Công trình thủy lợi máy đóng mở kiểu vít yêu cầu thiết kế, kỹ thuật trong chế tạo, lắp đặt, nghiệm thu TCVN 83012009

TCVN T I Ê U C H U N Q U C G I A

TCVN 8301 : 2009

Xu t b n l n 1

Hydraulics structures - Technical requirements for operating screw mechanism designing, manufacturing, acceptance, trasfer

HÀ N I - 2009

M c l c

Trang

L i nói đ u . 4

1 Ph m vi áp d ng: 5

2 Thu t ng và đ nh ngh a 5

3 Ký hi u máy đóng m ki u vít 6

4 Yêu c u chung v k thu t 7

5 Yêu c u v v t li u 7

6 Yêu c u k thu t v thi t k 8

7 Yêu c u k thu t ch t o 10

8 Ghi nhãn và s n ph 12

9 L p đ t máy t i công trình 13

10 V n hành máy . 13

11 Quy trình v n chuy n và x p kho 13

12 Nghi m thu, bàn giao 15

Ph l c A (Quy đ nh): V t li u ch t o các b ph n máy đóng m ki u vít 17

Ph l c B (Tham kh o): Thi t k các b ph n truy n đ ng c a máy đóng m ki u vít 21

ti t thi hành m t s đi u c a Lu t Tiêu chu n và Quy chu n k thu t

TCVN 8301 : 2009 do Trung tâm Khoa h c và Tri n khai k thu t th y l i

thu c tr ng i h c Th y l i biên so n, B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn đ ngh , T ng c c Tiêu chu n o l ng Ch t l ng th m

đ nh, B Khoa h c và Công ngh công b t i Quy t đ nh s 3058/Q BKHCN ngày 31 tháng 12 n m 2009

-T I Ê U C H U N Q U C G I A TCVN 8301 : 2009

Công trình th y l i - Máy đóng m ki u vít

Yêu c u k thu t trong thi t k , ch t o, l p đ t, nghi m thu

Hydraulics structures - Technical requirements operating screw mechanism

designing, manufacturing,acceptance, trasfer

1.1 Tiêu chu n này quy đ nh các yêu c u v thi t k , ch t o, l p đ t, nghi m thu, bàn giao các máy

đóng m ki u vít dùng đ nâng c a van trong các công trình thu l i, thu đi n, giao thông, c i t o môi

Máy đóng m ki u vít (Operating screw mechanism)

Thi t b c khí thu công d a trên nguyên lý truy n đ ng vít - đai c ai c quay t i ch làm tr c vít chuy n đ ng t nh ti n kéo c a van lên ho c xu ng theo ph ng d c tr c

2.2

L c đóng m (Power of press and lift)

L c th ng đ c l c c n l n nh t, đ c xác đ nh v trí b t l i nh t khi đóng ho c m c a van

2.3

Máy đóng m ki u vít quay tay (Screw mechanism operated by hand)

Máy đóng m đ c d n đ ng b ng tay quay

2.4

Máy đóng m ki u vít ch y b ng đi n (Screw mechanism operated by electric power)

Máy đóng m đ c d n đ ng b ng đ ng c đi n

2.5

Ngu n đ ng l c (transfer element)

Ngu n đ ng l c hay b ph n truy n l c là đ ng c đi n ho c quay tay

B ph n truy n chuy n đ ng quay t h p gi m t c thành chuy n đ ng t nh ti n c a tr c vít và truy n

t i tr ng đóng m xu ng n n H p ch u l c còn g i là giá đ ho c thân máy, ho c saxi máy đóng m

H n ch mômen quá t i (Overload momentum protection)

C c u ng t ngu n đi n đ ng c khi mô men c n l n h n mômen t i đ ng c m t giá tr nh t đ nh,

nh m b o v an toàn cho máy

n là bi u th s tr c vít - đai c; n có giá tr là 1 ho c 2

VÍ D : Máy 10V 1 là lo i máy đóng m ki u tr c vít – đai c có l c đóng m 10 t n, ch y đi n (k t

h p quay tay khi không có đi n), có 01 tr c vít – đai c

4 Yêu c u chung

4.1 Máy đóng m ch y đi n ph i có b ph n quay tay khi m t đi n và ph i có các ti p đi m hành trình

(ti p đi m cu i) đ tác đ ng d ng đóng (ho c m ) c a khi c a van đóng (m ) hoàn toàn

4.2 Các đ ng c c a máy đóng m ki u vít làm vi c t i 40 % mômen xo n yêu c u ng c ch t o theo tiêu chu n IEC 34, có th làm vi c khi đi n áp l i thay đ i trong ph m vi ±10 % so v i đi n áp

5.1 Khi thi t k c n ph i l a ch n các lo i v t li u đã đ c tiêu chu n hoá

5.2 Ph i ghi rõ và đ y đ trong b n v ch t o ho c trong yêu c u k thu t các lo i v t li u dùng đ

ch t o các chi ti t, các b ph n c a máy

5.3 V t li u tr c khi đ a ra ch t o các b ph n ch u l c chính nh tr c, g i đ , h p ch u l c, bánh

r ng, kh p n i, vít ph i có nhãn mác theo quy đ nh, ch ng ch c a nhà s n xu t, ngu n g c xu t x

rõ ràng, n u không ph i l y m u đ ki m tra t i các phòng thí nghi m h p chu n V t li u đ c s

d ng ph i theo đúng ch d n trong các b n v thi t k ch t o

5.4 Tr c khi s d ng, thép ph i đ c n n th ng, ph ng và đ c làm s ch g , d u m

5.5 Que hàn ph i có nhãn mác, xu t x rõ ràng, đ m b o ch t l ng, các ch tiêu phù h p v i lo i

thép hàn và b n v thi t k , đ m b o tính ch t c lý và đ c b o qu n theo quy đ nh

5.6 V t li u s n ph , b o v b m t làm vi c và ti p xúc môi tr ng ph i đ c l a ch n theo đúng yêu c u k thu t c a thi t k , đ m b o ch t l ng và yêu c u k thu t V t li u s n ph ph i đ c ghi

đ y đ nhãn mác, h n s d ng, tính ch t hoá lý rõ ràng Không đ c s d ng các lo i s n ph t pha

ch ch a đ c công nh n hay lo i s n ph không rõ ngu n g c

c) Th i gian đóng m b ng đi n TR đ R, min;

d) Th i gian đóng m b ng quay tay TR qt R, min;

e) Ch đ làm vi c

6.2 Tính toán ch n đ ng c và phân b t s truy n

Sau khi l p s đ truy n đ ng c a máy (Hình A.1; Ph l c A) ti n hành ch n công su t đ ng c và t

(1) ∑η = η η η η1n .2 3 4n (2)

6.4 Xác đ nh t s truy n đ ng và phân ph i t s truy n c a máy

6.4.1 T s truy n đ ng khi ch y đi n áp d ng công th c (4)

oc d

c d d

n

n i

MR đ/ô R là mô men c n thi t khi quay đai c trên tr c vít me;

MR qt R là mô men trên tr c tay quay;

B ng 2 - T s truy n đ ng t ng theo l c nâng

6.5 Thi t k b truy n đ ng

Sau khi tính toán ch n đ c đ ng c , phân ph i t s truy n đ ng, ch n h p gi m t c, yêu c u tính

toán các b truy n đ ng bánh r ng côn, truy n đ ng vít đai c, truy n đ ng tr c vít – bánh vít Cách tính toán thi t k tham kh o Ph l c B ho c tham kh o các tài li u thi t k c khí hi n hành

7.1.1.3 Khi s d ng phôi đúc b ng gang ho c thép, ph i b o đ m ch t l ng phôi đúc và b o đ m

kích th c phôi có tính đ n đ d gia công phù h p yêu c u b n v thi t k theo tiêu chu n hi n hành

Cho phép có các khuy t t t n u chi u sâu khuy t t t không l n h n 10 % chi u dày phôi đúc c phép hàn vá các khuy t t t nh ng ph i đ m b o theo quy đ nh trong tiêu chu n liên quan

7.1.1.4 chính xác gia công ch t o c a t t c các chi ti t ph i tuân th b n v thi t k , trong tr ng

h p không quy đ nh c th thì các sai s ch t o không th p h n c p 8 theo tiêu chu n liên quan

7.1.1.5 Khi gia công các chi ti t có đ chính xác cao nh bánh r ng, bánh vít, tr c vít ph i l p quy trình công ngh ch t o

7.1.1.6 không đ ng tr c, đ ôvan, đ l ch rãnh then so v i đ ng tâm chu n không l n h n 1/2 dung sai kích th c đ ng kính ngõng tr c n i l p ghép bánh r ng, bi

7.1.1.7 đ o vai tr c l y theo c p chính xác IT8 và theo kích th c đ ng kính tr c

7.1.1.8 V h p gi m t c, v h p ch u l c: Các b m t l p ghép, các n p ph i đ c gia công nh n,

ph ng đ t c p chính xác 0 ho c 6 theo tiêu chu n liên quan

7.1.1.9 Dung sai kho ng cách tr c khi gia công không th p h n c p 8 theo tiêu chu n liên quan

7.1.1.10 Các kh p n i tr c : đ o h ng tâm và m t mút l y b ng ± 0,005.D kh p

7.1.1.11 Ren vít - ai c : c ch t o theo ren thang ho c ren ch nh t theo c p chính xác c a

TCVN v ren vít - đai c

7.1.2 Gia công k t c u thép

7.1.2.1 D ng c đo l ng k t c u ph i dùng g m th c lá, th c góc, th c cu n b ng kim lo i có đ

chính xác c p 2, theo tiêu chu n liên quan

7.1.2.2 Công tác chu n b v t li u th c hi n theo yêu c u sau:

a) N n và u n th ng thép tr c khi gia công tránh t o v t x c, v t lõm, khuy t t t khác trên b m t; b) Khi c t thép đ gia công c u ki n c n xác đ nh rõ công ngh ch t o đ tính đ d gia công do co ngót khi hàn và l p ráp;

c) Khi l y d u th công ch đ c s d ng m i v ch và con tu

7.1.2.3 Cho phép khoan l trên các chi ti t tr c ho c sau khi đã hàn ghép thành k t c u và ph i

khoan t i x ng đ đ m b o tr c c a l th ng góc v i m t chi ti t Các l và quy cách khoan ph i theo đúng b n v thi t k

7.1.2.4 Cho phép áp d ng khoan l tr c ti p theo ph ng pháp l y d u trên máy khoan ch y h i ép, máy khoan đi n Tr ng h p ch t o hàng lo t ph i khoan theo d ng ho c dùng rô b t khoan đi u khi n theo ch ng trình

7.1.2.5 Công tác hàn th c hi n theo yêu c u sau:

a) Khi hàn đính ch c n m i hàn có chi u cao t i thi u đ khi hàn chính th c m i hàn này s làm nóng

ch y m i hàn đính Chi u cao m i hàn đính không l n h n 0,5 chi u cao m i hàn chính th c theo thi t

k Không đ c b trí m i hàn đính t i v trí m i hàn chính giao nhau;

i) Vi c x lý khuy t t t m i hàn ph i theo tiêu chu n liên quan

7.1.2.6 Khi liên k t các b ph n k t c u b ng bu lông, ph i đánh s ch các b m t l p ghép kín khít khi xi t ch t bu lông đ c ki m tra b ng th c lá có b dày 0,3 mm, th c không th lùa vào sâu quá

20 mm

7.2 Yêu c u k thu t l p ráp và ki m tra t i x ng

7.2.1 Ph i có đ tài li u thi t k , quy trình công ngh tr c khi l p ráp thành các c m thi t b t i

x ng

7.2.2 Các chi ti t máy và k t c u tr c khi l p ph i ki m tra s l ng và ch ng nh n ch t l ng sau

gia công xu t x ng theo b n v l p c a t ng phân x ng

7.2.3 L p ráp các c m thi t b t i x ng : H p gi m t c, h p ch u l c ph i đ c l p ráp và c n ch nh thành b hoàn ch nh tr c khi đ a t i hi n tr ng l p đ t Sai s l p ráp và ki m tra đ c tham kh o trong B ng B13, Ph l c B

7.2.4 Sau khi l p ráp, các b ph n máy ph i đ c ch y th không t i theo thi t k t i x ng và có biên b n nghi m thu cho t ng b ph n H p gi m t c ch y th 4 gi có đ o chi u, các c c u khác

ch y th 2 gi có đ o chi u

7.2.5 Nhi t đ d u trong h p gi m t c cho phép khi ch y th , xem B ng B.14 - Ph l c B

7.2.6 Nghi m thu t i x ng: Sau khi l p ráp và ch y th ph i ti n hành ki m tra và có xác nh n c a

h i đ ng nghi m thu tr c khi s n ch ng g

7.2.7 K t qu nghi m thu c a và vi c đánh giá ch t l ng ch t o ph i đ c ghi vào biên b n và đóng

8.1.1 Máy đóng m ki u vít ch y đi n ho c quay tay đ u ph i có nhãn mác hàng hoá

8.1.2 Nhãn mác ph i ghi đ y đ các thông tin sau:

- Tên c s s n xu t, đ a ch ;

- Tên s n ph m;

- Thông s k thu t : l c đóng m , t c đ đóng m , công su t đ ng c … ;

- Kích th c, tr ng l ng;

- S n xu t theo tiêu chu n nào;

8.2.4 Lo i s n, chi u dày l p s n ph và quy trình công ngh s n ph i tuân th thi t k quy đ nh và

phù h p v i các tiêu chu n liên quan

9.2 Chi u dày l p bê tông d i b l p máy và h p ch u l c không nh h n 50 mm

9.3 Sai s chi u cao đ t máy so v i thi t k trong kho ng ± 50 mm

9.4 Sai l ch v trí c a tai treo trên c a van ph ng theo h ng kéo c a so v i thi t k cho phép

± 5 mm

9.5 l ch tâm c a tr c vít me so v i tâm tai c a ≤ 5 mm

9.6 không vuông góc c a tr c vít kép so v i m t ph ng ngang ph i nh h n ± 0,5 mm/1 m c a

kho ng cách gi a hai vít

9.7 th ng b ng c a máy đ c n i v i cánh c a b ng ch t c ng trong m t ph ng n m ngang không

v t quá ± 0,5 mm/1 m chi u dài kho ng cách gi a hai h p ch u l c

10.1 Ki m tra m c d u m bôi tr n trong h p gi m t c, h p ch u l c, tr c vít đai c

10.2 Tr c khi v n hành máy, đ c bi t là máy m i v n hành l n đ u ph i dùng tay quay, quay th các

b ph n quay c a máy N u có hi n t ng k t ho c ti ng kêu l là ph i d ng ki m tra x lý ngay

10.3 Ki m tra s làm vi c c a thi t b đi n trong h th ng phân ph i và đi u khi n

10.4 Ki m tra l i đi n tr cách đi n c a đ ng c và cáp đi n tr c khi máy ch y

10.5 Sau khi ki m tra và x lý t t c các v ng m c v k thu t b t đ u ch y th đ ng c , xác đ nh

chi u quay c a đ ng c

10.6 G t ly h p sang v trí ch y đi n, theo dõi c c u làm vi c

10.7 Trong quá trình máy v n hành ph i theo dõi máy làm vi c N i dung theo dõi g m:

- Máy làm vi c êm, không rung gi t đ c bi t t i các bánh r ng n kh p

11 Quy trình v n chuy n và x p kho

11.1 Ph i xác đ nh kích th c, tr ng l ng hàng và quãng đ ng v n chuy n đ l a ch n ph ng

ti n thích h p

11.2 Ph i có ph ng án kê kích và ch ng bu c đ đ m b o an toàn cho ng i và ph ng ti n v n

chuy n

11.3 Ph i ki m tra l i toàn b danh m c hàng, các tài li u liên quan và quan sát đ phát hi n nh ng

sai h ng, thi u h t khi giao nh n t i x ng c ng nh khi d hàng sau v n chuy n T t c sai sót thi u

h t đ u ph i ghi biên b n

11.4 Các b ph n bôi tr n h ph i thay m m i, các l tra d u ph i nút kín

11.5 Các c m máy và thi t b đi n ph i đ trong kho, kê cao, khô ráo trên các giá g

12 Nghi m thu, bàn giao

12.1 Nghi m thu t nh

12.1.1 Các tài li u khi nghi m thu t nh g m có:

a) Tài li u thi t k k thu t, ch t o chi ti t, lý l ch thi t b , ch t l ng thép, que hàn, bu lông và các v t

li u khác;

b) Tài li u h ng d n v n hành, các tr ng h p h ng hóc ho c s c th ng g p và bi n pháp kh c

ph c Danh m c các v t t ph tùng thay th cho các thi t b c a máy đóng m ;

c) Biên b n xác nh n thay đ i thi t k và v trí l p đ t (n u có);

d) Biên b n nghi m thu t ng ph n các công vi c l p đ t thi t b t i hi n tr ng;

e) Biên b n ki m tra và b n v hoàn công l p đ t thi t b ;

g) Biên b n nghi m thu công tác xây d ng có liên quan đ n thi t b ;

h) Nh t ký l p đ t;

i) Tài li u giao nh n thi t b , v n chuy n c a ch đ u t và đ n v l p đ t

12.1.2 L p biên b n nghi m thu, đánh giá thi t b đã đ c l p t nh vào công trình theo đúng thi t k và

cho phép ch y th không t i

12.2 Nghi m thu ch y th không t i

12.2.1 Ch y th không t i nh m xác đ nh tình tr ng ho t đ ng c a thi t b , bao g m các n i dung sau: a) Th i gian ch y th theo yêu c u thi t k c a nhà ch t o;

b) Ki m tra hành trình đóng m c a vít;

c) Ki m tra đ rung đ ng, n đ nh c a thi t b ;

d) Ki m tra h th ng làm vi c, đ ng c , d u, li h p và thi t b quay tay

12.2.2 L p biên b n nghi m thu ch y th không t i khi ch y đ th i gian quy đ nh và khi đ t yêu c u

k thu t theo các s li u đo đ c đ c

12.3 Nghi m thu ch y th có t i

12.3.1 Các thông s k thu t sau đây c n xác đ nh khi ch y th có t i :

a) Th i gian ch y th do nhà thi t k và ch t o quy đ nh;

b) Ki m tra l c đóng m , t c đ đóng m c a thi t b , m c đ kín khít khi đóng và m hoàn toàn; c) M c đ t ng t i tr ng, áp su t tác d ng c a h p ch u l c;

12.3.2 H i đ ng nghi m thu ki m tra và l p biên b n nghi m thu n u đ t yêu c u k thu t

12.4 Bàn giao thi t b đ a vào s d ng

Sau khi h i đ ng nghi m thu ký vào biên b n nghi m thu, ti n hành bàn giao thi t b đ đ a vào s

d ng N i dung bàn giao g m:

a) Bàn giao các tài li u đã l p khi nghi m thu t nh, nghi m thu không t i và có t i;

b) Bàn giao thi t b cho nhà s d ng;

c) Ký biên b n bàn giao thi t b ;

d) Xác đ nh trách nhi m b o hành c a nhà cung c p thi t b

10

b) Ki u II: Q >20 t

CT38 373∼481 245 235 226 206 26 25 23 d = 0,5 d = a CT51 490∼628 284 275 265 255 20 19 17 d = 3a d = a

CHÚ THÍCH: a) dày c a m u; d) ng kính u n

B ng A.5 - Thành ph n hoá h c c a thép Các bon ch t l ng C45

ho c r m nhi t đ cao

B ng A.7 - C tính c a m t s gang xám thông d ng

CHÚ THÍCH: * Giá tr đ b n kéo c a v t đúc dày 15 mm t ng t v i phôi th đ ng kính 30 mm

B ng A.8 - Thành ph n hoá h c c a m t s gang xám thông d ng

Ph l c B

Thi t k các b ph n truy n đ ng c a máy đóng m ki u vít

B.1 Thi t k b truy n đ ng vít – đai c

d d

2 , 5

2