Ứng dụng 34 35 36 2 Hoocmôn thực vật Khái niệm Hoocmôn kích thích Hoocmôn sinh trưởng Tương quan hoocmôn thực vật Ứng dụng trong điều hòa sinh trưởng của cây 35 36 3 Phát triển ở thực vậ
Trang 1Câu 4: Đề xuất các chủ đề dạy học trong chương 3: Sinh trưởng và phát triển Xây dựng chủ đề: Sinh trưởng ở Thực vật.
DỰ KIẾN CÁC CHỦ ĐỀ DẠY HỌC CHƯƠNG 3: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Bài theo SGK
1 Sinh trưởng ở thực
vật
Khái niệm sinh trưởng
Các loại sinh trưởng ở thực vật
Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng
Ứng dụng
34
35 36
2 Hoocmôn thực vật Khái niệm
Hoocmôn kích thích Hoocmôn sinh trưởng Tương quan hoocmôn thực vật Ứng dụng trong điều hòa sinh trưởng của cây
35 36
3 Phát triển ở thực
vật
Khái niệm phát triển
Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển
Ứng dụng
36
4 Ứng dụng sinh
trưởng và phát
triển
Ứng dụng trong nông nghiệp Ứng dụng trong công nghiệp
36
5 Sinh trưởng và
phát triển ở động
vật
Khái niệm
Phân loại
Các nhân tố ảnh hưởng
Ứng dụng trong đời sống
37 38 39 40
6 Các nhân tố ảnh
hưởng đến sinh
trưởng và phát
triển ở động vật
Nhân tố bên trong Nhân tố bên ngoài Ứng dụng trong chăn nuôi và chăm sóc sức khỏe
37 38 40
XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ: SINH TRƯỞNG Ở THỰC VẬT
I. Mô tả chủ đề
1. Các bài liên quan
Trang 2-Bài 34: Sinh trưởng ở thực vật
-Bài 35: Hoocmôn thực vật
-Bài 36: Phát triển ở thực vật có hoa
2. Mạch kiến thức
I. Khái niệm sinh trưởng ở thực vật
II. Các loại sinh trưởng ở thực vật
1. Mô phân sinh
2. Sinh trưởng sơ cấp
3. Sinh trưởng thứ cấp
III. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở thực vật
1. Các nhân tố bên trong
Sinh trưởng của thực vật phụ thuộc vào các yếu tố bên trong : đặc điểm di truyền của loài, các hoocmon sinh trưởng
Các hoocmôn sinh trưởng ở thực vật
Khái niệm Hoocmôn thực vật
Phân loại hoocmôn thực vật: Hoocmôn kích thích
Hoocmôn ức chế
Tương quan hoocmôn thực vật
2. Các nhân tố bên ngoài
Nhiệt độ
Hàm lượng nước
Ánh sáng
Oxi
Dinh dưỡng khoáng
IV. Ứng dụng chất điều hoà sinh trưởng trong sản xuất nông nghiệp
3. Thời lượng: 2 tiết
II. Mục tiêu
Sau khi học xong chủ đề này, học sinh phải:
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng
cao
Năng lực hình thành
Nêu được khái
niệm sinh trưởng
ở thực vật
Nêu được các
nhân tố ảnh
hưởng đến sinh
trưởng ở thực
vật
Nêu được khái
niệm hoocmôn
thực vật
Phân biệt được sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
Trình bày được
sự ảnh hưởng của các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở thực vật
Giải thích được vì sao cây to ra và cao lên
Điều tiết được sinh trưởng của cây trồng bằng
hoocmôn theo ý muốn
Giải quyết vấn đề Giao tiếp Hợp tác Quan sát
III. Hệ thống câu hỏi đánh giá:
Câu 1: Sinh trưởng ở thực vật là gì?
Trang 3Câu 2: Phân biệt sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp ở thực vật và động
vật?
Tiêu chí ST sơ cấp ST thứ
cấp
Cơ quan thực hiện
Mô phân sinh đỉnh
Mô phân sinh bên
Bộ phận sinh trưởng
Thân, rễ Thân, rễ
Chiều sinh trưởng
Thẳng đứng
Ngang
Câu 3: Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở thực vật?
Câu 4: Hoocmôn thực vật là gì? Nêu các đặc điểm chung của chúng.
Câu 5: Phân biệt các nhóm hoocmôn thực vật? Nêu tên các hoocmôn của mỗi
nhóm và ví dụ về tác dụng của chúng?
Câu 6: Những nét hoa văn trên gỗ có xuất xứ từ đâu?
Câu 7: Giải thích hiện tượng mọc vống của thực vật trong bóng tối?
Câu 8: Điều cần tránh trong việc ứng dụng các chất điều hòa sinh trưởng nhân
tạo là gì? Vì sao?
IV. Tiến trình dạy học
1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
3. Vào bài mới
Hoạt động
của GV
Hoạt động của HS
Nội dung
Sinh trưởng ở
thực vật là
gì? Cho ví
dụ?
Dựa vào SGK
để trả lời
I. Khái niệm sinh trưởng ở thực vật
Sinh trưởng của thực vật là quá trình tăng lên về kích thước (chiều dài, bề mặt, thể tích) của cơ thể do tăng số lượng và kích thước của tế bào
Mô phân sinh
là gì? Mô
phân sinh có
ở bộ phận nào
của cây ?
Dựa vào SGK
để trả lời
II. Các loại sinh trưởng ở thực vật
1. Các mô phân sinh
-ĐN: Mô phân sinh là nhóm các tế bào chưa phân hóa, duy trì được khả năng nguyên phân
-Phân loại:
+ Mô phân sinh đỉnh: ở chồi đỉnh, chồi nách, đỉnh rễ + Mô phân sinh bên: ở cây Hai lá mầm
+ Mô phân sinh lóng: ở cây Một lá mầm có ở thân
Trang 4Phân biệt sinh
trưởng sơ cấp
và sinh
trưởng thứ
cấp?
Dựa vào SGK
để trả lời
2. Sinh trưởng sơ cấp
-Sinh trưởng của thân và rễ cây theo chiều dài do hoạt động của mô phân sinh đỉnh
-Sinh trưởng sơ cấp xảy ra ở cây một lá mầm và phần thân non của cây 2 lá mầm
3. Sinh trưởng thứ cấp
-Sinh trưởng thứ cấp: Sinh trưởng theo chiều ngang (chu vi) của thân và rễ do hoạt động của mô phân sinh bên
- Sinh trưởng sơ cấp xảy ra ở cây hai lá mầm, cây 1 lá mầm không có sinh trưởng thứ cấp
Trình bày các
chất điều hoà
sinh trưởng
(phitôhoocmô
n) có vai trò
điều tiết sự
sinh trưởng?
Dựa vào SGK
để trả lời
III. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở thực vật
1. Các nhân tố bên trong
Sinh trưởng của thực vật phụ thuộc vào các yếu tố bên trong : đặc điểm di truyền của loài, các hoocmon sinh trưởng
Các hoocmôn sinh trưởng ở thực vật
Khái niệm Hoocmôn thực vật
Hoocmôn thực vật (còn gọi là phitôhoocmôn) là các chất hữu cơ do cơ thể thực vật tiết ra có tác dụng điều tiết hoạt động sống của cây
Phân loại hoocmôn thực vật:
Quá trình sinh trưởng được điều hòa bởi các hoocmon thực vật bao gồm hai nhóm: Nhóm kích thích sinh trưởng (AIA, GA) và nhóm ức chế sinh trưởng (AAB, etilen) Loại
hoocm on
Nơi tổng hợp
Tác dụng sinh lí
Auxin Các mô
phân sinh chồi ngọn
và các lá non; phôi trong hạt
- Làm tăng kéo dài tế bào → Kích thích thân, rễ kéo dài, ra rễ bất định
- Tăng ưu thế ngọn, ức chế chồi bên
- Gây hiện tượng hướng động
- Phát triển quả, tạo quả không hạt
- Ức chế sự rụng lá, quả, ra rễ Giber
elin
Các cơ quan đang sinh
trưởng như lá
- Kích thích phân chia và phân hoá tế bào → thân mọc dài ra, lóng vươn dài
- Phá trạng thái ngủ, nghỉ của hạt
Trang 5Giữa các loại
hoocmôn sinh
trưởng ở thực
Dựa vào
non, quả non, hạt đang nảy mầm, phôi đang sinh trưởng
- Kích thích ra hoa, tạo quả không hạt
- Ảnh hưởng đến quang hợp, hô hấp, trao đổi nitơ
Xitoki nin
Các tế bào đang phân chia trong
rễ, lá non, quả non
- Kích thích phân chia tế bào mạnh mẽ
- Làm yếu ưu thế ngọn, kích thích sinh trưởng chồi bên
- Kìm hãm già hóa
- Kích thích nảy mầm, nở hoa Axit
abxixi c
Chủ yếu ở
lá, tích luỹ trong các
cơ quan già, cơ quan đang ngủ, nghỉ hoặc sắp rụng
- Ức chế sinh trưởng mạnh
- Gây rụng lá, quả
- Kích thích đóng khí khổng trong điều kiện khô hạn
- Kích thích trạng thái ngủ, nghỉ của hạt
Etylen Các mô
của quả chín, lá già
- Thúc đẩy quá trình chín của quả
- Ức chế quá trình sinh trưởng của cây non, mầm thân củ
- Gây rụng lá, quả
Chất diệt cỏ
Tổng hợp nhân tạo
Phá vỡ trạng thái cân bằng của các hoocmon → ức chế sinh trưởng của cỏ → diệt cỏ nhưng không ảnh hưởng đến cây trồng
Tương quan hoocmôn thực vật
2. Các nhân tố bên ngoài
Hoocmôn
ức chế sinh trưởng Hoocmôn
kích thích
Trang 6vật có mối
quan hệ như
thế nào?
Trình bày ảnh
hưởng của
điều kiện môi
trường tới sự
sinh trưởng ở
thực vật?
Hãy nêu ứng
dụng chất
điều hoà sinh
trưởng trong
sản xuất nông
nghiệp?
SGK
để trả lời
Dựa vào SGK
để trả lời
Dựa vào SGK
để trả lời
Sinh trưởng của thực vật phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài: ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng khoáng
IV. Ứng dụng chất điều hoà sinh trưởng trong sản xuất nông nghiệp
Người ta sử dụng các hoocmôn sinh trưởng trong nông nghiệp để tăng năng suất cây trồng, kéo dài hoặc rút ngắn thời gian thu hoạch, thu hoạch đồng loạt, tạo cây non sớm trong công nghệ tế bào thực vật, tạo cây cảnh…
4. Củng cố
Câu 1: : Phân biệt sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp ở thực vật và động
vật?
Tiêu chí ST sơ cấp ST thứ
cấp
Cơ quan thực hiện
Mô phân sinh đỉnh
Mô phân sinh bên
Bộ phận sinh trưởng
Thân, rễ Thân, rễ
Chiều sinh trưởng
Thẳng đứng
Ngang
Câu 2: Những nét hoa văn trên gỗ có xuất xứ từ đâu?
Câu 3: Giải thích hiện tượng mọc vống của thực vật trong bóng tối?
5 Dặn dò
- Học thuộc bài vừa học,trả lời các câu hỏi trong sgk
- Đọc trước bài phát triển ở thực vật