Diện tích hình phẳng- Thể tích vật thể tròn xoay: -Viết phương trình các đường giới hạn hình phẳng.. HÌNH HỌC: PHÉP DỜI HÌNH Phép biến hình: Phép biến hình trong mặt phẳng là một
Trang 1HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
1
TÓM TẮT TẤT CẢ CÔNG
THỨC CẦN NHỚ MÔN TOÁN
KHỐI THPT
I/ ĐẠI SỐ:
1 Tam thức bậc hai: Cho tam thức bậc hai
2
2
f x ax bx c
b
a
1
0 / ( ) 0,
0 0 / ( ) 0,
0
0
0 2
0
0 2
0 /
( ) 0 ( ) 0 /
( ) 0 /
a
a
S
S
x x f
af
af
h x
( ) 0 ( ) 0 ( ) 0 /
( ) 0
af x
af af
af
0 ( ) 0
0 2
0 2
af
S S
2 Bất đẳng thức:
Các tính chất của bất đẳng thức:
*
*
* 0
*
0
*
*
*
0
*
0 0
*
*
a b
a c
b c
a b a c b c c
ac bc
a b c
ac bc
a b
a b
a c b d
c d
a c b a b c
a b
ac bd
c d
a b
a b
n N
Bất đẳng thức chức giá trị tuyệt đối:
0
( , )
Bất đăûng thức Cauchy( cho các số không
âm):
* 2
a b
ab
dấu “=” xảy ra khi a = b
3
a b c
abc
Header Page 1 of 16.
Footer Page 1 of 16.
Trang 2HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
2
dấu “=” xảy ra khi a= b= c
Bất đẳng thức Bunyakovsky ( cho các số
thực):
*ab cd (a c )(b d )
Dấu “=” xảy ra khi ad= bc
2 2 2 2 2 2
*a b a b c b a a a b b b
Dấu “=” xảy ra khi 1 2 3
a
a a
b b b
3 Cấp số cộng:
a/Định nghĩa: Dãy số u1, u2…….,un,……
Gọi là cấp số cộng có công sai là d nếu
1
u u d
b/Số hạng thứ n: u n u1 (n 1)d
c/Tổng của n số hạng đầu tiên:
S u u u n d
4 Cấp số nhân:
a/Định nghĩa: Dãy số u1, u2…….,un,……
Gọi là cấp số nhân có công bội là q nếu
1
u u q
b/Số hạng thứ n: 1
1 n
n
u u q
c/Tổng của n số hạng đầu tiên:
1
1 ( 1) 1
n
n
q
q
1
n n
u
q
5 Phương trình, bất phương trình chứa giá
trị tuyệt đối:
*
0
*
*
*
*
B
A B
A B
A B
A B
A B
6 Phương trình , bất phương trình chứa căn thức:
2
2
2
0 ( 0)
*
0
*
0
*
0
0 0
*
0
A B B
A B
A B A
A B A
A B B A
A B
B
A B
7 Phương trình, bất phương trình logarit:
f(x)=g(x)
a
a
f x
g x
8 Phương trình , bất phương trình mũ:
( ) ( )
*
1 / ( ), ( ) 0
*
a
f x g x
a
f x g x a
a f x g x
Header Page 2 of 16.
Footer Page 2 of 16.
Trang 3HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
3
9 Lũy thừa:
*
*
*( )
*
*
1
*
*
k
a a a a
a
a a
a b a b
a
a
10 Logarit:0<N1, N2, N và 0a b, 1 ta có:
log
1
2
*log
*log
*
*
1
log
*log
log 1
*log
log
a
M a
M a
N
a a
b a
b
a
b
N
N
N N
a
b
a
II LƯỢNG GIÁC:
A.CÔNG THỨC LƯỢNG GIÁC
1 Hệ thức cơ bản:
2
2
2
2
sin cos cos cot
sin
1 1
cos 1
1 cot
sin
x tgx
x x gx
x tgx gx
tg x
x
g x
x
2 Cung liên kết:
Cung đối:
cos( ) cos sin( ) sin ( )
tg x tgx
Cung bù:
tg x tgx
Cung phụ:
2
2
2
2
Cung hơn kém :
tg x tgx
Header Page 3 of 16.
Footer Page 3 of 16.
Trang 4HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
4
Cung hơn kém
2
2
2
2
2
3 Công thức cộng:
1
tgx tgy
tg x y
tgxtgy
4 Công thức nhân đôi:
2
2
2
2
sin 2 2 sin cos
cos 2 2 cos 1
2 2
1
1 cos 2 cos
2
1 cos 2 sin
2
tgx
tg x
tg x x x
x x
5 Công thức nhân ba:
3
3
3
2
3
3
sin 3 3sin 4 sin
cos 3 4 cos 3cos
3 3
1 3 3cos cos 3 cos
4 3sin sin 3 sin
4
tgx tg x
tg x
tg x
x
x
6 Công thức biểu diễn theo sinx, cosx theo
2
x
ttg
2
2
2
2
2 sin
1 1 cos
1 2 1
t x t t x t t tgx
t
7 Công thức biến đổi:
a/Tích thành tổng:
1
2 1
2 1
2
b/Tổng thành tích:
cos cos
cos cos
sin sin
sin
x y x y
x y tgx tgy
x y tgx tgy
x y
x y
x y
sin
x y
Đặc biệt:
2
1 sin 2 (sin cos )
Header Page 4 of 16.
Footer Page 4 of 16.
Trang 5HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
5
II.PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC:
1 Phương trình cơ bản:
2
2
2
2
2
2
2
/ cot cot
x u k
x u k
x u k
c tgx tgu x u k k Z
(kZ)
2 Phương trình bậc n theo một hàm số
lượng giác:
Cách giải: Đặt t = sinx (hoặc cosx, tgx,
cotgx) ta chuyển về phương trình:
1
a t a t a
Chú ý: nếu đặt t = sinx hoặc cosx thí
chú ý điều kiện 1 t 1
3 Phương trình bậc nhất theo sinx và
cosx:
sin cos
a x b xc
Điều kiện để có nghiệm: 2 2 2
a b c
Cách giải: Chia hai vế cho 2 2
a b và sau đó đưa về phương trình lượng giác
cơ bản
4 Phương trình đẳng cấp bậc hai đối
với sinx và cosx:
a x b x x c x d
Cách giải:
*Xét cos 0
2
x x k có là
nghiệmkhông?
*Xét cosx0 chia 2 vế chia cho cos2x
và đặt t= tgx Chú ý:
2 2
1
cos
x
5 Phương trình dạng:
.(sin cos ) sin cos 0
a x x b x x c Cách giải: Đặt
4
sin cos (sin cos )
và giải phương trình bậc hai theo t
III Hệ thức lượng trong tam giác:
1 Định lý cosin:
2 cos
2 cos
cos
2 cos
2 cos
2
A
bc
B
ac
C
ab
2 Định lý hàm số sin:
2
R
A B C
3 Công thức tính độ dài đường trung tuyến:
2
2
2
a
b
c
m
m
m
Header Page 5 of 16.
Footer Page 5 of 16.
Trang 6HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
6
4 Công thức độ dài đường phân giác
trong:
2 cos
2
2 cos
2
2
a
b
c
A bc
l
b c B ac
l
a c C ab
l
a b
5 Công thức tính diện tích tam giác:
4
S a h b h c h
abc
S p r
R
S p p a p b p c
III ĐẠO HÀM VÀ TÍCH PHÂN:
1 Đạo hàm các hàm số thường gặp:
1
2
2
2
1/( ) '
1
2 /( ) '
2
4 /(sin ) ' cos
5 /(cos ) ' sin
1
6 /( ) '
cos 1
7 /(cot ) '
sin
8 /( ) '
9 /( ) ' ln
1
10 /(ln ) '
1 11/(log ) '
.ln
a
x
x
tgx
x gx
x
x x x
x a
1
2
2
2
12 /( ) ' '
'
13 /( ) '
2
14 / '
15 /(sin ) ' '.cos
16 /(cos ) ' '.sin
'
17 /( ) '
cos
'
18 /(cot ) '
sin
19 /( ) ' '
20 /( ) ' ' ln
' 21/(ln ) '
'
22 /(log ) '
.ln
a
u u
u u
u tgu
u u gu
u
e u e
u u u u u
u a
2 Nguyên hàm các hàm số thường gặp:
1
2
( 1) 1
ln 1
dx x C
x
dx
x C x
dx
C
e dx e C
2
2
ln
cos
cot sin
x
a
dx tgx C x
dx
gx C x
Chú ý: f ax b dx( ) 1F ax b( ) C
a
3 Diện tích hình phẳng- Thể tích vật thể tròn xoay:
-Viết phương trình các đường giới hạn hình phẳng
-Chọn công thức tính diện tích:
( ) ( )
( ) ( )
a
b a
b
S f x g x dx
S f y g y dy
-Chọn công thức tính thể tích:
*Hình phẳng quay quanh trục Ox:
( ) ( )
a
b
V f x g x dx
*Hình phẳng quay quanh trục Oy:
a
b
V f y g y dy
-Biến x thì cận là x= a; x=b là hoành độ các giao điểm
Biến y thì cận là y= a; y=b là tung độ các
giao điểm
IV HÌNH HỌC:
PHÉP DỜI HÌNH
Phép biến hình: Phép biến hình ( trong
mặt phẳng) là một quy tắc để với mỗi điểm M thuộc mặt phẳng, xác định được một điểm duy nhất M’ thuộc mặt phẳng ấy Điểm M’ gọi là ảnh của điểm M qua phép biến hình đó
Header Page 6 of 16.
Footer Page 6 of 16.
Trang 7HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
7
PHÉP TỊNH TIẾN VÀ PHÉP DỜI HÌNH
Định nghĩa phép tịnh tiến: Phép tịnh tiến
theo vectơ u là một phép biến hình biến
điểm M thành điểm M’ sao cho MM'u
Phép tịnh tiến theo vectơ u thường được
ký hiệu là T hoặc T u Vectơ u được gọi là
vectơ tịnh tiến
Tính chất của phép tịnh tiến:
Định lý 1: Nếu phép tịnh tiến biến hai
điểm M và N lần lượt thành hai điểm M’
và N’ thì M’N’ = MN
Định lý 2: Phép tịnh tiến biến ba điểm
thẳng hàng thành ba điểm thẳng hàng và
không làm thay đổi thứ tự ba điểm đó
Hệ quả: Phép tịnh tiến biến đường thẳng
thành đường thẳng, biến tia thành tia, biến
đoạn thẳng thành đoạn thẳng bằng nó,
biến tam giác thành tam giác bằng nó,
biến đường tròn thành đường tròn có cùng
bán kính, biến góc thành góc bằng nó
Biểu thức tọa độ của phép tịnh tiến:
Trong mặt phẳng với hệ trục tọa độ Oxy,
cho phép tịnh tiến theo vectơ u
Biết tọa độ của u là (a,b) Giả sử điểm
M(x;y) biến thành điểm M’(x’; y’) Khi đó
ta có:
'
'
x x a
y y b
Phép dời hình: Phép dời hình là phép
phép biến hình không là thay đổi khoảng
cách giữa hai điểm bất kì
Định lý: Phép dời hình biến ba điểm thẳng
hàng thành ba điểm thẳng hàng và không
làm thay đổi thứ tự ba điểm đó, biến
đường thẳng thành đường thẳng, biến tia
thành tia, biến đoạn thẳng thành đoạn
thẳng bằng nó, biến tam giác thành tam
giác bằng nó, biến đường tròn thành đường
tròn có cùng bán kính , biến góc thành
góc bằng nó
PHÉP ĐỐI XỨNG TRỤC
Định nghĩa phép đối xứng trục: Phép đối xứng qua đường thẳng a là phép phép biến
hình mỗi điểm M thành điểm M’ đối xứng
với M qua a
Định lý: Phép đối xứng trục là một phép dời hình
Biểu thức tọa độ:
Biểu thức tọa độ của phép đối xứng qua trục Ox biến điểm M(x; y) thành M’( x’; y’) ta có:
' '
x x
Biểu thức tọa độ của phép đối xứng qua trục Oy biến điểm M(x; y) thành M’( x’; y’) ta có:
' '
y y
Trục đối xứng của một hình: Đường
thẳng d gọi là trục đối xứng của hình H nếu phép đối Đd biến H thành chính nó, tức là Đd(H) = H
PHÉP QUAY VÀ PHÉP ĐỐI XỨNG TÂM
Định nghĩa phép quay: Trong mặt phẳng
cho điểm O cố định và góc lượng giác không đổi Phép biến hình biến điểm O thành điểm O, biến mỗi điểm M khác O thành điểm M’ sao cho OM = OM’ và (OM OM, ') được gọi là phép quay tâm O góc quay
Định lý: Phép quay là một phép dời hình
Phép đối xứng tâm: Phép đối xứng qua
điểm O là một phép biến hình biến mỗi điểm M thành điểm M’ đối xứng với M qua O, có nghĩa là OMOM'0
Biểu thức tọa độ của phép đối xứng tâm:
Trong mặt phẳng với hệ trục tọa độ Oxy, cho phép đối xứng tâm I(a;b) Giả sử điểm M(x;y) biến thành điểm M’(x’; y’) Khi đó Header Page 7 of 16.
Footer Page 7 of 16.
Trang 8HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
8
ta có:
' 2
' 2
Tâm đối xứng của một hình: Điểm O gọi
là tâm đối xứng của một hình H nếu phép
đối xứng tâm Đo biến hình H thành chính
nó, tức là Đo (H) = H
HAI HÌNH BẰNG NHAU:
Định lý:Nếu ABC và A’B’C’ là hai tam
giác bằng nhau thì có phép dời hình biến
tam giác ABC thành tam giác A’B’C’
Từ định lý trên ta có thể phát biểu: Hai
tam giác bằng nhau khi và chỉ khi có phép
dời hình biến tam giác này thành tam giác
kia
HÌNH HỌC GIẢI TÍCH:
I/ PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT
PHẲNG:
1/ Tọa độ của vectơ: Các công thức cần nhớ
*AB(x Bx A,y By A)
*Điểm M chia đoạn AB theo tỉ số k: MA k
MB (k1)
Tọa độ điểm M được xác định bởi:
1
1
M
M
x kx
x
k M
y ky
y
k
*Điểm I là trung điểm của AB:
Tọa độ điểm I được xác định bởi:
2
2
I
I
x x
x
I
y y
y
*Điểm G là trọng tâm của tam giác ABC:
Tọa độ điểm G được xác định bởi:
3 3
G
G
x G
y
*Cho tam giác ABC có
( ; ), ( ; ) 1
2
ABC
AB a a AC b b
S a b a b
2/ Đường thẳng:
a/Phương trình đường thẳng :
-Phương trình tổng quát: AxBy C 0
( ; ); 0
n A B A B -Phương trình tham số: 0
0
x x at
t R
y y bt
Vectơ chỉ phương u( ; )a b và qua điểm M(x0; y0) -Phương trình chính tắc: x x0 y y0
-Phương trình đoạn chắn: x y 1
a b
qua A( a; 0) ; B(0; b)
b/ Góc tạo bởi hai đường thẳng:
0
Ax By C
A x B y C
' '
A A B B Cos
c/Khoảng cách từ một điểm M x y đến ( ;0 0)
đường thẳng:
M
Ax By C d
d/Phương trình đường phân giác của góc tạo bởi hai đường thẳng:
AX By C A x B y C
e/Xác định phương trình đường phân giác trong và phân giác ngoài
Hai điểm M(x1; y1) và M’(x2; y2) nằm cùng phía
so với t t1 2 0 Hai điểm M(x1; y1) và M’(x2; y2) nằm khác phía
so với t t1 2 0 Header Page 8 of 16.
Footer Page 8 of 16.
Trang 9HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
9
3/Đường tròn:
Phương trình đường tròn:
-Dạng 1: Phương trình đường tròn có tâm I(a; b)
và bán kính R
x a y b R
-Dạng 2: Phương trình có dạng
x y ax by c
Với điều kiện 2 2
0
a b c là phương trình đường tròn (C) có tâm I(a; b) và bán kính
R a b c
-Phương tích của một điểm M0 (x0 ; y0) đối với
một đường tròn:
M C
P x y ax by c
4/Elip:
-Phương trình chinh tắc Elip (E) x22 y22 1
a b
(ab c); a b
-Tiêu điểm: F1(-c; 0) , F2(c; 0)
-Đỉnh trục lớn: A1(-a; 0) , A2(a; 0)
-Đỉnh trục nhỏ: B1(0; -b) , B2(0; b)
-Tâm sai : e c 1
a
-Phương trình đường chuẩn: x a
e
-Bán kính qua tiêu:
1
2
M
M
MF a ex
MF a ex
-Phương trình tiếp tuyến của (E) tại M0( x0; y0)
( )E
x x y y
a b
-Điều kiện tiếp xúc của
(E):x22 y22 1
a b và : AxBy C 0là:
A a B b C
5/Hypebol:
a/ Phương trình chinh tắc Elip (E) x22 y22 1
a b
c a b
-Tiêu điểm: F1(-c; 0) , F2(c; 0) -Đỉnh: A1(-a; 0) , A2(a; 0) -Tâm sai : e c 1
a
-Phương trình đường chuẩn: x a
e
-Phương trình tiệm cận:y b x
a
-Bán kính qua tiêu:
1
2
M
M
-Phương trình tiếp tuyến của (E) tại M0( x0; y0) ( )E
x x y y
a b -Điều kiện tiếp xúc của (E):x22 y22 1
a b và : AxBy C 0là:
A a B b C
6/ Parabol:
-Phương trình chính tắc của Parabol:
2
( ) :P y 2px
-Tiêu điểm: ( ;0)
2
p F
-Phương trình đường chuẩn:
2
p
x -Phương trình tiếp tuyến với (P) tại M(x0 ;
y0)( )P :
y y p x x
-Điều kiện tiếp xúc của (P) và
:AxBy C 0
2
2ACB p
II PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN:
1/ Tích có hướng của hai vectơ:
a/Định nghĩa: cho hai vectơ Header Page 9 of 16.
Footer Page 9 of 16.
Trang 10HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
10
( ; ; )
( '; '; ')
u x y z
v x y z
u v
Các ứng dụng:
- ,u v cùng phương u v, 0
- , ,u v w đồng phẳng u v w, 0
2
ABC
S AB AC
-ABCD là tứ diện AB AC AD, m 0
6
ABCD
b/ Mặt phẳng:
-Phương trình tổng quát mặt phẳng:
Dạng 1:
0
Ax By Cz D
Dạng 2:
( , , ), ( ; ; )
A x x B y y C z z
n A B C M x y z
-Phương trình mặt phẳng chắn:
1
x y z
a b c
(() qua A(a; 0; 0), B (0; b; 0), C(0; 0; c))
-Phương trình mặt phẳng qua giao tuyến của 2
mặt phẳng khác:
Ax By Cz D
A x B y C z D
(Ax By Cz D) ( 'A x B y C z' ' D') 0
Trong đó 2 2
0
-Vị trí tương đối của hai mặt phẳng: cho hai mặt
phẳng:
Ax By Cz D
A x B y C z D
/
/ //
b
c
3/Phương trình đường thẳng:
a/Phương trình tổng quát:
0
Ax By Cz D
A x B y C z D
b/ Phương trình tham số:
0
0
0
x x at
y y bt
z z ct
Trong đó (x0; y0; z0) và có vectơ chỉ phương là ( ; ; )
u a b c
c/ Phương trình chính tắc của đường thẳng:
4/ Vị trí tương đối của hai đường thẳng trong không gian:
Giả sử đường thẳng d qua M x y z0( ;0 0; 0)và có vectơ chỉ phương là u( ; ; )a b c và đường thẳng d’ qua M' ( ' ; ' ; ' )0 x 0 y 0 z 0 và có vectơ chỉ phương là ' ( '; '; ')
u a b c
a b c a b c
5/ Vị trí tương đối của đường thẳng và mặt phẳng trong không gian: trong không gian cho :
Header Page 10 of 16.
Footer Page 10 of 16.
Trang 11HỒNG TRUNG HIẾU Gmail:hieu98kmhd@gmail.com
11
:
0 /
0 0 /
0
d
Ax By Cz D
aA bB cC
b d
Ax By Cz D
aA bB cC
c d
Ax By Cz D
6/ Các công hức tính khoảng cách:
-Khoảng cácg từ một điểm đến một mặt phẳng:
0 0 0 0
( ; ; )
M
M x y z
Ax By Cz D
Ax By Cz D
d
-Khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng:
Trong không gian cho điểm
( ; ; )
:
M x y z
d
0 /
M d
M M u
d
u
-Khoảng cách giữa hai đường thẳng chéo nhau:
/ '
:
' :
' '
'
u u M M
d
u u
7/ Góc :
- Góc giữa hai đường thẳng:
Gọi là góc giữa hai đường thẳng d và d’ ta có:
: ( ; ; )
' : ' ( ', ', ')
cos
d u a b c
d u a b c
- Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng:
Gọi là góc giữa đường thẳng và mặt phẳng:
: ( ; ; )
sin
d u a b c
n A B C
Aa Bb Cc
- Góc giữa hai mặt phẳng:
cos
AX By Cz D
A x B y C z D
AA BB CC
8/Phương trình mặt cầu:
Dạng 1: Có tâm I(a; b; c) và bán kính R
x a y b z c R Dạng 2: 2 2 2
x y z ax by cz d
Trong đó tâm I (a; b; c), bán kính
R a b c d
III/ HÌNH HỌC KHƠNG GIAN -Đường thẳng và mặt phẳng:
Các tiên đề:
.Tiên đề 1: Qua hai điểm phân biệt có một đường
thẳng và chỉ một mà thôi
.Tiên đề 2: Qua 3 điểm không thẳng hàng có một
mặt phẳng và chỉ một mà thôi
.Tiên đề 3: Một đường thẳng có 2 điểm phân biệt
thuộc mặt phẳng thì đường thẳng ấy thuộc mặt phẳng
.Tiên đề 4:Hai mặt phẳng phân biệt có 1 điểm
chung thì có chung 1 đường thẳng đi qua điểm chung ấy
Cách xác định đường thẳng, mặt phẳng :
1/ Một điểm được xác định bởi 2 đường thẳng cắt nhau A a b
2/ Một mặt phẳng được xác định bởi một trong các điều kiện sau:
a/ Ba điểm không thẳng hàng ( ) ( ABC) b/ Một đường thẳng và một điểm ở ngoài đường thẳng ( ) ( , ) a A
c/ Hai đường thẳng cắt nhau ( ) ( , ) a b
Header Page 11 of 16.
Footer Page 11 of 16.