Luận văn Thạc sĩ Luật học Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước trong luật hình sự Việt Nam trùng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ THẢO TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC... Đ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THẢO

TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC TRONG LUẬT

HÌNH SỰ VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THẢO

TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC TRONG LUẬT

HÌNH SỰ VIỆT NAM

Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mã số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS TS TRỊNH QUỐC TOẢN

HÀ NỘI - 2015

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thảo

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các từ viết tắt

Danh mục các bảng

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI THIẾU TRÁCH

NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined.

gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước trong luật hình sự Việt Nam Error! Bookmark not defined.

1.1.1 Khái niệm về sở hữu nhà nước, tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

1.1.2 Khái niệm về tội Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến

tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

1.1.3 Ý nghĩa của việc quy định tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm

trọng đến tài sản của Nhà nước trong luật hình sự Việt NamError! Bookmark not defined.

thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

1.2.1 Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban

hành bộ luật hình sự năm 1985 Error! Bookmark not defined.

1.2.2 Giai đoạn từ năm 1985 đến trước khi ban hành bộ luật hình sự năm 1999Error! Bookmark not defined 1.2.3 Giai đoạn từ khi ban hành bộ luật hình sự năm 1999 đến nayError! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined.

Chương 2: CÁC DẤU HIỆU PHÁP LÝ, ĐƯỜNG LỐI XỬ LÝ ĐỐI VỚI

TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚC THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 Error! Bookmark not defined.

Trang 5

2.1 Các dấu hiệu pháp lý của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại

nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Khách thể của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến

2.1.2 Mặt khách quan của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng

đến tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Chủ thể của tội phạm thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng

2.1.4 Mặt chủ quan của tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng

trọng đến tài sản của Nhà nước theo bộ luật hình sự năm 1999Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng Error! Bookmark not defined.

2.2.2 Phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng Error! Bookmark not defined.

2.2.3 Phạm tội thuộc trường hợp rất nghiêm trọngError! Bookmark not defined.

2.2.4 Hình phạt bổ sung Error! Bookmark not defined.

tài sản của Nhà nước với một số tội phạm theo quy định của bộ luật hình sự năm 1999 Error! Bookmark not defined.

2.3.1 Phân biệt tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản

của Nhà nước với tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản

(Điều 145 BLHS) Error! Bookmark not defined.

của Nhà nước với tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý

kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 165 BLHS)Error! Bookmark not defined.

2.3.3 Phân biệt tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của

Nhà nước (Điều 144 BLHS) với tội Tham ô tài sản (Điều 278 BLHS)Error! Bookmark not defined.

của Nhà nước với tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

(Điều 285 BLHS) Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

Trang 6

Chương 3: THỰC TRẠNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT

HÌNH SỰ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI THIẾU TRÁCH NHIỆM GÂY THIỆT HẠI NGHIÊM TRỌNG ĐẾN TÀI SẢN CỦA NHÀ NƯỚCError! Bookmark not defined.

trọng đến tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Tình hình xét xử tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến

3.1.2 So sánh thực trạng xét xử tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm

trọng đến tài sản của Nhà nước với tội phạm chung, tội phạm xâm

phạm sở hữu và nhóm tội xâm phạm sở hữu không có mục đích tư lợiError! Bookmark not defined.

3.1.3 Những tồn tại, hạn chế qua thực tiễn xử lý tội thiếu trách nhiệm gây

thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

3.1.4 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong xét xử tội thiếu trách

nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

dụng pháp luật, hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác

đấu tranh phòng chống tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm

trọng đến tài sản của Nhà nước Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự đối với tội thiếu trách nhiệm

gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

3.2.3 Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng và trình độ

chuyên môn của cán bộ thực hiện công tác điều tra, truy tố, xét xử tội

thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nướcError! Bookmark not defined.

3.2.4 Đẩy mạnh công tác giám sát, quản lý tài sản công, chống lãng phí, thiệt

hại đến tài sản của Nhà nước và nâng cao trình độ của cán bộ quản lýError! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 3

Trang 7

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLDS: Bộ luật dân sự BLHS: Bộ luật hình sự LHS: Luật hình sự PLHS: Pháp luật hình sự

Trang 8

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu bảng

Bảng 3.1: Thống kê số liệu thụ lý sơ thẩm hình sự tội thiếu

trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước giai đoạn 2010-2014

Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2: Thống kê số liệu xét xử sơ thẩm hình sự tội thiếu

trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước giai đoạn 2010-2014

Bảng 3.3: Tỷ lệ xét xử tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại

đến tài sản của Nhà nước so với tỷ lệ xét xử của tội phạm chung và các tội xâm phạm sở hữu

Bảng 3.4: Các tội xâm phạm sở hữu không có mục đích tư

lợi

Trang 9

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Qua thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự những năm gần đây cho thấy tình hình tội phạm của nhóm tội xâm phạm sở hữu có nhiều diễn biến phức tạp, gây ra nhiều hậu quả và tác hại lớn cho xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của cá nhân của như của Nhà nước Loại tội phạm này không chỉ tăng nhanh về số lượng mà còn tăng nhanh cả về đối tượng phạm tội Tình trạng đó đã và đang gây ra không ít những khó khăn, thách thức đối với các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án cũng nhưng trong công tác phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, đảm bảo phát hiện chính xác, nhanh chóng và xử lý công minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội

để góp phần bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, bảo

vệ trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa

Nhìn chung, các cơ quan tố tụng trong quá trình áp dụng quy định của các điều luật thuộc Chương XIV - Các tội xâm phạm sở hữu của Bộ luật hình

sự (BLHS) năm 1999 đều thuận lợi nên kết quả điều tra, truy tố, xét xử đối với loại tội phạm trong thời gian qua từng bước được nâng cao, số lượng các

vụ án xâm phạm sở hữu được đưa ra xét xử tương đối lớn so với tội phạm nói chung Riêng đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước được quy định tại Chương XIV BLHS năm 1999, trong giai đoạn từ 2010 đến 2014 Tòa án cấp sơ thẩm trong cả nước thụ lý giải quyết 19

vụ với 31 bị cáo, chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong tổng số án cũng như bị cáo của nhóm tội xâm phạm sở hữu cần phải giải quyết Mặc dù số lượng án về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước hàng năm xảy ra không nhiều nhưng lại có một số vụ án gây thiệt hại lớn đến tài

Trang 10

sản của Nhà nước, gây bất bình trong nhân dân, tạo dư luận xấu và làm cho lòng tin của nhân dân đối với những người làm công tác quản lý tài sản cũng như đối với trình độ của những người này

Do tình hình tội phạm ngày càng diễn biến phức tạp, thực tiễn áp dụng quy định đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước còn gặp nhiều bất cập nên trong một số vụ án cụ thể đã có tình trạng giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng có nhận thức khác nhau về việc định tội cũng như định khung hình phạt khi tiến hành xử lý hình sự đối với hành vi thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước Cá biệt, có trường hợp còn nhầm lẫn trong việc xác định tội danh, áp dụng không đúng pháp luật, không phân biệt được sự khác nhau giữa tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước với một số tội phạm khác trong BLHS năm 1999

Vì vậy, để làm sáng tỏ các dấu hiệu pháp lý hình sự, nhận diện đầy đủ

và hiểu sâu sắc hơn các vấn đề lý luận cũng như thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử đối với tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước trong giai đoạn từ 2010 đến 2014, trên cơ sở đó tìm giải pháp hoàn thiện về mặt lập pháp hình sự cũng như giải pháp thực tiễn nhằm hoàn thiện pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng ngừa

và chống tội phạm là một việc làm cần thiết nên học viên đã quyết định chọn

nghiên cứu đề tài: “Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến

tài sản của Nhà nước trong luật hình sự Việt Nam” làm luận văn thạc sĩ

luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước đã được nghiên cứu và đề cập trong các Giáo trình LHS Việt Nam của các cơ sở nghiên cứu và đào tạo luật học như: Khoa Luật, trường Đại học

Trang 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Ngọc Anh (2009), “Hoàn thiện các quy định của BLHS về các

tội xâm phạm sở hữu”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (1)

2 Nguyễn Mai Bộ (2010), Các tội xâm phạm sở hữu trong BLHS 1999

được sửa đổi bổ sung năm 2009, Sách chuyên khảo, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội

3 Lê Cảm (chủ biên) (2003), Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các

tội phạm), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

4 Lê Cảm và Trịnh Quốc Toản (2004), Định tội danh, lý luận và thực tiễn

và 350 bài tập thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

5 Lê Văn Cảm (2005), Sách chuyên khảo sau đại học những vấn đề cơ bản

trong khoa học LHS (Phần chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

6 Nguyễn Ngọc Chí (2000), Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm

sở hữu, Viện Nhà nước và pháp luật, Luận án Tiến sĩ luật học, Hà Nội

7 Chủ tịch chính phủ lâm thời (1946), Sắc lệnh số 47-SL ngày 10-10-1946 về

tạm thời giữ nguyên luật lệ hiện hành ở Bắc, Trung và Nam Bộ, Hà Nội

8 Chủ tịch nước Việt nam dân chủ cộng hòa (1956), Sắc lệnh số 267 ngày

15-6-1956 về việc nhằm trừng trị những âm mưu, hành động phá hoại làm thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, của hợp tác xã và của nhân dân, làm cản trở việc thực hiện chính sách, kế hoạch xây dựng kinh tế văn hóa, Hà Nội

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày

02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005

của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp

Trang 12

luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày

2/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm

2020, Hà Nội

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần

thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

13 Nguyễn Ngọc Điệp (2000), Tìm hiểu và bình luận các tội xâm phạm sở

hữu, Nxb Mũi Cà Mau

14 Nguyễn Ngọc Hòa (chủ biên) (2006), Tội phạm và cấu thành tội phạm,

Nxb Công an nhân dân, Hà Nội

15 Nguyễn Ngọc Hòa (2007), Tội phạm và Cấu thành tội phạm, Nxb Công

an nhân dân, Hà Nội

16 Trần Minh Hưởng (chủ biên) (2009), Bình luận khoa học BLHS sửa đổi

bổ sung năm 2009, Nxb Lao động, Hà Nội

17 Phan Văn Lãng (2009), “Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm

trọng đến tài sản của Nhà nước trong hoạt động ngân hàng”, Tạp chí

Ngân hàng online, (19)

18 Nguyễn Đức Mai (chủ biên), Nguyễn Ngọc Anh, Trần Văn Luyện, Trần

Quang Tiệp, Nguyễn Mai Bộ, Nguyễn Văn Huấn (2013), Bình luận khoa

học BLHS năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009, Phần các tội phạm, Nxb

Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội

19 Hoàng Phê (chủ biên) (2006), Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học,

Nxb Đà Nẵng và Trung tâm Từ điển học (tái bản lần thứ mười hai)

20 Đinh Văn Quế (2002), Bình luận khoa học BLHS, phần các tội phạm tập

II, các tội xâm phạm sở hữu, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

21 Đinh Văn Quế (2005), Bình luận khoa học BLHS, phần các tội phạm về

chức vụ, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

22 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1985), Bộ luật

Trang 13

hình sự, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, Hà Nội

23 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Hiến pháp,

Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

24 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Luật sửa

đổi bổi sung một số điều của BLHS năm 1985, Hà Nội

hình sự, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, Hµ Néi

dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

27 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2008), Luật cán

bộ, công chức, Hà Nội

28 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013), Hiến pháp,

Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

29 Thủ tướng Chính phủ (1998), Nghị định số 14/1998/NĐ-CP ngày

06-03-1998 về quản lý tài sản Nhà nước, Hà Nội

30 Tòa án nhân dân tối cao (2010), Báo cáo tổng kết, Hà Nội

35 Tòa án nhân dân tối cao (2014), Báo cáo thống kê kết quả xét xử án hình

sự từ năm 2010 đến năm 2014, Hà Nội

36 Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ

Tư pháp (2001), Thông tư liên tịch số

02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA- BTP ngày 25/12/2001 về việc hướng dẫn áp dụng một

số quy định tại Chương XIV "Các tội xâm phạm sở hữu" của BLHS năm

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	446,38 KB