Thực hiện các Nghị quyết của Đảng và Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai toàn diện, đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự
Trang 1BÁO CÁO TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI NĂM 2016
VÀ NHIỆM VỤ NĂM 2017
(Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trình bày
tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XIV)
_
Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam,
Thưa các đồng chí lão thành cách mạng, các vị khách quý,
Thưa các vị đại biểu Quốc hội,
Thưa đồng bào, cử tri cả nước,
Theo Chương trình Kỳ họp, Chính phủ đã gửi đến các vị đại biểu Quốc
hội các báo cáo về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân
sách nhà nước (NSNN) năm 2016 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự
toán NSNN năm 2017; các kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế, tài chính – NSNN,
đầu tư công trung hạn và định hướng huy động, sử dụng vốn vay, quản lý nợ
công giai đoạn 2016 - 2020 và 33 báo cáo chuyên đề khác Thay mặt Chính
phủ, tôi xin báo cáo Quốc hội và đồng bào, cử tri cả nước những nội dung chủ
yếu về tình hình kinh tế - xã hội năm 2016 và nhiệm vụ năm 2017 như sau:
A TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI NĂM 2016
Bên cạnh những thuận lợi, chúng ta đã đối mặt với nhiều khó khăn,
thách thức Tăng trưởng kinh tế, thương mại toàn cầu thấp hơn so với dự báo;
giá nhiều hàng hóa cơ bản và giá dầu thô ở mức thấp1 Tình hình Biển Đông
phức tạp Biến đổi khí hậu diễn ra nhanh hơn dự báo Thiên tai, rét đậm, rét
hại ở phía Bắc, hạn hán kéo dài ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, xâm nhập
mặn chưa từng có ở đồng bằng sông Cửu Long, bão lũ và sự cố ô nhiễm môi
trường biển ở 4 tỉnh miền Trung đã ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế - xã hội
nước ta, nhất là sản xuất và đời sống của người dân
Thực hiện các Nghị quyết của Đảng và Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo
triển khai toàn diện, đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN năm 2016, đồng thời tập
trung ban hành các cơ chế, chính sách phát triển cho giai đoạn 2016 - 2020
Với sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cộng đồng doanh nghiệp,
tình hình kinh tế - xã hội nước ta chuyển biến tích cực và đạt được kết quả
quan trọng trên hầu hết các lĩnh vực
I KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC
1 Kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn cơ bản đƣợc bảo đảm
Chính phủ đã tập trung chỉ đạo, điều hành linh hoạt, phối hợp chặt
chẽ giữa chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ và các chính sách khác
để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng
Trang 2Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 9 tháng tăng 3,14%, cả năm ước tăng khoảng 4%2 Việc điều chỉnh giá theo cơ chế thị trường đối với dịch vụ giáo dục, y tế được chuẩn bị kỹ và điều hành phù hợp, không gây ảnh hưởng lớn đến mặt bằng giá3
Nợ xấu tiếp tục được xử lý gắn với nâng cao chất lượng tín dụng, bảo đảm thanh khoản và an toàn hệ thống Tín dụng đối với nền kinh tế đến nay tăng 11,24% Một số tổ chức tín dụng tiếp tục giảm lãi suất huy động và cho vay khoảng 0,5 - 1,5%4 Tỷ giá và thị trường ngoại tệ, thị trường vàng ổn định; dự trữ ngoại hối đạt trên 40 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay
Quản lý chặt chẽ, chống thất thu ngân sách, chuyển giá, giảm nợ đọng thuế và tăng cường kiểm soát, tiết kiệm chi NSNN Tổng thu NSNN 9 tháng đạt 70,8% dự toán; ước cả năm tăng 2,4%; bội chi giữ bằng mức Quốc hội thông qua (theo giá trị tuyệt đối)
Huy động vốn cho đầu tư phát triển được đẩy mạnh Trong 9 tháng, vốn FDI thực hiện tăng 12,4%; vốn ODA và vay ưu đãi giải ngân đạt khoảng 2,7
tỷ USD5 Mức vốn hóa thị trường chứng khoán đạt 63% GDP, cao nhất từ trước đến nay; vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tăng mạnh6 Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước cả năm đạt 32,5% GDP (kế hoạch là 31,5%)
Đã thực hiện nhiều biện pháp thúc đẩy xuất khẩu trong bối cảnh tăng trưởng thương mại toàn cầu và khu vực giảm mạnh Tổng kim ngạch xuất khẩu 9 tháng tăng 6,7%, trong đó xuất khẩu nhóm hàng nông lâm thủy sản tăng 7,4% (cùng kỳ giảm hơn 10%); xuất siêu 2,8 tỷ USD Ước cả năm xuất khẩu tăng 6 - 7%7 Công tác quản lý thị trường, giá cả, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại được tăng cường; bảo đảm tốt cung cầu các mặt hàng thiết yếu, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá
2 Tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Chính phủ luôn đề cao phương châm lời nói đi đôi với hành động, rút ngắn khoảng cách giữa nói và làm; đã tổ chức Hội nghị với doanh nghiệp, ban hành Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, Nghị quyết 35 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp, Nghị quyết 60
về đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công Thực hiện các giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, xử lý kịp thời hơn các kiến nghị của người dân, doanh nghiệp, đề cao trách nhiệm người đứng đầu Có chính sách đặc thù để tạo đột phá phát triển cho nhiều địa phương Công tác xúc tiến đầu tư được triển khai hiệu quả hơn Thời gian làm thủ tục đăng ký doanh nghiệp rút ngắn còn 1 - 3 ngày Trong 9 tháng, có trên 81 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và trên 20 nghìn doanh nghiệp hoạt động trở lại8 Đã tạo được niềm tin và không khí phấn khởi của người dân, nhà đầu tư, doanh nghiệp
Tăng trưởng kinh tế quý sau cao hơn quý trước, 9 tháng tăng 5,93%9 Khu vực nông nghiệp đang phục hồi, 9 tháng tăng 0,65% (quý I giảm 1,23%, 6 tháng giảm 0,18%) Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,2%
Trang 3Khu vực dịch vụ tăng 6,66%, cao hơn cùng kỳ10 Khách quốc tế đạt 7,26 triệu lượt, tăng 25,7%, cả năm đạt khoảng 9,6 triệu Tăng trưởng kinh tế cả năm ước đạt 6,3 - 6,5%11
3 Tái cơ cấu kinh tế đạt được một số kết quả bước đầu
Tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp tái cơ cấu kinh tế, tập trung vào các trọng tâm là tái cơ cấu đầu tư công, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới Trình Quốc hội Kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế, Kế hoạch tài chính
- NSNN và Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 Triển khai
02 chương trình mục tiêu quốc gia và 21 chương trình mục tiêu12 Tiếp tục cơ cấu lại các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu, nhất là các tổ chức tín dụng yếu kém13 Tổng kết 10 năm thực hiện tái cơ cấu DNNN, xây dựng Đề án tổng thể cho giai đoạn 2016 - 2020 và Đề án thành lập cơ quan đại diện chủ
sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp Chỉ đạo đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn và thực hiện đấu giá, niêm yết trên thị trường chứng khoán, bảo đảm công khai minh bạch, không để thất thoát vốn và tài sản của Nhà nước14 Tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới được đẩy mạnh Từng bước tổ chức lại sản xuất, mở rộng quy mô; tăng cường hợp tác, liên kết, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ thích ứng với biến đổi khí hậu; nhân rộng các mô hình hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt nhiều kết quả Đến nay đã có 27 đơn vị cấp huyện và 2.061
xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm tỷ lệ 23% Đến hết năm 2016, dự kiến có
30 đơn vị cấp huyện và khoảng 2.200 xã đạt chuẩn nông thôn mới (chiếm khoảng 25%)
Tiếp tục triển khai tái cơ cấu các ngành công nghiệp, dịch vụ theo hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh Thực hiện các chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp công nghệ cao, thân thiện với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch Cơ cấu nội ngành công nghiệp chuyển dịch tích cực15 Tập trung phát triển các ngành dịch vụ có tiềm năng, lợi thế (như du lịch, viễn thông, công nghệ thông tin ) Tổ chức Hội nghị toàn quốc về du lịch và xây dựng Đề án định hướng phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
4 Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người dân
Đã hoàn thành việc hỗ trợ về nhà ở cho gần 84 nghìn gia đình người
có công theo Nghị quyết của Quốc hội; tiếp tục tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Chính sách tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo, học sinh sinh viên và các chính sách hỗ trợ giảm nghèo khác được tiếp tục quan tâm thực hiện16 Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều đến cuối năm 2016 giảm còn khoảng 8,5%17 Thực hiện tốt chính sách bảo trợ xã hội; đã xuất cấp trên 92 nghìn tấn gạo cứu trợ đột xuất và hỗ trợ học sinh vùng khó khăn
Trang 4Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 53%, trong đó đào tạo 3 tháng trở lên có chứng chỉ đạt 21% Chất lượng dạy nghề được cải thiện, đứng thứ 3 cuộc thi tay nghề ASEAN Trong 9 tháng, đã tạo việc làm cho gần 1,2 triệu người18 Năng suất lao động xã hội tăng khoảng 5,5%19 Tổng số người tham gia bảo hiểm
xã hội đạt 12,8 triệu, bảo hiểm thất nghiệp đạt 10,8 triệu Tiếp tục thực hiện các cơ chế, chính sách thúc đẩy hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội20
Tăng cường y tế dự phòng; chất lượng khám chữa bệnh và giảm quá tải bệnh viện từng bước được cải thiện Tập trung nâng cấp, xây mới một số bệnh viện tuyến trung ương, tuyến cuối và các cơ sở y tế vệ tinh21 Ứng dụng tiến
bộ khoa học kỹ thuật, luân chuyển và đào tạo cán bộ cho tuyến dưới Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong khám chữa bệnh; kết nối mạng hơn 14 nghìn cơ sở y tế Triển khai Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh bảo hiểm y tế toàn dân; dự báo đến cuối năm 2016 tỷ lệ tham gia đạt 80 - 81%; phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 90% dân số tham gia bảo hiểm y tế Tổ chức Hội nghị toàn quốc và quyết liệt chỉ đạo bảo đảm an toàn thực phẩm Đổi mới công tác quản lý, sửa đổi quy định về áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; điều trị nghiện bằng thuốc thay thế
Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo Ban hành khung
cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và khung trình độ quốc gia Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực trong đồng bào dân tộc thiểu số; hoàn thiện chính sách hỗ trợ học sinh, kiên cố hóa trường lớp học và nhà công vụ cho giáo viên
ở xã, thôn bản đặc biệt khó khăn Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi đạt 84,1%, đã có 53/63 tỉnh, thành phố đạt chuẩn Đổi mới phương pháp dạy học, thi, kiểm tra, đánh giá theo năng lực, phẩm chất người học và quá trình học tập Tổ chức tốt kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng, bảo đảm nghiêm túc, an toàn, thuận lợi Tăng cường kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học Thực hiện chủ trương xã hội hóa trường công lập; đã có 17 trường đại học, cao đẳng công lập thực hiện cơ chế
tự chủ Hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ22 Quy hoạch mạng lưới, ban hành và triển khai cơ chế tự chủ các tổ chức khoa học công nghệ công lập Tạo thuận lợi thúc đẩy phát triển thị trường và doanh nghiệp khoa học công nghệ Phê duyệt, triển khai Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” Đẩy mạnh phát triển thị trường khoa học công nghệ, tăng cường kết nối, tổ chức chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) 23
Phong trào toàn dân xây dựng đời sống văn hoá được đẩy mạnh Nhiều
di tích, giá trị văn hoá, lịch sử, bản sắc dân tộc được bảo tồn và phát huy Đạt thành tích cao trong hoạt động thể thao quốc tế; lần đầu tiên giành 02 huy chương vàng Olympic thế giới; tổ chức thành công Đại hội thể thao bãi biển châu Á lần thứ V tại Việt Nam và đạt kết quả đứng thứ nhất toàn đoàn Chú trọng công tác người cao tuổi, nhân rộng mô hình câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau Xây dựng trình Quốc hội Luật trẻ em, Luật tôn giáo, tín ngưỡng
Trang 5Công tác gia đình, vì sự tiến bộ của phụ nữ; chính sách dân tộc tiếp tục được quan tâm thực hiện Ký kết và triển khai thực hiện Quy chế, Chương trình phối hợp giữa Chính phủ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ban Dân vận Trung ương Thông tin truyền thông được đẩy mạnh, nhất là phục vụ Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp và các sự kiện quan trọng của đất nước
5 Ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn, bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên
Đã chủ động tập trung ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai, nhất là hạn hán ở miền Trung, Tây Nguyên, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long và bão, lũ ở miền Bắc, miền Trung24 Chỉ đạo thực hiện các biện pháp cấp bách phòng chống hạn và xâm nhập mặn Triển khai những dự
án trọng điểm ứng phó với biến đổi khí hậu Tăng cường phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ
Công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, khoáng sản gắn với bảo
vệ môi trường được chú trọng Tổ chức Hội nghị toàn quốc, ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách về bảo vệ môi trường Hoàn thành giai đoạn 1 việc xử lý ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng Khẩn trương, chủ động chỉ đạo xử lý sự cố môi trường biển ở 4 tỉnh miền Trung; thực hiện nhiều biện pháp hỗ trợ sản xuất, đời sống, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Ngoài số gạo xuất cấp và tiền
hỗ trợ từ NSNN, sau khi nhận được tiền bồi thường của Formosa, đã có phương án tổng thể và tạm ứng 3.000 tỷ đồng cho 4 tỉnh để chi trả cho người dân Đồng thời chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan trong vụ việc này Công tác bảo vệ, phát triển rừng gắn với giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp tục thực hiện; kiên quyết đóng cửa rừng tự nhiên, xử lý nghiêm các vụ phá rừng Tỷ lệ che phủ rừng năm 2016 ước đạt 41,15% (kế hoạch là 41%) Tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường là 86% (chỉ tiêu đề ra là 85%)
6 Hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí
Xây dựng, trình Quốc hội 20 dự án Luật, Pháp lệnh; ban hành 103 Nghị định, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành pháp luật, đặc biệt là đối với Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp; khắc phục cơ bản tình trạng nợ đọng văn bản Ban hành và triển khai thực hiện Kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2016 – 2020 Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính Các địa phương tiếp tục triển khai có hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông, góp phần nâng cao tính công khai minh bạch, giảm thời gian, tiết kiệm chi phí cho người dân, doanh nghiệp
Trang 6Khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, đổi mới quy chế làm việc; ban hành Chỉ thị tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong cơ quan hành chính nhà nước các cấp Đã ban hành Quy chế làm việc của Chính phủ, Nghị định khung và quyết tâm hoàn thành các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ ngay trong năm 2016 Thành lập và phát huy vai trò của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ; hình thành cơ chế thường xuyên kiểm tra, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ được giao đối với các ngành, các cấp
Tổng kết 10 năm thực hiện, xây dựng dự án Luật phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) Nghiêm túc triển khai các kết luận của Tổng Bí thư, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng Ban hành Chỉ thị tăng cường phát hiện, xử lý vụ việc tham nhũng Nhiều vụ án tham nhũng lớn, xã hội quan tâm đã được đưa ra xét xử25 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra26 Tập trung chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ khiếu kiện phức tạp, tồn đọng, kéo dài27
7 Giữ vững chủ quyền quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội
Quốc phòng, an ninh được tăng cường; chủ quyền quốc gia, biển đảo được giữ vững Nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển; theo dõi sát,
xử lý kịp thời các tình huống xảy ra Thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng - an ninh, nhất là trên các địa bàn trọng điểm Chủ động phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn việc kích động, gây mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Bảo đảm tuyệt đối an toàn các sự kiện trọng đại của đất nước Đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tội phạm28 Tăng cường các giải pháp phòng chống cháy nổ; bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, tai nạn giảm cả 3 tiêu chí29
8 Hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều kết quả
Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh; đưa quan hệ với các đối tác đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả Tăng cường đối ngoại song phương, tạo lợi ích đan xen; tổ chức thành công các chuyến thăm nước ngoài của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đón tiếp các đoàn cấp cao nước ngoài thăm Việt Nam Triển khai hiệu quả đối ngoại đa phương; chủ động, tích cực tham gia các Hội nghị, diễn đàn cấp cao quốc tế và khu vực Phản ứng kịp thời, phù hợp với các diễn biến tình hình Biển Đông Triển khai Chiến lược tổng thể hội nhập quốc tế và xây dựng Đề án thực hiện hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định kinh tế - xã hội trong bối cảnh tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới Đến nay, đã có 64 nước công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường Chính phủ đã hoàn tất các thủ tục, trình phê chuẩn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)
Trang 7II HẠN CHẾ, YẾU KÉM
1 Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt thấp so với cùng kỳ (5,93% so với 6,5%) Khu vực nông nghiệp chỉ tăng 0,65% (cùng kỳ 2,08%) Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 7,4% (cùng kỳ 9,9%); trong đó công nghiệp khai khoáng giảm 4,1% (cùng kỳ tăng 8,6%) Dự báo tăng trưởng GDP cả năm thấp hơn kế hoạch đề ra (6,7%) Sản xuất kinh doanh còn nhiều khó khăn; trong 9 tháng có khoảng 45 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và trên 8,3 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể Tăng trưởng kinh tế không đạt kế hoạch sẽ ảnh hưởng đến các chỉ tiêu khác, trong đó tỷ lệ bội chi NSNN,
nợ công, nợ Chính phủ so với GDP có thể cao hơn dự kiến
2 Xuất khẩu 9 tháng chỉ tăng 6,7% (cùng kỳ tăng 9,1%), dự báo cả năm xấp xỉ đạt kế hoạch; trong đó xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến tăng thấp, chỉ đạt 8,5% (cùng kỳ 18,6%); xuất khẩu vào khu vực ASEAN giảm 9,1%30 Quản lý thị trường trong nước và thương mại biên giới có mặt còn bất cập Buôn lậu, gian lận thương mại diễn biến phức tạp; mới giải quyết được bước đầu tình trạng vật tư nông nghiệp giả, kém chất lượng; diễn ra nhiều vụ lừa đảo bán hàng đa cấp, tín dụng đen, gây bức xúc xã hội
3 Thu ngân sách khó khăn, 9 tháng đạt thấp hơn cùng kỳ (70,8% so với 74,9%), trong đó thu ngân sách trung ương chỉ đạt 61%; nợ đọng thuế còn lớn Triển khai kế hoạch vốn đầu tư công chậm Một số dự án sử dụng vốn đầu tư công hiệu quả thấp; nợ đọng xây dựng cơ bản lớn Quản lý sử dụng tài sản công, chi tiêu công còn lãng phí Nợ công cao, áp lực trả nợ lớn
4 Tái cơ cấu nhiều ngành, lĩnh vực còn chậm Xử lý nợ xấu và các ngân hàng thương mại yếu kém gặp nhiều khó khăn, kết quả thấp31 Các thị trường vốn, chứng khoán, bất động sản phát triển chưa bền vững Tái cơ cấu, cổ phần hóa DNNN, thoái vốn đầu tư ngoài ngành chưa đạt kế hoạch Số lượng doanh nghiệp được cổ phần hóa lớn nhưng tỷ lệ vốn bán ra đạt thấp Một số DNNN kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài, chưa công khai minh bạch kết quả sản xuất kinh doanh; nhiều dự án đầu tư lớn của các tập đoàn, tổng công ty chậm tiến
độ, thua lỗ, lãng phí, phải dừng đầu tư, dừng hoạt động; công tác quản lý cán
bộ còn nhiều bất cập, chưa kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, có trường hợp
để xảy ra hậu quả nghiêm trọng
Tái cơ cấu nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ ở nhiều địa phương triển khai chậm, còn lúng túng Xây dựng nông thôn mới ở một số nơi chưa quan tâm đúng mức đến phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập của người dân; có địa phương còn lạm thu, kể cả đối với người nghèo, đối tượng chính sách; nợ xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương còn lớn32 Phát triển công nghiệp hỗ trợ chậm Quản lý du lịch còn nhiều bất cập Sự cố môi trường biển nghiêm trọng tác động tiêu cực đến sản xuất kinh doanh, du lịch, dịch vụ và
an ninh trật tự, ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập, đời sống nhân dân ở một số tỉnh miền Trung
Trang 85 Đời sống người dân còn khó khăn, nhất là vùng bị thiên tai, bão lũ, hạn hán, xâm nhập mặn và sự cố môi trường Mất an toàn thực phẩm xảy ra ở nhiều nơi, gây bức xúc xã hội Công tác khám, chữa bệnh và quản lý dịch vụ
ở một số bệnh viện còn yếu kém Chất lượng giáo dục, nhất là đại học, dạy nghề chuyển biến chậm, chưa thật sự gắn với nhu cầu xã hội Ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển thị trường gặp nhiều khó khăn, số lượng doanh nghiệp ít, quy mô nhỏ Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống chậm được khắc phục Giải quyết nhà ở và thiết chế văn hóa cho công nhân ở khu công nghiệp tập trung còn khó khăn Chưa thu hút được các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở xã hội Xảy ra nhiều vụ trẻ em bị tai nạn thương tích, đuối nước Quản lý thông tin truyền thông còn bất cập, có nhiều vi phạm trong hoạt động báo chí
6 Thiên tai, biến đổi khí hậu gây thiệt hại lớn Tình trạng ô nhiễm môi trường diễn ra ở nhiều nơi, chất lượng môi trường bị xuống cấp, chậm được cải thiện Công tác nắm tình hình, phát hiện, xử lý vi phạm về môi trường chưa kịp thời Đánh giá tác động môi trường đối với nhiều dự án đầu tư còn hình thức; kiểm tra, giám sát việc thực thi còn yếu Xảy ra nhiều vụ chặt phá rừng trái phép33 Tình trạng úng ngập xảy ra nghiêm trọng tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội
7 Kỷ luật kỷ cương trong bộ máy hành chính và trong xã hội còn chưa nghiêm Năng lực, phẩm chất của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu Sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế còn chậm Phối hợp giữa các
bộ ngành, địa phương thiếu chặt chẽ Một số quy định pháp luật còn sai sót, chưa bảo đảm tính khả thi Tổ chức thực hiện và thi hành chính sách, pháp luật còn nhiều yếu kém, bất cập Việc xây dựng Chính phủ điện tử chậm; ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan nhà nước chưa thật sự mạnh mẽ Thanh tra, kiểm tra, giám sát và phản biện xã hội hiệu quả chưa cao Tình trạng tham nhũng, lãng phí còn nghiêm trọng
8 Đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế còn nhiều khó khăn, thách thức Tình hình tội phạm, trật tự an toàn xã hội trên một số lĩnh vực, địa bàn diễn biến phức tạp Xảy ra nhiều vụ án hình
sự, chống người thi hành công vụ và tai nạn giao thông, cháy nổ nghiêm trọng Việc bảo đảm an ninh, an toàn thông tin mạng có nhiều hạn chế Công tác chuẩn bị, dự báo, đánh giá tác động và ứng phó với các thách thức trong hội nhập có mặt chưa chủ động
Đánh giá chung, mặc dù còn nhiều khó khăn, hạn chế nhưng tình
hình kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực, đạt kết quả khá toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát; sản xuất kinh doanh tiếp tục phát triển; tái cơ cấu nền kinh tế đạt một số kết quả; đầu tư khu vực tư nhân chuyển biến mạnh mẽ; niềm tin của xã hội và thị trường tăng lên Các trung tâm kinh tế lớn tiếp tục phát huy vai trò đầu tầu tăng trưởng, làm động lực phát triển của các vùng và cả nước; nhiều địa phương khó khăn đã nỗ lực vươn lên
Trang 9Văn hóa, xã hội có tiến bộ; an sinh xã hội được bảo đảm; đời sống vật chất
và tinh thần của người dân được cải thiện Quản lý tài nguyên, bảo vệ môi
trường và ứng phó với biến đổi khí hậu được chú trọng Cải cách hành chính,
môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh có tiến bộ Phòng chống
tham nhũng, lãng phí được chỉ đạo quyết liệt Quốc phòng, an ninh được tăng
cường, giữ vững thế chủ động chiến lược và chủ quyền quốc gia Công tác đối
ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều kết quả
Trên cơ sở kết quả 9 tháng, với quyết tâm, nỗ lực phấn đấu trong những
tháng còn lại, dự báo năm 2016 có 11/13 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch34; 02
chỉ tiêu về tăng trưởng GDP và xuất khẩu xấp xỉ đạt Trong bối cảnh gặp
nhiều khó khăn, thách thức, kết quả đạt được trên đây thể hiện nỗ lực rất lớn
của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân
Những ngày vừa qua, lũ lụt nghiêm trọng xảy ra gây thiệt hại nặng nề; cả
nước đang chung tay hỗ trợ để đồng bào miền Trung sớm ổn định đời sống và
sản xuất Từ nay đến cuối năm, chúng ta vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn
thách thức Dưới sự lãnh đạo của Đảng, giám sát của Quốc hội, sự chỉ đạo
điều hành của Chính phủ, các ngành, các cấp, nhân dân cả nước và cộng đồng
doanh nghiệp tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ,
giải pháp, trong đó tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, tạo mọi thuận lợi cho sản
xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng; phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục
tiêu, nhiệm vụ kế hoạch đề ra
B PHƯƠNG HƯỚNG, NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
NĂM 2017
Tình hình thế giới năm 2017 dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp; kinh tế
thế giới có thể tăng cao hơn năm 2016 nhưng vẫn phục hồi chậm, không đồng
đều và còn nhiều rủi ro35 Giá một số hàng hóa cơ bản và dầu thô vẫn ở mức
thấp Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ở khu vực diễn ra gay gắt Tình
hình Biển Đông tiếp tục căng thẳng, khó lường Ở trong nước, bên cạnh
những thuận lợi, chúng ta vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém Năng suất, chất
lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh còn thấp trong khi thế giới đang bước vào
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư Việc thực hiện Chương trình nghị sự
2030 của Liên hợp quốc về phát triển bền vững và thực hiện các cam kết hội
nhập quốc tế, nhất là các Hiệp định FTA thế hệ mới mở ra nhiều cơ hội thuận
lợi nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức Nhu cầu tăng cường
quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia và ứng phó với biến đổi khí
hậu rất lớn trong khi nguồn lực còn hạn hẹp
I MỤC TIÊU TỔNG QUÁT VÀ CÁC CHỈ TIÊU CHỦ YẾU
1 Mục tiêu tổng quát:
Bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tạo chuyển biến rõ rệt trong thực hiện 3 đột phá chiến lược, tái cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, khuyến khích khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng
Trang 10Nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế Bảo đảm an sinh xã hội và chăm lo đời sống nhân dân Phát triển văn hóa, thực hiện dân chủ và tiến bộ, công bằng
xã hội Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai; tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường Tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường
kỷ luật, kỷ cương Giữ thế chủ động chiến lược, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo đảm
an ninh quốc gia, ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế, tạo môi trường hòa bình, ổn định
để phát triển đất nước
2 Các chỉ tiêu chủ yếu:
a) Về kinh tế: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,7%;
tốc độ tăng giá tiêu dùng bình quân khoảng 4%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 6 - 7%; tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 3,5%;
tỷ lệ bội chi NSNN so với GDP không quá 3,5%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội khoảng 31,5% GDP; tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP giảm 1,5%
b) Về xã hội: Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều) giảm
1 - 1,5%, riêng các huyện nghèo giảm 4%; tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị dưới 4%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 55 - 57%, trong đó đào tạo từ 3 tháng trở lên có chứng chỉ đạt 22,5%; số giường bệnh trên một vạn dân đạt 25,5 giường (không tính giường trạm y tế xã); tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm
y tế đạt 82,2%
c) Về môi trường: Tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động
có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường 87%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,45%
II NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
1 Ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế
Điều hành hiệu quả, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra Nâng cao năng lực dự báo và ứng phó kịp thời với những biến động trong nước và quốc tế Thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hiệu quả; điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và thị trường tiền tệ; nâng cao chất lượng và bảo đảm vốn tín dụng cho nền kinh tế, nhất là các lĩnh vực ưu tiên (nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp
hỗ trợ, ứng dụng công nghệ cao ) Quản lý hiệu quả thị trường ngoại tệ, vàng; phấn đấu tăng dự trữ ngoại hối nhà nước