Khảo sát sự đáp ứng của bào chế so với sử dụng thuốc đông dược tại bệnh viện YHCT hà tĩnh năm 2015

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI NGUYỄN THỊ THU HIỀN KHẢO SÁT SỰ ĐÁP ỨNG CỦA BÀO CHẾ SO VỚI SỬ DỤNG THUỐC ĐÔNG DƯỢC TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU HIỀN

KHẢO SÁT SỰ ĐÁP ỨNG CỦA BÀO CHẾ SO VỚI SỬ DỤNG THUỐC ĐÔNG DƯỢC TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI - 2016

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ THU HIỀN

KHẢO SÁT SỰ ĐÁP ỨNG CỦA BÀO CHẾ SO VỚI SỬ DỤNG THUỐC ĐÔNG DƯỢC TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

Mã số: CK 60 72 04 12

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Phương Nhung Thời gian thực hiện: 18/7/2016 đến 18/11/2016

HÀ NỘI - 2016

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Thị Phương Nhung - Bộ môn Quản lý và Kinh tế Dược - Trường Đại học Dược Hà Nội đã dành nhiều thời gian, công sức hướng dẫn động viên hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy giáo, Cô giáo trong Ban Giám Hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, Bộ môn Quản lý và Kinh tế Dược và các Bộ môn của Trường Đại học Dược Hà Nội đã tận tình dạy dỗ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập

Cảm ơn Ban Giám đốc và các đồng nghiệp của Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh, gia đình và bạn bè tôi đã luôn tạo điều kiện, ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn của mình

Trân trọng cảm ơn!

Hà Tĩnh, ngày 29 tháng 11 năm 2016

NGƯỜI VIẾT LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Thu Hiền

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 2

1.1 KHÁI NIỆM THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN 2

1.2 VAI TRÒ CỦA THUỐC YHCT 4

1.3 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC YHCT TRÊN THẾ GIỚI 5

1.4 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC YHCT TẠI VIỆT NAM 8

1.4.1 Nguồn gốc và những bước tiến của y dược học cổ truyền trong sự phát triển lịch sử của đất nước: 8

1.4.2 Tình hình khám chữa bệnh bằng YHCT ở Việt Nam: 10

1.5 BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH 11

1.5.1 Hình thành và phát triển: 11

1.5.2 Chức năng, nhiệm vụ: 12

1.5.3 Sự cần thiết mở rộng sản xuất thuốc: 13

1.5.4 Cơ cấu tổ chức hiện nay: 14

1.5.5 Quy mô khám chữa bệnh: 14

1.5.6 Khoa Dược: 15

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

2.1 ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU 19

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu: 19

2.1.2 Thời gian nghiên cứu: 19

2.1.3 Địa điểm nghiên cứu: 19

2.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: 19

2.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang 21

2.3.2 Biến số nghiên cứu: 21

2.3.3 Chỉ số nghiên cứu: 24

2.3.4 Phương pháp thu thập số liệu: 25

2.4 Phương pháp xử lý số liệu: 25

2.4.1 Phân tích số liệu: 25

2.4.2 Xử lý và trình bày số liệu: 26

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 27

3.1 CƠ CẤU THUỐC ĐÔNG DƯỢC SỬ DỤNG VÀ BÀO CHẾ TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 27

3.1.1 Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng tại bệnh viện năm 2015: 27

3.1.2 Cơ cấu chế phẩm YHCT sử dụng trong năm 2015: 33

3.1.3 Cơ cấu vị thuốc YHCT bào chế năm 2015: 36

3.1.4 Cơ cấu thuốc chế phẩm YHCT bào chế năm 2015: 42

3.2 KHẢO SÁT KHỐI LƯỢNG THUỐC ĐÔNG DƯỢC BÀO CHẾ ĐÁP ỨNG THỰC TẾ SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 42

3.2.1 Khả năng bào chế thuốc phiến: 42

3.2.2 Khả năng bào chế thuốc chế phẩm YHCT: 44

CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN 45

4.1 CƠ CẤU THUỐC ĐÔNG DƯỢC SỬ DỤNG TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 45

4.1.1 Vị thuốc YHCT được sử dụng tại bệnh viện trong năm 2015: 45 4.1.2 Thuốc chế phẩm YHCT được sử dụng trong năm 2015: 48

4.2 CƠ CẤU THUỐC ĐÔNG DƯỢC BÀO CHẾ TẠI BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH NĂM 2015 50

4.2.1 Cơ cấu vị thuốc YHCT bào chế năm 2015 50

4.2.2 Cơ cấu thuốc chế phẩm YHCT bào chế tại bệnh viện năm 2015: 52

4.3 VỀ KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG THUỐC BÀO CHẾ SO VỚI SỬ DỤNG 53

4.3.1 Vị thuốc YHCT: 53

4.2.2 Thuốc chế phẩm YHCT: 54

4.4 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI 54

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 55

I KẾT LUẬN 55

1 Về hoạt động bào chế thuốc: 55

2 Về hoạt động sử dụng thuốc: 55

3 Về khả năng đáp ứng của bào chế so với thực tế sử dụng: 56

II KIẾN NGHỊ 56

1 Với Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh: 56

2 Với Bộ Y tế: 57

TÀI LIỆU THAM KHẢO 58

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

3 DMTCY Danh mục thuốc chủ yếu

4 DMTTY/TTY Danh mục thuốc thiết yếu/ thuốc thiết yếu

15 YHHĐ Y học hiện đại

16 YHCT Y học cổ truyền

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Số lượng bệnh nhân KCB tại BV YHCT Hà Tĩnh năm 2015: 15

Bảng 1.2 Cơ cấu nhân lực khoa Dược bệnh viện YHCT Hà Tĩnh: 16

Bảng 2.1 Các biến số nghiên cứu: 21

Bảng 3.1 Cơ cấu vị thuốc YHCT được sử dụng tại bệnh viện thuộc danh mục thuốc chủ yếu, thuốc thiết yếu lần thứ VI: 27

Bảng 3.2 Cơ cấu thuốc sống và thuốc chín bệnh viện sử dụng: 28

Bảng 3.3 Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng năm 2015 theo nguồn gốc, xuất xứ 29 Bảng 3.4 Cơ cấu chi phí thuốc đông y, thuốc từ dược liệu năm 2015: 30

Bảng 3.5 Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng tại bệnh viện trong năm 2015 theo nhóm tác dụng điều trị 30

Bảng 3.6 Cơ cấu một số vị thuốc được sử dụng nhiều nhất trong năm 2015: 32

Bảng 3.7 Cơ cấu thuốc chế phẩm YHCT sử dụng năm 2015 tại BV (tính theo ĐVT): 34

Bảng 3.8 Cơ cấu thuốc chế phẩm YHCT sử dụng năm 2015 tại BV (tính theo ngày thuốc) 35

Bảng 3.9 Cơ cấu vị thuốc YHCT được bào chế theo nguồn gốc, xuất xứ 36

Bảng 3.10 Cơ cấu vị thuốc YHCT được bào chế theo nhóm tác dụng điều trị: 37 Bảng 3.11 Cơ cấu một số vị thuốc được bào chế nhiều nhất năm 2015: 38

Bảng 3.12 Khối lượng thuốc được bào chế theo các phương pháp bào chế: 40

Bảng 3.13 Tỷ lệ hư hao theo các phương pháp bào chế: 41

Bảng 3.14 Số lượng thuốc sắc tại bệnh viện năm 2015: 41

Bảng 3.15 Khối lượng thuốc chế phẩm YHCT bào chế năm 2015: 42

Bảng 3.16 Khối lượng thuốc phiến bào chế và sử dụng năm 2015: 43

Bảng 3.17 Khả năng bào chế đáp ứng sử dụng thuốc chế phẩm: 44

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh 14

Hình 1.2 Sơ đồ bộ máy tổ chức khoa Dược 17

Hình 1.3 Quy trình bào chế thuốc tại Khoa Dược - BVYHCT Hà Tĩnh 18

Hình 2.1 Nội dung nghiên cứu đề tài 20

ĐẶT VẤN ĐỀ Chăm sóc sức khỏe là một trong những nhu cầu thiết yếu của con người Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội và sự phát triển của loài người từ

xa xưa, YHCT đã ra đời và con người đã biết dùng các loại cây, cỏ, bộ phận động vật, khoáng chất…để tăng cường và bảo vệ sức khỏe Trong xã hội ngày nay, YHCT ngày càng phát triển do nhu cầu của người dân trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe

Việt Nam là một quốc gia có nền YHCT lâu đời với bề dày kinh nghiệm hàng ngàn năm Trải qua những bước thăng trầm của lịch sử, YHCT

đã luôn đồng hành và trở thành một bộ phận văn hóa không tách rời của lịch

sử dân tộc Nhận thức được giá trị của YHCT, Đảng và Nhà nước ta đã có chính sách nhất quán coi YHCT là một bộ phận không thể tách rời trong hệ thống khám chữa bệnh chung của ngành Y tế Việt Nam Đồng thời có chủ trương kết hợp y học hiện đại và YHCT để phục vụ sức khỏe cho nhân dân được tốt nhất Từ khi Việt Nam thực hiện công cuộc đổi mới nền kinh tế, thì nguồn gốc thuốc ngày càng phong phú kể cả thuốc tân dược và đông dược Thuốc tân dược với ưu thế tác dụng nhanh, mạnh, dễ sử dụng thì ngày càng bị lạm dụng, dẫn đến tình trạng kháng thuốc và còn có tác dụng phụ không lường trước được Thuốc YHCT có nguồn gốc từ thiên nhiên tuy có tác dụng chậm và không đặc hiệu như thuốc tân dược nhưng có ưu điểm là ít độc hại,

có thể điều trị một số bệnh mạn tính hoặc hỗ trợ điều trị trong một số bệnh khó Vì vậy, xu hướng chung của người dân tìm đến thuốc YHCT ngày càng nhiều

Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh là đơn vị đầu ngành về YHCT của tỉnh Với

150 giường bệnh và 165 cán bộ, Bệnh viện thực sự là một cơ sở khám chữa bệnh bằng YHCT lớn trong tỉnh Bệnh viện luôn thu hút được lượng lớn bệnh nhân đến khám và chữa bệnh Với mong muốn mở rộng sản xuất đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh viện, chúng tôi tiến hành đề tài “Khảo sát sự đáp ứng của bào chế so với sử dụng thuốc đông dược tại Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh năm 2015” với mục tiêu:

1 Khảo sát cơ cấu thuốc Đông dược được bào chế và sử dụng tại Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh năm 2015

2 Khảo sát khối lượng thuốc đông dược bào chế đáp ứng thực tế sử dụng tại Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh năm 2015

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 KHÁI NIỆM THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN

dựa trên lý luận và lòng tin, kinh nghiệm vốn có của những nền văn hóa khác nhau, dù đã được giải thích hay chưa nhưng được sử dụng để duy trì sức khỏe cũng như để phòng bệnh, chẩn đoán hoặc cải thiện hoặc điều trị tình trạng ốm đau về thể xác hoặc tinh thần.[3]

Thuốc YHCT: Là một vị thuốc (thuốc sống hay thuốc chín) hoặc một chế phẩm thuốc được điều chế từ một hay nhiều vị thuốc có nguồn gốc thực vật, động vật hay khoáng vật có tác dụng điều trị hoặc có lợi cho sức khỏe con người.[4]

Phân loại thuốc YHCT theo nguồn gốc địa lý:

Thuốc Y học cổ truyền có 2 nguồn gốc: Bắc và Nam

Thuốc Nam là dược liệu, vị thuốc YHCT có nguồn gốc trong nước, được trồng ở Việt Nam.[12]

Thuốc Bắc là dược liệu, vị thuốc có nguồn gốc nước ngoài, được nhập khẩu vào Việt Nam.[12]

Một số quy định về thuốc YHCT:

- Về công tác sử dụng thuốc:

Các quy định về sử dụng thuốc YHCT được quy định trong Quy trình

YHCT và Quy chế sử dụng thuốc.[5]

- Về công tác sản xuất thuốc:

Sản xuất thuốc YHCT được chia thành hai mảng là sản xuất thuốc phiến và sản xuất các dạng thuốc chế phẩm YHCT còn gọi là thuốc cao đơn

hoàn tán

Một số dạng thuốc bào chế thường dùng trong YHCT gồm:

- Thuốc phiến;

- Thuốc cao nước;

tính của dược liệu để thành vị thuốc có tác dụng trị bệnh.[22]

Ngày 8/10/2010, Bộ Y tế đã ra quyết định số 3759/QĐ – BYT về việc ban hành phương pháp chế biến bảo đảm chất lượng đối với 85 vị thuốc Đông

y Đây là cơ sở để các đơn vị khám chữa bệnh áp dụng trong chế biến vị

thuốc.[7] Ngoài ra,với các vị thuốc chưa có mặt trong tài liệu này, việc bào

chế vẫn còn mang tính kinh nghiệm của mỗi đơn vị hoặc theo một số tài liệu được giảng dạy, lưu hành

Các phương pháp bào chế thuốc phiến:[22]

Một vị thuốc có thể phải trải qua một hoặc tất cả các công đoạn trên

Thuốc cao đơn hoàn tán: một số dạng thuốc đã được áp dụng các tiêu chuẩn của thuốc tân dược như thuốc hoàn cứng, hoàn mềm, thuốc cao nước, thuốc bột, cốm sợi Dược điển Việt Nam IV đã có một số chuyên luận thuốc

từ dược liệu: Cao lỏng bách bộ, Viên hoàn lục vị, Hoàn thập toàn đại bổ các

cơ sở sản xuất thuốc tùy điều kiện của đơn vị có thể áp dụng tiêu chuẩn dược điển hoặc xây dựng tiêu chuẩn của đơn vị mình

1.2 VAI TRÒ CỦA THUỐC YHCT

YHCT có nhiều đóng góp, nhất là cho công cuộc chăm sóc sức khỏe ban đầu Tuyên bố Alma-Ata, được thông qua tại Hội nghị quốc tế về chăm sóc sức khỏe ban đầu hơn 30 năm trước, đã kêu gọi đưa YHCT vào hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu, công nhận những thầy thuốc YHCT là cán bộ y

tế, đặc biệt là ở cấp cộng đồng Kết quả là trong hơn 30 năm qua việc sử dụng YHCT trong chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến y tế cơ sở đã tăng lên một cách đáng kể ở những nước đang phát triển cũng như việc sử dụng thuốc bổ trợ và thay thế ở những nước phát triển trên thế giới Bởi những lý do đó, ngay trong những năm đầu của thế kỷ 21, WHO đã vạch ra chiến lược về YHCT trong giai đoạn 2002-2005 để kết hợp YHCT vào trong hệ thống y tế quốc gia.[28]

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định “Cần đề cao và khai thác mạnh mẽ hơn nữa khả năng và hiệu quả của YHCT trong chăm sóc sức khỏe nhân dân Phải đánh giá và công nhận giá trị của nó, làm cho nó ngày càng hữu hiệu hơn Đó là hệ thống khám, chữa bệnh mà từ trước tới nay được nhân dân coi như của mình, chấp nhận một cách gần như đương nhiên Hơn thế nữa, dù ở đâu, trong hoàn cảnh nào nó cũng chỉ mang lại lợi ích nhiều hơn so với các phương pháp khác vì nó là một bộ phận không thể tách rời nền văn hoá của nhân dân”.[23]

YHCT cũng là một bộ phận di sản văn hoá phi vật thể của một số lớn

các dân tộc trên trái đất, YHCT có gốc rễ bám chắc vào cộng đồng dân cư Tổ chức y tế thế giới đã đánh giá: “Hiện nay YHCT vẫn đang chăm lo sức khoẻ, đặc biệt là chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho gần 3/4 nhân loại, một bộ phận của nhân loại đang chịu nhiều thua thiệt về kinh tế - xã hội và ít có cơ may tiếp cận và hưởng thụ những thành quả mới nhất của y học hiện đại”[23]

1.3 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC YHCT TRÊN THẾ GIỚI YHCT được sử dụng rộng rãi trên thế giới và được coi trọng vì nhiều lý

do Hội nghị quốc tế về YHCT các nước Đông Nam Á năm 2013, chỉ rõ

“thuốc YHCT, với chất lượng, sự an toàn, và hiệu quả đã được chứng minh, góp phần đạt được mục tiêu đảm bảo tiếp cận chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người Đối với nhiều triệu người thì thuốc thảo dược,các phương pháp chữa trị cổ truyền, và thầy lang là nguồn cung cấp chăm sóc sức khỏe chủ yếu

và đôi khi là duy nhất Loại hình chăm sóc sức khỏe đó có ngay gần nhà, dễ tiếp cận và vừa túi tiền Đó cũng là loại hình chăm sóc sức khỏe phù hợp về văn hóa và được nhiều người tin tưởng Giá cả chấp nhận được của phần lớn các loại thuốc cổ truyền khiến chúng hấp dẫn hơn trong thời buổi chi phí y tế tăng vọt và gần như mọi người đều phải thắt lưng buộc bụng YHCT cũng nổi lên như là một cách để đối phó với mức độ tăng không ngừng các bệnh không lây nhiễm mãn tính

Ở các nước nghèo, YHCT vẫn là phương pháp cơ bản trong điều trị bệnh cho người dân.Còn ở các nước phát triển, YHCT trở thành phương pháp

dịch vụ YHCT Với nguồn dược liệu sẵn có trong tự nhiên, việc sử dụng YHCT đã mang lại nhiều hiệu quả trong điều trị, tiện lợi và phù hợp với khả năng chi trả của người bệnh Ở các nước châu Phi, với tình trạng thiếu bác sỹ, các thầy lang đã có đóng góp quý báu trong chăm sóc sức khỏe của người dân.[23]

Trung Quốc - một cái nôi của YHCT, có ảnh hưởng sâu sắc đến nền YHCT của nhiều quốc gia như Nhật Bản, Việt Nam, Ấn Độ Nền YHCT Trung Quốc là nền YHCT dựa trên nền tảng lý luận sâu sắc, kết hợp nhuần nhuyễn với triết học Phương Đông, với học thuyết Âm dương, Ngũ hành với những lý luận kinh điển như Nội kinh, Nạn kinh, Thương hàn, Kinh yếu lược

Sự kết hợp YHCT với Y học hiện đại (YHHĐ) tại Trung Quốc là một trong những chủ trương chính của Ngành y tế Trung Quốc Trong đó, các thầy thuốc Tây y được đào tạo thêm về YHCT bên cạnh những thầy thuốc chuyên khoa YHCT và các thầy thuốc YHCT được đào tạo thêm về YHHĐ, họ được công nhận một cách chính thức vào hệ thống y tế Hệ thống chăm sóc sức khỏe bằng YHCT của Trung Quốc theo báo cáo của WHO lên đến 525.000 bác sĩ chuyên khoa YHCT với 2654 bệnh viện YHCT, 170 trường đại học và các viện nghiên cứu về YHCT Số lượng người dân sử dụng YHCT tại Trung Quốc là 90%, lượng bệnh nhân hàng năm điều trị nội trú là 200 triệu, bệnh nhân nội trú là 3 triệu lượt người một năm YHCT Trung Quốc đã được hơn

120 quốc gia và khu vực trên thế giới chấp nhận và giành được vị trí hợp pháp

ở nhiều quốc gia trên thế giới như Singapore, Malaysia và Indonesia Tại Hồng Kông, Trung Quốc, 60% dân số đã khám chữa bệnh bằng YHCT, trong năm 2000, 20% lượt khám bệnh là bằng YHCT.[18]

Nhật Bản với lịch sử YHCT trên 1400 năm, được xem là nước có tỉ lệ người sử dụng YHCT cao nhất trên thế giới hiện nay Việc khám chữa bệnh YHCT ở Nhật Bản được quản lý chặt chẽ Các phòng khám được xây dựng một cách quy mô, có thêm trang thiết bị hiện đại Ngoài dạng thuốc thang,

còn có nhiều sản phẩm cổ truyền có chất lượng đã được tiêu chuẩn hóa và kiểm tra Thuốc cổ truyền Nhật Bản là sự kết hợp giữa thuốc cổ truyền Trung quốc với thuốc dân gian Nhật Bản gọi chung là Kampo Tính từ năm 1974 đến 1989, sử dụng các loại thuốc YHCT ở Nhật Bản đã tăng 15 lần, trong khi

đó các loại thuốc tân dược chỉ tăng 2,6 lần Khoảng trên 65% bác sỹ ở Nhật Bản khẳng định họ đã sử dụng đồng thời thuốc YHCT và thuốc YHHĐ.[16]

Ở Nhật Bản không có thuốc trôi nổi trên thị trường, kể cả dược liệu Tất

cả công ty Dược liệu đều có xưởng chế biến dược liệu thành thuốc sống, thuốc chín với đầy đủ phương tiện để kiểm tra chất lượng Chính nhờ sự quản

lý tốt như vậy mà thuốc ở đây có chất lượng rất tốt và được người dân tin dùng Để đảm bảo sử dụng thuốc cổ truyền an toàn, Nhật Bản có mạng lưới theo dõi phản ứng có hại từ bệnh viện, hiệu thuốc đến nhà sản xuất, thực hiện theo dõi tốt khâu hậu mại.[29]

Ở khu vực Đông Nam Á, các nước Indonesia, Malaysia, Thái Lan…có truyền thống YHCT trên toàn quốc Thái Lan là một nước có nền YHCT lâu đời, tuy nhiên trước sự phát triển mạnh mẽ của YHHĐ, YHCT Thái Lan bị lãng quên trong suốt một thời gian dài Nhưng trước những giá trị và hiệu quả không thể phủ nhận của YHCT, Chính phủ Thái Lan cũng có những chính sách để thuyết phục người dân sử dụng YHCT, tuyên truyền và giáo dục về vai trò của YHCT trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.[18]

Indonesia là một quốc đảo có khí hậu nhiệt đới và thảo dược rất phong phú Chính phủ xếp thuốc bản địa thành 3 nhóm: Jamu, thuốc dược thảo tiêu chuẩn hóa và dược học thực vật Dược thảo được sử dụng rộng rãi trong YHCT bổ trợ và thay thế.Ở Indonesia, YHCT bổ trợ và thay thế có từ thế kỷ

15, dựa trên kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm, thực hiện trong môi trường độc đáo của các bộ tộc Có tới 2,7% dân số dùng YHCT bổ trợ và thay thế Dịch vụ YHCT bổ trợ và thay thế được sử dụng để chăm sóc sức khỏe theo quy ước của một số chuyên ngành Chính phủ cũng có những quy định để

đảm bảo độ an toàn, hiệu quả và chất lượng cao của YHCT bổ trợ và thay thế.[21]

Ở các nước châu Mỹ La Tinh, YHCT được thực hành chủ yếu ở các nhóm thổ dân da đỏ, người dân có thu nhập thấp và được gọi là YHCT bổ sung và thay thế (TCAM) với các thực hành vi lượng đồng căn, xoa bóp và nắn bó gãy xương Hiện nay TCAM đã phát triển rộng rãi so với trước đây với các bác sỹ bệnh viện và các hiệp hội YHHĐ đã quan tâm ngày càng nhiều

về lĩnh vực này

Ở Mỹ có đến 40% dân số sử dụng thuốc YHCT, số tiền hàng năm sử dụng cho thuốc YHCT lên đến 2,7 tỷ đô la trong đó giá trị của các đơn thuốc YHCT là 1,6 tỷ đô la và vẫn đang tiếp tục tăng [3] Nghiên cứu gần đây cho thấy, 70% dân số Đức nói rằng họ đã từng có lần sử dụng thuốc có nguồn gốc thiên nhiên và hầu hết người dân Đức xem thuốc thảo dược là sự lựa chọn đầu tiên khi cần điều trị những bệnh nhẹ Đức chiếm thị phần lớn nhất chiếm 39% thị trường thuốc thảo dược toàn Châu Âu Tiếp theo là Pháp (29%), Italia (7%), Balan (6%), Anh (6%).[25]

1.4 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC YHCT TẠI VIỆT NAM 1.4.1 Nguồn gốc và những bước tiến của y dược học cổ truyền trong sự phát triển lịch sử của đất nước:

Việt Nam là một nước có nền YHCT lâu đời Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, YHCT Việt Nam đã đúc kết được những kinh nghiệm phòng và chữa bệnh có hiệu quả, từ đơn giản đến phức tạp, từng bước nâng dần lên thành lý luận, kết hợp với tiến bộ của nhân loại, nhất là triết học, y lý của phương Đông để hình thành bản sắc YHCT Việt Nam

Đại danh y thiền sư Tuệ Tĩnh, ông tổ của thuốc nam (thế kỷ XIV) được nhân dân suy tôn là “Thánh thuốc Nam” Vào thời mà các nước Đông Nam Á đang chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền YHCT Trung Hoa thì Tuệ Tĩnh đã đưa

ra quan điểm “ Nam dược trị nam nhân” (thuốc Nam chữa bệnh cho người

Nam) với 499 vị thuốc và các phương thuốc nam chữa 184 loại bệnh Đây là quan điểm hết sức khoa học, vừa thể hiện tính nhân văn, nhân bản cao, vừa thể hiện được tinh thần tự lập, tự chủ, tự cường dân tộc.[23]

Dưới triều đại nhà Lê, nổi bật lên như một ngôi sao sáng trong nền YHCT Việt Nam đó là đại danh y Lê Hữu Trác, Hiệu là Hải thượng Lãn Ông Ông là người tâm huyết với nghề thuốc cứu người Trong cuộc đời làm nghề

y, ông đã đúc rút được nhiều kinh nghiệm để lại cho đời sau những tài sản vô giá như bộ “Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh” có 28 tập, gồm 66 quyển dạy nghề làm thuốc; “Vệ Sinh Yếu Quyết” chỉ cho người ta cách giữ gìn vệ sinh

để phòng bệnh; “9 điều Y Huấn Cách Ngôn”, đó là 12 điều y đức của người thầy thuốc

Dưới triều Tây Sơn (1789-1802), đã thành lập Nam dược cục; mời các lão y về nghiên cứu thuốc Nam, đứng đầu là lương y Nguyễn Hoành (Thanh Hóa), ông đã biên soạn 500 vị thuốc cỏ cây ở địa phương và 130 vị về các

loại chim, cá, kim, thạch, đất, nước.[14]

Đảng và Nhà nước đã cho thành lập Hội Đông y Việt Nam, Viện Đông

y Việt Nam, và Vụ Đông Y - Bộ Y tế nhằm mục đích đoàn kết giới lương y, những người hành nghề đông y với người hành nghề tây y thực hiện đường lối “Kế thừa, phát huy, phát triển YHCT, kết hợp YHHĐ, xây dựng nền y học Việt Nam hiện đại, khoa học và đại chúng [14]

Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, đến nay, YHCT đã trở thành một trong hai bộ phận của nền Y tế Việt nam Ngành Y tế đã đạt được những thành tựu trong công tác YHCT như sau:

- Đã đưa Y dược học cổ truyền có vị trí trong việc chăm sóc sức khỏe nhân dân, có tổ chức từ Trung ương tới các địa phương Cả nước có 5 viện nghiên cứu; Tính đến 31/12/2013 chúng ta đã có 61 Bệnh viện YHCT trên tổng số 63 tỉnh thành phố trên cả nước trong đó có 3 bệnh viện YHCT tư nhân; Có 90% số bệnh viện YHHĐ có khoa YHCT; 79.9% số trạm y tế có

vườn cây thuốc nam; 74.3% số trạm y tế có hoạt động khám chữa bệnh bằng YHCT Bên cạnh đó là hệ thống các cơ sở khám chữa bệnh bằng YHCT tư nhân gồm 10.740 cơ sở.[11]

- Công tác đào tạo được chú trọng, cả nước có 1 học viện YHCT, 3 khoa YHCT thuộc Trường đại học Y Hà Nội và Trường đại học Y dược Tp

Hồ Chí Minh và Trường Đại học Y khoa Thái Bình Số lượng bác sĩ chuyên khoa YHCT đã tăng lên đáng kể.[11]

- Dược liệu và thuốc YHCT đã được đưa vào danh mục thuốc thiết yếu Công tác nghiên cứu thực vật và động vật làm thuốc được đẩy mạnh [6],[10]

1.4.2 Tình hình khám chữa bệnh bằng YHCT ở Việt Nam:

Hệ thống các cơ sở YHCTđã được hình thành và phát triển ở tất cả các tuyến, với 58 Bệnh viện YHCT Tỷ lệ giường bệnh YHCT trên tổng số chung của các tuyến là 13,7% đã tăng hơn so với các năm trước, tỷ lệ khoa/tổ YHCT trong bệnh viện đa khoa là 52,9%, tổ YHCT trong phòng khám đa khoa là 46,2% Số xã triển khai bảo hiểm y tế trong khám bệnh, chữa bệnh bằng YHCT

là 61,5%, trong đó số trạm y tế triển khai chữa bệnh bằng thuốc thành phẩm YHCT chiếm 67,1%, triển khai điều trị bằng thuốc nam chiếm 44,6%; số trạm y

tế xã có vườn thuốc nam chiếm 83,9% tăng 4,0% so với năm 2013.[13]

Tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT so với tổng khám chữa bệnh chung của từng tuyến đã có bước cải thiện đáng kể, tuy nhiên chưa chiếm tỷ trọng cao trong tổng số lượt khám chữa bệnh chung, cụ thể: tuyến tỉnh là 8,69%; tuyến huyện 8,95% và tuyến xã là 18,8% Tỷ lệ điều trị nội trú bằng YHCT, kết hợp YHCT với YHHĐ so với tổng chung cũng đạt mức 9,2% ở tuyến tỉnh và 24,9%

ở tuyến huyện Tỷ lệ điều trị ngoại trú bằng YHCT so với tổng điều trị ngoại trú chung có khả quan hơn ở tuyến tỉnh (13,4%), tuyến huyện (16,4%) và tuyến xã (26,8%) Chất lượngkhám chữa bệnh bằng YHCT, kết hợp YHCT với YHHĐ từng bước được nâng cao nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp: cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư; từng bước chuẩn hóa các quy trình kỹ thuật; tăng

cường chỉ đạo tuyến, chuyển giao kỹ thuật; thí điểm bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện YHCT.[13]

Tại Hà Nội, theo nghiên cứu của Nguyễn Thanh Bình, tỷ lệ người dân tin tưởng vào thuốc YHCT là 65%, rất tin tưởng là 28,3% [17]

Tại Hưng yên, theo nghiên cứu thực trạng YHCT và hiệu quả can thiệp tăng cường hoạt động khám chữa bệnh tại Bệnh viện YHCT tỉnh năm 2003 của tác giả Phạm Việt Hoàng, tỷ lệ dùng thuốc YHCT tới 99,8%.[21]

Theo những số liệu thống kê gần đây, hằng năm cả nước sử dụng khoảng 59.000 tấn dược liệu, trong đó để sử dụng cho hệ thống khám chữa bệnh bằng YHCT khoảng 18.500 tấn Trong khi tổng sản lượng dược liệu trồng trong nước hàng năm vào khoảng 3000 - 5000 tấn.[8]

Tiếp tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 24-CT/TW của Ban Bí thư về phát triển nền đông y và Hội Đông y Việt Nam trong tình hình mới, Quyết định số 2166/QĐ-TTg ngày 30/11/2010 về kế hoạch hành động của Chính phủ phát triển YDCT Việt Nam đến năm 2020, Quyết định 1976/QĐ-TTg của TTCP ngày 30/10/2013 về phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 và Quyết định số 363/QĐ-TTg, ngày 11/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án đầu tư xây dựng

nâng cấp hệ thống bệnh viện YHCT toàn quốc giai đoạn 2013-2025.[13]

Tóm lại, thuốc YHCT và thuốc từ dược liệu đã và đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới, nguyên nhân có thể là do thuốc YHCT rẻ tiền, dễ tiếp cận và gần với suy nghĩ của người dân, phù hợp với dịch vụ chăm sóc sức khỏe cá nhân, người dân tin tưởng YHCT an toàn, sợ phản ứng của thuốc tây.[17]

1.5 BỆNH VIỆN YHCT HÀ TĨNH

1.5.1 Hình thành và phát triển:

Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh nguyên là Phân viện Đông y được thành lập ngày 20 tháng 7 năm 1967 Trải qua các thời kỳ, bệnh viện được đổi tên thành

Bệnh viện Đông y Hà Tĩnh, Bệnh viện Đông y II Nghệ Tĩnh, Bệnh viện y học dân tộc Hà Tĩnh Đến năm 2000, bệnh viện được đổi tên thành Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh như hiện nay Bệnh viện có trụ sở đường Hà Hoàng, xóm Đoài Thịnh, xã Thạch Trung, Thành phố Hà Tĩnh

Từ chỉ tiêu 30 giường bệnh khi mới thành lập, đến nay bệnh viện đã thực sự trở thành một đơn vị đầu ngành về YHCT của cả tỉnh với 150 giường bệnh, 09 khoa phòng chức năng và số cán bộ là 165 người

- Kế thừa và nghiên cứu khoa học: Nghiên cứu, xác minh, đánh giá và

kế thừa các bài thuốc cổ truyền, các cây, con làm thuốc, các phương pháp chữa bệnh bằng YHCT, góp phần làm phong phú và phát triển nền YHCT Việt Nam Nghiên cứu kết hợp YHCT và YHHĐ, xây dựng nền y học Việt Nam theo nguyên tắc: Khoa học, Dân tộc và Đại chúng;

- Đào tạo cán bộ: Bệnh viện YHCT là cơ sở thực hành cho các trường Đại học, Trung học Y, Dược và YHCT Tổ chức bồi dưỡng và đào tạo lại về YHCT cho cán bộ, công chức làm công tác YHCT và các cán bộ y tế khác;

- Chỉ đạo tuyến: Lập kế hoạch và chỉ đạo tuyến về chuyên môn kỹ thuật YHCT Có vườn thuốc nam mẫu tại bệnh viện Thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu bằng YHCT tại cộng đồng;

- Xây dựng phác đồ điều trị kết hợp YHCT với YHHĐ Thực hiện các chương trình Y tế quốc gia về YHCT trên toàn quốc;

- Phòng chống dịch: Dưới sự chỉ đạo của Sở Y tế, phối hợp với các cơ

sở y tế dự phòng và các trung tâm y tế huyện để phòng chống dịch bệnh bằng

phương pháp YHCT hoặc kết hợp YHCT và YHHĐ khi có dịch bệnh xảy ra trên địa bàn;

- Tổ chức bào chế thuốc phiến và một số dạng thuốc cổ truyền thông dụng (cao, đơn, hoàn, tán, rượu, v.v.v.) dùng trong bệnh viện;

- Quản lý kinh tế y tế: Quản lý và sử dụng có hiệu quả ngân sách Nhà nước cấp và các nguồn kinh phí khác Thực hiện thanh quyết toán đúng theo quy định của Pháp luật;

- Hợp tác quốc tế: Tham gia các chương trình hợp tác quốc tế về YHCT với các tổ chức và cá nhân nước ngoài theo quy định của Nhà nước

1.5.3 Sự cần thiết mở rộng sản xuất thuốc:

- Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh là bệnh viện đầu ngành của cả tỉnh về YHCT Bệnh viện đã có truyền thống trong công tác KCB Trong lĩnh vực YHCT, Bệnh viện đã tạo được uy tín và niềm tin với bệnh nhân thông qua chất lượng điều trị Nhiều loại bệnh đã được điều trị có hiệu quả tại Bệnh viện như: trĩ, COPD, hen phế quản, thoái hóa khớp, tai biến mạch máu não

- Do đặc thù riêng, bệnh viện được phép tiến hành sản xuất một số chế phẩm thuốc YHCT và thuốc phiến YHCT phục vụ bệnh nhân;

- Bệnh viện có đội ngũ Y Bác sỹ có chất lượng cao, là cơ sở thực hành của sinh viên chuyên ngành YHCT trường Cao đẳng Y Hà Tĩnh đáp ứng được nhu cầu khám và điều trị của bệnh nhân;

- Trong công tác khám bệnh và điều trị, thuốc đóng vai trò không nhỏ Việc thất bại hay thành công của phương pháp điều trị ngoài việc phụ thuộc vào chẩn đoán lâm sàng, cận lâm sàng hay can thiệp ngoại khoa thì thuốc có tính chất quyết định;

- Trong YHCT, thuốc lại càng quan trọng Với các phương pháp lý luận riêng của Đông y, thuốc như là bảo bối của thầy thuốc Thầy giỏi phải có thuốc hay Việc bắt mạch, kê đơn dẫu có chính xác đến mấy mà sử dụng thuốc kém chất lượng hay thuốc được bào chế không đúng phương pháp thì

hiệu quả trị bệnh cũng không như mong muốn.

1.5.4 Cơ cấu tổ chức hiện nay:

Bệnh viện có 165 cán bộ, viên chức Được phân bổ làm 3 khối: Khối lâm sàng, khối cận lâm sàng và khối các phòng ban chức năng Hiện nay bệnh viện

có 9 khoa phòng Các hội đồng: Hội đồng khoa học, hội đồng thuốc và điều trị, hội đồng thi đua khen thưởng và kỷ luật Các tổ chức: Đảng ủy, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Chi hội phụ nữ, Chi hội cựu chiến binh Cơ cấu nhân sự và

mô hình tổ chức Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh được trình bày theo hình 1.1

Hình 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh

1.5.5 Quy mô khám chữa bệnh:

Với quy mô 150 giường bệnh, Bệnh viện luôn hoàn thành vượt mức chỉ

BAN GIÁM ĐỐC

CÁC KHOA LÂM SÀNG

CÁC PHÒNG

CHỨC NĂNG

CÁC KHOA CẬN LÂM SÀNG

tiêu kế hoạch được giao

Bảng 1.1 Số lượng bệnh nhân KCB tại BV YHCT Hà Tĩnh năm 2015:

đủ, kịp thời và có chất lượng Tổ chức tư vấn, giám sát sử dụng thuốc hợp lý,

an toàn, hiệu quả và kinh tế[2],[9]

1.5.6.1 Chức năng nhiệm vụ [9]:

- Lập kế hoạch, tổ chức cung ứng thuốc đảm bảo đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu khám chữa bệnh tại bệnh viện và các yêu cầu khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa);

- Tổ chức quản lý, theo dõi việc xuất nhập, cấp phát thuốc tại bệnh viện

và các trường hợp khác khi có yêu cầu;

- Đầu mối tổ chức, triển khai các hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị;

- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc –GSP”;

- Tổ chức pha chế thuốc theo đơn, hóa chất sát khuẩn, bào chế thuốc đông y, sản xuất thuốc từ dược liệu;

- Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc

tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc;

- Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược trong toàn bệnh viện;

- Nghiên cứu khoa học và đào tạo, là cơ sở thực hành của các trường đại học, cao đẳng và trung học về Dược;

- Phối hợp với khoa lâm sàng và cận lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý;

- Tham gia chỉ đạo tuyến;

- Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu;

- Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc;

- Quản lý hoạt động của quầy thuốc, nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định;

- Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc) y tế.[9]

1.5.6.2 Cơ cấu tổ chức:

Do đặc thù là Bệnh viện chuyên khoa, Khoa Dược ngoài nhiệm vụ thông thường còn đảm đương nhiệm vụ sản xuất nhiều loại chế phẩm phục vụ cho bệnh nhân điều trị nội trú và ngoại trú Toàn khối Dược hiện nay có tới 28 người Cơ cấu nhân lực của khoa được trình bày trong bảng 1.2

Bảng 1.2 Cơ cấu nhân lực khoa Dược bệnh viện YHCT Hà Tĩnh:

TT Trình độ chuyên môn Số lượng Tỷ lệ (%)

1.5.6.3 Cơ sở vật chất:

Được sự quan tâm của Ban giám đốc Bệnh viện, cơ sở vật chất và các trang thiết bị tại khoa dược cũng được bổ sung, nâng cấp hàng năm Kho thuốc đảm bảo đủ giá kệ để thuốc, điều hòa, tủ lạnh, máy hút ẩm; bộ phận pha chế, sản xuất có đầy đủ máy móc hiện đại như: máy chiết xuất chân không, máy sản xuất viên hoàn mềm, máy thái dược liệu, máy bao viên, tủ sấy dược liệu, máy trộn thuốc, máy sắc thuốc đóng gói tự động, lò sao thuốc, máy dập bao, máy sắc thuốc thang, lò sắc thuốc…

1.5.6.4 Mô hình tổ chức khoa Dược:

Hình 1.2 Sơ đồ bộ máy tổ chức khoa Dược

1.5.6.5 Quy trình xuất nhập và chế biến thuốc được thể hiện theo hình 1.3:

Tại tổ Bào chế, thuốc sống được bào chế theo các phương pháp bào chế

cơ bản: rửa, ngâm, ủ, thái phiến, sấy, sao, làm sạch khô Quy trình bào chế từng vị thuốc được thực hiện theo tiêu chuẩn cơ sở và tài liệu hướng dẫn bào chế vị thuốc YHCT do Cục YHCT ban hành năm 2010 [9]

TRƯỞNG KHOA DƯỢC

TỔ DƯỢC CHÍNH

KHO ĐÔNG DƯỢC

KHO TÂN DƯỢC

Hình 1.3 Quy trình bào chế thuốc tại Khoa Dược - BVYHCT Hà Tĩnh

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động bào chế và sử dụng thuốc đông dược của Bệnh viện YHCT

2.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:

Được trình bày chi tiết tại hình 2.1

2.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang

Mẫu nghiên cứu: Tất cả 163 vị thuốc và 22 chế phẩm cao đơn, hoàn tán trong danh mục thuốc đông dược sử dụng năm 2015

2.3.2 Biến số nghiên cứu:

Các biến số nghiên cứu được trình bày ở bảng sau:

Bảng 2.1 Các biến số nghiên cứu:

STT Tên biến Định nghĩa/ Khái

niệm Loại biến

Phân loại Nghiên cứu

Phân loại Nghiên cứu

Dạng số Nghiên cứu

tài liệu sẵn có

5 Khối lượng vị thuốc

được sử dụng để bốc

thuốc thang

Tổng khối lượng mỗi vị thuốc đã được sử dụng để bốc thuốc thang năm 2015

Phân loại Nghiên cứu

Dạng số Nghiên cứu

tài liệu sẵn có

năm 2015

12 Khối lượng vị thuốc

được bào chế

Tổng khối lượng mỗi vị thuốc đã bào chế năm 2015

Phân loại Nghiên cứu

tài liệu sẵn có

14 Khối lượng vị dược

liệu trước khi bào

chế

Khối lượng mỗi vị dược liệu trước khi bào chế

Dạng số Nghiên cứu

tài liệu sẵn có

15 Khối lượng vị dược

liệu sau khi bào chế

Khối lượng của mỗi vị dược liệu sau khi bào chế

Phân loại Nghiên cứu

tư BYT)

40/2013/TT-Phân loại Nghiên cứu

tài liệu sẵn có

18 Tỷ lệ hư hao trong Tỷ lệ hư hao trong Dạng số Nghiên cứu

hoạt động bào chế vị

thuốc

hoạt động bào chế mỗi vị thuốc

tài liệu sẵn có

19 Số lượng thang

thuốc được kê

Số lượng thang thuốc được kê trong năm 2015

- Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng theo thuốc sống, thuốc chín

- Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng năm 2015 theo nguồn gốc, xuất xứ

- Chi phí vị thuốc YHCT sử dụng năm 2015

- Cơ cấu vị thuốc YHCT sử dụng tại bệnh viện trong năm 2015 theo nhóm tác dụng điều trị

- Một số vị thuốc YHCT có khối lượng sử dụng nhiều nhất trong năm

2015

- Cơ cấu chế phẩm YHCT sử dụng trong năm 2015

- Cơ cấu vị thuốc YHCT được bào chế theo nguồn gốc, xuất xứ:

- Cơ cấu vị thuốc YHCT được bào chế tại bệnh viện năm 2015 theo

nhóm tác dụng điều trị

- Một số vị thuốc được bào chế nhiều nhất năm 2015

- Khối lượng bào chế theo phương pháp chế:

- Tỷ lệ hư hao khi bào chế vị thuốc YHCT theo phương pháp bào chế:

- Hoạt động sắc thuốc tại bệnh viện năm 2015

- Cơ cấu thuốc chế phẩm YHCT bào chế năm 2015

Mục tiêu 2: Khảo sát khối lượng thuốc đông dược bào chế đáp ứng thực tế sử dụng tại Bệnh viện YHCT Hà Tĩnh năm 2015

- Khả năng bào chế thuốc phiến

- Khả năng bào chế thuốc cao đơn hoàn tán

2.3.4 Phương pháp thu thập số liệu:

Số liệu thu thập bằng cách quan sát trực tiếp và hồi cứu từ tài liệu

- Với phần nghiên cứu mô tả hệ thống nhà xưởng, kho: Số liệu được lấy

từ việc đo đạc và quan sát trực tiếp

- Với phần khảo sát lượng thuốc bào chế và sử dụng: Số liệu được thu thập từ hệ thống sổ sách, báo cáo bào chế, báo cáo sử dụng từ ngày 1/1/2015 đến 30/12/2015 của các kho Hệ thống kho thuốc được chia thành:

+ Kho đông y nội trú, kho đông y ngoại trú để bảo quản thuốc phiến; + Kho tân dược nội trú, kho tân dược ngoại trú để bảo quản thuốc tân dược và thuốc cao đơn, hoàn tán;

+ Kho chế biến để bảo quản thuốc phiến, thuốc cao đơn, hoàn tán bào chế trước khi nhập về các kho cấp phát cho bệnh nhân

2.4 Phương pháp xử lý số liệu:

2.4.1 Phân tích số liệu:

- Đề tài sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phân tích số liệu Tính

số lượng và tỷ lệ phần trăm của các chỉ số nghiên cứu;

- Phân tích theo nhóm điều trị: Sắp xếp các thuốc được bào chế và sử dụng trong năm 2015 theo nhóm điều trị;