TÓM TĂT KẾ HOẠCH QUẢN LÍ MÔI TRƯỜNG CHO ĐƯỜNG VÀ CẦU VÀO KHU ĐẬP TRUNG SƠN

+ Vấn đề an toàn trong thi công cũng như bảo đảm an toàn cho dân cư trong khu vực, cho các phương tiện qua lại trong khu vực khi thi công công trình cần được đặc biệt quan tâm.. Các đơn

TÓM TẮT KẾ HOẠCH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG CHO ĐƯỜNG

VÀ CẦU VÀO KHU ĐẬP TRUNG SƠN

I Kế hoạch quản lý môi trường cụ thể cho từng đoạn của tuyến đường, thể hiện vào

Trang thông tin môi trường và xã hội của tuyến đường

1) Những vấn đề về điều kiện tự nhiên, môi trường và xã hội

Những nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng đến môi trường của đường vào thủy điện

Trung Sơn được đánh giá qua những vấn đề của điều kiện tự nhiên môi trường xã

hội như sau:

+ Độ ổn định của đất đá ở mái dốc, các rãnh cắt bề mặt đất: Do tuyến đường nằm

trong khu vực vùng núi nên độ dốc sườn dốc lớn Kết quả khảo sát thực địa cho thấy

độ dốc phổ biến i sd = 30% - 80%, cá biệt có một số đoạn có i sd > 100% Do đặc

điểm địa chất khu vực là loại đất sét kết phong hóa mạnh, đá sa thạch, diệp thạch nên

phần bị phòng hóa dễ bị trương nở dẫn tới đất đá ở sườn dốc dễ bị trượt lở, sạt, sụt

+ Tuyến đường thiết kế chủ yếu nằm trên sườn dốc, có đoạn phải vượt đèo, dốc lớn

dẫn tới độ dốc dọc tuyến lớn, khối lượng đào đắp lớn, nên vấn đề ổn định cần phải

được quan tâm một cách thích đáng Có thể sử dụng các biện pháp gia cố trong thiết

kế, thi công tuyến đường để đảm bảo độ ổn định của sườn dốc

+ Vấn đề an toàn trong thi công cũng như bảo đảm an toàn cho dân cư trong khu

vực, cho các phương tiện qua lại trong khu vực khi thi công công trình cần được đặc

biệt quan tâm Các đơn vị thi công phải có các biện pháp nhằm đảm bảo an to àn trong

thi công như: công tác thông báo vị trí công trình, khu vực nguy hiểm, cắt cử người

cảnh gác, đặt hệ thống biển báo hiệu để người dân cũng như phương tiện qua lại trong

khu vực biết được

+ Các vùng cấn đặc biệt quan tâm đến vấn đề an toàn như: khu vực cầu, các đoạn

đường có vách núi cao, vực sâu

Các vấn đề nêu trên đã được thể hiện rõ trong báo cáo ( Bảng 9.1 – Tập 2.1) cũng như

trong Trang thông tin (Tập 1) Tóm tắt lại ta có bảng các vấn đề cần quan tâm sau:

TT Nội dung các vấn đề cần quan tâm

(Nguy cơ tiềm ẩn về môi trường)

lở nhiều về mùa khô Về mùa mưa nền đất sét kết của khu vực ngấm nước khiến khả năng liên kết giữa các hạt sét không còn, khả năng chịu tải và liên kết giảm dần dẫn đến

mất ổn định, nguy cơ sạt lở tăng cao đặc biệt nguy hiểm tại các vị trí có độ dốc địa hình lớn và ít cây lớn che phủ Tại một số nơi khe nước có dòng chảy mạnh chảy qua xảy ra sạt

lở cục bộ như tại vị trí có công trình như cầu, cống

2 Các điểm có nguy cơ xói mòn cao

(nguy cơ tiềm ẩn)

- Vị trí mái dốc nền đào sâu, đắp cao có nguy

cơ xói mòn cao như vị trí: Km 2+947, Km 3+068.83, Km 4+090.00, Km 5+650.00, Km 5+794.00

- Hạ lưu công trình thoát nước nền đường và thoát nước lưu vực được ghi rõ trong Bảng thống kê các vị trí công trình trên tuyến trong Phụ lục (Tập 1.3)

- Khu vực mái dốc đường đầu cầu tại các khu vực như: Cầu Co Lương (đoạn đầu tuyến), Cầu suối Quyên Km 4+680.48, Cầu suối Cải

Km 6+998.829

3 Đường thoát nước, các đoạn đường

vượt qua suối, cầu

- Tại tất cả các vị trí thoát nước qua đường đều được bố trí công trình thoát nước, đảm bảo khẩu độ thoát nước của khu vực Bảng thống kê các vị trí công trình trên tuyến trong Phụ lục (Tập 1.3)

- Trên toàn tuyến bố trí 2 vị trí cầu lớn và 5 cầu trung (vị trí cụ thể xem trong: Bảng thống kê các vị trí công trình trên tuyến trong Phụ lục (Tập 1.3)

- Trên tuyến được bố trí 103 công trình cống với khẩu độ khác nhau nhằm đảm bảo thoát nước mặt đường và lưu vực Bảng thống kê các vị trí công trình trên tuyến trong Phụ lục (Tập 1.3)

4 Các ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp

- Các hoạt động trong quá trình thi công công trình như: vận chuyển vật liệu, tiếng ồn,

bụi , chất thải thi công, các công trình thi công đặc biệt như: nổ phá đá, thi công cầu, cống đều ảnh hưởng đến những hộ dân quanh khu vực và các phương tiện qua lại khu vực thi công công trình

5 Các điểm nóng về an toàn giao thông

(các ngã ba ngã tư, các đoạn cắt

ngang vùng dân cư )

- Khu vực Ngã ba Co Lương (giao với Ql 15A) cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề an toàn giao thông

- Khu vực đoạn đường đầu cầu, đoạn đào sâu, đắp cao cần có các giải pháp đảm bảo

an toàn trong thi công cũng như khai thác

Như khu vực: Cầu Co Lương (đoạn đầu tuyến), Cầu suối Quyên Km 4+680.48, Cầu suối Cải Km 6+998.829

- Khu vực tuyến đường mới giao cắt với tuyến cũ qua khu dân cư, cần phải có biệt pháp đảm bảo an toàn cho các phương tiện, cho người dân khi qua khu vực đó

6 Cơ sở hạ tầng cộng đồng (cấp nước

tưới, điện )

- Sơ sở hạ tầng chung của khu vực nói chung còn nhiều khó khăn Theo điều tra dân cư dọc tuyến và các đơn vị hành chính dọc tuyến đường hiện hầu hết các hộ dân đều chưa được cấp nguồn điện quốc gia chủ yếu

là nguồn điện từ các máy phát điện mini, nguồn nước chủ yếu là nguồn nước suối Cơ

sở hạ tầng cũng như các công trình văn hóa còn thiếu thốn và rất ít

7 Tình hình sử dụng nguồn lực cộng

đồng

- Hầu hết dân cư quanh khu vực tuyến đi qua đều sử dụng nguồn nước từ các suối trong khu vực, tận dụng nước để dung cho sinh hoạt, tưới tiêu và phát điện (mức độ nhỏ chỉ

đủ sinh hoạt thông thường)

- Nguồn nhân lực của cộng đồng đều đi làm

ăn ở các tỉnh thành phố trên cả nước Bởi quanh khu vực rất ít các cơ sở sản xuất có thể thu hút được nguồn nhân lực đó

8 Các vùng phong cảnh đẹp như thác

nước

- Tuyến đi qua khu vực rừng núi, một bên là sông Mã một bên là rừng núi nên sẽ có nhiều đoạn đường có cảnh đẹp tự nhiên rất nên thơ đồng thời cũng có 1 vài vị trí có thác nước khá đẹp nếu tận dụng tốt quanh cảnh tự nhiên

tại khu vực với công trình trên tuyến sẽ tạo nên nhiều cảnh đẹp rất nên thơ

9 Các vùng cấn đặc biệt quan tâm đến

vấn đề an toàn như: khu vực cầu, các

đoạn đường có vách núi cao, vực

sâu

- Khu vực ngã ba giao với QL 15A, các đoạn tuyến cắt qua khu vực dân cư, các khu vực có mái dốc sườn lớn có công trình chống đỡ, khu vực có bố trí công trình thoát nước như cầu, cống, đoạn đường đầu cầu

2) Các biện pháp giảm thiểu

- Các biện pháp giảm thiểu cụ thể cho từng đoạn đường, từng điểm nóng trên tuyến đã

được thể chi tiết trong tập Trang thông tin (Tập 1.1), dưới đây là những biện pháp giảm

thiểu chính đối với từng vấn đề về tự nhiên và xã hội đã nêu trên:

1 - Sạt lở, xói

mòn

- Đảm bảo độ dốc thiết kế theo cấp đất của khu vực tuyến đi qua (như đảm bảo độ dốc thiết kế theo quy phạm trường hợp chiều cao đào đắp lớn bắt buộc phải có kiểm toán ổn định)

- Kè đá, làm công trình chắn đỡ tại các vị trí có nguy cơ xói lở cao như đã được Tư vấn Thiết kế đưa ra trong bản vẽ thi công tuyến đường.Ví dụ như vị trí: Km 2+947, Km 3+068.83, Km 4+090.00, Km 5+650.00, Km 5+794.00

- Tại vị trí công trình thoát nước cần đặc biệt quan tâm đến phần gia cố thượng hạ lưu công trình nhằm đảm bảo chống xói lở khu vực công trình

- Đơn vị Tư vấn thiết kế

- Mái dốc nền đào, nền đắp đảm bảo độ dốc theo quy định, tại vị trí đào cao, đắp sâu phải có công trình gia cố chống xói mòn như: hệ thống rãnh đỉnh, gia cố mái taluy bằng cách trồng cổ, hoặc lát

đá, gia cố bằng đá xây cụ thể đã được Tư vấn đưa ra trong trang thông tin Tập 1.1

- Đơn vị Tư vấn thiết kế

+ Chủ đầu tư và đơn vị thi công phải thông báo tới người dân, địa phương về sự hoạt động của công trình

+ Có chính sách đền bù, tái định cư hợp lý để đảm bảo cuộc sống của người dân sau khi phải di dời đến khu mới

+ Công nhân vào công trường thi công phải được phổ biến những quy định về quan hệ với người dân quanh khu vực thi công Cần tìm hiểu một số phong tục tập quán của người dân để tránh những mâu thuẫn với người dân và làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân

- Đơn vị Tư vấn thiết kế

- Bố trí đầy đủ hệ thống biển báo, vạch sơn, vạch

kẻ làn như đã được thiết kế trong bản vẽ thi công

do công ty Tư vấn công trình Giao Thông 8 đã lập

- Làm đầy đủ các công trình chắn đỡ như: tường chắn, lan can phòng hộ, công trình gia cố chống xói lở như đã được Tư vấn đưa ra trong tập Trang thông tin

- Tại vị trí nút giao với Ql 15A phải bố trí đầy đủ

hệ thổng biển báo hiệu, biển báo thông tin cho các phương tiện tham gia từ 2 chiều biết

- Tại vị trí tuyến đường mới thiết kế giao cắt vói tuyến đường cũ mà cắt ngang qua khu vực dân cư, cần được bố trí hệ thống biển báo, gờ giảm tốc để đảm bảo người dân muốn tham gia giao thông trên tuyến mới được an toàn

- Tư vấn thiết kế cần quan tâm tới độ ổn định của khu vực đường đầu cầu và bố trí lan can phòng hộ

- Đơn vị Tư vấn thiết kế

5 - Cơ sở hạ tầng

khu vực

- Tư vấn thiết kế có biện pháp sử dụng cơ sở hạ tầng phục vụ thi công một cách hợp lý Nếu có sử dụng hệ thống hạ tầng hiện có thì cần có biện pháp thiết kế tăng cường đảm bảo phục vụ tốt quá trình thi công và sự đi lại của người dân như: nâng cấp đường công vụ, thoát nước khu vực tốt

- Đơn vị Tư vấn thiết kế

II Quản lý các hoạt động trong thi công

- Tất cả các chương trình quản lý, các biện pháp giảm thiểu nhằm đảm bảo an toàn và

tránh ô nhiễm môi trường trong hoạt động thi công công trình đã được Tư vấn đưa vào

trong báo cáo (Tập 2.1) và trong Trang thông tin (Tập 1.1) Dưới đây là một số vấn đề

chính cần được quan tâm:

TT Các giai đoạn trong

thi công công trình

Kế hoạch quản lý môi trường (Các biện

pháp giảm thiểu)

Đợn vị thực hiện

1 Giai đoạn chuẩn bị

công trường thi công

- Tiếp nhận hồ sơ bản vẽ thi công, kiểm tra, xem xét các vấn đề còn khúc mắc, đề xuất các biện pháp khắc phục hồ sơ sao cho đúng yêu cầu

- Tiến hành nâng cấp, làm lại đường công cụ như: san gạt, lu lèn tăng độ chặt để phục

vụ thi công

- Bãi tập kết vật liệu phải được lu lèn đảm bảo độ chặt yêu cầu và có biện pháp chống mưa gây rửa trôi vật liệu như: quây thành khu, có bố trí mái che tùy thuộc vào từng loại vật liệu tập kết

- Khu vực công trường phải được thông báo

rõ ràng, đặt hệ thống biển báo, biển chỉ dẫn cho người dân và các phương tiện tham gia giao thông biết

- Thông báo với chính quyền địa phương về thời gian và địa điểm thi công

- Tư vấn giám sát thi công

- Đơn vị thi công

- Xe, máy móc vận chuyển vật liệu phải đảm bảo tiêu chuẩn về độ ồn, rung và lượng khí thải vào môi trường

- Vật liệu được vận chuyển vào công trường như đất, đá, cát phải được che phủ bằng bạt kín tránh vật liệu bị rơi vãi, xe vận chuyển trước khi vào công trường phải được rửa sạch

- Đơn vị thi công phải cắt cử người giám sát khu vực xung quanh công trường, bố trí hành lang an toàn khi thi công như: lập rào chắn đất đá, đặt biển báo hiệu, cắt cử người bảo vệ

- Ngăn ngừa giảm thiểu xói mòn: Việc bóc

lớp phủ tại nền đường vùng đào cần tuân

2 Giai đoạn thi công

công trình

theo tuần tự để tránh 1 khoảng lộ lớn, chú ý đến việc thoát nước mặt trong thi công bằng cách tạo các hưởng thoát nước mặt

+, Lớp đất hữu cơ bị bóc dỡ để thi công nền không thải xuống dòng chảy mà sẽ được lưu giữ, tránh xói do mưa, để dùng cho các hoạt động gia cố sau này

+, Khu lưu giữ vật liệu xây dựng có thể tích lớn hơn 20m3 sẽ được phủ giấy dầu hoặc vật liệu khác trong suốt thời gian có mưa

+, Không lưu giữ tạm thời bùn, đất nạo vét trong thung lũng sông Mã, đặc biệt vào thời

kỳ có mưa

+, Tại các điểm khai thác đất sẽ có biện pháp hướng dòng chảy tràn qua vùng đất bóc lộ vào vùng trũng nơi không phải là khu canh tác Các vùng đất bị bóc lộ sẽ được tái phủ thực vật trong vòng 15 ngày sau khi hoàn tất công việc và đảm bảo rằng thảm thực vật sẽ được phát triển như trước đây, hoặc tối thiểu được phủ kín bề mặt

- Giảm thiểu bồi lắng: Dòng nước chảy tràn

chứa chất lắng tập trung vào các rãnh dọc tạm thời bên cạnh vùng đất thi công dẫn về vùng đất có phủ cỏ hoặc vào các bồn lắng tạm (nếu có) Vị trí thảm cỏ xa nguồn nước

ít nhất 20 m Các bồn lắng tạm thời (nếu có)

có thể bố trí tại các vùng trũng giữa đường hoặc dọc theo đường Bùn lắng tại đây sẽ được cải tạo và trồng cây theo thiết kế

- Giảm thiểu tác động tới chế độ thủy văn:

Tuyến của dự án cắt qua hàng loạt các dòng chảy (chủ yếu là các khe tụ thủy) Các biện pháp đề xuất nhằm giảm thiểu tác động gây gián đoạn dòng chảy và làm giảm khả năng thoát nước lũ của sông Mã Sau khi được chấp nhận của WB, các biện pháp này sẽ được Chủ dự án xây dựng thành các Tiêu chuẩn kỹ thuật trong thi công và chuyển hóa thành các điều khoản thầu

+, Vị trí lưu giữ vật liệu thi công và vật liệu thải phải cách nguồn nước một khoảng đủ an

- Tư vấn giám sát thi công

- Đơn vị thi công

- Chủ đầu tư

toàn ít nhất 60 m (các vị trí này đã được công ty TVXD giao thông 8 thống nhất với địa phương, chi tiết xem trong phụ lục) +, Thu gom toàn bộ đất đào khi thi công cống, cầu và bùn thải khi thi công cọc ra khỏi phạm vi công trường và thung lũng sông, đưa về nơi chôn lấp theo hướng dẫn của TVGSTC sau khi đã đạt được thỏa thuận

về vị trí đổ thải với địa phương

- Kế hoạch quản lý môi trường khu vực bãi thải và mỏ vật liệu: Vị trí cụ thể xem trong

phụ lục

+, Hầu hết các vị trí bãi thải vật liệu đều nằm ở gần bờ sông, khi có mưa lũ về với mức nước dâng có thể làm ngập các vị trí đổ thải, gây ô nhiễm nguồn nước và cuốn trôi chất thải về hạ lưu Do đó, cần kiểm tra lại cốt cao độ vị trí bãi thải với mực nước lũ hàng năm mà có biện pháp xử lý kịp thời như: di chuyển đến vị trí khác, nâng cao độ lên cao hơn, làm các công trình gia cố khu vực đó như: kè đá, xây dựng tường bao quanh khu vực đảm bảo mưa lũ không gây xói lở… Sau khi xây dựng công trình xong, cần phải hoàn trả lại mặt bằng tại các vị trí bãi thải như: trả lại màu xanh, phủ lớp đất hữu cơ…

+, Các vị trí mỏ vật liệu như: mỏ cát, mỏ đá,

mỏ đất, trạm trộn bê tông đều nằm chủ yếu bên phải tuyến và nằm khá gần tuyến đường thiết kế Làm nảy sinh các vấn đề an toàn trong khai thác vật liệu và có thể ảnh hưởng đến dân cư trong khu vực Do đó, cần có các biện pháp đảm bảo an toàn trong khai thác vật liệu cũng như an toàn cho các phương tiện tham gia giao thông, thi công công trình như: thực hiện đúng các quy trình quy phạm khai thác vật liệu hiện hành, bố trí hành lang

an toàn trong thi công, thông báo tới người dân vị trí bãi thải cũng như công trường thi công Sử dụng các thiết bị khai thác đạt tiêu chuẩn về tiếng ồn, độ rung và bụi nhằm tránh ảnh hưởng nhiều đến môi trường trong

khu vực

- Một số vấn đề bảo vệ môi trường và an toàn trong thi công nổ phá: Khi thiết kế nổ

mìn gần các công trình thiết kế thì trong thiết

kế thi công phải đề ra các biện pháp bảo đảm

an toàn và bảo vệ môi trường xung quanh khu vực Phải áp dụng các biện pháp an toàn

có hiệu quả và cũng như ảnh hưởng ít nhất đến môi trường khu vực dưới đây:

+ Phải có hồ sơ thiết kế nổ phá cho từng vị trí nổ phá

+ Phải có sơ đồ bãi mìn cho mỗi lần nổ phá (Hồ sơ phải được lưu trữ trong quá trình thi công)

+ Thiết kế xử lý an toàn nổ phá cho các trường hợp sau: trường hợp mìn không nổ,

+ Khu vực nổ phá phải cách xa khu vực dân

cư theo quy định + Hướng nổ phải quay vào khu vực vách núi hoặc nơi không có dân cư và cách xa đường giao thông

+ Phải thông báo giờ nổ, báo hiệu, đặt biển báo cũng như tổ chức cảnh giới cho khu vực

nổ phá cho người dân cũng như các phương tiện qua khu vực biết

+ Báo trước cho cơ quan địa phương và nhân dân trước khi nổ và giải thích tín hiệu

+ Trước khi nổ phải phải tiến hành nổ báo trước ít nhất 15 phút, yêu cầu tiếng nổ phải lớn và vọng xa

+ Di tản người và súc vật ra khỏi khu vực nổ phá Phải lập biên bản hoàn thành công tác chuẩn bị nổ an toàn

+ Sau khi nổ phá phải kiểm tra an toàn xong

mới cho xe máy, công nhân vào làm việc hoặc mới đưa mọi hoạt động trở lại bình thường

Chú ý: Công tác nổ mìn phải đảm bảo các

yêu cầu sau:

+ Làm tơi đất đá, đất đá phải được sắp xếp đúng nơi quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bốc xúc vận chuyển

+ Các hố đào sau khi nổ mìn phải có mặt cắt giống như mặt cắt của thiết kế trong phạm vi sai lệch cho phép ít phải sửa sang lại

+ Các mái dốc ít bị phá hoại + Độ nứt nẻ phát triển ra ngoài phạm vi đường biên phải nhỏ nhất

- Giảm thiểu tác động tới môi trường không khí:

a Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm khí thải

+, Tất cả các xe vận tải và các thiết bị thi công cơ giới đưa vào sử dụng đạt tiêu chuẩn quy định của Cục Đăng kiểm về mức độ an toàn kỹ thuật và an toàn môi trường

+, Tiến hành kiểm tra thường xuyên, bảo dưỡng định kỳ các phương tiện giao thông, máy móc, thiết bị xây dựng hoạt động trên công trường

+, Điều tiết số lượng xe phù hợp với thời gian và tiến độ công việc để tránh làm gia tăng mật độ xe hoạt động trên công trường

+, Biện pháp giảm thiểu đơn giản, dễ thực hiện, có tính khả thi cao, do được kiểm định trước khi vận hành và điều tiết phù hợp nên khối lượng các chất khí thải từ phương tiện giao thông, máy móc đạt tiêu chuẩn cho phép thải ra môi trường

b Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi

+, Thực hiện phủ bạt xe, chở đúng khối lượng tránh rơi vãi trong quá trình vận chuyển nguyên vật liệu

+, Áp dụng biện pháp tưới nước 1lần/ngày trong quá trình san ủi mặt bằng, quá trình vận chuyển nguyên vật liệu Tùy thuộc vào điều kiện thời tiết (đặc biệt vào những thời điểm có nắng to và gió vào mùa khô) và mật

độ hoạt động của phương tiện cơ giới có thể phải tăng cường phun ẩm thường xuyên mặt đường và mặt bằng công trường gần khu vực lán trại công nhân, khu dân cư