Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ ở các trường trung học phổ thông huyện hoành bồ, tỉnh quảng ninh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn 2 quản lý trường chưa đầy đủ; chưa coi trọng dân chủ trực tiếp của của cán bộ giáo viên trong các hoạt động của nhà trường;

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ THU HẰNG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Trang 2

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM THỊ THU HẰNG

TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính

THÁI NGUYÊN - 2015

Trang 3

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Tính Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này

là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thái Nguyên, tháng 08 năm 2015

Tác giả luận văn

Phạm Thị Thu Hằng

Trang 4

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn ii

LỜI CẢM ƠN

Bằng sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Tính - người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo khoa Tâm lý - Giáo dục;

Bộ phận Sau đại học; các cán bộ phòng quản lý khoa học Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu tại trường

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, giáo viên và học sinh của các trường trung học phổ thông mà tôi thực nghiệm đã nhiệt tình cộng tác và giúp

đỡ để tôi hoàn thành luận văn

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp

đã động viên, quan tâm, chia sẻ và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành tốt luận văn này

Thái Nguyên, tháng 08 năm 2015

Tác giả luận văn

Phạm Thị Thu Hằng

Trang 5

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Các khái niệm công cụ 8

1.2.1 Khái niệm về dân chủ 8

1.2.2 Khái niệm về “dân chủ ở cơ sở” 9

1.2.3 Khái niệm về QCDC ở cơ sở (QCDCCS) 9

1.2.3 Khái niệm về dân chủ ở trường học 10

1.2.4 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT 11

1.3 Những vấn đề cơ bản của tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT 11

1.3.1 Những vấn đề cơ bản về thực hiện QCDC ở trường THPT 11

1.3.2 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT 19

Trang 6

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn iv

1.4 Trách nhiệm của Hiệu trưởng trường THPT trong thực hiện QCDC 24

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT 25

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 25

1.5.2 Các yếu tố khách quan 27

Kết luận chương 1 28

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN HOÀNH BỒ TỈNH QUẢNG NINH 29

2.1 Một vài nét về khảo sát và tổ chức khảo sát 29

2.1.1 Một vài nét về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 29

2.1.2 Tổ chức khảo sát thực hiện QCDC 32

2.2 Thực trạng thực hiện QCDC ở trường THPT huyện Hoành Bồ tỉnh Quảng Ninh 33

2.2.1 Về nhận thức của CB, GV về thực hiện dân chủ ở trường THPT 33

2.2.2 Thực trạng thực hiện QCDC trong trường THPT 34

2.3 Thực trạng việc tổ chức thực hiện QCDC ở các trường THPT của huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 42

2.3.1 Việc lập kế hoạch tổ chức thực hiện QCDC cơ sở ở trường THPT của huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 42

2.3.2 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT của huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 45

2.3.3 Thực trạng chỉ đạo hoạt động quản lý thực hiện QCDC ở trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 48

2.3.4 Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện QCDC ở trường THPT của huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 50

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 51

Trang 7

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn v

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN HOÀNH BỒ TỈNH QUẢNG NINH 54

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp tổ chức thực hiện QCDC trường THPT 54

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo quản lý dựa vào nhà trường 54

3.1.2 Nguyên tắc phát huy tính tích cực của cán bộ giáo viên, học sinh trong phát triển nhà trường 54

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính tập trung dân chủ 55

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo xây dựng văn hóa nhà trường 56

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 57

3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện QCDC ở các trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 57

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên và học sinh về thực hiện QCDC trong trường học 57

3.2.2 Xây dựng kế hoạch và hướng dẫn thực hiện QCDC ở trường THPT cho từng năm học 60

3.2.3 Phát huy vai trò chủ động của cán bộ, giáo viên, học sinh và các lực lượng liên đới trong mọi hoạt động của nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục 62

3.2.4 Tăng cường công tác chỉ đạo thực hiện QCDC ở trường THPT sát với việc thực hiện các nhiệm vụ của nhà trường 66

3.2.5 Thường xuyên thực hiện ba công khai ở trường THPT 70

3.2.6 Tăng cường kiểm tra, đánh giá thực hiện QCDC và hoạt động ba công khai ở trường THPT 73

3.2.7 Hoàn thiện các thiết chế văn hóa quản lý trong trường học 75

Trang 8

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn vi

3.2.8 Tổ chức hoạt động tiếp dân, tư vấn, hướng dẫn người học 79

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất 80

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 82

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 86

1 Kết luận 86

2 Khuyến nghị 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 89 PHỤ LỤC

Trang 9

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn iv

DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

BCĐ : Ban chỉ đạo BCH : Ban chấp hành CBGV : Cán bộ giáo viên

CNTT : Công nghệ thông tin CNV : Công nhân viên CNXH : Chủ nghĩa xã hội GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo GVCN : Giáo viên chủ nhiệm HN&GDTX : Hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên

KTX : Không thường xuyên NXB : Nhà xuất bản

QCDC : Quy chế dân chủ QCDCCS : QCDC cơ sở

THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông

UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa

Trang 10

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn v

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Nhận thức của cán bộ, giáo viên về thực hiện QCDC trong trường

THPT 33Bảng 2.2: Nội dung thực hiện QCDC ở các trường THPT huyện Hoành Bồ,

tỉnh Quảng Ninh 35Bảng 2.3: Thực hiện trách nhiệm của cán bộ, giáo viên trong trường THPT 37Bảng 2.4: Các hình thức sử dụng để thực hiện QCDC trong cán bộ, giáo viên 39Bảng 2.5: Thực trạng kiểm tra thực hiện QCDC trong cán bộ, giáo viên 41Bảng 2.6 Công tác lập kế hoạch tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT của

huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh 43Bảng 2.7: Tổ chức thực hiện QCDC ở các trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh

Quảng Ninh 46Bảng 2.8: Chỉ đạo thực hiện QCDC ở các trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh

Quảng Ninh 48Bảng 3.1: Đánh giá của chuyên gia về mức độ cần thiếtcủa các biện pháp đề xuất82Bảng 3.2: Đánh giá của chuyên gia về mức độ khả thicủa các biện pháp đề xuất 83

Trang 11

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn 1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong quản lý giáo dục và quản lý nhà trường thực hiện QCDC là một nguyên tắc cơ bản để nâng cao hiệu quả quản lý và đưa nhà trường vận hành theo đúng mục tiêu đề ra

Thực hiện QCDC trong trường học giúp hiệu trưởng nhà trường phát huy yếu tố nội lực để phát triển, đồng thời quản lý dựa vào nhà trường nhằm tạo ra môi trường văn hóa tổ chức thân thiện, chia sẻ, hợp tác để phát triển Nhờ thực hiện QCDC mà giáo viên, cán bộ nhân viên, học sinh được phát huy tính tích cực, tính chủ động trong quản lý nhà trường

Quá trình thực hiện QCDC trong nhà trường thực sự phát huy được quyền làm chủ, trí tuệ, sự sáng tạo của Hiệu trưởng, đội ngũ CBGV-NV, người học trong nhà trường, góp phần xây dựng nền nếp, trật tự, kỷ cương trong mọi hoạt động của nhà trường, đảm bảo cho hoạt động dạy và học đạt chất lượng, hiệu quả mong muốn; ngăn chặn các tiêu cực và tệ nạn xã hội, thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục phù hợp với đường lối chủ trương của Đảng và pháp luật Nhà nước Chính vì vậy mà Đại hội XI Đảng cộng sản Việt

Nam khẳng định: “Dân chủ XHCN vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân Phát huy dân chủ nhằm thực hiện mục tiêu của CNXH; đồng thời tạo ra động lực cho quá trình đi lên đó.” [33]

Trong những năm qua QCDC đã được triển khai trong các trường học nói chung, các trường THPT ở huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh nói riêng

và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần tạo động lực cho giáo viên, học sinh nâng cao chất lượng giáo dục Tuy nhiên, thực hiện QCDC trong trường học còn bộc lộ nhiều hạn chế cần phải khắc phục, đó là: Nhận thức về dân chủ, thực hiện QCDC của một số chi ủy, Hiệu trưởng, cán bộ

Trang 12

quản lý trường chưa đầy đủ; chưa coi trọng dân chủ trực tiếp của của cán bộ giáo viên trong các hoạt động của nhà trường; chưa chủ động xây dựng quy chế; việc thực hiện quy định, quy trình dân chủ không đảm bảo; giải quyết một số vụ việc thiếu thống nhất, không công khai, gây bức xúc trong nội bộ nhà trường; có trường việc kiện toàn và củng cố Ban chỉ đạo thực hiện QCDC

ở cơ sở không kịp thời, thiếu kiểm tra, đôn đốc; việc sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm thực hiện quy chế chưa thực hiên thường xuyên, nghiêm túc; việc giáo viên tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền còn hạn chế Đây là những nguyên nhân nảy sinh các vấn đề về khiếu nại, tố cáo trong giáo dục

Từ thực tế nêu trên, gắn với nhiệm vụ và trách nhiệm đang công tác, tôi

chọn đề tài luận văn nghiên cứu vấn đề: “Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ

ở các trường trung học phổ thông huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng thực hiện QCDC ở các trường trung học phổ thông huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh; tác giả luận văn đề xuất một số biện pháp tổ chức thực hiện QCDC của Hiệu trưởng trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý trường học

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

a- Khách thể nghiên cứu

Quá trình thực hiện QCDC trong các trường trung học phổ thông và quản

lý hoạt động thực hiện QCDC ở trường THPT

Khách thể điều tra, khảo sát

Hiệu trưởng, cán bộ, công chức, người học; các đoàn thể, tổ chức của 3 trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

b- Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp tổ chức thực hiện QCDC của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

Trang 13

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của tổ chức thực hiện QCDC ở trường Trung học phổ thông

- Khảo sát thực trạng việc tổ chức thực hiện QCDC ở trường Trung học phổ thông huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

- Đề xuất một số biện pháp tổ chức thực hiện QCDC ở các trường THPT trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng và hiệu quả quản lý trường THPT phụ thuộc một phần vào việc thực hiện QCDC trong trường học Nếu xây dựng hệ thống các biện pháp tổ chức thực hiện QCDC của Hiệu trưởng trường THPT một cách đồng bộ, khoa học và khả thi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ở trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng thực hiện QCDC của Hiệu trưởng trong các trường THPT trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh (điều tra, khảo sát tại 3 trường THPT của huyện Hoành Bồ năm học 2011- 2012; 2012- 2013; 2013 - 2014)

Đề xuất các biện pháp tổ chức thực hiện QCDC của Hiệu trưởng trường THPT

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các văn bản chỉ đạo của Đảng và văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về thực hiện QCDC trong nhà trường

- Phương pháp nghiên cứu lịch sử vấn đề; vận dụng các quan điểm lý luận liên quan đến công tác quản lý làm cơ sở cho việc nghiên cứu nội dung cơ bản về quản lý thực hiện QCDC trong trường THPT

Trang 14

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát, điều tra

- Quan sát các hoạt động của trường THPT của huyện liên quan đến việc thực hiện QCDC trong trường

- Điều tra bằng phiếu hỏi về thực trạng thực hiện QCDC trong trường đối với Hiệu trưởng, Chủ tịch Công đoàn, Ban chấp hành Đoàn trường, giáo viên các trường THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

7.2.2 Phương pháp khảo nghiệm

Kiểm nghiệm tính khả thi, tính khoa học của các biện pháp đã đề xuất

7.2.4 Phương pháp bổ trợ

Sử dụng thống kê toán học để đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện QCDC trong các trường THPT trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị luận văn gồm 3 chương: Chương 1 Cơ sở lý luận của tổ chức thực hiện QCDC ở trường trung

học phổ thông

Chương 2 Thực trạng tổ chức thực hiện QCDC ở các trường trung học

phổ thông của huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

Chương 3 Các biện pháp tổ chức thực hiện QCDC ở trường trung học phổ

thông huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

Trang 15

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Dân chủ là quy luật phát triển của xã hội, xã hội phát triển càng cao thì yêu cầu dân chủ càng lớn Mỗi một thời kỳ của cách mạng thì có những yêu cầu dân chủ khác nhau

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khoá VIII) đã khẳng định: Để khắc phục tình trạng mất dân chủ và nạn

tham nhũng hiện nay thì “Khâu quan trọng và cấp bách trước mắt là phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước”[23] Thông qua nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, ngày 12/8/1998, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/02/1998

về xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở Mục đích của Chỉ thị vừa để mở rộng dân chủ, giải quyết những thắc mắc, khiếu kiện của dân nhưng cũng là

để xây dựng những quy định cụ thể thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của nhân dân trong tất cả các lĩnh vực hoạt động ở cơ sở Như vậy, việc xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở xuất phát từ thực tiễn yêu cầu của thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đặt ra Căn cứ vào Chỉ thị

số 30/CT-TW của Bộ chính trị, Chính phủ đã ban hành các Nghị định về thực hiện dân chủ trong các loại hình xã, phường, thị trấn, trong cơ quan hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp Nhà nước

Căn cứ vào Thông tư 10/1998/TTCP-TCBC ngày 5 tháng 12 năm 1998 của Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ, Bộ quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Khoa học công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành tổ chức triển khai và thực hiện QCDC ở cơ sở Bộ Giáo dục và Đào

Trang 16

tạo đã ban hành Quyết định số 04/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 01 tháng 3 năm

2000 hướng dẫn thực hiện QCDC trong hoạt động của trường học

Nghị định số 04/2015/NĐ-CP, ngày 09 tháng 01 năm 2015 của Chính

Phủ (thay thế cho Nghị định 71/1998/NĐ-CP ngày 08/9/1998) "về thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập"[20] đã quy định rõ nội dung thực hiện QCDC ở cơ quan, trách nhiệm

của thủ trưởng cơ quan trong thực hiện QCDC cơ sở

Thái Ninh - Hoàng Chí Bảo (1991) đã nghiên cứu về: “Dân chủ tư sản và dân chủ xã hội chủ nghĩa”, NXB Sự thật, Hà Nội

Nguyễn Khắc Mai (1997) nghiên cứu về: “Dân chủ - di sản văn hóa

Hồ Chí Minh” NXB Sự thật, Hà Nội; Nguyễn Đình Lộc (1997): “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân”; Lương Gia Ban: “Dân chủ và việc thực hiện QCDC ở cơ sở” NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội

Các công trình trên tập trung làm rõ giá trị nên tảng của chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ chí Minh về dân chủ, dân chủ xã hội chủ nghĩa, đánh giá khách quan những thành quả, tiến bộ mà chủ nghĩa tư bản có được cũng như chỉ ra hạn chế do bản chất giai cấp tư sản quy định

-Hoàng Chí Bảo nghiên cứu: “Dân chủ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ở Việt Nam”, Tạp chí thông tin lý luận, số 7/1989; Tổng quan về dân chủ và cơ chế thực hiện dân chủ: Quan điểm, lý luận và phương pháp nghiên cứu, Tạp chí thông tin lý luận tư tưởng số 9/1992

Nguyễn Tiến Phồn (2001): “Dân chủ và tập trung dân chủ - Lý luận và thực tiễn”, NXB khoa học xã hội, Hà Nội

Những công trình nghiên cứu trên đã chỉ rõ thành công, hạn chế trong xây dựng và thực hiện nền dân chủ ở các nước xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam Nêu ra những hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục

Trần Quang Nhiếp: “Thực hiện dân chủ ở cơ sở là một hệ giải pháp đồng bộ thống nhất”, Báo Đại Đoàn kết, số 1/12 – 1977 Hoàng Văn Hảo: “Vấn

Trang 17

đề dân chủ và các đặc trưng của mô hình tổng thể Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 2/200 Những bài viết này đã bổ sung nhận thức, đề xuất cách làm mới để xây dựng, thực hiện dân chủ phù hợp với đặc điểm lịch sử, truyền thống của dân tộc, đặc điểm của thời kỳ quá độ ở Việt Nam

Lưu Minh Trị: “Đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn ngoại thành Hà Nội (cấp xã) trong giai đoạn hiện nay”, Luận án tiến sĩ, 1993 Nguyễn Văn Long: “Lệ làng truyền thống với việc hình thành ý thức pháp luật cho nông dân Việt Nam thời kỳ đổi mới”, Luận án tiến sĩ, 2002

Trần Quốc Huy “Hoàn thiện Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở ở Việt Nam hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Luật, Hà Nội, 2005; Lê Xuân Huy: Ý thức pháp luật với quá trình thực hiện dân chủ ở nông thôn nước ta hiện nay (Qua thực tế một số tỉnh phía Bắc), Luận văn Thạc sĩ Triết học, 2005

Tất cả các đề tài trên được khai thác dưới góc độ chuyên ngành CNXHKH

Dưới góc độ chuyên ngành Quản lý giáo dục, đề tài về dân chủ cơ sở trong trường học đã được khai thác theo các góc độ quản lý của các đơn vị Trường THPT trên địa bàn huyện miền núi biên giới đó là đề tài của tác giả Vũ Khắc Tùng (2012), tác giả nghiên cứu về “Công tác quản lý của Hiệu trưởng trường THPT về thực hiện QCDC ở trường THPT thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh” Khai thác dưới góc độ quản lý của một đơn vị Phòng Giáo dục như đề tài của Phạm Thị Nhị Bình (2014): Nghiên cứu quản lý thực hiện QCDC ở trường THCS huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang, đề tài đã nghiên cứu lý luận và thực trạng thực hiện QCDC ở các trường THCS trên địa bàn huyện Sơn Dương và đề xuất các biện pháp quản lý của trưởng phòng Giáo dục

để quản lý thực hiện QCDC ở trường THCS

Từ thống kê trên cho thấy đã có nhiều công trình nghiên cứu về dân chủ, dân chủ ở cơ sở với phạm vi nghiên cứu khác nhau, có giá trị nghiên cứu khác

Trang 18

nhau, làm rõ bản chất, nội dung, tính chất, cơ chế thực hiện dân chủ và vai trò của việc mở rộng quyền làm chủ của nhân dân đối với sự phát triển kinh tế xã hội và tiến bộ xã hội Một số công trình đã nghiên cứu vấn đề dân chủ ở cơ sở trên địa bàn nông thôn, miền núi và quản lý thực hiện QCDC trong trường THCS, chưa có công trình nào nghiên cứu tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT trên địa bàn huyện miền núi với cương vị của Hiệu trưởng trường THPT trên địa bàn huyện

Với lý do trên tác giả đã lựa chọn đề tài luận văn nghiên cứu vấn đề

“Tổ chức thực hiện QCDC ở các trường Trung học phổ thông huyện Hoành

Bồ, tỉnh Quảng Ninh”

1.2 Các khái niệm công cụ

1.2.1 Khái niệm về dân chủ

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là một hình thức chính trị - nhà nước Nó thừa nhận quyền tự do, bình đẳng của công dân, thừa nhận nhân dân là chủ thể của quyền lực Quyền làm chủ của nhân dân được thể chế hóa thành các chuẩn mực mang tính nhà nước và pháp quyền, thành nguyên tắc tổ chức và vận hành của Nhà nước cũng như các thiết chế chính trị khác, tạo nên chế độ dân chủ

Nền dân chủ XHCN với tư cách là chế độ chính trị, đồng thời với tư cách là

quyền lực của nhân dân sẽ từng bước hoàn thiện và phát huy vai trò to lớn trong tiến trình cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Mácxít - Lêninnít

Dân chủ với tư cách là khát vọng, là quyền tự nhiên của con người, trong

đó có quyền sử dụng tất cả sức mạnh để thực hiện vai trò của người chủ và quyền làm chủ đã lần lượt được nhiều giai cấp thống trị trong lịch sử nhận thức

và thể chế hoá thành nguyên tắc tổ chức và vận hành của Nhà nước cùng các thiết chế chính trị khác nhau

Tuy nhiên, trong các chế độ dân chủ đã từng tồn tại cho đến nay thì chỉ có chế độ dân chủ XHCN mới thực sự là chế độ dân chủ của đa số nhân dân trong xã

Trang 19

hội, là chế độ dân chủ của dân, do dân và vì dân Nên dân chủ là quyền của nhân dân tự mình quyết định hoặc tham gia với nhà nước quyết định những vấn đề nhất

định Khái niệm dân chủ ở đây có nội dung cơ bản “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, được khẳng định trong đường lối của Đảng, Hiến pháp,

Pháp luật của Nhà nước ta

1.2.2 Khái niệm về “dân chủ ở cơ sở”

Dân chủ ở cơ sở là quyền dân chủ trực tiếp của người dân, được tiến

hành từ cấp xã, phường trở xuống (đến cấp thôn xóm, đơn vị, cơ quan, nhà máy, xí nghiệp) theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra Dân chủ ở cơ sở, trước hết là dân chủ trực tiếp - là hình thức nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình bằng cách trực tiếp thể hiện ý chí (qua ý kiến) nguyện vọng của mình đối với tổ chức và hoạt động của cơ quan chính quyền ở cơ sở

Dân chủ cơ sở trong trường học là quyền dân chủ trực tiếp của cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, được tiến hành theo phương châm các thành viên trong nhà trường được biết, được bàn, được làm, được kiểm tra mọi hoạt động của nhà trường Mọi thành viên trong nhà trường thực hiện quyền làm chủ của mình bằng thể hiện ý chí, nguyện vọng, tham gia với Hiệu trưởng, lãnh đạo nhà trường và các tổ chức trong trường về các vấn đề của nhà trường và chất lượng giáo dục của nhà trường, cũng như thực hiện chế

độ chính sách với cá nhân

1.2.3 Khái niệm về QCDC ở cơ sở (QCDCCS)

QCDC cơ sở là những văn bản có tính chính trị và pháp lý làm cơ sở để mọi người, mọi tổ chức ở cơ sở xây dựng và thực hành dân chủ

Cơ sở xã, phường, cơ quan, doanh nghiệp vv… là nơi trực tiếp thực hiện đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước; là địa bàn nhân dân sinh sống, lao động, sản xuất, học tập và công tác; là nơi diễn ra các mối quan hệ nhiều mặt giữa các tầng lớp nhân dân với các cấp uỷ Đảng và chính quyền, cán bộ, đảng viên,

Trang 20

công chức điều hành và xử lý công việc hàng ngày Cho nên, nhân dân cần được biết, được bàn và được tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra ở cơ sở, đồng thời phải kiểm tra, giám sát hoạt động của cấp uỷ, chính quyền và cán bộ lãnh đạo Thực hiện điều đó mới phát huy quyền làm chủ của nhân dân từ cơ sở

QCDC cơ sở trong trường học là văn bản có tính chính trị và pháp lý làm

cơ sở để cán bộ, giáo viên, học sinh, các tổ chức trong trường thực hành dân chủ trong xây dựng, phát triển nhà trường Dựa trên văn bản chung của Nhà nước mỗi trường THPT có thể xây dựng QCDC của đơn vị mình làm căn cứ cho cán bộ, giáo viên, học sinh và các tổ chức trong trường thực hiện

1.2.3 Khái niệm về dân chủ ở trường học

Dân chủ ở cơ sở trong trường học là việc thực hiện một cách trực tiếp quyền làm chủ của CBGV- NV, thực hiện quyền làm chủ trực tiếp của học sinh

và phụ huynh học sinh trong việc thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của giáo dục

Trong trường học, CBGV-NV phát huy quyền làm chủ của mình theo phương châm: được biết, được bàn, được tham gia ý kiến, được giám sát, kiểm tra mọi mặt hoạt động của nhà trường: Hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục, hoạt động phát triển đội ngũ, quản lý của người Hiệu trưởng vv…

Dân chủ trong trường học gắn với kỷ cương, nề nếp dạy và học, nề nếp quản lý của nhà trường, việc thực hiện dân chủ nhưng vẫn đảm bảo các nguyên tắc, sự lãnh đạo và quản lý của Đảng và nhà nước đối với sự nghiệp phát triển giáo dục Việc thực hiện dân chủ của CBGV-NV, của người học trên cơ sở sự lãnh đạo của chi bộ, sự quản lý của Ban giám hiệu nhà trường Các đoàn thể, tổ chức trong nhà trường có vai trò to lớn trong việc tham gia, việc thực hiện dân chủ ở trường học

Thực hiện QCDC cơ sở trong trường học, giáo viên, học sinh tự chủ trong dạy và học, trong đảm bảo chất lượng giáo dục của nhà trường, chịu trách nhiệm về chất lượng dạy và học Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước xã hội, trước giáo viên, học sinh về mọi hoạt động của nhà trường và chất lượng giáo dục của nhà trường

Trang 21

1.2.4 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT

Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT là Hiệu trưởng tạo môi trường làm việc, tổ chức hướng dẫn giáo viên, cán bộ nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh để mỗi cá nhân, tổ chức thực hiện tốt vai trò trách nhiệm của mình trong tổ chức, quản lý trường học Phát huy vai trò làm chủ của từng cá nhân trong mỗi vị trí công việc để họ được biết, được làm, được kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước các công việc của nhà trường

1.3 Những vấn đề cơ bản của tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT

1.3.1 Những vấn đề cơ bản về thực hiện QCDC ở trường THPT

1.3.1.1 Mục tiêu thực hiện QCDC ở trường THPT

Thực hiện dân chủ trong nhà trường THPT nhằm thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhất những điều Luật Giáo dục qui định theo phương châm: "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" trong các hoạt động của nhà trường THPT thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện; đảm bảo cho CB,

GV, NV, học sinh, PHHS, đoàn thể và các tổ chức trong nhà trường thực hiện được quyền giám sát, kiểm tra, đóng góp ý kiến tham gia xây dựng sự nghiệp

giáo dục, làm cho giáo dục thực sự là của dân, do dân và vì dân;

Thực hiện dân chủ trong nhà trường THPT nhằm phát huy quyền làm chủ và huy động tiềm năng trí tuệ của Hiệu trưởng, nhà giáo, người học, đội ngũ cán bộ, công chức trong nhà trường theo luật định, góp phần xây dựng nề nếp, trật tự, kỷ cương trong mọi hoạt động của nhà trường, ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực và tệ nạn xã hội, thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục phù hợp với đường lối, chủ trương của Ðảng và pháp luật của Nhà nước Phát triển nhà trường theo hướng đảm bảo chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu xã hội về

nhân cách người được giáo dục

1.3.1.2 Nội dung thực hiện QCDC ở trường THPT

Nội dung thực hiện QCDC ở trường THPT bao gồm trách nhiệm của Hiệu trưởng, những nội dung công việc Hiệu trưởng phải xin ý kiến cán bộ,

Trang 22

giáo viên, trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, học sinh, trách nhiệm của nhà trường về các hoạt động của nhà trường

i Thực hiện trách nhiệm của Hiệu trưởng

- Quản lý điều hành mọi hoạt động của nhà trường, chịu trách nhiệm trước pháp luật và cấp trên về toàn bộ hoạt động của nhà trường;

- Tổ chức thực hiện những quy định về trách nhiệm của nhà trường, nhà giáo, cán bộ, công chức và học sinh trong thực hiện QCDC;

- Lắng nghe và tiếp thu những ý kiến của cá nhân, tổ chức, đoàn thể trong nhà trường và có các biện pháp giải quyết đúng theo chế độ, chính sách hiện hành của Nhà nước, theo nội quy, quy chế, điều lệ của nhà trường và phù hợp với thẩm quyền, trách nhiệm được giao của Hiệu trưởng; những trường hợp vượt quá thẩm quyền giải quyết của Hiệu trưởng thì phải thông báo cho cá nhân, tổ chức, đoàn thể trong nhà trường biết và báo cáo lên cấp trên;

- Thực hiện chế độ hội họp theo đúng định kỳ :

+ Họp giao ban trong BGH: Hàng tuần vào thứ hai;

+ Họp liên tịch: Hàng tháng họp liên tịch giữa cấp ủy, Ban Giám hiệu, Công đoàn, Đoàn Thanh niên;

+ Họp toàn cơ quan: Hàng tháng

+ Hội nghị cán bộ viên chức hàng năm vào cuối tháng 9

- Thực hiện chế độ công khai tài chính theo quy định của Nhà nước; công khai các quyền lợi, chế độ, chính sách và việc đánh giá định kỳ đối với giáo viên, cán bộ, công chức, người học; công khai chất lượng giáo dục; công khai điều kiện đảm bảo chất lượng cơ sở giáo dục

Trang 23

ii Tổ chức lấy ý kiến của cán bộ, giáo viên, nhân viên, cha mẹ học sinh trước khi ra các quyết định về nhà trường

Hiệu trưởng cần phải xin ý kiến cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường trước khi triển khai các nội dung công việc sau đây:

- Kế hoạch phát triển, tuyển sinh, dạy học và các hoạt động khác của nhà

trường trong năm học;

- Quy trình quản lý giáo dục nhà trường, những vấn đề về chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức bộ máy trong nhà trường;

- Kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ của nhà giáo, cán bộ, công chức;

- Kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường, các hoạt động dịch

vụ của nhà trường;

- Các biện pháp tổ chức phong trào thi đua, khen thưởng hàng năm, lề lối làm việc, xây dựng nội quy, quy chế trong nhà trường;

- Các báo cáo sơ kết, tổng kết theo định kỳ trong năm học

- Các chính sách của nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục

- Cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để giáo dục học sinh Ngoài ra còn nhiều vấn đề khác tùy theo tình hình thực tiễn Hiệu trưởng có thể xin ý kiến cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường trước khi ra quyết định

iii Quy định và tổ chức thực hiện trách nhiệm của nhà giáo, viên chức trong hoạt động của nhà trường

Hiệu trưởng quy định và tổ chức cho cán bộ, giáo viên thực hiện trách nhiệm theo Luật giáo dục, Điều lệ nhà trường và Quy chế hoạt động của nhà trường đã ban hành

Tham gia đóng góp ý kiến với nhà trường về những nội dung xây dựng phát triển nhà trường, các vấn đề quản lý, giáo dục học sinh vv…

Trang 24

Kiên quyết đấu tranh chống những hiện tượng bè phái, mất đoàn kết, cửa quyền, quan liêu và những hoạt động khác vi phạm dân chủ, kỷ cương, nề nếp trong nhà trường;

Thực hiện Luật Phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm, Luật Khiếu nại, tố cáo

Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo, cán bộ, công chức; tôn trọng đồng nghiệp và học sinh; bảo vệ uy tín của nhà trường

Thực hiện tốt những việc CB, GV và CNV được biết, được tham gia ý kiến, giám sát, kiểm tra (thông qua hình thức dân chủ trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường):

- Những chủ trương, chính sách, chế độ của Ðảng và Nhà nước đối với nhà giáo, cán bộ, công chức;

- Những quy định về sử dụng tài sản, xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường;

- Việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo;

- Công khai các khoản đóng góp của học sinh, việc sử dụng kinh phí và chấp hành chế độ thu, chi, quyết toán theo quy định hiện hành;

- Giải quyết các chế độ, quyền lợi, đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên, cán bộ, công chức và người học;

- Việc thực hiện nâng bậc lương, thuyên chuyển, điều động, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật;

- Những vấn đề về tuyển sinh và thực hiện quy chế thi từng năm học;

- Báo cáo sơ kết, tổng kết, nhận xét, đánh giá công chức hàng năm

iv Nâng cao nhận thức của học sinh về các hoạt động của nhà trường và khuyến khích học sinh tham gia ý kiến

Giáo dục cho học sinh về các nội dung sau đây:

- Chủ trương, chế độ, chính sách của Nhà nước, của Ngành và những quy định của nhà trường đối với học sinh;

Trang 25

- Kế hoạch tuyển sinh, kế hoạch đào tạo của nhà trường hàng năm;

- Những thông tin liên quan đến học tập, rèn luyện, sinh hoạt và các khoản đóng góp theo quy định;

- Chủ trương, kế hoạch tổ chức cho học sinh phấn đấu trở thành đảng viên Ðảng cộng sản Việt Nam, gia nhập các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường

Khuyến khích học sinh tham gia ý kiến với các nội dung công việc sau đây của nhà trường:

- Nội quy, quy định của nhà trường có liên quan đến học sinh;

- Tổ chức phong trào thi đua và các hoạt động khác trong nhà trường có liên quan đến học sinh;

- Việc tổ chức giảng dạy, học tập trong nhà trường có liên quan đến quyền lợi học tập của học sinh

v Thực hiện trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong trường về thực hiện QCDC

Vai trò lãnh đạo của chi bộ Đảng trong tổ chức thực hiện QCDC, vai trò của Công đoàn nhà trường, Đoàn thanh niên, các tổ chuyên môn trong triển khai thực hiện QCDC ở trường học

vi Thực hiện trách nhiệm của nhà trường

Dân chủ trong quản lý trường THPT là thực hiện dân chủ hóa mọi khâu của hoạt động quản lý từ khâu lập kế hoạch đến khâu tổ chức, chỉ đạo

và kiểm tra, đánh giá Nhà quản lý phải huy động được các thành viên của nhà trường trong xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra, đánh giá kết quả

Mọi hoạt động của nhà trường đều có sự tham gia đóng góp ý kiến của cán bộ, giáo viên, học sinh và chịu sự giám sát của cán bộ, giáo viên học sinh

Dân chủ trong thực hiện tự chủ của nhà trường về tài chính, phát triển chương trình giáo dục, chịu trách nhiệm trước xã hội và chất lượng giáo dục

Trang 26

Dân chủ ở trường THPT còn thể hiện quyền tự chủ của cán bộ, giáo viên, học sinh trong xây dựng, phát triển nhà trường

Trong dạy học, giáo dục và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh, dân chủ được thực hiện trong một số cách tiếp cận dạy học hiện đại, như:

- Tiếp cận cùng tham gia (participatory approach)

- Dạy học giải quyết vấn đề (problem - solving)

- Dạy làm chủ (mastery teaching)

- Dạy học theo tình huống (teaching with cases)

- Dạy học lấy học sinh làm trung tâm

Do phương thức giáo dục/ dạy học thay đổi nên phương pháp quản lý

giáo dục cũng phải thay đổi Thiên chức của nhà quản lý bây giờ là tạo điều kiện để cán bộ quản lý dưới quyền hoặc người học và người dạy phát huy nội lực của mình Chẳng hạn, việc quản lý chương trình phát huy vai trò của cán

bộ, giáo viên trong phát triển chương trình nhà trường theo tinh thần dân chủ, người quản lý nhà trường phải quan tâm thích đáng đến việc xây dựng và phát huy vai trò trong phát triển chương trình giáo dục nhà trường

Thực hiện các nội dung QCDC ở trường học dựa trên những văn bản của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD & ĐT Thông tư số 09/2009/TT-BGDĐT ngày 07/5/2009 ban hành quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân, đã nêu rõ 03 nội dung nhà trường phải công khai; cụ thể:

Công khai cam kết chất lượng giáo dục và chất lượng giáo dục thực tế; mức chất lượng tối thiểu, đạt chuẩn quốc gia; kiểm định cơ sở giáo dục

Công khai điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục của trường; bao gồm công khai cơ sở vật chất; đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên

Trang 27

Công khai thu chi tài chính của nhà trường, mức thu học phí và các khoản thu khác theo từng năm học và dự kiến cho cả cấp học Các chế độ miễn giảm học phí, chế độ khác cho học sinh thuộc diện được hưởng chính sách ưu

tiên của Nhà nước và kết quả thực hiện từng năm

1.3.1.3 Phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện QCDC trong trường THPT

- Thành lập BCĐ thực hiện QCDC trường học để tổ chức theo dõi thực hiện QCDC tại trường, thành phần gồm: Đại diện cấp uỷ, lãnh đạo nhà trường, công đoàn, Đoàn thanh niên, Ban thanh tra nhân dân do đồng chí Bí thư cấp uỷ hoặc lãnh đạo nhà trường làm trưởng ban

- Ban chỉ đạo thực hiện QCDC cơ sở của trường cần ban hành QCDC cơ

sở trong trường THPT của đơn vị mình, ban hành các quy định về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong thực hiện QCDC ở trường THPT QCDC ở trường THPT phải đảm bảo các yêu cầu sau đây:

+ Không trái với chủ trương, chính sách có liên quan của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Nghị định của Chính phủ

+ Đảm bảo đúng quy trình dân chủ, công khai, được cán bộ, giáo viên, công nhân viên thảo luận, lãnh đạo nhà trường thông qua, ban hành Trong quá trình thực hiện phải điều chỉnh, bổ sung những điều chưa phù hợp

+ Quy chế ban hành phải có tác dụng huy động được cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong nhà trường trực tiếp kiểm tra, giám sát các hoạt động của nhà trường Sự kiểm tra, giám sát của cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong nhà trường sẽ góp phần khắc phục các hạn chế, yếu kém, phát huy những kinh nghiệm tốt, việc làm hay, tạo đà cho nhà trường phát triển

Việc tham gia, đóng góp ý kiến có thể Cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong nhà trường có thể tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp (đại diện) chia theo Tổ chuyên môn hoặc đại diện người đứng đầu các tổ chức của nhà trường tham gia

Trang 28

- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, học tập quán triệt đến cán bộ đảng viên và toàn thể cán bộ công nhân viên trong trường học tập các Chỉ thị, Nghị quyết, Quy chế, Quy định của Đảng và Nhà nước, của Nhà trường về dân chủ ở cơ sở

- Ban giám hiệu trường THPT phải cho cán bộ giáo viên, công nhân viên biết đầy đủ, chính xác những thông tin cần thiết để tham gia xây dựng, phát triển nhà trường

- Cán bộ, giáo viên, công nhân viên và học sinh được công khai, dân chủ bàn bạc, quyết định trực tiếp những việc cần làm để thúc đẩy nhà trường phát triển Về phía nhà trường thực hiện công khai có thể thông qua trang điện tử của cơ sở giáo dục vào tháng 6 hàng năm; đảm bảo tính đầy đủ, chính xác và cập nhật khi khai giảng năm học (tháng 9) và khi có thông tin mới hoặc thay đổi; có thể niêm yết công khai tại cơ sở giáo dục đảm bảo thuận tiện cho phụ huynh xem xét

- Tăng cường tổ chức thực hiện xây dựng văn hóa nhà trường, văn hóa quản lý để huy động cán bộ, giáo viên, học sinh tích cực tham gia xây dựng phát triển nhà trường

- Đổi mới quản lý theo hướng dựa vào nhà trường:

+ Phân quyền cho giáo viên và cha mẹ học sinh trong xây dựng, phát triển nhà trường, trong đảm bảo chất lượng giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, trong cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục

+ Huy động nhiều người và tính sáng tạo của cán bộ, giáo viên, cha mẹ học sinh trong việc ra quyết định của nhà trường

+ Các quyết định của nhà trường phải được dựa trên nhu cầu và đặc điểm của người học, phù hợp nhất với nhu cầu học sinh

+ Nhà trường tự chủ về tài chính, ngân sách, chương trình giáo dục, các hoạt động giáo dục

+ Nhà trường tăng cường giáo dục truyền thống và tổ chức chia sẻ thông tin để giáo viên và người học có đủ dữ liệu dạy và học, tham gia quản lý nhà trường

Trang 29

1.3.2 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT

1.3.2.1 Lập kế hoạch thực hiện QCDC ở trường THPT

Hiệu trưởng căn cứ vào QCDC đã ban hành hàng năm xây dựng kế hoạch thực hiện QCDC trong mọi hoạt động của nhà trường bao gồm các kế hoạch sau đây:

Xây dựng kế hoạch lấy ý kiến của cán bộ, giáo viên về xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường, kế hoạch năm học, kế hoạch của từng học kỳ

Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ cán bộ, giáo viên

Kế hoạch cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Kế hoạch thực hiện các chương trình hành động đảm bảo chất lượng giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục

Kế hoạch về tự đánh giá, kiểm định chất lượng giáo dục nhà trường

Kế hoạch Hội nghị cán bộ công chức, thực hiện các chế độ chính sách đối với giáo viên, nhân viên, học sinh

Kế hoạch về thanh tra, kiểm tra, đánh giá, thực hiện ba công khai các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục của nhà trường

Kế hoạch về thu chi nguồn tài chính của nhà trường

Kế hoạch tiếp dân và giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo

Kế hoạch tăng cường cơ sở vật chất trường học vv…

Tất cả các kế hoạch trên đều phải xác định rõ thời gian thực hiện, xin ý kiến đóng góp của cán bộ chủ chốt, giáo viên về bản kế hoạch Trong mỗi bản kế hoạch đều quy định rõ các lực lượng tham gia và vai trò trách nhiệm của từng lực lượng tham gia thực hiện kế hoạch Kế hoạch thực hiện kiểm tra, giám sát hoạt động và sản phẩm cần đạt được để đánh giá

Trong từng bản kế hoạch phải thể hiện rõ lực lượng phối hợp với nhà trường trong việc tổ chức, thực hiện QCDC trong hoạt động của nhà trường ở

từng bản kế hoạch thực hiện Các tổ chức, đoàn thể tham gia đóng góp ý kiến cho các hoạt động của nhà trường, phát huy vai trò làm chủ của cán bộ, giáo

Trang 30

viên, nhân viên, tạo môi trường học tập trong sáng, lành mạnh cho học sinh Phối hợp với Đảng uỷ, chính quyền, các tổ chức đoàn thể phát động các hoạt động phong trào gắn liền với những nội dung xác định Tuy nhiên trên thực tế các tổ chức này hoàn toàn bị động vì sử dụng kinh phí của nhà trường; phần lớn

là thực hiện theo sự phân công của nhà trường

Kế hoạch về công tác giám sát, kiểm tra trực tiếp và gián tiếp thông qua

các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện các vấn đề, đa số cán bộ giáo viên được tham gia còn ở mức độ Kiểm tra là khâu cuối cùng của phương châm

“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” nhưng là khâu không thể thiếu

nhằm đảm bảo cho tổ chức vận hành trong quỹ đạo của những nguyên tắc đã được quy định, đề cao giá trị dân chủ, đảm bảo nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là công cụ, phương thức thực thi dân chủ

Xây dựng cơ chế giám sát và phản biện về thực hiện QCDC trong trường học và có kế hoạch huy động các lực lượng tham gia giám sát

1.3.2.2 Tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT

Căn cứ các quy định, hướng dẫn của Chính phủ, ngành Giáo dục và BCĐ thực hiện QCDC ở cơ sở của tỉnh, Sở Giáo dục - Đào tạo, của huyện; các Trường THPT thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC cơ sở

Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC cơ sở của trường xây dựng quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; đồng thời xây dựng kế hoạch thực hiện Nội dung của quy chế áp dụng thực hiện trong nội bộ nhà trường, các tổ chuyên môn, tổ chức đoàn thể, các bộ phận liên quan và cán bộ giáo viên, nhân viên, học sinh có trách nhiệm phải thực hiện Quy chế phải quy định rõ trách nhiệm của Hiệu trưởng, những việc Hiệu trưởng phải xin ý kiến, trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, học sinh, trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong thực hiện QCDC cơ sở

Trong tổ chức thực hiện đảm bảo công khai về chất lượng giáo dục; các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục của trường; bao gồm công khai cơ sở vật chất; đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; công khai thu chi

Trang 31

tài chính của nhà trường, mức thu học phí và các khoản thu khác theo từng năm học và dự kiến cho cả cấp học; chế độ miễn giảm học phí, chế độ khác cho học sinh thuộc diện được hưởng chính sách ưu tiên của Nhà nước và kết quả thực hiện từng năm

Tổ chức lấy ý kiến của giáo viên về hoạt động quản lý của nhà trường, cách thức quản lý của Ban giám hiệu và vấn đề thực hiện QCDC của Hiệu trưởng để hoàn thiện và nâng cao năng lực quản lý

Hiệu trưởng tổ chức cho các tổ chuyên môn lấy ý kiến phản hồi về hoạt động giảng dạy, giáo dục của giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm lớp về các hoạt động giáo dục của nhà trường, trên cơ sở đó có kế hoạch chỉ đạo hoạt động phát triển chương trình giáo dục nhà trường, phát triển chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, tăng cường các hoạt động dịch vụ của nhà trường

Trong quá trình tổ chức thực hiện, BCĐ thực hiện QCDC của trường giúp cho đồng chí Hiệu trưởng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện QCDC hiệu quả, đúng quy định của pháp luật

1.3.2.3 Chỉ đạo thực hiện QCDC ở trường THPT

Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường được các trường triển khai thực hiện từ sau khi ban hành QCDC và do Hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo QCDC của nhà trường được công khai trên mạng nội bộ để tất cả cán bộ, giáo viên, học sinh được biết và thực hiện trách nhiệm Thực hiện dân chủ cơ sở gắn liền với nhiệm vụ chính trị của nhà trường, kết hợp với việc củng

cố, kiện toàn tổ chức, đặc biệt là công tác cán bộ, xây dựng tổ chức Đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh

Hiệu trưởng chỉ đạo nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên học sinh tham gia xây dựng phát triển nhà trường, về trách nhiệm giáo viên, học sinh được biết, được bàn, được tham gia

Chỉ đạo tuyên truyền giáo dục cán bộ giáo viên, học sinh đóng góp ý kiến xây dựng trường lớp, thông qua các hoạt động của nhà trường, xây

Trang 32

dựng phát triển văn hóa nhà trường, thực hiện các chương trình hành động đảm bảo chất lượng giáo dục nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Chỉ đạo cấp dưới huy động cán bộ, giáo viên xây dựng quy chế hoạt động của trường, quy chế chuyên môn, hoàn thiện quy chế hoạt động của trường, hoàn thiện quy chế chuyên môn của nhà trường, tham gia quản lý học sinh, quản lý cơ sở vật chất, quản lý chất lượng giáo dục của nhà trường

Chỉ đạo xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ và hệ thống các văn bản quản

lý của trường, tổ chức lấy ý kiến của cán bộ, giáo viên và các lực lượng liên đới, hoàn thiện quy chế, văn bản sau đó ban hành và tổ chức thực hiện theo văn bản đã ban hành, đảm bảo tính công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện

Chỉ đạo thực hiện 3 công khai và thường xuyên cập nhật 3 công khai của trường, đặc biệt là công khai về chất lượng giáo dục, các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục, công khai về tài chính, cơ sở vật chất của nhà trường

Hiệu trưởng, BCĐ thực hiện QCDC của trường phải duy trì hoạt động đảm bảo quy chế làm việc đã xây dựng; chỉ đạo cán bộ, giáo viên, đảng viên phát huy quyền làm chủ trong tham gia, hoạt động của nhà trường cũng như việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn

Hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo việc thực hiện QCDC trong nhà trường; cụ thể từ việc triển khai lấy ý kiến tham gia của cán bộ, giáo viên nhà trường và kế hoạch năm học; những nội dung liên quan tới quyền lợi của cán bộ, giáo viên

và học sinh để được công khai; công khai tài chính, công tác tuyển sinh, khen thưởng, đánh giá giáo viên, học sinh, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đào tạo bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên hàng năm…

Chỉ đạo các tổ chức, đoàn thể của trường, phát huy dân chủ trong mọi hoạt động của nhà trường; kiểm tra hoạt động của các tổ chuyên môn trong việc thực hiện dân chủ và giải quyết kịp thời các kiến nghị của cán bộ, giáo viên, viên chức và học sinh của trường theo thẩm quyền

Trang 33

Chỉ đạo lấy ý kiến của học sinh về hoạt động giảng dạy của giáo viên và các hoạt động giáo dục của nhà trường để hoàn thiện hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục theo hướng đáp ứng nhu cầu của học sinh và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Chỉ đạo xin ý kiến cha mẹ học sinh về các hoạt động của nhà trường thông qua họp Ban đại diện cha mẹ học sinh và định kỳ họp phụ huynh học sinh ít nhất một năm 3 lần

Chỉ đạo thực hiện xã hội hóa giáo dục để phát triển nhà trường, huy động cộng đồng, cha mẹ học sinh tham gia xây dựng, phát triển nhà trường bằng nhiều hình thức khác nhau: Kinh nghiệm giáo dục, tài chính, cơ sở vật chất

Chỉ đạo thành lập phòng tiếp dân, Phòng tư vấn trợ giúp học sinh, đặt hộp thư góp ý của cán bộ, giáo viên, học sinh về các hoạt động giáo dục của nhà trường, hoạt động quản lý của Hiệu trưởng

Chỉ đạo Ban thanh tra nhân dân sẽ đại diện cho toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trường trong việc kiểm tra, giám sát đảm bảo cho các quy chế, nội quy, các chế độ, chính sách, pháp luật (đặc biệt là Luật giáo dục và Luật lao động) được thực hiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cán bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trường

Định kỳ hàng năm thực hiện việc tự kiểm tra, đánh giá việc thực hiện QCDC theo tiêu chí, hướng dẫn của BCĐ thực hiện QCDC của huyện, trên cơ

sở đó tìm ra cách việc làm hay để phát huy, có giải pháp khắc phục những hạn chế, yếu kém

1.3.2.4 Kiểm tra, đánh giá thực hiện QCDC ở trường THPT

Kiểm tra là khâu yếu nhất của hoạt động quản lý, là chức năng cơ bản của quản lý, thông qua hoạt động kiểm tra, giúp Hiệu trưởng biết được những điểm đã thực hiện tốt về QCDC trong nhà trường, những điểm còn tồn tại trong

tổ chức thực hiện để điều chỉnh

Hiệu trưởng phải có kế hoạch kiểm tra thường xuyên hay định kỳ về thực hiện QCDC, đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong kiểm tra thực hiện QCDC

Trang 34

Thông qua Hội nghị cán bộ công chức hàng năm, Hiệu trưởng tổ chức cho cán bộ, giáo viên đánh giá về thực hiện QCDC của nhà trường để điều chỉnh và hoàn thiện trong quá trình thực hiện

Tổ chức lấy ý kiến đánh giá của Ban đại diện cha mẹ học sinh về hoạt động của nhà trường Ban đại diện cha mẹ học sinh có trách nhiệm tổ chức thu thập ý kiến đóng góp của cha mẹ học sinh để cùng nhà trường giải quyết các vấn đề sau đây:

Nội dung công việc có liên quan đến sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình để giải quyết những việc có liên quan đến học sinh;

Vận động các bậc cha, mẹ học sinh thực hiện các chủ trương, chính sách, chế độ mà học sinh được hưởng hoặc nghĩa vụ phải đóng góp theo quy định;

Vận động cha mẹ học sinh thực hiện các hoạt động xã hội hóa giáo dục Cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh có thể phản ánh, trao đổi, góp

ý kiến trực tiếp với BGH, với giáo viên hoặc thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh về những vấn đề liên quan đến công tác giáo dục trong nhà trường

Tổ chức lấy ý kiến cán bộ, giáo viên thông qua phiếu hỏi về thực hiện QCDC của nhà trường để hoàn thiện

Mời Sở Giáo dục - Đào tạo đến thăm và kiểm tra, đánh giá quá trình tổ chức thực hiện QCDC của nhà trường

1.4 Trách nhiệm của Hiệu trưởng trường THPT trong thực hiện QCDC

Hiệu trưởng nhà trường là người quản lí điều hành mọi hoạt động của nhà trường, chịu trách nhiệm trước pháp luật và cấp trên về toàn bộ mọi hoạt động của nhà trường Thực hiện những quy định về trách nhiệm của nhà trường, nhà giáo, cán bộ, công chức; lắng nghe và tiếp thu những ý kiến của cá nhân, tổ chức, đoàn thể trong nhà trường và có các biện pháp giải quyết đúng theo chế độ chính sách hiện hành của nhà nước, theo nội quy, quy chế, điều lệ của nhà trường và phù hợp với thẩm quyền, trách nhiệm dược giao của hiệu trưởng, trong trường hợp vượt

Trang 35

quá thẩm quyền giải quyết của hiệu trưởng thì phải thông báo cho tổ chức, cá nhân, đoàn thể trong nhà trường biết và báo cáo lên cấp trên

Hiệu trưởng thực hiện đúng chế độ hội họp theo định kì: họp giao ban, họp hội đồng, hội nghị cán bộ công chức hàng năm; thực hiện chế độ công khai tài chính theo quy định, công khai các quyền lợi, chế độ chính sách và việc đánh giá định kì đối với nhà giáo, cán bộ, công chức, người học Gương mẫu đi đầu trong việc đấu tranh chống những biểu hiện không dân chủ trong nhà trường như cửa quyền, sách nhiễu, thành kiến, trù dập, dấu diếm, bưng bít, làm sai sự thật, làm trái nguyên tắc…Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể, các cá nhân trong nhà trường, phát huy dân chủ trong tổ chức hoạt động của nhà trường Bảo vệ và giữ gìn uy tín của nhà trường; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra hoạt động của cấp dưới trực tiếp trong việc thực hiện dân chủ và giải quyết kịp thời các kiến nghị của cấp dưới theo thẩm quyền được giao Hàng năm, phối hợp với công đoàn cơ sở tổ chức hội nghị cán bộ công chức

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT

1.5.1 Các yếu tố chủ quan

Thực tiễn cho thấy kết quả thực hiện QCDC trong trường học được tạo nên bởi tổ hợp các yếu tố Trong đó có yếu tố người quản lý là quan trọng nhất Nếu cán bộ quản lý không nhận thức đúng về tầm quan trọng của việc thực hiện QCDC trong trường học sẽ dẫn tới làm việc tùy tiện, vi phạm quyền dân chủ của cán bộ, giáo viên, học sinh Thứ hai do năng lực quản lý yếu kém, cán

bộ quản lý không tường minh mọi hoạt động quản lý của nhà trường dẫn tới bất bình đẳng trong phân công lao động, phân chia lợi ích, không xây dựng được bầu không khí tâm lý đoàn kết trong nhà trường điều này sẽ là nguyên nhân mất đoàn kết nội bộ, phi dân chủ trong trường học Do năng lực quản lý yếu kém, cán bộ thiếu quan tâm đến đời sống giáo viên, nhân viên, nhu cầu người học điều này sẽ là mất dân chủ trong trường học vv

Trang 36

Ngoài ra thực hiện QCDC còn phụ thuộc vào đạo đức, nhiệt huyết của nhà quản lý, người quản lý có tâm vì sự phát triển của nhà trường, vì giáo viên, người học sẽ quan tâm đến mọi vấn đề của nhà trường, của giáo viên, của học sinh Nếu nhà quản lý không có tâm, sẽ không quan tâm đến lợi ích

cá nhân, bất chấp dư luận làm mọi điều có lợi cho mình sẽ vi phạm QCDC trong trường học

Báo cáo của Chính phủ về tình hình giáo dục tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XI (tháng 11 năm 2006), chỉ ra nguyên nhân chủ yếu của các yếu kém của

cán bộ quản lý giáo dục là: “Đa số cán bộ quản lý chưa được đào tạo có hệ thống về quản lý, làm việc vẫn dựa vào kinh nghiệm cá nhân, tính chuyên nghiệp thấp Năng lực điều hành, quản lý của một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục còn bất cập trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và thực thi công vụ Kiến thức về pháp luật, về tổ chức bộ máy,

về quản lý nhân sự, nhất là về quản lý tài chính còn nhiều hạn chế dẫn đến lúng túng trong thực thi trách nhiệm và thẩm quyền, đặc biệt khi được Nhà nước phân quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm Phần lớn cán bộ quản lý giáo dục còn bị hạn chế về trình độ ngoại ngữ, kỹ năng sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin Một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục còn chạy theo bệnh thành tích, chưa thực sự chuyên tâm với nghề nghiệp, chưa làm tròn trách nhiệm, nhiệm vụ được giao; buông lỏng quản lý, không đấu tranh với tiêu cực, thậm chí còn thoả hiệp, tham gia vào các hiện tượng tiêu cực ” {2}

Sự lãnh đạo của tổ chức Đảng trong nhà trường cùng với vai trò của Hiệu trưởng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới thực hiện QCDC nhà trường Hiệu trưởng phải thực hiện tốt các nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của mình (theo đúng quy định của Điều lệ trường Trung học); tổ chức quán triệt, học tập và phổ biến QCDC tới từng thành viên trong nhà trường nắm, hiểu được quyền hạn và trách nhiệm của mình để thực hiện - là một việc làm hết sức quan trọng bởi việc phổ biến QCDC giúp cho cán bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trường hiểu rõ nội

Trang 37

dung quy chế và quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân trong quá trình thực hiện QCDC ở trường

Giáo viên và người học tự tin, tự chủ, chủ động trong mọi hoạt động dạy học và giáo dục của nhà trường là yếu tố cơ bản góp phần đem đến sự thành công trong thực hiện QCDC trong trường học bởi họ là những nhân tố cơ bản tạo nên chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường THPT

Đồng thời yếu tố các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường phát huy vai trò của mình trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ (như tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội cha mẹ học sinh ) Ý thức

tự giác nâng cao trách nhiệm của từng cán bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trường trong thực hiện nhiệm vụ cũng như QCDC ở cơ sở

1.5.2 Các yếu tố khách quan

Môi trường làm việc của nhà trường thuận tiện, có đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy và học, các hoạt động giáo dục sẽ thúc đẩy cán bộ, giáo viên, học sinh chuyên tâm với việc dạy, học, tự chủ trong dạy và học để nâng cao chất lượng dạy học, chịu trách nhiệm cá nhân về chất lượng dạy học trước nhà trường, cha mẹ học sinh

Trình độ dân trí của người dân địa phương cao, cha mẹ học sinh hiểu được tầm quan trọng của giáo dục, nhà trường họ chủ động tham gia phối hợp với nhà trường để giáo dục học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục, tham gia góp ý với Hiệu trưởng, giáo viên về các quyết sách của nhà trường

Chính quyền địa phương hiểu về giáo dục, sẵn sàng trợ giúp để phát triển giáo dục nhà trường là yếu tố động lực thúc đẩy thực hiện QCDC trong trường học

Môi trường làm việc của nhà trường thân thiện, cởi mở, chia sẻ, mọi người không ngần ngại khi góp ý với Hiệu trưởng, với đồng nghiệp về xây dựng phát triển nhà trường và phát triển cá nhân Hiệu trưởng sẵn sàng lắng nghe giáo viên, học sinh phản hồi thông tin để hoàn thiện hoạt động quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục

Trang 38

Kết luận chương 1

1 Thực hiện QCDC trong trường học về bản chất là quá trình tổ chức, xây dựng, thực hiện các quy chế, quy định, quy ước, nội quy…của nhà trường, những nội dung đó liên quan quyền, lợi ích chính đáng và hợp pháp của mọi đối tượng trong trường từ Ban Giám hiệu đến cán bộ, viên chức, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đồng, phục vụ cho hoạt động dạy và học của nhà trường

2 Tổ chức thực hiện QCDC trong trường học chính là một nội dung quan trọng trong quản lý nhà trường Hiệu trưởng nhà trường phải biết căn

cứ các văn bản hướng dẫn QCDC cơ sở và QCDC của nhà trường để xác định rõ trách nhiệm cá nhân, tổ chức trong thực hiện QCDC và tổ chức thực hiện theo đúng chức năng nhiệm vụ Hiệu trưởng trường THPT có trách nhiệm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thực hiện QCDC trong trường THPT

3 Nghiên cứu lý luận về dân chủ, dân chủ trong trường học và tổ chức thực hiện QCDC trong trường THPT là cơ sở để phân tích, đánh giá đúng, sát tình hình thực tế triển khai thực hiện QCDC trong trường THPT, làm tiền

đề cho việc khảo sát đánh giá thực trạng thực hiện QCDC và tổ chức thực hiện QCDC ở trường THPT trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh, trên cơ sở đó tìm ra các biện pháp để tổ chức thực hiện QCDC một cách hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường THPT

Trang 39

Chương 2

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ

Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN HOÀNH BỒ TỈNH QUẢNG NINH

2.1 Một vài nét về khảo sát và tổ chức khảo sát

2.1.1 Một vài nét về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục THPT huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh

Hoành Bồ là một huyện miền núi phía nam của tỉnh Quảng Ninh, gồm 12

xã và 01 thị trấn; 82 thôn, khu (72 thôn và 10 khu), trong đó có 5 xã thuộc vùng cao, 03 xã thuộc vùng 135, là địa phương có diện tích tự nhiên là 844,63 ha, chiếm 13,8% diện tích Quảng Ninh Dân số hiện có 50.438 người, là nơi cư trú của các dân tộc Kinh, Dao, Sán Dìu, Tày và một số ít các dân tộc khác Dân tộc thiểu số chiếm 36,5% trong đó chủ yếu là người dân tộc Dao Tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện là 2,02%

Về thuận lợi:

- Trong những năm qua, được sự quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, các sở, ban, ngành ở tỉnh, sự lãnh đạo của BCH Đảng bộ huyện, cùng với sự nỗ lực cố gắng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong huyện, kinh tế - xã hội của huyện có bước tăng trưởng khá, cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, thu nhập bình quân đầu người hàng năm tăng, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt; an ninh chính trị ổn định, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở thường xuyên được củng cố đi vào hoạt động có hiệu quả tạo được sự đồng thuận, niềm tin của nhân dân đối

với Đảng và Nhà nước Chỉ thị 30 của Bộ chính trị, các Nghị định 29, 79, 71,

07, 87, Nghị định 06, Nghị định 04 của Chính phủ, Pháp lệnh số 34 ra đời phù hợp với tâm tư và nguyện vọng của của cán bộ, đảng viên và nhân dân Nhân

Trang 40

dân tin tưởng phấn khởi, coi QCDC là động lực để phát triển kinh tế - xã hội và

tăng cường một bước quyền làm chủ của mình

- Về khó khăn:

Là một huyện miền núi, địa bàn rộng trình độ dân trí của một bộ phận nhân dân còn thấp, cơ sở hạ tầng ở các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn; đời sống vật chất và tinh thần tuy đã được cải thiện nhưng vẫn còn ở mức thấp, tỷ lệ hộ cận nghèo còn nhiều Hoạt động của

hệ thống chính trị cơ sở khu vực nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới Hiện tại toàn huyện có 36 trường học và 01 Trung tâm HN&GDTX Trong đó có 13 trường mầm non, 07 trường THCS, 07 trường tiểu học, 06 trường TH&THCS, 03 trường THPT (có một trường liên cấp) và

13 trung tâm học tập cộng đồng Đội ngũ các thầy cô giáo ngày càng đáp ứng

đủ về lượng và tăng về chất Cơ sở vật chất trường học ngày càng được quan tâm xây dựng, đáp ứng từng bước cho việc thực hiện xây dựng trường mầm non đạt chuẩn về cơ sở vật chất vào năm 2015 và lộ trình xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia Cán bộ, CNVC ngành giáo dục ngày càng được nâng cao về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, công tác phát triển Đảng trong các nhà trường được quan tâm và thực hiện tốt, tính thống nhất, đoàn kết nội bộ được giữ vững, các phong trào thi đua được duy trì và phát triển ngày càng chất lượng cao hơn

Bám sát sự chỉ đạo của các cấp, những định hướng của ngành, các trường THPT trên địa bàn huyện đã nghiêm túc thực hiện kế hoạch phát triển mạng lưới trường lớp, duy trì sĩ số học sinh gắn liền với đổi mới chương trình giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục Từ 2010 đến nay các trường duy trì

ổn định về số lượng lớp học và sĩ số học sinh, cả 3 trường THPT đến nay có 49 lớp với 1.725 học sinh Luôn quan tâm nâng cao về chất lượng giáo dục đại trà cũng như chất lượng mũi nhọn; đặc biệt chú trọng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu và năng lực học tập

Định dạng
Số trang	114
Dung lượng	1,23 MB