Bài 9 Các khái niệm cơ bản về ứng phó với biến đổi khí hậu

Giảm nhẹ BĐKHGi m nh m c đ và cản của ẹ mức độ và cường độ phát thải KNK ứng phó với BĐKH ội dung môn học ường độ phát thải KNK ng đ phát th i KNK ội dung môn học ản của Nâng cao kh năng

N i dung môn h c ội dung môn học ọc

• Ch ương 1: Đại cương về BĐKH ng 1: Đ i c ại cương về BĐKH ương 1: Đại cương về BĐKH ng v BĐKH ề BĐKH

• Ch ương 1: Đại cương về BĐKH ng 2: Nguyên nhân, bi u hi n và k ch b n c a ểu hiện và kịch bản của ện và kịch bản của ịch bản của ản của ủa BĐKH

• Ch ương 1: Đại cương về BĐKH ng 3: Tác đ ng c a BĐKH ội dung môn học ủa

• Ch ương 1: Đại cương về BĐKH ng 4: Các gi i pháp ng phó v i BĐKH ản của ứng phó với BĐKH ới BĐKH

• Ch ương 1: Đại cương về BĐKH ng 5: M t s các ph ội dung môn học ố các phương pháp nghiên cứu ương 1: Đại cương về BĐKH ng pháp nghiên c u ứng phó với BĐKH

ng phó v i BĐKH

ứng phó với BĐKH ới BĐKH

Chương 1: Đại cương về BĐKHng 4: Ứng phó với BĐKHi BĐKH

BĐKH

Thích ứng Giảm nhẹ

Bài 9: Các khái niệm cơ bản về ứng phó

biến đổi khí hậu

Khái niệm thích ứng và giảm nhẹ

thống tự nhiên hoặc con người đối với hoàn cảnh hoặc môi trường thay đổi, nhằm mục

động và biến đổi khí hậu hiện hữu hoặc tiềm

• Giảm nhẹ BĐKH là sự can thiệp của con

Source: IPCC, 2001

Giảm nhẹ BĐKH

Gi m nh m c đ và cản của ẹ mức độ và cường độ phát thải KNK ứng phó với BĐKH ội dung môn học ường độ phát thải KNK ng đ phát th i KNK ội dung môn học ản của

Nâng cao kh năng h p ph c a các b ch a KNK ản của ấp phụ của các bể chứa KNK ụ của các bể chứa KNK ủa ểu hiện và kịch bản của ứng phó với BĐKH

Giảm nhẹ BĐKH

Bao g m các nhóm gi i pháp: ồm các nhóm giải pháp: ản của

1 Cung ng và s d ng năng l ứng phó với BĐKH ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng (an ninh năng l ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng, ngu n ồm các nhóm giải pháp: cung b n v ng, năng l ề BĐKH ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng m i/năng l ới BĐKH ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng thay th , …) ế

2 Giao thông (gi m sd nhiên li u hoá th ch, ô nhi m, ) ản của ện và kịch bản của ại cương về BĐKH ễm, )

3 Công nghi p ện và kịch bản của

4 Nông nghi p ện và kịch bản của

5 Nhà và các toà nhà th ở ương 1: Đại cương về BĐKH ng m i ại cương về BĐKH

6 Qu n lý rác th i ản của ản của

7 B o v và phát tri n r ng ản của ện và kịch bản của ểu hiện và kịch bản của ừng

Giảm nhẹ BĐKH

1. Cung ng và s d ng năng l ứng và sử dụng năng lượng ử dụng năng lượng ụng năng lượng ượng : ng

- B o đ m an ninh năng lản của ản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng

- Gi m ph thu c vào năng lản của ụ của các bể chứa KNK ội dung môn học ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng

- Tăng tính b n v ng c a ngu n cung c pề BĐKH ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ủa ồm các nhóm giải pháp: ấp phụ của các bể chứa KNK

Giảm nhẹ BĐKH

2. Giao thông:

- Gi m s d ng nhiên li u hoá th chản của ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK ện và kịch bản của ại cương về BĐKH

- Năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ng m i, NL tái t oới BĐKH ại cương về BĐKH

- B o đ m an ninh năng lản của ản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng (ngu n nh p kh u ồm các nhóm giải pháp: ập khẩu ẩu

- Gi i quy t ô nhi m không khí, t c đản của ế ễm, ) ắc đường, ường độ phát thải KNK ng,

Giảm nhẹ BĐKH

3. Nhà và các toà nhà th ở và các toà nhà thương mại ương mại ng m i ại :

- Gi m m c tiêu th năng lản của ứng phó với BĐKH ụ của các bể chứa KNK ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng

- Chuy n đ i s d ng NL m i (NL ít cacbon), NL tái ểu hiện và kịch bản của ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK ới BĐKH

t o, ại cương về BĐKH

- Qu n lý phát th i KNK không ph i COản của ản của ản của 2

- Qu n lý rác th iản của ản của

- Áp d ng công ngh m i trong xây d ng (c i thi n ụ của các bể chứa KNK ện và kịch bản của ới BĐKH ựng giải pháp ản của ện và kịch bản của

thi t k , công tác v n hành, thi t b ti ki m ế ế ập khẩu ế ịch bản của ế ện và kịch bản của

đi n, )ện và kịch bản của

Phân loại các nhóm giải pháp thích

3 Căn c vào ứng phó với BĐKH b n ch t ản chất ất c a gi i pháp thích ng ủa ản của ứng phó với BĐKH

(GFchính sách, GF KHCN, GF giáo d c – truy n thông…) ụ của các bể chứa KNK ề BĐKH

4 Phân lo i theo ại cương về BĐKH nghiên c u ứng và sử dụng năng lượng c a Burtonet et al (1993) ủa

5 Các cách phân lo i khác ại cương về BĐKH

1 Phân loại theo biểu hiện BĐKH

 Thích ng v i s ứng phó với BĐKH ới BĐKH ựng giải pháp gia tăng nhi t đ ện ộng -> ch y u ủa ế

là các gi i pháp ản của sinh h c ọc , gi i pháp trong ngành ản của

 Thích ng v i s ứng phó với BĐKH ới BĐKH ựng giải pháp thay đ i l ổi lượng mưa ượng ng m a ư (qu n lý ản của ngu n ồm các nhóm giải pháp: TN n ước ) c

 Thích ng v i ứng phó với BĐKH ới BĐKH SLR (bi n pháp b o v (c ng và ện và kịch bản của ản của ện và kịch bản của ứng phó với BĐKH

m m), bi n pháp thích nghi (s ng chung v i ề BĐKH ện và kịch bản của ố các phương pháp nghiên cứu ới BĐKH

lũ, ), bi n pháp di d i) ện và kịch bản của ờng độ phát thải KNK

2 Phân loại theo tác động của BĐKH

đến các lĩnh vực kinh tế - xã hội

Bao g m các gi i pháp:ồm các nhóm giải pháp: ản của

Thay đ i, đi u ch nh ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ề BĐKH ỉnh ph ương mại ng th c s n xu t ứng và sử dụng năng lượng ản chất ất cũ

Áp d ng các bi n pháp ụ của các bể chứa KNK ện và kịch bản của KHCN m iới BĐKH

-> Thích ng v i BĐKH trong ngành Nông-Lâm-Ng nghi p, ứng phó với BĐKH ới BĐKH ư ện và kịch bản của ngành Giáo d c, Năng lụ của các bể chứa KNK ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng, …

2 Phân loại theo tác động của BĐKH

đến các lĩnh vực kinh tế - xã hội

Ví d v GPT trong lĩnh v c nông nghi p:ụ của các bể chứa KNK ề BĐKH Ư trong lĩnh vực nông nghiệp: ựng giải pháp ện và kịch bản của

- GP s n xu t và s d ng nhiên li u sinh h cản của ấp phụ của các bể chứa KNK ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK ện và kịch bản của ọc

- GP đi u ch nh c c u cây tr ng và th i v phù h p v i ề BĐKH ỉnh ơng 1: Đại cương về BĐKH ấp phụ của các bể chứa KNK ồm các nhóm giải pháp: ờng độ phát thải KNK ụ của các bể chứa KNK ợng (an ninh năng lượng, nguồn ới BĐKH

hoàn c nh BĐKH ản của

- GP đa d ng hóa ho t đ ng xen canh, luân canhại cương về BĐKH ại cương về BĐKH ội dung môn học

- GP c i thi n hi u qu tản của ện và kịch bản của ện và kịch bản của ản của ưới BĐKHi tiêu nông nghi pện và kịch bản của

- GP t ch c c nh báo h n hán, lũ l tổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ứng phó với BĐKH ản của ại cương về BĐKH ụ của các bể chứa KNK

3 Phân loại căn cứ vào bản chất của

3 Căn cứ vào bản chất của các giải

pháp

* Nguyên t c: ắc đường,

- Thích ng v i nh ng bi n đ ng khí h u và các hi n t ứng phó với BĐKH ới BĐKH ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ế ội dung môn học ập khẩu ện và kịch bản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng khí

h u c c đoan ng n h n nh là c s đ làm ập khẩu ựng giải pháp ắc đường, ại cương về BĐKH ư ơng 1: Đại cương về BĐKH ở ểu hiện và kịch bản của gi m kh năng ản chất ản chất

t n h i ổi lượng mưa ại c a nh ng bi n đ i khí h u dài h n ủa ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ế ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ập khẩu ại cương về BĐKH

- Các chính sách và gi i pháp thích ng ph i đ ản của ứng phó với BĐKH ản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn c đánh giá trong

b i c nh ố các phương pháp nghiên cứu ản của phát tri n b n v ng ểu hiện ền vững ững .

- Thích ng v i bi n đ ng khí h u và các hi n t ứng phó với BĐKH ới BĐKH ế ội dung môn học ập khẩu ện và kịch bản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng khí h u c c ập khẩu ựng giải pháp đoan đ ượng (an ninh năng lượng, nguồn c th c hi n ựng giải pháp ện và kịch bản của ở các c p khác nhau ất .

- C chi n l ản của ế ượng (an ninh năng lượng, nguồn c thích ng và quá trình th c hi n thích ng đ u ứng phó với BĐKH ựng giải pháp ện và kịch bản của ứng phó với BĐKH ề BĐKH quan tr ng nh nhau ọc ư

3 Căn cứ vào bản chất của các giải

pháp

Gi i pháp chính sách: ải pháp chính sách:

* Nhi m v :ện và kịch bản của ụ của các bể chứa KNK

Xác đ nh ph m vi và thi t k k ho ch thích ng.ịch bản của ại cương về BĐKH ế ế ế ại cương về BĐKH ứng phó với BĐKH

Đánh giá kh năng t n h i trản của ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ại cương về BĐKH ưới BĐKHc m t.ắc đường,

Đánh giá nh ng hi m h a khí h u trong tững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ểu hiện và kịch bản của ọc ập khẩu ương 1: Đại cương về BĐKHng lai

Xây d ng chi n lựng giải pháp ế ượng (an ninh năng lượng, nguồn c thích ng.ứng phó với BĐKH

Tri n khai và duy trì quá trình thích ng.ểu hiện và kịch bản của ứng phó với BĐKH

4 Phân loại theo Burtonet et al

(1993)

Chia thành 8 nhóm GPTƯ:

① Ch p nh n t n th t ấp phụ của các bể chứa KNK ập khẩu ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ấp phụ của các bể chứa KNK

② Chia s t n th t ẻ tổn thất ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ấp phụ của các bể chứa KNK

③ Làm gi m s nguy hi m ản của ựng giải pháp ểu hiện và kịch bản của

④ Ngăn ch n tác đ ng ặn tác động ội dung môn học

⑤ Thay đ i cách s d ng ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK

⑥ Thay đ i đ a đi m ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ịch bản của ểu hiện và kịch bản của

⑦ Nghiên c u ứng phó với BĐKH

⑧ Giáo d c, thông tin và khuy n khích s thay đ i hành vi ụ của các bể chứa KNK ế ựng giải pháp ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái

4 Phân loại theo Burtonet et al (1993)

① Ch p nh n t n th t ấp nhận tổn thất ận tổn thất ổn thất ấp nhận tổn thất :

x y ra khi đ i tản của ố các phương pháp nghiên cứu ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng ch u tác đ ng không có kh năng ch ng ịch bản của ội dung môn học ản của ố các phương pháp nghiên cứu

ch i l i b ng b t kỳ cách nào ọc ại cương về BĐKH ằng bất kỳ cách nào ấp phụ của các bể chứa KNK

các đ i tố các phương pháp nghiên cứu ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng d b t n thễm, ) ịch bản của ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ương 1: Đại cương về BĐKHng (ví d : c ng đ ng nghèo khó, ụ của các bể chứa KNK ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp:

4 Phân loại theo Burtonet et al (1993)

② Chia s t n th t ẻ tổn thất ổn thất ấp nhận tổn thất :

 Có th x y ra trong m t c ng đ ng truy n th ng và trong xã h i ểu hiện và kịch bản của ản của ội dung môn học ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp: ề BĐKH ố các phương pháp nghiên cứu ội dung môn học

công ngh cao, ph c t p ện và kịch bản của ứng phó với BĐKH ại cương về BĐKH

 Xã h i có nh ng ội dung môn học ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) c ch đ chia s ơ chế để chia sẻ ế để chia sẻ ể chia sẻ ẻ tổn thất nh ng t n th t gi a c ng đ ng ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ấp phụ của các bể chứa KNK ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp:

m r ng, nh là gi a các h gia đình, h hàng, làng m c hay là các ở ội dung môn học ư ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ội dung môn học ọc ại cương về BĐKH

c ng đ ng nh t ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp: ỏ tương tự ương 1: Đại cương về BĐKH ng t ựng giải pháp

 Các c ng đ ng l n phát tri n cao chia s nh ng t n th t thông qua ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp: ới BĐKH ểu hiện và kịch bản của ẻ tổn thất ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ấp phụ của các bể chứa KNK

c u tr c ng đ ng, ph c h i và tái thi t b ng các quỹ công c ng ứng phó với BĐKH ợng (an ninh năng lượng, nguồn ội dung môn học ồm các nhóm giải pháp: ụ của các bể chứa KNK ồm các nhóm giải pháp: ế ằng bất kỳ cách nào ội dung môn học

 Thông qua các hình th c b o hi m ứng phó với BĐKH ản của ểu hiện và kịch bản của

4 Phân loại theo Burtonet et al (1993)

③ Làm gi m s nguy hi m ải pháp chính sách: ự nguy hiểm ể chia sẻ :

Ở một mức độ nào đó người ta có thể kiểm soát được ội dung môn học m t m c đ nào đó ng ứng phó với BĐKH ội dung môn học ường độ phát thải KNK i ta có th ki m soát đ ểu hiện và kịch bản của ểu hiện và kịch bản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn c

nh ng m i nguy hi m t môi tr ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ố các phương pháp nghiên cứu ểu hiện và kịch bản của ừng ường độ phát thải KNK ng

Đ i v i m t s hi n t ố các phương pháp nghiên cứu ới BĐKH ội dung môn học ố các phương pháp nghiên cứu ện và kịch bản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn ng “t nhiên” nh là lũ l t hay ựng giải pháp ư ụ của các bể chứa KNK

h n hán, nh ng bi n pháp thích h p là công tác ki m soát ại cương về BĐKH ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ện và kịch bản của ợng (an ninh năng lượng, nguồn ểu hiện và kịch bản của

lũ l t (đ p, m ụ của các bể chứa KNK ập khẩu ương 1: Đại cương về BĐKH ng, đê)

Đ i v i BĐKH, có th đi u ch nh thích h p làm ch m t c ố các phương pháp nghiên cứu ới BĐKH ểu hiện và kịch bản của ề BĐKH ỉnh ợng (an ninh năng lượng, nguồn ập khẩu ố các phương pháp nghiên cứu

đ BĐKH b ng cách gi m phát th i khí nhà kính và cu i ội dung môn học ằng bất kỳ cách nào ản của ản của ố các phương pháp nghiên cứu

cùng là n đ nh n ng đ khí nhà kính trong khí quy n ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ịch bản của ồm các nhóm giải pháp: ội dung môn học ểu hiện và kịch bản của

4 Phân loại theo Burtonet et al (1993)

④ Ngăn ch n tác đ ng ặn tác động ộng :

Là m t h th ng các phội dung môn học ện và kịch bản của ố các phương pháp nghiên cứu ương 1: Đại cương về BĐKHng pháp thường độ phát thải KNK ng dùng đ thích ểu hiện và kịch bản của

ứng phó với BĐKH ừng ưới BĐKH ặn tác động ội dung môn học ủa ế ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái

và b t n c a khí h u ấp phụ của các bể chứa KNK ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ủa ập khẩu

Ví d trong lĩnh v c nông nghi p, thay đ i trong qu n lý ụ của các bể chứa KNK ựng giải pháp ện và kịch bản của ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ản của mùa v nh tăng tụ của các bể chứa KNK ư ưới BĐKHi tiêu, chăm bón thêm, ki m soát ểu hiện và kịch bản của

côn trùng và sâu b nh gây h i ện và kịch bản của ại cương về BĐKH

4 Phân loại theo Burtonet et al (1993)

⑤ Thay đ i cách s d ng ổn thất ử dụng ụng :

Khi nh ng r i ro c a BĐKH làm cho không th ti p t c các ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ủa ủa ểu hiện và kịch bản của ế ụ của các bể chứa KNK

ho t đ ng kinh t ho c r t m o hi m, ng ại cương về BĐKH ội dung môn học ế ặn tác động ấp phụ của các bể chứa KNK ại cương về BĐKH ểu hiện và kịch bản của ường độ phát thải KNK i ta có th thay ểu hiện và kịch bản của

đ i cách s d ng ổi sử dụng NL mới (NL ít cacbon), NL tái ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK

Ví d , ng ụ của các bể chứa KNK ường độ phát thải KNK i nông dân có th thay th sang nh ng cây ch u ểu hiện và kịch bản của ế ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ịch bản của

h n t t ho c chuy n sang các gi ng ch u đ ại cương về BĐKH ố các phương pháp nghiên cứu ặn tác động ểu hiện và kịch bản của ố các phương pháp nghiên cứu ịch bản của ượng (an ninh năng lượng, nguồn c đ m th p ội dung môn học ẩu ấp phụ của các bể chứa KNK

h n T ơng 1: Đại cương về BĐKH ương 1: Đại cương về BĐKH ng t , đ t tr ng tr t có th tr thành đ ng c hay ựng giải pháp ấp phụ của các bể chứa KNK ồm các nhóm giải pháp: ọc ểu hiện và kịch bản của ở ồm các nhóm giải pháp: ỏ tương tự

r ng, ho c có nh ng cách s d ng khác nh làm khu gi i trí, ừng ặn tác động ững, năng lượng mới/năng lượng thay thế, …) ử dụng năng lượng (an ninh năng lượng, nguồn ụ của các bể chứa KNK ư ản của làm n i trú n c a đ ng v t hoang dã, hay công viên qu c ơng 1: Đại cương về BĐKH ẩu ủa ội dung môn học ập khẩu ố các phương pháp nghiên cứu

gia