Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa các xã, phường thành phố thái nguyên trong giai đoạn hiện nay

Giả thuyết khoa học Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý khoa học, phù hợp với đặc điểm nhân cách đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, phù hợp với thực tiễn công tác văn hóa và công tác

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NÔNG TRƯƠNG LỆ THƠ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

NGHIỆP VỤ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VĂN HÓA CÁC XÃ PHƯỜNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NÔNG TRƯƠNG LỆ THƠ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

NGHIỆP VỤ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VĂN HÓA CÁC XÃ PHƯỜNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã ngành: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS VŨ ĐÌNH CHUẨN

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi Luận văn có tham khảo tư liệu nghiên cứu của nhiều tác giả nhưng các số liệu, kết quả nghiên cứu trong trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2015

Tác giả

Nông Trương Lệ Thơ

LỜI CẢM ƠN

Tác giả trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:

- Trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên; Trưởng phòng Sau đại học và Khoa Tâm lý - Giáo dục

- Các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn cho tác giả trong suốt quá trình học tập;

Xin chân trọng cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo Phòng Văn hóa và Thông tin thành phố Thái Nguyên, lãnh đạo các đơn vị xã phường trên địa bàn thành phố, cán bộ Trung tâm Văn hóa Thông tin - Thể thao thành phố, cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn

- Người hướng dẫn khoa học và các thầy, cô giáo trong Hội đồng khoa học đã hướng dẫn và chỉ bảo nhiều ý kiến quý báu để tác giả hoàn thành bản Luận văn này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn bản Luận văn còn nhiều thiếu sót Kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Khách thể và Ðối tượng nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC VĂN HÓA CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VĂN HÓA CẤP CƠ SỞ (XÃ, PHƯỜNG) 7

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý 9

1.2.2 Bồi dưỡng 13

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng 15

1.2.4 Cán bộ văn hóa cơ sở 17

1.2.5 Nghiệp vụ công tác văn hóa 17

1.2.6 Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa 18

1.3 Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác văn hóa thông tin ở cơ sở 19

1.3.1 Những quy định chung về tiêu chuẩn, chức trách và nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 19

1.3.2 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở 21

1.4 Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 22 1.4.1 Mục tiêu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 22 1.4.2 Nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 22 1.4.3 Phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ

cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 24 1.4.4 Hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn

hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 25 1.4.5 Giảng viên và học viên trong hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công

tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 26 1.4.6 Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ

văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 27 1.5 Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội

ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 27 1.5.1 Người lãnh đạo Phòng Văn hóa và Thông tin trong vai trò quản lý

hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở 27 1.5.2 Nội dung quản lý 28 1.5.3 Phương pháp quản lý 32 1.5.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở 33 1.6 Kết luận chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

NGHIỆP VỤ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VĂN HÓA XÃ,

PHƯỜNG THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 37

2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng 37 2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa xã hội của thành

phố Thái Nguyên 37

2.1.2 Mục tiêu khảo sát 38

2.1.3 Nội dung, khách thể và phạm vi khảo sát 38

2.1.4 Phương pháp khảo sát và cách xử lý số liệu 38

2.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 39

2.3 Thực trạng nhận thức về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp cụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên 39

2.3.1 Nhận thức về khái niệm 39

2.3.2 Nhận thức về vai trò của đội ngũ cán bộ văn hóa trong công tác văn hóa ở cơ sở thành phố Thái Nguyên 41

2.3.3 Đánh giá về mức độ cần thiết của việc bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 43

2.3.4 Nhận thức về nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 45

2.4 Thực trạng bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên 47

2.4.1 Thực trạng nội dung bồi dưỡng 47

2.4.2 Thực trạng phương pháp tổ chức hoạt động bồi dưỡng 48

2.4.3 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã phường) 51

2.5 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên và những yếu tố ảnh hưởng 54

2.5.1 Thực trạng nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng 54

2.5.2 Thực trạng phương pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng 56

2.5.3 Đánh giá thực trạng nghiệp vụ công tác văn hóa của cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên 57

2.5.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa 60

2.5.5 Đánh giá chung về khảo sát thực trạng 62

2.6 Kết luận chương 2 65

Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI

DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC VĂN HÓA CHO ĐỘI

NGŨ CÁN BỘ VĂN HÓA CẤP CƠ SỞ (XÃ, PHƯỜNG)

THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 68

3.1 Nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp 68 3.1.1 Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ phải đảm

bảo tính mục đích 68 3.1.2 Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ phải đảm

bảo tính thực tiễn 69 3.1.3 Việc đề xuất các biện pháp quản lý các hoạt động bồi dưỡng

nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở hiện nay phải

đảm bảo tính kế thừa 69 3.1.4 Các biện pháp được đề xuất để tổ chức thực hiện các hoạt động

bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa

cấp cơ sở phải đảm bảo tính khả thi 70 3.1.5 Các biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ

cán bộ văn hóa cấp cơ sở phải đảm bảo tính hiệu quả và toàn diện 70 3.1.6 Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ phải đảm

bảo tính hệ thống 71 3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ

cán bộ văn hóa cấp cơ sở 72 3.2.1 Bồi dưỡng kiến thức về công tác văn hóa ở cơ sở và kiến thức về

nghiệp vụ tổ chức hoạt động văn hóa cho cán bộ văn hóa cấp cơ sở 72 3.2.2 Chuẩn hóa công tác lập kế hoạch tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp

vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở 75 3.2.3 Xây dựng và hoàn thiện nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn

hóa gắn với thực tiễn đơn vị 76 3.2.4 Đổi mới phương pháp bồi dưỡng và công tác quản lý hoạt động

bồi dưỡng nghiệp vụ bồi dưỡng công tác văn hóa theo hướng tăng

cường năng lực tự bồi dưỡng 78

3.2.5 Tăng cường điều kiện cho các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ

công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở 81

3.2.6 Hoàn thiện cơ chế phối hợp trong tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở 82

3.2.7 Tăng cường công tác quản lý trong việc kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 84

3.4 Khảo nghiệm sư phạm 85

3.4.1 Mục tiêu 85

3.4.2 Cách thức khảo nghiệm 85

3.5 Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90

1 Kết luận 90

2 Kiến nghị 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thống kê tình hình đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã

phường) thành phố Thái Nguyên 39

Bảng 2.2 Thống kê trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên 39

Bảng 2.3 Thống kê tình hình cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên đã tham gia các khóa bồi dưỡng về nghiệp vụ công tác văn hóa 39

Bảng 2.4 Nhận thức về khái niệm 41

Bảng 2.5 Nhận thức về vai trò của cán bộ văn hóa trong công tác văn hóa ở cơ sở thành phố Thái Nguyên 42

Bảng 2.6 Đánh giá về mức độ cần thiết của việc bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 44

Bảng 2.7 Nhận thức về nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 45

Bảng 2.8 Thực trạng nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) 47

Bảng 2.9 Thực trạng phương pháp tổ chức hoạt động bồi dưỡng 49

Bảng 2.10 Thực trạng hiệu quả sử dụng các phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa 50

Bảng 2.11 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng 52

Bảng 2.12 Thực trạng nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng 55

Bảng 2.13 Thực trạng phương pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng 56

Bảng 2.14 Đánh giá mức độ thuần thục các nghiệp vụ công tác văn hóa của cán bộ văn hóa cấp cơ sở 58

Bảng 2.15 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa 60

Bảng 3.1 Kết quả kiểm chứng về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 87

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thành phố Thái Nguyên là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa của tỉnh Thái Nguyên nói riêng và của các tỉnh miền núi phía Bắc nói chung Thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về xây dựng và phát triển kinh tế gắn với quá trình ổn định chính trị xã hội, văn hóa ngày càng thấm sâu toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư Dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố, sự phối hợp hoạt động của các cơ quan đoàn thể cùng với tinh thần nỗ lực cố gắng của nhân dân trong năm qua sự nghiệp văn hóa đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của thành phố, sự đóng góp tích cực của

hệ thống nhà văn hóa tạo tiền đề vững chắc cho quá trình xây dựng và phát triển các thiết chế văn hóa cơ sở Hiện nay thành phố đang phấn đấu đến năm

2020 thành phố có 100% tổ, xóm có Nhà văn hóa, nhằm hoàn chỉnh hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở bền vững

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (Nghị quyết số 33-NQ/TW) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt

Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước xác định “Mỗi địa phương,

cộng đồng, cơ quan, đơn vị, tổ chức phải là một môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần giáo dục, rèn luyện con người về nhân cách, lối sống Gắn kết xây dựng môi trường văn hóa với bảo vệ môi trường sinh thái Đưa nội dung giáo dục đạo đức con người, đạo đức công dân vào các hoạt động giáo dục của

xã hội” [3, tr.15] Công tác văn hóa ở cấp xã, phường là một chủ trương lớn

của Đảng và Nhà nước ta; là một trong những nhiệm vụ then chốt của ngành

Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Trong thời gian qua, công tác văn hóa ở cơ sở thu được những thành tựu khả quan, góp phần tích cực vào việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước Nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa

VIII) về: "Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Kết quả

của các công tác xây dựng gia đình, thôn, bản, tổ dân phố văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội, hoạt động tuyên truyền cổ động,

sự khởi sắc của phong trào văn nghệ quần chúng ở cơ sở đã tạo nên sự chuyển biến sâu sắc về nhận thức trong nhân dân về vai trò của văn hóa trong sự nghiệp phát triển của đời sống kinh tế - xã hội; tạo điều kiện cho phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” phát triển thuận lợi" [2, tr.7]

Tuy nhiên, so với những thành tựu trên lĩnh vực kinh tế - xã hội, thành tựu trong lĩnh vực văn hóa nói chung, công tác văn hóa ở cơ sở chưa tương xứng, chưa đủ để tác động có hiệu quả xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống trong xã hội có chiều hướng gia tăng Đời sống văn hóa tinh thần ở nhiều nơi còn nghèo nàn, đơn điệu; khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các khu vực và trong các tầng lớp nhân dân chậm được rút ngắn Môi trường văn hóa còn tồn tại tình trạng thiếu lành mạnh, ngoại lai, trái với thuần phong mỹ tục; tệ nạn xã hội, tội phạm có chiều hướng gia tăng Việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa hiệu quả chưa cao, nguy cơ mai một chưa được ngăn chặn Hệ thống thiết chế văn hóa

và cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động văn hóa còn thiếu và yếu, có nơi xuống cấp, thiếu đồng bộ, hiệu quả sử dụng thấp Công tác quy hoạch, đào tạo,

bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa các cấp, nhất là cấp cơ sở còn nhiều hạn chế, bất cập

Bên cạnh những mặt tích cực, một số hoạt động văn hóa ở các xã, phường chưa thường xuyên, chưa thực sự thu hút được mọi tầng lớp nhân dân tham gia nhất là việc huy động nguồn lực xã hội hóa để xây dựng nhà văn hóa, mua sắm

cơ sở vật chất còn thiếu Cấp ủy, chính quyền xã, phường chưa thực sự quan tâm, chưa có kế hoạch, chính sách cho hoạt động văn hóa ở các xã, phường một cách thường xuyên Chỉ đạo hoạt động văn hóa ở các xã, phường còn chung chung, thiếu nội dung hoạt động, hoặc hoạt động không hiệu quả Công tác tham mưu về hoạt động văn hóa ở các xã, phường cho cấp ủy, chính quyền

phường, xã còn nặng nề về bề nổi chưa có chiều sâu, chưa tạo được tính bền vững; công tác quản lý hoạt động văn hóa thiếu chặt chẽ

Một trong những nguyên nhân của tình trạng trên là do công tác phát triển đội ngũ cán bộ văn hóa xã, phường chưa được quan tâm đúng mức Đội ngũ cán bộ quản lý hoạt động văn hoá ở cơ sở còn thiếu và yếu, chưa được quy hoạch bài bản và luôn luôn biến động; công tác tuyển dụng và sử dụng còn bất cập, chưa quan tâm đúng mức công tác đào ta ̣o, bồi dưỡng; cơ chế, chính sách đãi ngộ còn nhiều hạn chế

Cấp xã, phường là một cấp trong hệ thống hành chính bốn cấp của Nhà nước Việt Nam, là nền tảng của hệ thống chính trị Cấp xã giữ một vai trò, vị trí hết sức quan trọng, là nơi trực tiếp thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật

và nhiệm vụ cấp trên giao, là cấp chính quyền trực tiếp chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, là cầu nối giữa nhà nước với nhân dân Muốn xây dựng và củng cố mọi hoạt động kinh tế - xã hội và văn hóa ở cấp xã, phường thì phải xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ năng lực và phẩm chất để thực hiện sự nghiệp đổi mới mà Đảng ta đã khởi xướng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

chỉ rõ: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc"[13] Nghị quyết số 33-NQ/TW xác định: “Xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ văn hóa Coi trọng

quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa, cán bộ

làm công tác khoa học, chuyên gia đầu ngành, cán bộ ở cơ sở” [13]

Từ những lý do trên, với trách nhiệm của bản thân công tác tại một cơ quan

quản lý văn hóa cấp cơ sở, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp

vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa các xã, phường thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động văn hóa và nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển văn hóa thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng

nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

3.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng về công tác quản lý hoạt động bồi

dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên

3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công

tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

4 Khách thể và Ðối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

4.2 Ðối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên

5 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý khoa học, phù hợp với đặc điểm nhân cách đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, phù hợp với thực tiễn công tác văn hóa và công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát

triển văn hóa của thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp thu thập, tổng hợp tài liệu lý luận về công tác văn hóa, tìm hiểu và phân tích các quan điểm lý luận thể hiện trong các văn kiện, Nghị quyết của Đảng; văn bản của tỉnh và thành phố Thái Nguyên; các tài liệu chuyên môn, tài liệu khoa học về quản lý giáo dục để nghiên cứu, phân tích,

xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; phương pháp quan sát; phương pháp tổng kết kinh nghiệm; phương pháp chuyên gia; phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm để phân tích thực trạng công tác quản

lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên

6.3 Phương pháp xử lý thông tin

Sử dụng phương pháp toán học để xử lý thông tin có tính chất định lượng

và định tính trong nghiên cứu

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

7.1 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thành phố Thái Nguyên Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ, bao gồm: Nghiệp vụ lập kế hoạch tổ chức hoạt động văn hóa; nghiệp vụ tổ chức các hoạt động văn hóa; nghiệp vụ quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, thể thao; nghiệp vụ công tác bảo tồn, bảo tàng ở cơ sở

- Khách thể điều tra:

+ Lãnh đạo Phòng văn hóa và Thông tin (02 người)

+ Lãnh đạo các xã phường trên địa bàn thành phố TN (27 người)

+ Cán bộ Trung tâm VHTT-TT thành phố TN ( 30 người)

+ Cán bộ văn hóa cơ sở thành phố Thái Nguyên (27 người)

7.2 Về thời gian nghiên cứu

Nghiên cứu một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ văn hóa thuộc các xã, phường thành phố Thái Nguyên từ năm

2011 đến nay

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công

tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ văn hóa và công tác

quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên

Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ

công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC VĂN HÓA CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VĂN

HÓA CẤP CƠ SỞ (XÃ, PHƯỜNG)

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

Bước vào thời kỳ đổi mới, cùng với việc xây dựng đường lối đổi mới kinh

tế - xã hội, quân sự, ngoại giao Đảng Cộng sản Việt Nam không ngừng bổ sung phát triển và từng bước hoàn chỉnh đường lối xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ đổi mới là: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trên cơ sở kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống tinh hoa của bản sắc dân tộc, đồng thời tiếp thu những thành quả tiến bộ của nền văn hóa nhân loại nhằm hướng văn hóa Việt Nam đến những giá trị: chân - thiện - mỹ để văn hóa thực sự là mục tiêu và động lực của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong thế kỷ XXI

Trước đây, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, chức năng chủ yếu của văn hóa là phục vụ các nhiệm vụ cách mạng Nhưng những

năm gần đây, Đảng đã chỉ rõ “Mỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ đều phải tính

đến hiệu quả xã hội, tác động đến tư tưởng, tâm lý, tình cảm, nâng cao trình độ giác ngộ xã hội chủ nghĩa và trình độ thẩm mỹ của nhân dân” Tại Đại hội Đại

biểu toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta ý thức rõ về vai trò, vị trí của văn hóa trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng khẳng định:

“Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội” [2]

Đại hội X, Đảng xác định tiếp tục phát triển sâu rộng, nâng cao chất lượng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế xã hội Làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội Phát triển văn hoá là một yêu cầu khách quan, làm phong phú đời sống Văn hóa, tinh thần của nhân dân, góp phần mở rộng giao lưu

quốc tế phục vụ tích cực các nhiệm vụ chính trị kinh tế- xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước Với vai trò to lớn của Văn hóa đối với đời sống xã hội, cần phải có sự định hướng nhất quán trong quản lý nhà nước đối với lĩnh vực Văn hóa và ngày càng phát huy tốt hơn vai trò vị trí của nó trong tiến trình phát triển đất nước

Muốn xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trước tiên chúng ta cần đặc biệt quan tâm trong xây dựng đội ngũ cán bộ,

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, “Muôn

việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” Người yêu cầu “phải biết rõ cán bộ” để có kế hoạch bồi dưỡng, huấn luyện và sử dụng phù hợp,

“Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” Vì vậy, phải biết cách lựa

chọn, sử dụng và không ngừng bồi dưỡng cán bộ để cái vốn quý đó ngày càng

to lớn lên theo yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng [13]

Tư tưởng của Hồ Chí Minh về cán bộ, công tác cán bộ nói chung, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nói riêng đã trở thành tài sản tinh thần, tư tưởng

vô giá, những bài học và những nguyên tắc trong công tác cán bộ của Đảng Trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã ra nhiều nghị quyết về đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức cán bộ, đã xây dựng và tổ chức chỉ đạo thực hiện chiến lược cán bộ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã nhiều lần khẳng định: Cán

bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng Văn kiện Đại hội XI của Đảng, đặc biệt là cương lĩnh và chiến lược đều nhấn mạnh tầm quan trọng của tổ chức và chất lượng cán bộ, đặt công tác này ở vị trí chiến lược trên quan điểm coi con người là chủ thể, là trung tâm của phát triển, là mục tiêu và động lực của đổi mới

Đứng trước những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp Văn hóa trong tình hình mới, đặc biệt, khi nước ta đã chính thức ra nhập tổ chức

thương mại quốc tế WTO, trước những âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch nhằm chống phá cách mạng Việt Nam trên mặt trận văn hóa

tư tưởng Để đảm bảo phát triển mạnh mẽ sự nghiệp Văn hóa của thành phố, trên cơ sở phát huy những tiềm năng thế mạnh của Ngành Văn hóa trong tiến trình phát triển chung của đất nước thời kỳ hội nhập, ngành Văn hóa đã tập trung thực hiện một số nội dung và biện pháp cụ thể nhằm phát triển sự nghiệp Văn hóa và Thông tin

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của cấp ủy Đảng và sự phối hợp của các ban ngành có liên quan Ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch đã phối hợp với ngành Thông Tin và Truyền thông thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, cấp thành phố và cấp tỉnh Trong thực tiễn đã có một

số hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ cần thiết cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ

sở, nhưng nội dung của hoạt động bồi dưỡng chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu người học cũng như hiệu quả trong hoạt động văn hóa ở cơ sở Do vậy, tác giả chọn đề tài này làm đề tài nghiên cứu với mong muốn sẽ góp phần tham mưu, đề xuất những biện pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ

sở, góp phần nâng cao chất lượng cán bộ văn hóa cơ sở, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa cho mọi tầng lớp nhân dân

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm trong lịch sử xã hội loài người Nhu cầu quản lý ngày càng phát triển gắn với tiến trình phát triển của nhân

loại, trở thành quan điểm, tư tưởng quan trọng C.Mác đã viết: "Tất cả mọi lao

động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ

cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng" [4, tr.480]

Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật, đó là sự điều khiển một hệ thống xã hội ở tầm vĩ mô cũng như vi mô Theo quan điểm chung

“Quản lý là một nghệ thuật đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, phối hợp, hướng dẫn, chỉ huy hoạt động của người khác ” hoặc “Quản

lý là hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi con người kết hợp với nhau trong các nhóm, tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu chung” [24, tr.20]

Khái niệm quản lý được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau đó là:

Quản lý là sự tác động liên tục, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý hay tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng) quản lý về các mặt chính trị

- văn hóa - xã hội - kinh tế…bằng một hệ thống luật lệ, chính sách, nguyên tắc các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng

“Quản lý là sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [24, tr.21]

Horold Koontz cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm

phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất Với

tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý

là một khoa học” [11, tr.69]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến" [15, tr.4]

Trong cuốn “Khoa học quản lý”, tác giả Trần Quốc Thành cho rằng: “Quản

lý là hoạt động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều chỉnh, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan” [17, tr.9]

Trong giáo trình của Học viện Hành chính quốc gia cũng nêu khái niệm

quản lý như sau:“Quản lý là tác động, chỉ huy, điều chỉnh các quá trình xã hội và

hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật đạt tới mục đích đã đề ra và đúng ý chí của nhà quản lý” [22, tr.9]

“Quản lý một hệ thống xã hội, là tác động có mục đích đến tập thể người

- thành viên của hệ - nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt được đến mục đích dự kiến” [22, tr.9]

Theo Nguyễn Bá Sơn: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể

những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động” [25, tr.56]

Theo tác giả Bùi Minh Hiền: “Quản lý là hoạt động có tổ chức, có hướng

đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu đề ra” [12]

Khái niệm quản lý mặc dù được diễn đạt khác nhau nhưng có thể hiểu một cách chung nhất: Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hoạt động của một nhóm người, một tổ chức, hay nói rộng hơn là một nhà nước để đạt được các mục tiều đè ra một cách hiệu quả nhất

Hoạt động quản lý gồm các thành phần chủ yếu sau:

Chủ thể quản lý: Có thể là một cá nhân, một nhóm người hay một tổ chức Đối tượng quản lý: Có thể là người, tổ chức, vật chất hay sự việc

Chủ thể quản lý và đối tượng quản lý có tác động qua lại thông qua công

cụ quản lý và phương pháp quản lý (trong đó công cụ quản lý là các phương tiện mà chủ thể quản lý dùng để tác động đến đối tượng quản lý, ví dụ như các luật, các kế hoạch)

Phương pháp quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý Phương pháp quản lý tương đối phong phú như phương pháp thuyết phục, phương pháp kinh tế, phương pháp hành chính - tổ chức, phương pháp tâm lý - giáo dục Có thể sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp các phương pháp trong các tình huống khác nhau sao cho đạt hiệu quả quản lý và như vậy, mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý được hiểu như sau: Chủ thể quản lý làm này sinh các hoạt động quản lý; đối tượng quản lý thì làm nảy sinh

ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thỏa mãn mục đích của chủ thể quản lý

Trong hoạt động quản lý, chủ thể quản lý phải có những tác động phù hợp và sắp xếp các tác động đó một cách hợp lý làm cho đối tượng quản lý thay đổi trạng thái theo ý chí va mục tiêu của nhà quản lý bằng các phương pháp quản lý nhất định

* Bản chất và chức năng của quản lý

Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến tập thể người nhằm thực hiện mục tiêu quản lý

Quản lý là một hoạt động đặc biệt, có tính sáng tạo, có tính nghệ thuật Hoạt động quản lý phát triển không ngừng từ thấp đến cao, gắn liền với quá trình phát triển, đó là sự phân công chuyên môn hóa lao động quản lý Sự phân công, chuyên môn hóa lao động quản lý là cơ sở hình thành các chức năng quản lý Chức năng quản lý biểu hiện bản chất quản lý và là phạm trù cơ bản, chiếm vị trí then chốt của quá trình quản lý Các chức năng quản lý là những hình thái biểu hiện sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý tác động đến khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định

Quản lý phải thực hiện nhiều chức năng khác nhau, trong các chức năng

có tính độc lập tương đối nhưng chúng được liên kết hữu cơ trong một thể thống nhất Quản lý có 4 chức năng cơ bản đó là: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Kế hoạch là chức năng đầu tiên và quan trọng nhất, là sự quyết định lựa chọn đường lối hành động của nhà quản lý Nhà quản lý phải xác định các mục tiêu chiến lược và các thời kỳ xây dựng các phương án tổ chức, triển khai thực hiện, tính toán, cân đối các yếu tố vật chất; chọn giải pháp hợp lý; xác định bước đi cụ thể, hình dung tường tận quá trình diễn biến từ mục tiêu chính sách, đường lối thành hiện thực Lập kế hoạch là nền tảng của quản lý

Tổ chức là quá trình sắp xếp, liên kết giữa các yếu tố công việc - con người - bộ máy sao cho phù hợp, ăn khớp với nhau Cả trong nội bộ yếu tố, nhằm lựa chọn quyết định phương án cụ thể, hợp lý các phương tiện vật chất (vật tư, vốn, lao động…) Tổ chức là hoạt động cần thiết để đạt được mục tiêu,

tổ chức vừa là chức năng, vừa là một công cụ của quản lý

Chỉ đạo là việc định hướng và tác động, huy động, điều hành, điều khiển của nhà quản lý đến cán bộ dưới quyền thực hiện những nhiệm vụ được giao Hoạt động lãnh đạo là làm việc với con người, cá nhân, tập thể, là xây dựng các mối quan hệ trong tổ chức, là khích lệ, động viên, tạo dựng bầu không khí tâm lý tích cực trong tổ chức nhằm thực hiện nhiệm vụ, công việc

Kiểm tra là việc thu thập và xử lý thông tin trong quản lý, là đo lường, đánh giá kết quả của việc thực hiện các nhiệm vụ, công việc Thông qua kiểm tra, nhà quản lý nắm bắt được những vấn đề tồn tại, thiếu sót hạn chế, khuyết điểm để phát huy, động viên, khích lệ hoàn thành kế hoạch đề ra Không kiểm tra là buông lỏng công tác quản lý, kiểm tra đi liền với đánh giá

- Theo tổ chức Unesco “Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp

Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp” [dẫn theo 1, tr.20]

Theo tác giả Nguyễn Minh Đường: “Bồi dưỡng là một quá trình cập nhập

kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu trong một cấp học, bậc học và thường xuyên được xác định bằng một chứng chỉ” [dẫn theo 21, tr.31]

Từ những khái niệm trên có thể nói: Chủ thể hoạt động tự bồi dưỡng (khách thể hoạt động bồi dưỡng) là người lao động đã được đào tạo và có trình

độ chuyên môn nghề nghiệp nhất định

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, theo nghĩa rộng: Bồi dưỡng được hiểu là một dạng đào tạo không chính quy Về bản chất thì bồi dưỡng là một con đường của đào tạo và người được bồi dưỡng của chương trình bồi dưỡng được hiểu là người đang đương nhiệm trong các cơ quan giáo dục hay trong nhà trường

Về quá trình bồi dưỡng, Michael Amstrong khi nghiên cứu về quá trình đào tạo đã nêu: Nghiên cứu quá trình đào tạo bồi dưỡng như quá trình đào tạo

có kế hoạch xác định, nó là những tác động có xem xét cất nhắc nhằm đảm bảo

có được sự học tập để nâng cao khả năng làm việc thực tế Quá trình đào tạo, bồi dưỡng có kế hoạch là quá trình bao gồm các công đoạn sau:

- Xây dựng kế hoạch, chương trình bồi dưỡng

+ Xác định chủ đề bồi dưỡng chuyên môn và đối tượng được bồi dưỡng chuyên môn

+ Xác định nội dung cụ thể bồi dưỡng chuyên môn

+ Xác định phương pháp, phương tiện bồi dưỡng chuyên môn

- Tổ chức, chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

- Đánh giá và hiệu chỉnh kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn [14, tr.13]

Qua các quan điểm trên có thể rút ra khái niệm bồi dưỡng như sau: Bồi

dưỡng là bổ sung kiến thức, kỹ năng để nâng cao trình độ trong lĩnh vực

chuyên môn nào đó, giúp con người mở mang hoặc nâng cấp hệ thống tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ có sẵn nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả công việc đang làm

Mục đích của bồi dưỡng là nhằm nâng cao phẩm chất và trình độ chuyên môn nghiệp vụ để người lao động có cơ hội củng cố và mở mang hoặc nâng cao trình độ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, chuyên môn nghiệp vụ có sẵn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc đang làm (không nhằm mục đích đổi nghề) Như vậy, quá trình bồi dưỡng chính là quá trình đào tạo nối tiếp, đào tạo liên tục trong quá trình làm việc Trong đó chủ thể bồi dưỡng chuyên môn đóng vai trò chủ đạo, nhằm làm cho đối tượng bồi dưỡng chuyên môn hoạt động tích cực Qua đó nâng cao năng lực và phẩm chất, đáp ứng yêu cầu xã hội Quá trình bồi dưỡng thể hiện quan điểm giáo dục hiện đại đó là “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời” Tuy nhiên, khác với “đào tạo”, “bồi dưỡng” là công việc thường được tiến hành sau đào tạo nhằm bổ sung thêm kiến thức đã được đào tạo Đôi khi người ta còn dùng thuật ngữ bồi dưỡng dưới cái tên “tái đào tạo” hoặc “đào tạo lại” Do đó, thời gian thường ngắn, thường từ một tuần đến ba tháng Kết thúc “bồi dưỡng”, người học đủ điều kiện để được nhận chứng chỉ công nhận kết quả đã cập nhập kiến thức mới

Như vậy, mặc dù hai quá trình khác nhau nhưng hoạt động đào tạo và bồi dưỡng đề có chung mục đích là nhằm cung cấp kiến thức cho người cán bộ công chức để tăng cường năng lực và hiệu quả công tác

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng

* Hoạt động bồi dưỡng

Hoạt động bồi dưỡng là quá trình toàn vẹn có sự thống nhất giữa hai mặt của các chức năng hoạt động dạy và hoạt động học Đó là quá trình vận động

và phát triển của các thành tố tạo nên hoạt động bồi dưỡng Hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng phụ thuộc vào mối quan hệ tương tác, sự hỗ trợ của hoạt động dạy và hoạt động học Hoạt động bồi dưỡng là quá trình bộ phận, là một

phương tiện trao đổi học vấn, phát triển năng lực và giáo dục phẩm chất nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội có hệ thống những tri thức khoa học, những kỹ năng nhận thức

và thực hành Nói cách khác, hoạt động bồi dưỡng là quá trình vận động kết hợp giữa hai hoạt động dạy và học nhằm đạt được nhiệm vụ của bồi dưỡng Hoạt động bồi dưỡng là một hệ thống toàn vẹn bao gồm các thành tố cơ bản: mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức, người dạy và người học Các thành tố này tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau để thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng Hoạt động bồi dưỡng là một quá trình mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người dạy làm cho người học tự giác, tích cực, chủ động tự

tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức và học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ bồi dưỡng Với tư cách là một hệ thống, các thành tố trong hoạt động bồi dưỡng tương tác với nhau theo quy định riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để tạo nên sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học, giữa truyền đạt và lĩnh hội, giữa điều khiển và tự điều khiển Hoạt động bồi dưỡng gắn liền với hoạt động giáo dục Cả hai hoạt động này đều hướng tới một mục tiêu chung là phát triển toàn diện nhân cách người học

* Quản lý hoạt động bồi dưỡng

Quản lý hoạt động bồi dưỡng là một hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong quá trình bồi dưỡng nhằm đạt được mục tiêu đề ra; là quá trình người quản lý hoạch định, tổ chức, điều khiển hoạt động bồi dưỡng nhằm đạt được mục tiêu đề ra Quản lý hoạt động bồi dưỡng có nhiều cấp độ khác nhau nhưng đều dễ nhận thấy nhất ở hai cấp độ: Vi mô và vĩ mô Cấp quản lý vĩ mô tương ứng với việc quản lý đối tượng với quy mô lớn, bao quát toàn bộ hệ thống Trong hệ thống này có nhiều hệ thống nhỏ, tương ứng với hệ thống nhỏ này là các hoạt động quản lý vi mô Tuy nhiên, sự phân chia quản lý vi mô và quản lý vĩ mô chỉ là tương đối

Nội dung của quản lý hoạt động bồi dưỡng được xác định bao gồm: Quản

lý việc lập kế hoạch, nội dung chương trình, phương pháp bồi dưỡng; quản lý người dạy, người học; quản lý công tác tổ chức bồi dưỡng; quản lý chất lượng

và hiệu quả bồi dưỡng; quản lý các hoạt động đảm bảo điều kiện nhân lực (con người), vật lực (cơ sở vật chất, trang thiết bị), tài lực (tài chính, ngân sách) và

cả quản lý các hoạt động bổ trợ cho công tác bồi dưỡng

Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ sở bồi dưỡng sẽ có những đối tượng riêng, phù hợp Không thể áp dụng một cách máy móc các biện pháp quản lý quá trình bồi dưỡng đối với tất cả các cơ sở bồi dưỡng mà phải phụ thuộc vào từng yếu tố cụ thể của cơ sở bồi dưỡng đó

Như vậy, quản lý hoạt động bồi dưỡng thực chất là quá trình quản lý hoạt động truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của đội ngũ giáo viên và quá trình lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của người học; quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng của người quản lý

1.2.4 Cán bộ văn hóa cơ sở

Cán bộ văn hóa cơ sở là cán bộ công chức có năng lực, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ về công tác văn hóa Là người trực tiếp tham mưu, xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động văn hóa

Cán bộ văn hóa cơ sở là người có lập trường quan điểm chính trị rõ ràng, bám sát các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về công tác văn hóa Giúp

Ủy ban nhân dân trong việc thông tin tuyên truyền, giáo dục đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước, tình hình kinh tế - chính trị tại địa phương Có nhiệt tình với phong trào, có khả năng tổ chức các hoạt động văn hóa thông tin ở địa phương, phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng, các câu lạc bộ, lễ hội truyền thống, bảo vệ các di tích lịch sử văn hóa, ngăn chặn việc truyền bá tư tưởng phản động đồi trụy và các tệ nạn xã hội khác ở địa phương

1.2.5 Nghiệp vụ công tác văn hóa

1.2.5.1 Nghiệp vụ

Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của

một nghề [20]

Theo quyết định số 414/TTCP của Bộ trưởng - Trưởng Ban tổ chức chính phủ (nay là Bộ Nội vụ) ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch bậc công chức

- viên chức thì nghiệp vụ bao gồm các thành tố: “Chức trách”, “Hiểu biết”,

“Yêu cầu trình độ” hợp thành

Từ các quan điểm như trên, chúng ta có thể hiểu: Nghiệp vụ là những

công việc mà một người phải thực hiện để hoàn thành chức trách của mình Muốn hoàn thành chức trách của mình, họ phải hiểu rõ nội dung và cách thức thực hiện công việc và phải có một trình độ chuyên môn nhất định

1.2.5.2 Nghiệp vụ công tác văn hóa

Từ quan niệm về nghiệp vụ chúng ta có thể hiểu nghiệp vụ công tác văn

hóa là công việc mà cán bộ văn hóa phải làm để thực hiện chức trách của mình

Để thực hiện tốt các chức trách của mình, cán bộ văn hóa phải tuân theo các nguyên tác và phương pháp nhất định, phải thực hiện các chức năng của cán bộ

văn hóa cấp cơ sở Do đó, nghiệp vụ công tác văn hóa thực chất là những công

việc, những cách thức mà cán bộ văn hóa phải làm để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, nội dung trong công tác văn hóa Nói cách khác, nghiệp vụ công tác

văn hóa là công việc chuyên môn của cán bộ văn hóa

1.2.6 Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa

Biện pháp là cách thức giải quyết những vấn đề cụ thể nào đó của chủ thể quản lý Trong quá trình quản lý, biện pháp quản lý là tổ hợp nhiều cách thức tiến hành của chủ thể quản lý nhằm tác động đến đối tượng quản lý để giải quyết những vấn đề trong công tác quản lý, làm cho hệ thống quản lý vận hành đạt được mục tiêu mà chủ thể quản lý đề ra và phù hợp với quy luật khách quan

Vì thế, có thể hiểu biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa là tổng thể các cách thức, con đường, phương tiện của người quản

lý văn hóa cấp trên tác động đến cá nhân cán bộ văn hóa cấp dưới, giúp cán bộ văn hóa cơ sở phát triển nghiệp vụ công tác văn hóa và quản lý các hoạt động văn hóa, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển văn hóa

Trong phạm vi nghiên cứu đề tài, tác giả tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường) Trong đó chủ thể thực hiện biện pháp đó là lãnh đạo Phòng văn hóa và Thông tin thành phố

1.3 Những vấn đề lý luận cơ bản về công tác văn hóa thông tin ở cơ sở

1.3.1 Những quy định chung về tiêu chuẩn, chức trách và nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

Theo Thông tư số 06/2012/TT-BNV của Bộ Nội Vụ: Hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn quy định như sau:

* Tiêu chuẩn

- Được đào tạo, bồi dưỡng để có trình độ chuyên môn nghiệp vụ nhất định

về tổ chức quản lý và hoạt động văn hóa thông tin cơ sở (tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp trở lên)

- Có lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, nhạy bén trong thông tin chính trị

- Nhiệt tình với phong trào, được quần chúng tin yêu, có khả năng tổ chức quần chúng tham gia các hoạt động văn hóa thông tin

- Hiểu biết các hệ thống văn bản pháp quy của ngành văn hóa thông tin, nắm vững những nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội, truyền thống văn hóa, phong tục tập quán của địa phương

- Được trang bị những phương tiện cần thiết cho công tác quản lý và tổ chức hoạt động

* Nhiệm vụ

- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn hóa thông tin, thể dục thể thao, du lịch, truyền thông theo quy định của pháp luật

- Tổ chức, theo dõi và báo cáo về các hoạt động văn hóa thông tin, thể dục, thể thao, du lịch trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn cấp xã + Tổ chức hoạt động trạm truyền thanh: Thông tin các văn bản pháp quy của Đảng và chính quyền các cấp, tình hình chính trị, thời sự, kinh tế xã hội đã được đăng tải trên các loại hình báo chí của trung ương và địa phương

+ Tổ chức hoạt động thông tin cổ động qua các hình thức treo, dán, tranh

cổ động, pano, áp phích, bảng tin phân phối tới dân các tài liệu tuyên truyền + Tổ chức các buổi sinh hoạt chủ đề, báo cáo chuyên đề thời sự, chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật cho các đối tượng thích hợp

+ Thông tin cho các cơ quan quản lý cấp trên về dư luận quần chúng trong quá trình chấp hành đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, tình hình thị trường văn hóa ở địa phương để các cấp có thẩm quyền có biện pháp tổ chức quản lý thích hợp

+ Thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao cho từng đối tượng yêu thích, đặc biệt là thanh niên, học sinh

+ Tổ chức và tham gia các chương trình lễ hội, hội thi, hội diễn văn nghệ quần chúng ở cơ sở và địa phương

+ Công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở: Xây dựng nếp sống văn hóa, làng văn hóa và gia đình văn hóa

+ Tổ chức giữ gìn, bảo quản và phát huy tác dụng các di tích lịch sử, khu vui chơi giải trí

+ Quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, dịch vụ văn hóa thông tin của các cơ quan đoàn thể, của các tổ chức xã hội và mọi công dân trên địa bàn [23]

1.3.2 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

Để đáp ứng nhiệm vụ văn hóa trong thời kỳ mới, công tác văn hóa cơ sở, nhân tố con người đóng vai trò quyết định sự thành bại của phong trào Cán bộ văn hóa phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững chắc Để có được đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở đủ tâm, đủ tầm cần sự quan tâm, chỉ đạo vào cuộc của các cấp, các ngành Cần bám sát yêu cầu, nhiệm vụ văn hóa trong thời kỳ mới và có cơ chế, chính sách phù hợp như: Cần có sự quan tâm thỏa đáng, sự chỉ đạo quyết liệt, sự thay đổi nhận thức của các cấp trong bố trí cán bộ sao cho đúng chuyên môn, nghiệp vụ Để đảm nhiệm khối công việc lớn, nhiều mảng, nhiều lĩnh vực Việc tuyển dụng cán bộ văn hóa cơ sở phải đặt trình độ chuyên môn, nghiệp vụ lên hàng dầu, xây dựng chính sách thu hút, coi trọng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ văn hóa cơ sở Trong sử dụng ngân sách cho phát triển nguồn nhân lực, cần ưu tiên kinh phí phù hợp đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ văn hóa đáp ứng nhiệm vụ chính trị, bắt kịp những thay đổi của đời sống văn hóa

Yêu cầu khách quan của công cuộc đổi mới đất nước là phải phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc Nâng cao chất lượng hoạt động tổ chức văn hóa ở

cơ sở, đòi hỏi người cán bộ văn hóa phải năng động, sáng tạo, nắm vững những kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, có khả năng trong tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ được giao Xuất phát từ thực tế trình

độ, năng lực và nghiệp vụ của cán bộ văn hóa cấp cơ sở hiện nay chưa thực sự phát huy được hết các tiềm năng sẵn có ở cơ sở, do vậy cần tổ chức các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức các hoạt động văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu công tác văn hóa và phong trào văn hóa, văn nghệ thể dục thể thao trong tình hình mới

Chính vì thế, việc bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng

đời sống văn hóa ở cơ sở, tạo tiền đề giúp hoạt động văn hóa ở cơ sở phát triển mạnh và ngày càng đáp ứng được nhu cầu hưởng thụ văn hóa của mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn

1.4 Hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

1.4.1 Mục tiêu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa là một trong những lĩnh vực cơ bản của nhân cách người cán bộ làm công tác văn hóa, khẳng định vị trí, vai trò

và uy tín của người cán bộ văn hóa, góp phần đổi mới phương pháp, hình thức

tổ chức hoạt động văn hóa, giúp người cán bộ văn hóa tổ chức một cách có hiệu quả các hoạt động văn hóa nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị của cấp ủy Đảng, thực hiện nhiệm vụ của cấp trên

Mục tiêu bồi dưỡng nghiệp vụ văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ

sở là nâng cao năng lực, nghiệp vụ chuyên môn cần thiết để hình thành và phát triển nghiệp vụ công tác văn hóa và các thuộc tính nhân cách của người cán bộ văn hóa, từ đó giúp cán bộ văn hóa tổ chức thành công và thu hút đông đảo quần chúng tham gia các hoạt động văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn

1.4.2 Nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

1.4.2.1 Nghiệp vụ lập kế hoạch tổ chức hoạt động văn hóa

Giúp cán bộ văn hóa cơ sở tư duy có hệ thống để tiên liệu các tình huống, chủ động về thời gian, từ đó có kế hoạch phối hợp với các nguồn lực để triển khai, tổ chức thực hiện các hoạt động đã đề ra một cách có hiệu quả Nội dung của nghiệp vụ lập kế hoạch tổ chức bao gồm:

- Mục đích, ý nghĩa của việc lập kế hoạch đối với việc tổ chức hoạt động văn hóa, phong trào quần chúng trên địa bàn

- Các căn cứ lập kế hoạch

- Phân loại kế hoạch theo thời gian và theo nội dung, cấp độ: kế hoạch công tác theo từng năm, quý, kế hoạch hoạt động văn hóa từng tháng, kế hoạch

tổ chức các hoạt động văn hóa theo chủ đề hoặc sự kiện

- Quy trình các bước lập kế hoạch bao gồm các vấn đề: Xác định và lựa chọn các vấn đề ưu tiên cần giải quyết; xây dựng mục tiêu; xác định các hoạt động; xác định thời gian, địa điểm hoạt động và xác định nguồn lực, thành phần tham gia

- Tổ chức rèn luyện hình thành và phát triển nghiệp vụ lập kế hoạch cho cán bộ văn hóa cơ sở

1.4.2.2 Nghiệp vụ tổ chức các hoạt động văn hóa

Giúp cho cán bộ văn hóa nắm được các bước tổ chức các hoạt động văn hóa cơ sở Tổ chức các hoạt động văn hóa nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ

và sáng tạo văn hóa, tạo ra nhiều sản phẩm văn hóa góp phần xây dựng một đời sống tinh thần phong phú cho quần chúng nhân dân và xây dựng một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Nội dung của nghiệp vụ tổ chức các hoạt động văn hóa gồm: Cách thức xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động ngắn hạn và dài hạn, dự trù kinh phí tổ chức hoạt động, tham mưu cho cấp ủy và chính quyền địa phương soạn thảo nghị quyết và các văn bản cần thiết Điều tra đánh giá tình hình, thực trạng, nhu cầu nguyện vọng của quần chúng; căn cứ vào điều kiện thực

tế để có biện pháp tổ chức các hoạt động văn hóa Phương pháp phối hợp với các ban ngành, đoàn thể, tổ chức kinh tế và xã hội, các lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn tham gia tổ chức các hoạt động văn hóa

1.4.2.3 Nghiệp vụ quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, thể thao

Giúp cho cán bộ văn hóa nắm được cách thức quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, thể thao và dịch vụ văn hóa thông tin của các cơ quan đoàn thể, của các tổ chức xã hội và mọi công dân trên địa bàn

Nội dung của nghiệp vụ quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, thể thao gồm: Các khái niệm quản lý, phương pháp quản lý, trang bị kiến thức,

kỹ năng và một số kinh nghiệm để nâng cao năng lực quản lý đồng thời biết cách xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm theo quy định của pháp luật

Quản lý các hoạt động văn hóa thông tin ở cơ sở là đảm bảo cho hoạt động văn hóa thông tin ở cơ sở phát triển đúng hướng Công tác quản lý văn hóa thông tin ở cơ sở có hai vấn đề: có việc phải xây dựng, có việc phải ngăn ngừa, có việc nếu cần thiết có thể xử lý theo pháp luật hiện hành Công tác quản lý văn hóa thông tin, thể thao trong tình hình hiện nay cần phải năng động kịp thời, cương quyết không để các sản phẩm văn hóa phản động đi ngược lại với lợi ích của dân tộc Loại trừ các văn hóa phẩm Các nội dung kích động dâm ô, đồi trụy, kích động bạo lực, chia rẽ đoàn kết, gieo rắc mê tín dị đoan lưu hành ở địa phương

1.4.2.4 Nghiệp vụ công tác bảo tàng, bảo tồn ở cơ sở

Giúp cán bộ văn hóa nhận thức được công tác bảo tồn, bảo tàng có vị trí quan trọng trong toàn bộ các hoạt động văn hóa nói riêng và sự nghiệp cách mạng tư tưởng văn hóa nói chung Nhất là sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện đất nước hiện nay

Nội dung nghiệp vụ công tác bảo tàng, bảo tồn ở cơ sở gồm: Nghiệp vụ nghiên cứu, sưu tầm hiện vật, khôi phục các lễ hội dân gian truyền thống, kiểm

kê, bảo quản, trưng bày và công tác quần chúng Chỉ rõ hướng hoạt động của bảo tàng, nhà truyền thống ở cơ sở, xây dựng tinh thần và phát huy giá trị truyền thống của địa phương Tổ chức điều hành, sử dụng khai thác, thanh tra,

xử lý, trình duyệt các phương án quy hoạch tôn tạo và tu bổ

1.4.3 Phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

Để bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp

cơ sở đạt hiệu quả thì phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở phải gắn với các phương pháp tổ chức hoạt động đào tạo và dạy học bao gồm:

- Phương pháp giao việc

Trong các phương pháp trên, mỗi phương pháp đều có ưu thế riêng trong thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ bồi dưỡng Phương pháp có ưu thế hình thành nhận thức về nghiệp vụ gồm: Phương pháp đàm thoại, phương pháp thuyết trình; các phương pháp còn lại có ưu thế hình thành và phát triển nghiệp

vụ trong công tác văn hóa Trong tổ chức hoạt động bồi dưỡng, chủ thể của hoạt động bồi dưỡng cần lựa chọn và vận dụng phối hợp các phương pháp sao cho phù hợp với mục tiêu bồi dưỡng; nội dung bồi dưỡng; đặc điểm đối tượng; điều kiện hoạt động bồi dưỡng mới mang lại hiệu quả

1.4.4 Hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

Để thực hiện các chương trình nâng cao kiến thức, bồi dưỡng nghiệp cụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, góp phần thực hiện có hiệu quả các chương trình hoạt động văn hóa, thực hiện các nhiệm vụ chính trị của cấp ủy Đảng các cấp đề ra Xuất phát từ thực trạng cán bộ văn hóa cấp cơ

sở, không có điều kiện tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng tập trung thời gian dài Do vậy, hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán

bộ văn hóa cấp cơ sở chủ yếu là:

- Tổ chức tập huấn chuyên đề: ngắn ngày (02 - 05 ngày)

- Tổ chức hội thi: Hội thi cán bộ văn hóa giỏi; Hội thi tuyên truyền viên

về an toàn giao thông

- Tổ chức hội thảo, hội nghị

- Tổ chức hoạt động sinh hoạt chuyên môn: Sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt cụm

- Tổ chức hoạt động tự bồi dưỡng

1.4.5 Giảng viên và học viên trong hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

- Giảng viên trong hoạt động bồi dưỡng, bao gồm:

+ Các đồng chí lãnh đạo: Cục văn hóa cơ sở, Sở Văn hóa thể thao và du lịch tỉnh, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh

+ Giảng viên trường Văn hóa - nghệ thuật

+ Lãnh đạo Phòng Văn hóa và Thông tin

- Học viên trong hoạt động bồi dưỡng: Cán bộ văn hóa cấp cơ sở

* Vai trò của giảng viên và học viên trong quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

- Đội ngũ giảng viên thực hiện hoạt động bồi dưỡng có vai trò quyết định chất lượng của hoạt động bồi dưỡng Để thực hiện hiệu quả hoạt động bồi dưỡng, đội ngũ giảng viên cần xây dựng kế hoạch cụ thể về nội dung và chương trình bồi dưỡng; những yêu cầu cần đạt và kết quả của hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở Quá trình thực hiện hoạt động bồi dưỡng gắn với hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng cần bám sát kế hoạch; đảm bảo những điều kiện về thời gian bồi dưỡng, những yêu cầu về phương pháp và hình thức thực hiện; vấn đề đánh giá kết quả bồi dưỡng từ phía giảng viên

- Học viên có vai trò vừa là đối tượng của hoạt động bồi dưỡng vừa là chủ thể hoạt động tự bồi dưỡng Để nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng, học viên cần có những phẩm chất và năng lực nhất định, đặc điểm về trình độ

nghiệp vụ công tác văn hóa; những nguyện vọng, nhu cầu; những khó khăn và những thuận lợi trong tổ chức các hoạt động văn hóa của người cán bộ văn hóa cấp cơ sở hiện nay Ngoài ra, học viên cần phát huy tích cực tự bồi dưỡng của người mình, đó là một trong những yêu cầu quan trọng, biểu hiện hiệu quả trong công tác bồi dưỡng Học viên cần tuân theo kỷ luật và những yêu cầu chung của hoạt động bồi dưỡng; tính tích cực tham gia vào hoạt động bồi dưỡng để đem lại hiệu qua cao nhất với những yêu cầu của công tác văn hóa ở

1.5 Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở (xã, phường)

1.5.1 Người lãnh đạo Phòng Văn hóa và Thông tin trong vai trò quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

Người lãnh đạo Phòng văn hóa thông tin là người định hướng, chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai các kế hoạch, nhiệm vụ của cấp ủy Đảng

* Vai trò của người trưởng phòng văn hóa và thông tin trong quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ

sở (xã, phường):

- Nhận định, đánh giá thực trạng nghiệp vụ và các hoạt động bồi dưỡng

nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

- Đề ra các giải pháp nhằm quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

- Chỉ đạo, tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở

- Kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện các giải pháp nhằm quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp

cơ sở

1.5.2 Nội dung quản lý

1.5.2.1 Quản lý mục tiêu, nhiệm vụ bồi dưỡng

Việc xác định chính xác mục tiêu, nhiệm vụ bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở có ý nghĩa trong trọng vì mục tiêu bồi dưỡng quy định các nhiệm vụ, chi phối sự lựa chọn nội dung, phương pháp, phương tiện, các con đường và hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng Trong quá trình xây dựng và tổ chức hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở, trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin cần chỉ đạo việc xác định mục tiêu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở thống nhất với mục tiêu phát triển nhân cách nghề nghiệp cho cán bộ văn hóa, với những yêu cầu

cơ bản về phẩm chất, kiến thức công tác văn hóa và nghiệp vụ của người lãnh đạo, tổ chức, quản lý hoạt động văn hóa ở cơ sở gồm: Nghiệp vụ lập kế hoạch

tổ chức hoạt động văn hóa, nghiệp vụ tổ chức hoạt động văn hóa, nghiệp vụ quản lý các hoạt động văn hóa thông tin và thể thao, nghiệp vụ công tác bảo tàng, bảo tồn ở cơ sở

Thực hiện tốt việc quản lý mục tiêu, nhiệm vụ bồi dưỡng là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng mang lại sự phát triển về hệ thống nghiệp vụ công tác văn hóa, giúp người cán bộ văn hóa hoạt động công tác văn hóa đạt kết quả cao

1.5.2.2 Quản lý nội dung bồi dưỡng

Trưởng phòng văn hóa và thông tin chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp

cơ sở cần tập trung vào hệ thống nghiệp vụ tổ chức hoạt động văn hóa, giúp người cán bộ văn hóa tổ chức các hoạt động văn hóa ở cơ sở đạt hiệu quả cao (quản lý chất lượng)

- Bồi dưỡng nghiệp vụ lập kế hoạch tổ chức hoạt động văn hóa

- Bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức hoạt động văn hóa

- Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý các hoạt động văn hóa thông tin, thể thao

- Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác bảo tàng, bảo tồn ở cơ sở

Quản lý nội dung bồi dưỡng các nghiệp vụ trên cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở đòi hỏi người trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin cần quan tâm chỉ đạo, giám sát việc xây dựng nội dung trong kế hoạch, chương trình tổ chức các hoạt động bồi dưỡng ở các cấp độ tổng thể hoặc cụm; giao việc lập kế hoạch cho các Ban chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ của từng Ban, phụ trách công tác tổ chức, lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức hoạt động văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ sở Quản lý nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ cần đảm bảo thực hiện theo chương trình công tác, theo từng tháng, từng quý và năm; chương trình hoạt động văn hóa do thành phố và Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch lập kế hoạch chỉ đạo, bám sát nhu cầu bồi dưỡng của cán bộ văn hóa và quan điểm chỉ đạo của Cục văn hóa cơ sở

1.5.2.3 Quản lý phương pháp, hình thức bồi dưỡng

Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin chỉ đạo giảng viên tham gia hoạt động bồi dưỡng sử dụng hệ thống phương pháp sau đây khi thực hiện hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn hóa cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp cơ

sở, gồm: Phương pháp thuyết trình; phương pháp đàm thoại; phương pháp tham gia; phương pháp luyện tập; phương pháp thực hành; phương pháp sắm vai và

xử lý tình huống; phương pháp trực quan; phương pháp thảo luận; phương pháp