Lịch sử : Sau khi Cụ Hồ đọc tuyên ngôn Độc Lập, khoảng năm 1950, cứ đến mùng 2 tháng 9, người Mông quanh thị trấn Mộc Châu rủ nhau xuống thị trấn Mộc Châu xem cờ đỏ sao vàng, thổi khèn m
Trang 1ĐỀ BÀI: XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU, QUẢNG BÁ TẾT ĐỘC LẬP MỘC CHÂU
Trang 2MỤC LỤC
Chương 1 :Tết Độc Lập trên cao nguyên Mộc Châu
1.1 Giới thiệu về Tết Độc Lập……… 2
1.2 Tết Độc Lập, phiên chợ tình khổng lồ……….……… 3
1.3 Ưu thế đặc trưng của Tết Độc Lập……… ……… 4
1.4 Trải nghiệm : Mộc Châu mùa thu này……….……… 6
Chương 2 : Xây dựng quảng bá về Tế Độc Lập 2.1 Tết Độc Lập nên có trong hành trình của bạn………… ……… 10
2.2 Logo, slogan và ý nghĩa ……… ……… 10
2.3 Định hướng, xúc tiến quảng bá và phát triển bền vững Tết Độc Lập trong tương lai……… 13
2.4 Tour du lịch Mộc Châu……….……… 16
CHƯƠNG I : TẾT ĐỘC LẬP TRÊN CAO NGUYÊN MỘC CHÂU
1.1 Giới thiệu về tết Độc Lập.
Trang 3Chủ nhân lễ hội : Người Mông
Ý nghĩa : Người Mông chào mừng quốc khánh theo cách riêng của họ Thời gian diễn ra : Từ 31/8 đến ngày 2/9 Hội chính vào ngày 2/9
Địa điểm diễn ra : Thị trấn Mộc Châu
Thành phần tham dự : + Người Mông + Du khách
+ Các dân tộc anh em khác trên đất nước Việt Nam Lịch sử : Sau khi Cụ Hồ đọc tuyên ngôn Độc Lập, khoảng năm 1950, cứ đến mùng 2 tháng 9, người Mông quanh thị trấn Mộc Châu rủ nhau xuống thị trấn Mộc Châu xem cờ đỏ sao vàng, thổi khèn múa hát giao duyên họp chợ tình
và lâu dần thành lệ Hàng năm cứ đến ngày này, thậm chí là từ 31/8 người Mông
ở khắp các tỉnh miền núi phía Bắc, kéo dài đến tận cả Thanh Hóa, Nghệ An, đều kéo về thị trấn Mộc Châu đi chợ tình và chơi tết Độc Lập
* Ý nghĩa của tết Độc Lập.
Tết Độc lập của người H’Mông diễn ra từ ngày 31/8 đến ngày 2/9 hàng năm Người H’Mông từ khắp mọi nơi đổ về Mộc Châu để tham dự ngày Tết Độc lập, một ngày hội để thể hiện tấm lòng “Người Mèo ơn Đảng” nhớ ơn Đảng, Bác Hồ đã cho người H’Mông cuộc sống ấm no, tươi vui Họ cho rằng có Bác Hồ lãnh đạo dân tộc, đứng lên giành chính quyền, độc lập được mang lại
Từ khi đồng bào dân tộc Mông nghe theo Đảng, Chính phủ bỏ cuộc sống du canh, du cư phá rừng làm nương rẫy hạ sơn lập bản sống định cư, cuộc sống của đồng bào đã được ấm no, hạnh phúc, không còn đói khổ như ngày xưa Đồng bào Mông cũng như đồng bào các dân tộc khác đã lấy ngày mùng 2-9 hàng năm làm ngày Tết cho mình Đây không phải là Tết chuyển năm, chuyển mùa mà là tết của những con người được tự do
1.2 Tết Độc Lập - Phiên chợ tình khổng lồ.
Người Mông ở Mộc Châu một năm ăn hai cái tết, cái tết truyền thống vào tháng 11 âm lịch, và Tết Độc Lập vào ngày mùng 2 tháng 9
Trang 4Theo các cụ già người Mông ở bản Lóng Luôn, thì khoảng cuối những năm
50 của thế kỉ trước, vào ngày mùng 1 tháng 9, thị trấn Mộc Châu treo nhiều cờ
đỏ để mừng quốc khánh, thanh niên ở núi xuống chơi thị trấn, xem cờ thổi khèn, múa hát với nhau, nhận nhau là anh em, rủ nhau đi tâm tình thâu đêm Đến sáng thì chia tay, hẹn ngày này năm sau gặp lại Qua nhiều năm, người Mông về chơi thị trấn ngày một đông, và những người đi hội gọi đó là ngày Tết Độc lập và tên
“ Tết Độc Lập ” bắt đầu từ đó
Tết Độc Lập là dịp cho trai gái, già trẻ người Mông cùng tụ họp về đây, gặp gỡ bạn bè, hàn huyên tâm sự với những người anh em lâu ngày không gặp bên bát thắng cố, chén rượu ngô Bỏ qua sự vất vả nhọc nhằn của cuộc sống, mọi người về đây chỉ có tiếng cười hồn nhiên, giòn tan, những bàn tay nắm chặt, chứ không có giọt nước mắt khổ đau nào
Từ khi có chợ tình, có rất nhiều thế hệ thanh niên gặp nhau ở đây, nên vợ nên chồng Cũng có những mối tình không dẫn đến hôn nhân nhưng vẫn giữ mối quan hệ bạn bè, họ gặp lại nhau trong đêm tết, thăm hỏi động viên nhau trên bước đường đời, rồi sớm mai lại về nhà mình Không ai hỏi vợ mình, chồng mình đi đâu, làm gì tối hôm trước
Thanh niên nam nữ người Mông xuống chợ chơi, chủ yếu để tìm bạn tình Chàng trai Mông xuống chợ luôn mang theo cây khèn, vào chợ thì thổi khèn để nói nên tấm lòng của mình, nói thay lời yêu thương Các cô gái xuống chợ thì mang theo quả pao, và muốn biết các cô gái có khéo léo, đảm đang hay không thì xem những quả pao các cô làm ra có đẹp có vừa nắm tay hay không là biết Tiếng khèn quả pao đã se lên biết bao đôi lứa trong một mùa tết độc lập, hứa hẹn hạnh phúc đang về trong mùa hoa ban tới
Người Mông có câu : “ Tan chợ không say không phải là người tốt”, nhưng trong Tết Độc Lập, không có ai say rượu, đó là vì người Mông quan niệm rằng, tết Độc Lập là Tết Cờ Đỏ Sao Vàng, ngồi dưới cờ như ngồi dưới bàn thờ nhà mình dán giấy đỏ Không bảo nhưng ai cũng biết là phải tuyệt đối không được làm gì xấu dễ mất bạn
Trang 5Người Mông thường xuống chợ thành nhóm, có thể là họ hàng bạn bè cùng bản, và bắt gặp nhiều nhất thường là một gia đinh từ già đến trẻ cùng đi Với họ
đi chơi tết không chỉ để mua sắm mà chủ yếu là vui chơi hẹn ước, tìm bạn, tìm người yêu
Ngày nay, cứ ngày 31 tháng 8 hàng năm người Mông ở khắp các bản làng miền núi phía bắc, trải dài đến tận Thanh Hóa, Nghệ An cùng vạch núi vén mây
về với chợ tình Người Mông bên nước bạn Lào, và các dân tộc anh em khác trên đất nước Việt Nam, và những du khách yêu mến vùng đất này cũng về thị trấn Mộc Châu chơi Tết Độc Lập
Trên con đường dọc thị trấn Mộc Châu là ngập tràn những bộ váy áo xúng xính của những thiếu nữ miền sơn cước, đa sắc màu kiểu dáng, hòa lẫn vào nhau khiến Mộc Châu trở thành một rừng hoa di động Người Mông là vậy, dù quanh năm vất vả lam lũ thì đi chơi Tết Độc Lập, ai cũng chọn cho mình bộ quần áo đẹp nhất, mới nhất, rực rỡ nhất
Trong lễ hội ngày nay còn có rất nhiều hoạt động vui chơi như hội trại văn hóa, tổ chức các trò chơi như bắn nỏ, đẩy gậy, tung còn, ném pao, thi giã bánh giày,đánh tu lu, kéo co, rồng ấp trứng, nhảy tha kền, xòe thái, xòa Dao, hấp dẫn những người đi hội và khách đến hội
1.3 Ưu thế đặc trưng của tết Độc Lập
1.3.1 Tết Độc Lập vừa là Quốc khánh vừa là chợ tình.
Diễn ra vào ngày mùng 2 tháng 9, trên khắp đất nước Việt Nam chỉ có
người Mông mới đặt tên cho ngày Quốc Khánh, gọi Quốc Khánh là tết Độc
Lập Và cách mừng Quốc Khánh của người Mông cũng khác người, họp chợ.
Chợ không bán không mua, chợ là nơi giao duyên tâm tình của trai gái, tìm bạn hàn huyên chuyện cũ của người già
Do đó, quốc khánh của người Mông, vừa là tết Độc Lập, vừa là chợ tình
1.3.2 Chợ tình giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa của người Mông.
Nếu chợ tình Khâu Vai hay chợ tình SAPA đã bị chợ hóa, thì chợ tình ở Mộc Châu vẫn giữ được nguyên được nét văn hóa đặc sắc, giữu đúng được cái
Trang 6chất của một chợ tình đúng nghĩa Chị Nguyễn Kim Oanh, một người dân đã sống hơn 30 năm ở khu vực trung tâm chợ tình Mộc Châu, nói : “ Từ hồi còn bé
tí tẹo, tôi đã thấy người Mông họp chợ tình ở đây Khi tôi lớn lên, vẫn thấy khu chợ tình nguyên như vậy”
1.3.3 Vườn địa đàng của những cặp tình nhân.
Đến với lễ hội này là du khách đã lạc vào thiên đường của những người đang yêu Có người đến đây để tìm lại mối tình dang dở, cũng có người đế đây
để gập người xưa hàn huyên chuyện cũ Với thanh niên nam nữ, đây là dịp để tìm bạn, tìm người yêu, và cướp vợ nữa
Có câu hát rằng, “chợ tình có kẻ về không, chưa tìm được bạn, chưa trông thấy người, có kẻ lại gập kết đôi, có người đi quá, nửa đời còn đi”, chính là nói
về phiên chợ tình độc đáo của người Mông
1.3.4 Lễ hội không có người say rượu.
Người Mông có câu : “ Tan chợ không say không phải là người tốt”, ý nói không say là không thật lòng với bạn, hoặc không có bạn Nhưng trong tết Độc Lập, không có ai say rượu, đó là vì người Mông quan niệm rằng, tết Độc Lập là tết Cờ Đỏ Sao Vàng, ngồi dưới cờ như ngồi dưới bàn thờ nhà mình dán giấy đỏ Không bảo nhưng ai cũng biết là phải tuyệt đối không được làm gì xấu dễ mất bạn
1.3.5 Phiên chợ tình kéo dài nhất Việt Nam.
Kéo dài từ 31/8 đến 2/9 Đây là phiên chợ tình kéo dài ngày nhất Việt Nam
1.3.6 Lễ hội duy nhất Việt Nam dùng cờ hội là cờ Tổ Quốc.
Biểu trưng của lễ hội là cờ đỏ sao vàng Khác với mọi lễ hội khác, cờ đỏ sao vàng được đặt bên cạnh cờ hội
1.3.7 Lễ hội của thiên thời địa lợi nhân hòa.
Đường đến lễ hội là con đường vào thị trấn khá dễ đi Lễ hội đầu thu với không khí mát mẻ, se lạnh về chiều tối, khiến con người ngủ ngon hơn Cảnh
Trang 7quan xung quanh thơ mộng, xinh đẹp, con người hồn hậu, mến khách, chưa nhìn khách với con mắt tư lợi
1.4 Trải nghiệm
Mộc Châu mùa thu này
Đêm đầu thu trên cao nguyên Mộc Châu ngọt ngào Trăng thượng tuần như một nét môi cười của cô gái Mông thả lên trời mời gọi bạn tình trong đêm tìm bạn Cả bản Hum Nhia thuộc xã Bắc Yên, tỉnh Sơn La dường như không ai ngủ Những người đàn ông thay vào chiếc đài của mình đôi pin mới thật tốt, chỉnh lại tiếng khèn cho hay Những người phụ nữ chong đèn gắng thêu cho xong đường viền hoa cải trên gấu váy của bộ trang phục đẹp nhất được làm trong suốt một năm qua để ngày hôm sau kịp đi hội Có cảm giác như đêm nay, tất cả các bản làng của người Mông vùng cao Tây Bắc đều không ngủ Tất cả đều chờ đợi !
Cụ Sùng Chìa Lóng người già nhất bản tợp hết chén rượu ngô rồi nhìn xoáy vào mặt khách: “ Con cán bộ uống đi chứ người Mông ta có câu, tan chợ không say không phải là người tốt đâu, không thật lòng với bạn đâu Năm nay con cán bộ người Kinh không ăn Tết độc lập ở dưới xuôi mà lên đây với bố là quý hóa lắm” Và rồi vẫn bằng cái giọng biêng biêng ấy, câu chuyện về ngày Tết độc lập của người Mông được mở ra Chuyện rằng, vào cuối những năm 40 của thế kỷ trước, có một đôi trai gái yêu thương nhau tha thiết mà không lấy được nhau Họ chỉ biết gửi nỗi nhờ niềm thương vào tiếng khèn môi trong những đêm
lẻ bạn Mãi cho tới ngày cụ Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập, cả thị trấn Mộc Châu treo cờ đỏ sao vàng thì thanh niên Mông ở khắp các bản trên núi cao, dưới thung sâu đều đổ về Mộc Châu để xem cờ và múa hát, tâm tình thâu đêm rồi hẹn nhau ngày này sang năm lại gặp Đôi trai gái kia cũng nhờ thế mà gặp được nhau Năm sau, rồi nhiều năm sau nữa người Mông vẫn nhớ hẹn mà tụ hội về đây Rồi không rõ từ đâu, người ta gọi ngày này là Tết độc lập, hay Tết cờ đỏ sao vàng Không có ngày độc lập năm ấy thì người Mông ta không có ngày được ngẩng
Trang 8đầu lên mà nhìn trời xanh, núi cao đâu Thế nên phải rủ nhau đi hội để tỏ cái lòng người Mông ơn Đảng
Chia cho tôi nửa trái bắp ngô vàng suộm, anh thanh niên Vàng A Giàng quả quyết cam đoan rằng, Tết độc lập năm nay sẽ đông vui hơn những năm trước vì tỉnh Sơn La đã có chủ trương tổ chức cho ngày này trở thành ngày hội văn hóa cho đồng bào Mông của tỉnh.Tết độc lập của người Mông đã có sức lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng người Mông của cả nước Rồi cả người Mông đang định cư ở nước ngoài và ở nước bạn Lào, Thái Lan cũng về đây tụ hội Các dân tộc anh em khác ở các bản lân cận như Kinh, Dao, Thái, Mường, Khơ
Mú nhất loạt kéo về vui Tết với người Mông Người già đến hội là để gặp lại an hem bạn bè nơi xa lâu ngày không có dịp gặp lại, trẻ em thì chủ yếu là đi vui chơi, ngắm phố phường và được ăn kem que thỏa thích Riêng đối với đám thanh niên đến tuổi trưởng thành thì đến đây để tìm người chồng, tìm vợ
Không cần phải chờ đợi lâu để kiểm chứng lời của Vàng A Giàng nói vì ngay hôm sau, rạng sáng ngày 1 - 9, chúng tôi đã được chìm giữa một khoảng không gian tràn màu sắc Đoạn đường quốc lộ 6 dài khoảng năm km chạy qua thị trấn Mộc Châu dường như hẹp lại bởi người đến hội từ những nơi xa căng lều nằm ngủ rất đông dọc đường Lúc trời hửng nắng, những con đường chạy men theo sườn núi về từng xóm bản sớm nay đã kịp khoác lên mình một chiếc
áo mới Trai gái đi từng đoàn, nườm nượp trên các nẻo đường, trên các sườn núi hoang sơ mà tìm nhau trong sắc thổ cẩm còn thổn thức thơm mùi sợi lanh Những cô gái Mông dòng Mông Đơ ( trắng ), Mông Đu ( đen ), Mông Si ( đỏ ), Mông Lềnh ( hoa ), Mông Súa ( Mông Mán ) cùng các thanh nữ của các dân tộc Dao, Thái, Mường, Khơ Mú mặc những chiếc váy dệt có hình hoa cải, hoa hồi tung tênh theo nhịp bước, ô xòe làm duyên Không rõ do khí hậu cao nguyên hanh hao lạnh hay trang điểm mà má ai cũng hồng ửng như trái đào tháng bảy Trai bản dắt trong người chiếc khèn, chiếc sáo hay chiếc đàn môi vốn là niềm tự hào của người đàn ông, đầu buộc chiếc khăn ngũ sắc phóng xe máy bạt gió từ trên dốc cao xuống hội khoe tài Mỗi dân tộc một sắc phục, một loại hoa văn
Trang 9trang trí khu biệt nhưng đằm sâu trong đó không chỉ là đôi tay khéo léo dệt nên sắc thổ cẩm nồng nàn của những người phụ nữ miền sơn cước mà còn thể hiện một tình yêu đất trời, yêu thiên nhiên, xứ sở của người dân vùng cao Và hơn cả, sắc thổ cẩm tươi mới còn chứa đựng cả một quá trình lịch sử đã tạo nên những giá trị văn hóa truyền thống trong sự phát triển của mỗi tộc người
Hội mở ngay tại sân vận động trung tâm huyện với nhiều trò chơi độc đáo Huyên náo nhất có lẽ là đám chơi chọi cù, đánh yến, đánh tu lu, đẩy gậy và hội thi thổi khèn Cặp vợ chồng nhà Vừ Láo Lở và Sùng Thị Dế ở mãi tận Chiềng Tương, Yên Châu mà tôi có dịp hỏi chuyện lúc cùng ngồi ăn ở quán phở thảo lảo dẫn tôi len qua đám đông Chả là hôm nay Vừ Láo Lở tham gia thi thổi khèn
mà Giữa vòng tròn rộng được đan bằng hàng trăm người, năm anh chàng buộc khăn ngũ sắc thành vòng trên đầu, nhún nhẩy đọ khèn Phía ngoài, chị vợ cũng xòe ô mà tung tênh theo tiếng nhạc Rồi thì tất cả tiếng khèn đan vào nhau, khán giả đứng ngoài gióng lên tiếng hát, đại ý lời hát rằng “ Tiếng hát ta bay theo gió cao Tiếng hát của tình yêu trai gái, Tiếng hát của tình yêu đất nước , núi sông Này anh em ơi, ta về đây tụ hội “ Tất cả cùng hát, cùng nhảy theo điệu khèn, mang lời nhắn gửi cho trai gái thêm yêu thêm quí nhau, cho mọi người thêm gắn
bó, đoàn kết Những bàn tay tìm đến bàn tay, những ánh mắt gửi trao ánh mắt, những nụ cười mời gọi những nụ cười… dù là bạn quen hay khách lạ cũng sẽ trở nên gần gũi, thân thiện hơn trong vòng múa vui Tiếng nhạc dập dìu theo bước chân thiếu nữ, theo điệu khèn của chàng trai gợi lên một không gian đẫm vị núi rừng và tràn ngập vẻ thanh tân Phải chăng mùa thu là mùa thương, giục trai gái ưng cái bụng nhau mà nên chồng nên vợ Để cùng nhau nối gót lên nương, bám
áo xuống chợ, để tiếng đàn môi có bạn đêm sương
Tết Độc lập năm nay, ước tính có trên năm vạn người Mông dự hội Đa phần đều đi bằng xe máy nên vớ bở nhất là mấy khu vực dành để gửi xe Kế đến
là dãy hàng phở nằm dọc theo đường cái và những anh chàng người Kinh bán kem dạo dọc đường Cộng đồng người Mông còn nhiều khó khăn nhưng đã đi chơi Tết Độc lập thì không tiếc tiền mua sắm Mua cho mình và mua làm quà
Trang 10cho bạn bè, người thân ở nhà nữa “Phải ăn uống thỏa thuê để còn có sức mà đi chơi, mà gặp bạn chứ.” Anh Giàng Thìn Lèn, bản Phien Cài , xã Lóng Sập hỉ hả nói với tôi thế Rồi anh bật cho nghe một đoạn ghi âm có giọng hát rất cao của một cô gái nào đó mà anh đã ghi âm vào chiếc điện thoại Nokia mới cứng trong đêm tâm tình hôm trước, anh bảo: “ Bạn đấy Mình ghi âm lại để về nghe cho đỡ nhớ Tết cờ đỏ sao vàng sang năm, mình sẽ rủ mấy anh em bạn lên đây bắt cô ấy
về làm vợ mình thôi.”
Đã thành lệ, nếu là ngày chợ hoặc ngày Tết thì không thể thiếu chảo thắng cố bốc hơi nghi ngút được múc bằng chiếc muôi gỗ xinh xắn Người vùng cao sống khu biệt trong các bản làng cheo leo trên triền núi nên tính cộng đồng rất cao Khác với người vùng xuôi phân định rạch ròi phần nạc, phần mỡ, phần xương con lợn để tính giá tiền thì phép tính của người vùng cao là 50 nghìn đồng một cân dù mua mỡ, thịt, xương hay lòng của con lợn Tất tật cho chung vào chảo thắng cố để miếng ngon được chia đều cho tất cả Thìa thắng cố ngầy ngậy béo và chén rượu ngô ngà đục đủ sức vật đổ những người đàn ông to khỏe nhất Người vùng cao chân thành, thô mộc uống rượu như uống nước nguồn chảy ra từ núi đá, uống để thể hiện sự hiếu khách và tạo nên sợi dây ngầm kết nối mọi người lại gần nhau hơn Nhưng vào ngày Tết độc lập, người ta uống rượu rất chừng mực, cốt là để giao hảo nhưng vẫn phải giữ cho cái đầu tỉnh táo
để không làm điều đáng xấu hổ mà mất bạn
Ngày mùng 2 tháng 9, cả thị trấn Mộc Châu lại trở về với vẻ yên tĩnh vốn
có của nó Người về chơi tết đã đi cả Họ đi từ lúc trời rạng sáng làm tôi cứ tiếc ngẩn người vì chưa kịp tạm biệt những người bạn mới quen Nhưng nhớ mãi
điều họ nói: Đừng làm gì đáng xấu hổ mà mất bạn” ./ Nguồn
http://dulichmocchau.net/news/le-hoi-truyen-thong/MOC-CHAU-MUA-THU-NAY-89/
CHƯƠNG II :
XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH QUẢNG BÁ VỀ TẾT ĐỘC LẬP