Phân tích tình hình cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam chi nhánh thành phố huế

Trước tình hình đó đòi hỏi Vietcombank Huế phải có những đánh giá cụ thể về hoạt động tín dụng doanh nghiệp của đơn vị hiện nay cũng như đưa ra những chiến lược, hành động để cạnh tranh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

PHAN VĂN PHƯỚC

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN

NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH TP HUẾ

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mã số: 60.34.02.01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Đà Nẵng - Năm 2016

Công trình được hoàn thành tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÂM CHÍ DŨNG

Phản biện 1: TS ĐẶNG TÙNG LÂM

Phản biện 2: TS VÕ VĂN LÂM

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính ngân hàng họp tại Đại học

Đà Nẵng vào ngày 16 tháng 10 năm 2016

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện ĐH Kinh tế Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ Khác với các doanh nghiệp khác, NHTM không trực tiếp tham gia vào sản xuất và lưu thông hàng hóa nhưng lại góp phần phát triển nền kinh tế thông qua việc cung cấp vốn tín dụng Tín dụng cung ứng vốn đầy đủ và kịp thời tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất kinh doanh được tiến hành liên tục, đồng thời góp phần đầu tư phát triển kinh tế Bên cạnh đó, tín dụng

là hoạt động kinh doanh chủ yếu và đem lại thu nhập cao nhất đối với

NH Do đó, với mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận tối đa nên các NH hiện nay càng chú trọng các mối quan hệ tín dụng với các khách hàng doanh nghiệp Dẫn đến môi trường cạnh tranh giữa các NH ở mảng tín dụng doanh nghiệp ngày càng quyết liệt hơn Trước tình hình đó đòi hỏi Vietcombank Huế phải có những đánh giá cụ thể về hoạt động tín dụng doanh nghiệp của đơn vị hiện nay cũng như đưa ra những chiến lược, hành động để cạnh tranh tốt với các NH trên địa bàn

Để có thể tìm hiểu sâu hơn các vấn đề trên, tôi đã chọn đề tài “Phân tích tình hình cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương - Chi nhánh thành phố Huế” làm công trình

nghiên cứu luận văn thạc sỹ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động cho vay doanh nghiệp

- Phân tích tình hình cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh thành phố Huế

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh thành phố Huế

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về hoạt động cho vay doanh nghiệp tại NHTM và thực tiễn cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank Huế

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về nội dung: Tập trung nghiên cứu tình hình cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank – Chi nhánh thành phố Huế Để từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động này tại NH

+ Về thời gian: Chỉ giới hạn nghiên cứu thực trạng trong khoảng thời gian từ 2013 – 2015

4 Các câu hỏi nghiên cứu

- Nội dung hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM là gì? Tiêu chí nào được sử dụng để đánh giá kết quả cho vay doanh nghiệp của NHTM? Các nhân tố nào ảnh hưởng đến hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM

- Kết quả, diễn biến và những khía cạnh chủ yếu khác trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank Huế như thế nào? Những

ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại NH này là gì?

- Cần phải có những giải pháp gì để hoàn thiện hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank Huế?

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng

- Các phương pháp cụ thể: Kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp; suy diễn và quy nạp; các phương pháp thống kê Ngoài ra, đề tài cũng sử dụng phương pháp Thảo luận, phỏng vấn với một số nhà quản

lý, nhân viên làm việc lâu năm tại các phòng ban của Vietcombank – Huế như: bộ phận Phát triển kinh doanh, bộ phận Thẩm định, bộ phận

Kiểm soát nội bộ, bộ phận Quản lý tín dụng, bộ phận Dịch vụ khách hàng để đúc kết được những thông tin xác thực và trọng yếu

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương; bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận về cho vay doanh nghiệp và phân tích tình hình cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại

Chương 2: Phân tích tình hình cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh thành phố Huế

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh thành phố Huế

7 Tổng quan tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Luận văn Thạc sỹ Nguyễn Tiến Dũng (2014), “Phát triển cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Quân đội chi nhánh Nam Đà Nẵng”, Đại học Đà Nẵng

Luận văn đã nêu được nội dung phát triển cho vay doanh nghiệp tại các NHTM, cũng như đưa ra các chỉ tiêu đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến việc phát triển cho vay doanh nghiệp tại các NHTM, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể, nhìn chung luận văn đã cơ bản giải quyết được những vấn đề cơ bản lý luận về phát triển cho vay doanh nghiệp Bên cạnh đó, việc phân tích nhu cầu của khách hàng vay và nguồn lực của NH với mục đích hài hòa quan hệ giữa NH và doanh nghiệp là điều

mà cả hai bên rất mong muốn để cung và cầu gặp nhau

- Luận văn Thạc sỹ “Giải pháp mở rộng cho vay kinh doanh tại Ngân hàng NN & PTNT quận Liên Chiểu – TP.Đà Nẵng” – của tác giả

Lê Quang Vinh, Đại học Đà Nẵng (2012) đã nêu lên được những lý luận cơ bản về cho vay kinh doanh của NHTM, nêu lên được những nội dung của việc mở rộng cho vay và tiêu chí đánh giá mở rộng cho vay kinh doanh của NHTM Dựa vào đó, tác giả đã phân tích thực trạng mở rộng cho vay kinh doanh tại Ngân hàng NN & PTNT quận Liên Chiểu –

TP Đà Nẵng và đưa ra những giải pháp áp dụng để mở rộng cho vay kinh doanh tại NH này

- Luận văn “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Đà Nẵng” (Đại học Đà Nẵng - 2013) của tác giả Lê Viết Mười

Về mặt lý luận, đề tài xây dựng một cơ sở lý luận khá là chi tiết và

cụ thể về vấn đề kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của NHTM

Về mặt thực tiễn, tác giả phân tích vấn đề kiểm soát rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Đà Nẵng Những số liệu tác giả phân tích tuy chưa phong phú, nhưng có trọng tâm vào những chổ cần thiết đề tập trung làm rõ thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng tại đơn vị Từ đó tác giải triển khai các giải pháp mang tính hiện đại và thiết thực nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát rủi

ro tín dụng tại đơn vị

- Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Trương Thuần Mẫn (2012)

trong đề tài: “Mở rộng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Hải Vân” Luận văn đã trình bày chỉ

tiêu đánh giá mở rộng quy mô cho vay như dư nợ cho vay, tốc độ tăng

dư nợ, tăng trưởng số lượng khách hàng vay, tăng trưởng thu nhập bình quân cho vay, chỉ tiêu liên quan đến kiểm soát rủi ro như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu Dựa trên các chỉ tiêu trong phần cơ sở lý luận, đề tài

đã thập và phân tích số liệu liên quan đến mở rộng hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Hải Vân

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY DOANH NGHIỆP

VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1.1 Tổng quan về tín dụng ngân hàng

a Phân loại theo thời hạn vay

b Phân loại theo hình thức đảm bảo

c Phân loại theo nguồn gốc tín dụng

d Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn

e Dựa vào phương thức cho vay

f Dựa vào phương thức hoàn trả nợ vay

g Căn cứ vào đối tượng khách hàng

1.1.3 Hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM

1.2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NHTM

a Mục đích phân tích

b Nội dung phân tích

 Phân tích bối cảnh hoạt động cho vay doanh nghiệp của NH, bao gồm:

 Phân tích mô hình tổ chức quản lý hoạt động cho vay doanh nghiệp:

 Phân tích kết quả hoạt động cho vay doanh nghiệp

Phân tích kết quả hoạt động cho vay doanh nghiệp tập trung vào các nội dung sau:

- Phân tích về tăng trưởng quy mô cho vay doanh nghiệp thể hiện qua các chỉ tiêu: dư nợ cho vay doanh nghiệp; số lượng doanh nghiệp vay vốn

- Phân tích về cơ cấu cho vay doanh nghiệp theo:

+ Hình thức bảo đảm

+ Loại tiền tệ cho vay

+ Theo ngành nghề doanh nghiệp vay vốn

+ Theo kỳ hạn cho vay

- Phân tích kết quả tài chính của cho vay doanh nghiệp: phân tích tăng trưởng thu nhập cho vay doanh nghiệp

- Đánh giá chất lượng cung ứng dịch vụ cho vay doanh nghiệp

- Phân tích kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp

- Tiêu chí phân tích về kết quả tài chính của cho vay doanh nghiệp:

tỷ lệ thu nhập từ cho vay doanh nghiệp/tổng thu nhập; tỷ lệ thu nhập từ cho vay doanh nghiệp/thu từ hoạt động tín dụng

- Các tiêu chí phân tích về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp là: Tỷ lệ nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5, Tỷ lệ nợ xấu, Tỷ lệ trích lập DPRR

d Phương pháp phân tích

Đối với các nội dung phân tích về kết quả hoạt động cho vay doanh nghiệp, phương pháp sử dụng chủ yếu là dựa trên các dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo của NH vận dụng các phương pháp phân tích thống kê cơ bản: số tương đối, số tuyệt đối, số bình quân, phân tích biến động, so sánh với kế hoạch

Đối với các nội dung khác, phương pháp phân tích chủ yếu là dựa trên các tài liệu, dữ liệu đã được công bố vận dụng các phương pháp so sánh, đối chiếu, phân tích logic, khái quát hóa để rút ra các nhận định cần thiết

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Chương 1 Luận văn đã đưa ra những vấn đề lý luận cơ bản về tín dụng NH, về hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM, tổng quan về doanh nghiệp nói chung Các lý luận về khái niệm và tiêu chí đánh giá kết quả cho vay doanh nghiệp của các NHTM và tác giả cũng đã nêu được những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM, bao gồm: các nhân tố bên trong NHTM, nhân tố doanh nghiệp

và yếu tố môi trường vĩ mô cũng như chính sách vĩ mô Ngoài ra, chương 1 còn trình bày những hình thức cho vay doanh nghiệp của NHTM trong nền kinh tế thị trường

Những cơ sở lý luận của Chương 1 là nền tảng để Chương 2 đi vào phân tích, đánh giá hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank - Chi nhánh thành phố Huế

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH TÌNNH HÌNH CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HUẾ

2.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HUẾ

2.1.1 Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam 2.1.2 Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh thành phố Huế

a Khái quát về Vietcombank – Chi nhánh thành phố Huế

b Kết quả hoạt động kinh doanh của Vietcombank – Chi nhánh thành phố Huế

Bảng 2.1: Bảng kết quả hoạt động kinh doanh của Vietcombank Huế

4

Tổng chi phí 308.662 343.034 342.857

Chi phí huy động vốn 41.973 11.831 15.194 Chi phí dịch vụ thanh toán và ngân quỹ 479 569 538 Chi phí hoạt động khác 58.930 97.509 92.264

5 Lợi nhuận 84.835 87.871 110.714

(Nguồn: Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh của Vietcombank Huế)

2.2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG – CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HUẾ 2.2.1 Bối cảnh của hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank – Chi nhánh thành phố Huế trong thời gian qua

a Bối cảnh bên ngoài

- Tình hình kinh tế xã hội thành phố Huế những năm qua

- Chính sách về cho vay của Ngân hàng nhà nước

- Tình hình khách hàng doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Huế

 Số lượng và tình hình tăng trưởng doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Huế

Bảng 2.2: Bảng thống kê doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Huế

(Nguồn: Sở Kế hoạch và đầu tư TP Huế & Cổng thông tin điện tử TP Huế)

 Đặc điểm của doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Huế

b Bối cảnh bên trong

- Năng lực hoạt động của ngân hàng

- Chính sách trong cho vay doanh nghiệp

- Đội ngũ nguồn nhân lực

Được thể hiện thông qua bảng số liệu sau:

Bảng 2.3: Tình hình lao động tại Vietcombank Huế năm 2013 - 2015

(Nguồn: Phòng hành chính Vietcombank Huế)

- Cơ sở vật chất, môi trường làm việc

2.2.2 Quy trình cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương – Chi nhánh thành phố Huế

Bước 1: Tiếp thị khách hàng, lập đề xuất cấp tín dụng và phê duyệt

đề xuất cấp tín dụng

Bước 2: Thẩm định hồ sơ vay vốn/bảo lãnh của khách hàng và xét duyệt hồ sơ vay vốn của khách hàng

Bước 3: Hoàn tất hồ sơ tín dụng

Bước 4: Giải ngân/phát hành thư bảo lãnh và lưu trữ hồ sơ

Bước 5: Thu nợ, lãi, phí, giám sát, kiểm tra việc sử dụng vốn vay và điều chỉnh tín dụng, xử lý các phát sinh

Bước 6: Thanh lý hợp đồng

2.2.3 Phân tích về các hoạt động NH đã thực hiện nhằm đạt các mục tiêu của hoạt động cho vay doanh nghiệp

a Mục tiêu cho vay doanh nghiệp mà NH đề ra trong thời gian qua

- Về quy mô cho vay doanh nghiệp

- Về kiểm soát rủi ro tín dụng

b Phân tích về các hoạt động nhằm đạt mục tiêu

- Hoạt động phát triển khách hàng

- Về hoạt động tăng năng lực cạnh tranh

- Về hoạt động kiểm soát rủi ro

2.2.4 Phân tích kết quả hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank - Chi nhánh thành phố Huế

a Về quy mô cho vay doanh nghiệp

Bảng 2.4: Tình hình dư nợ cho vay doanh nghiệp của Vietcombank –

Chi nhánh thành phố Huế từ năm 2013-2015

Đơn vị: triệu đồng, KH

1 Tổng dư nợ 1.613.761 1.923.949 2.069.358

2 Dư nợ khách hàng doanh nghiệp 1.262.122 1.454.313 1.544.155

3 Tỷ lệ dư nợ khách hàng doanh nghiệp 78,21% 75,59% 74,62%

4 Số lượng khách hàng doanh nghiệp 104 120 124

5 Dư nợ khách hàng cá nhân 351.639 469.636 525.203

6 Tỷ lệ khách hàng cá nhân 21,79% 24,41% 25,38%

(Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh các năm 2013-2015 của

Vietcombank Huế)

- Tổng dư nợ: Tổng dư nợ của Vietcombank Huế có xu hướng tăng

qua các năm Cụ thể dư nợ năm 2014 đạt 1923,9 tỷ đồng (tăng 310,2 tỷ đồng tương ứng với 19% so với năm 2013) và năm 2015 đạt 2069,4 tỷ đồng (tăng 145,4 tỷ đồng tương ứng với 8% so với năm 2014

- Dư nợ cho vay khách hàng doanh nghiệp: Nhìn chung mức dư nợ

cho vay doanh nghiệp của Vietcombank Huế đều tăng qua các năm Dư nợ doanh nghiệp năm 2014 đạt 1454,3 tỷ đồng, tăng 192,2 tỷ đồng tương ứng 15% so với năm 2013 Năm 2015 dư nợ cho vay doanh nghiệp đạt 1544,2

tỷ đồng, tăng 89,8 tỷ đồng tương ứng 6% so với năm 2014

- Tốc độ tăng trưởng số lượng khách hàng doanh nghiệp: Số

lượng khách hàng doanh nghiệp tăng qua các năm Cụ thể: năm 2013 là

104 doanh nghiệp, năm 2014 là 120 doanh nghiệp và đến năm 2015 là

124 doanh nghiệp Tuy có tăng nhưng tỷ lệ tăng trưởng là chưa cao và mức tăng trưởng số lượng doanh nghiệp là chưa xứng với kỳ vọng

của Vietcombank Huế

b Về cơ cấu cho vay doanh nghiệp

- Cơ cấu về hình thức bảo đảm:

Bảng 2.5: Dư nợ cho vay khách hàng doanh nghiệp có TSĐB so với tổng dư nợ cho vay khách hàng doanh nghiệp giai đoạn 2013 – 2015

của Vietcombank Huế

ĐVT: triệu đồng

1 Dư nợ khách hàng doanh nghiệp 1.262.122 1.454.313 1.544.155

2 Dư nợ khách hàng doanh nghiệp

có TSĐB 1.071.501 1.286.377 1.355.682

3 Tỷ lệ dư nợ khách hàng doanh nghiệp

có TSĐB 84,90% 88,45% 87,79%

(Nguồn: Phòng kế toán Vietcombank – Chi nhánh thành phố Huế)

Cho vay thế chấp tài sản đảm bảo chiếm một tỷ trọng rất lớn trong các năm qua, hơn 80% dư nợ cho vay doanh nghiệp được thế chấp tài