đồng Như vậy, nếu hai bên cùng đồng thuận giải quyết ổn thỏa vấn
đề tranh chấp theo phương án hòa giải thì chỉ việc chưa quan tâm đến vấn
đề quảng bá thương hiệu trên Internet mà Công ty IBM đã tự chuốc lấyphiền hà cho mình với các thiệt hại kinh tế không nhỏ Theo quy định hiệnhành về biểu mức thu phí, lệ phí đăng ký và duy trì tên miền(480.000đ/năm) thì với số kinh phí này, Công ty IBM có thể đăng ký và
duy trì tên miền ibm.com.vn trong khoảng thời gian tới hơn… 800 năm.
IV PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT VỤ VIỆC:
1 Thông lệ chung quốc tế trong việc giải quyết các tranh chấp về tên miền:
1.1 Chính sách xử lý tranh chấp tên miền của các tổ chức quản lý
và cấp phát tên miền trên thế giới.
Trang 14Tranh chấp tên miền xảy ra trong trường hợp một chủ thể tiến hànhđăng ký tên miền và phát hiện thấy tên miền này đã được sử dụng bởi mộtchủ thể khác Có hai lý do cho tình trạng này:
Thứ nhất, trong khi pháp luật của các nước công nhận sự cùng tồn tại
của các nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ giống nhau giữa các quốc gia thì hệthống tên miền trên thế giới cũng như tại mỗi quốc gia chỉ chấp nhận tínhduy nhất của một tên miền cụ thể Do đó, khả năng nhiều chủ thể cùng xinđăng ký một tên miền ở những thời điểm khác nhau là vì tên miền là duynhất nhưng sự cùng tồn tại của nhiều thương hiệu, nhãn hiệu hàng hóa vàdịch vụ lại là điều rất có thể xảy ra
Thứ hai, do tính đa dạng và cạnh tranh cao của môi trường thương
mại, nhiều chủ thể kinh doanh đã tiến hành đăng ký trước những tên miền
mà theo sự tính toán của họ, trong tương lai sẽ có chủ thể đăng ký Khi cóđối tượng cần đăng ký, chủ thể kinh doanh này sẽ bán lại để thu lợi Hiện
tượng này được gọi là “đầu cơ tên miền” (domain name speculation) Có
một dạng khác là các chủ thể kinh doanh đăng ký trước tên miền của cácđối thủ cạnh tranh trên thương trường của mình nhằm gây khó khăn chocông việc kinh doanh và công tác tiếp thị của họ Hiện tượng này thường
được biết đến với tên gọi “chiếm dụng tên miền” (domain name cybersquatting).
Đặc trưng của Internet toàn cầu cũng như đặc tính của môi trườngthương mại thế giới đã đặt ra rất nhiều khó khăn và thách thức cho các tổchức Internet quốc tế như: Tổ chức tên miền và số hiệu mang (ICANN); Tổchức số hiệu mạng Internet (IANA)… cũng như các nhà quản lý tên miềncấp cao mã quốc gia (ccTLD Administrator) Tuy nhiên, đã thành thông lệ,các tranh chấp phải được xử lý nhằm đem lại sự công bằng cho chủ thể cóquyền hợp pháp
Trang 15Tranh chấp nói chung và tranh chấp tên miền nói riêng có thể đượcgiải quyết bằng nhiều biện pháp như hai bên tranh chấp tiến hành thươngthảo, hòa giải hoặc tiến hành các thủ tục tố tụng nhưng phương pháp trọngtài phân xử là phổ biến nhất Lý do là vì phương thức này tiết kiệm về mặtchi phí, tính bảo mật cao, tiết kiệm thời gian và tránh được các thủ tụcrườm rà khi tiến hành tố tụng Thực tế đã chứng minh được tính hiệu quảcủa phương thức trọng tài phân xử trong việc xử lý tranh chấp.
Mặc dù quan điểm của các đơn vị quản lý và cấp phát tên miền quốcgia và quốc tế là: tên miền được cấp phát trên cơ sở ai đăng ký trước thìđược cấp phát trước và không tham gia vào quá trình giải quyết tranh chấptên miền Tuy nhiên, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể dễ dàngđăng ký và sử dụng tên miền mà họ có quyền hợp pháp trong một môitrường mang tính quốc tế và đa phương, nhiều đơn vị quản lý và cấp pháttên miền đã và đang xây dựng chính sách giải quyết tranh chấp tên miền và
ủy quyền cho các tổ chức có khả năng cung cấp dịch vụ giải quyết tranhchấp đứng ra xử lý trên nền tảng của chính sách giải quyết tranh chấp tênmiền do mình xây dựng Nguyên tắc cơ bản của chính sách này là tìm racác biện pháp chứng thực được tính hợp pháp của một trong các chủ thểđang tranh chấp trong việc sở hữu tên miền
1.2 Phương thức giải quyết tranh chấp tên miền thống nhất của
Tổ chức Tên miền và Số hiệu mạng Internet (ICANN)
Để giải quyết tranh chấp tên miền, ICANN đã thông qua “Chính
sách giải quyết tranh chấp tên miền thống nhất” (Uniform Dispute Resolution Policy - UDRP) Ngoài việc thông qua UDRP, ICANN còn phê chuẩn “Nguyên tắc giải quyết tranh chấp tên miền” (Rules for Uniform Duspute Resolution Policy – Rules for UDRP).