Tiếng Anh ngày càng được sử dụng như ngôn ngữ toàn cầu. Ở một góc độ nào đó thì trung bình cứ 7 người lại có một người sử dụng tiếng Anh, một nửa số sách trên thế giới được viết bằng tiếng Anh… Nhưng thực tế thì không phải ai cũng có thể sử dụng tiếng Anh lưu loát thậm chí đã học ngôn ngữ này ít nhất 5 năm một khoảng thời gian không hề ngắn. Và nếu tiếp tục theo định hướng như vậy, liệu 5 năm nữa mình có tiến bộ hơn? Cách học không hiệu quả đã khiến cho hàng triệu học sinh, sinh viên bao thế hệ đã đổ công sức, tiền bạc khi kết quả vẫn phải học lại từ đầu. Khi học mãi không giao tiếp được, người ta lại tiếp tục nghĩ ra những cách thức khác, nào là tăng cường học ngữ pháp, tăng cường ngày học, tăng cường học từ vựng, luyện nghe,… Khi một người có nhiều từ vựng rồi nhưng do cách phát âm quá khác giọng chuẩn bản xứ nên không nghe được dù là câu từ mình đã biết, thì cứ ngồi luyện nghe thụ động. Nhưng thực tế khi nghe xong nhưng chẳng hiểu rõ người ta nói gì. Nhiều người lại tranh thủ tìm cách nói tiếng Anh mọi lúc mọi nơi, ai chê cũng mặc, không nói được thì ngồi nghe… Những mô hình như quán cà phê nói tiếng Anh, ra các khu phố Tây ba lô... là sự chọn lựa của ý tưởng này. Nhưng để làm gì? Nếu thực hành nói mà giúp giỏi tiếng Anh thì chắc hẳn đã có nhiều người giỏi rồi. Nhưng thực tế lại cho thấy điều ngược lại. Cái cốt lõi cuối cùng, cho dù là làm gì và làm thế nào, vẫn phải đến giai đoạn “có” – có âm, có từ, có cấu trúc… thì mới có thể giao tiếp bình thường được. Thực tế thì ai cũng chọn cách này để thực hiện nhưng không ai gặt hái được thành công. Việc này giống như khi học võ, không lo luyện tập mà chỉ lo đi đánh trận vậy. Tiếng Anh cần có phương thức và thời gian để “ngấm”, nó không phải là toán học để hiểu rõ ràng được 1 + 1 = 2. Các cách học của người Việt ta trước giờ nhất là học sinh, sinh viên, dù vô tình hay hữu ý, là học để thi, học cốt chỉ để hiểu và có thể suy luận trong lúc thi. Nên khi rơi vào tình huống giao tiếp thực tế, người học không thể nhớ được câu từ cần thiết để giao tiếp, không có phản xạ giao tiếp.
Trang 1PHƯƠNG PHÁP HỌC TIẾNG ANH HIỆU QUẢ -
“CẦU NỐI” TRONG GIAO TIẾP
I TÓM TẮT
Tiếng Anh là một ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới hiện nay, là một môn học không thể thiếu được của sinh viên đang học tập tại các trường nhất là trường đại học Phương pháp học tiếng Anh một cách hợp lý, khoa học, chất lượng, hiệu quả là điều rất cần thiết Bài viết dưới đây đề cập đến phương pháp học tiếng Anh giữ vai trò cầu nối để giúp cho người học tự tin hơn trong giao tiếp
II THỰC TRẠNG
Tiếng Anh ngày càng được sử dụng như ngôn ngữ toàn cầu Ở một góc độ nào đó thì trung bình cứ 7 người lại có một người sử dụng tiếng Anh, một nửa số sách trên thế giới được viết bằng tiếng Anh… Nhưng thực tế thì không phải ai cũng có thể sử dụng tiếng Anh lưu loát thậm chí đã học ngôn ngữ này ít nhất 5 năm - một khoảng thời gian không hề ngắn Và nếu tiếp tục theo định hướng như vậy, liệu 5 năm nữa mình có tiến bộ hơn? Cách học không hiệu quả đã khiến cho hàng triệu học sinh, sinh viên bao thế hệ đã đổ công sức, tiền bạc khi kết quả vẫn phải học lại từ đầu
Khi học mãi không giao tiếp được, người ta lại tiếp tục nghĩ ra những cách thức khác, nào là tăng cường học ngữ pháp, tăng cường ngày học, tăng cường học
từ vựng, luyện nghe,… Khi một người có nhiều từ vựng rồi nhưng do cách phát âm quá khác giọng chuẩn bản xứ nên không nghe được dù là câu từ mình đã biết, thì
cứ ngồi luyện nghe thụ động Nhưng thực tế khi nghe xong nhưng chẳng hiểu rõ người ta nói gì
Nhiều người lại tranh thủ tìm cách nói tiếng Anh mọi lúc mọi nơi, ai chê cũng mặc, không nói được thì ngồi nghe… Những mô hình như quán cà phê nói tiếng Anh, ra các khu phố Tây ba lô là sự chọn lựa của ý tưởng này Nhưng để làm gì? Nếu thực hành nói mà giúp giỏi tiếng Anh thì chắc hẳn đã có nhiều người giỏi rồi Nhưng thực tế lại cho thấy điều ngược lại Cái cốt lõi cuối cùng, cho dù là làm gì và làm thế nào, vẫn phải đến giai đoạn “có” – có âm, có từ, có cấu trúc… thì mới có thể giao tiếp bình thường được Thực tế thì ai cũng chọn cách này để thực hiện nhưng không ai gặt hái được thành công Việc này giống như khi học võ,
Trang 2không lo luyện tập mà chỉ lo đi đánh trận vậy Tiếng Anh cần có phương thức và thời gian để “ngấm”, nó không phải là toán học để hiểu rõ ràng được 1 + 1 = 2
Các cách học của người Việt ta trước giờ nhất là học sinh, sinh viên, dù vô tình hay hữu ý, là học để thi, học cốt chỉ để hiểu và có thể suy luận trong lúc thi Nên khi rơi vào tình huống giao tiếp thực tế, người học không thể nhớ được câu từ cần thiết để giao tiếp, không có phản xạ giao tiếp
III PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP
1 Hãy “yêu” môn Tiếng Anh như một phần của cuộc sống.
Muốn giỏi ở bất kỳ lĩnh vực gì, quan trọng nhất là mình phải yêu thích nó
Ai cũng hiểu nếu mình yêu thích làm gì, việc đó mình sẽ làm tốt Tiếng Anh cũng không phải là điều ngoại lệ Vì vậy để học tiếng Anh hiệu quả trước hết phải tìm lại niềm đam mê với tiếng Anh Hãy thử nhìn nhận tiếng Anh ở một góc độ mới Hãy thử coi nó như một bộ phận của cơ thể mình, trong con người mình như tay như chân Nó phải trở thành một phần của cuộc sống và hãy đối xử với việc học như một quá trình hoàn thiện bản thân mình Khi cách nhìn của bạn thay đổi, thái
độ học tập của bạn thay đổi thì cách học của bạn cũng sẽ tự thay đổi theo Vậy trước hết muốn học tốt tiếng Anh hãy “yêu” nó như là một phần của cuộc sống
2.Học phát âm là bước đầu trong việc học tiếng Anh.
Dù đi làm, du học, phỏng vấn xin việc thì khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt kỹ năng nói mới là chìa khóa thành công Chỉ khi nói đúng mới nghe hiểu được người bản ngữ - những người có phát âm chuẩn, họ nói gì, chỉ khi bạn nói đúng họ mới thực sự hiểu, giao tiếp với bạn theo đúng nghĩa
Phát âm đóng vai trò rất lớn cho việc nhận ra từ vựng mà người nói đang dùng Nếu bạn phát âm một từ theo cách nào, theo vùng miền nào thì người vùng
đó nói bạn nhận ra dễ dàng, còn người vùng khác nói bạn sẽ rất khó nghe hoặc không nghe được Khi giọng quá khác, thì dù người ta nói tiếng Việt cũng rất khó
để bạn nhận ra Hãy tưởng tượng một người Miền Tây Nam Bộ lần đầu tiên ra Huế
sẽ rất vất vả để nghe được chất giọng ở đây Nếu học tiếng Anh mà bạn không tập
âm để biến chất giọng của mình thành giọng chuẩn bản xứ, bạn sẽ rất khó nghe người bản xứ Điều đơn giản mà những người theo cách học cũ không thể nhận ra
là, phát âm của bạn quyết định bạn có nghe được hay không
Trong tiếng Anh có tổng cộng từ 45-52 âm, trong đó có 21 nguyên âm là bắt buộc phải phát âm đúng 21 nguyên âm này kết hợp với các phụ âm đứng trước và đứng sau chúng để tạo ra thành các tổ hợp âm khác nhau Nếu phát âm đúng âm và
Trang 3tổ hợp âm bạn sẽ nhận ra từ dễ dàng khi nghe người bản xứ nói Trên thực tế, người ta hay chọn cách luyện nghe chứ không học phát âm vì suy nghĩ đơn giản rằng không nghe được thì phải luyện nghe Nhưng nếu bạn sửa được âm và phát
âm đúng các tổ hợp âm thì có thể nghe được ngay từ lần đầu tiên mà không phải tốn thời gian để luyện nghe
Để học phát âm, cách tốt nhất là học âm trong các từ bạn đang học Hiện nay
có phương pháp đọc tách-ghép âm có thể giúp bạn sửa âm bản xứ thật nhanh Theo phương pháp này, nguyên âm của từ hay âm tiết được tách ra đọc riêng rẽ cho bạn nhận biết, sau đó phương pháp dạy bạn cách đọc nối giữa nguyên âm và phụ âm đứng trước và đứng sau nó để hình thành nên âm của cả từ Với cách này, bạn sẽ nhận biết được những nguyên âm khó và những tổ hợp âm lạ không có trong tiếng
mẹ đẻ của bạn
Một ví dụ về tổ hợp âm lạ mà ai cũng phát âm sai là từ “time” Trong tiếng Việt có âm /ai/ nhưng không hề có từ nào mà âm /ai/ kết hợp với âm /m/ đứng sau
nó Nên khi phát âm từ này, người Việt hay đọc là /tai/ Thời gian gần đây khi phát hiện ra mọi người đều phát âm từ “time” thiếu âm cuối /m/, nên người ta dạy thêm
âm /m/ Nhưng vì trong tiếng Việt không có tổ hợp âm /aim/ nên người ta mượn
âm /a/ để thay thế và đọc từ “time” thành /tam/ (bỏ nguyên âm đôi /ai/) thay vì đúng phải là /taim/
Vậy phải học âm như thế nào cho hiệu quả? Hãy bắt đầu một cách nghiêm túc Kể từ hôm nay, hãy tập lại tất cả các từ, dù là từ vựng đơn lẻ hay nằm trong câu
3.Tăng cường vốn từ vựng
Nếu từ vựng bạn quá ít, nghe từ mới không biết chúng là gì, hoặc bạn chỉ nhớ mang máng, không nhớ rõ nghĩa của nó Điều này nói lên rằng, bạn học quá ít
từ, hoặc học nhiều nhưng đã lặp lại chúng quá ít lần
Vậy làm thế nào để có thể nhớ trên 1000 cụm để nói được tiếng Anh lưu loát? Bạn không thể học hết những cụm từ này một cách đơn lẻ và nhớ chúng một cách dễ dàng được Nhiều người chọn cách học theo kiểu viết từ tiếng Anh một bên rồi viết nghĩa tiếng Việt tương ứng nhưng không hiệu quả dù là viết ra hàng trang giấy Cách nhanh nhất bạn có thể học chúng là học theo chủ đề Tốt nhất là đặt chúng vào một câu giao tiếp có chứa chúng Khi học câu, bạn sẽ nhớ tình
Trang 4huống dễ dàng giúp bạn vừa nhớ từ vừa nhớ luôn cả câu đó để giao tiếp và cũng vừa nhớ các cụm động từ để dùng lại trong các tình huống khác và có thể sử dụng lại cấu trúc của câu đó sau này
4.Mỗi ngày học một điểm ngữ pháp
Ngữ pháp tiếng Anh thật sự không nhiều, nhưng lối dạy quá nặng về ngữ pháp trước nay đã làm cho người học quá ngán ngẩm và dần xa lánh môn học rất quan trọng này Nhưng trong tiếng Anh, ngữ pháp là bộ khung không thể thiếu Nó giúp ta nói đúng với văn hoá bản xứ, từ câu thân mật nhất cho đến câu trang trọng Nhiều người gán ghép ngữ pháp là những câu nói quá trịnh trọng, trong khi những câu nói đơn giản, thân mật không phải là ngữ pháp Nhưng trên thực tế, ngữ pháp giúp ta nhận biết được tất cả mọi thứ và tránh xa lối nói lắp ghép từng từ theo kiểu tiếng Việt
Để tạo hứng thú cho việc học ngữ pháp, mỗi ngày bạn hãy chọn ra đúng một chủ điểm ngữ pháp, thật ngắn gọn và dễ hiểu để có thể hiểu trọn vẹn trong vòng 5 phút Hãy xem nhiều ví dụ, làm một số bài tập Chúng ta không thể dồn ép, tạo nhiều áp lực khi học để có thể học được nhiều ngữ pháp trong một ngày Nếu kiến thức dồn học nhiều, sau đó bỏ quên đi vì đã “sợ” hay “chán” tiếng Anh thì cũng chỉ vài tháng vốn kiến thức đó lại về với tình trạng ban đầu Dù có học được ít nhưng yêu thích, học tập thoải mái, không áp lực và bồi đắp nó hằng ngày thì chắc chắn bạn sẽ giỏi tiếng Anh
5.Luyện nghe theo phương pháp nghe Chủ động
Nếu bạn nghe một câu nhưng không hiểu rõ người ta muốn nói gì, nó nằm ở
1 trong 3 nguyên nhân sau:
1) Thiếu từ vựng;
2) Không nhận ra âm;
3) Không biết cấu trúc câu, cụm động từ mà câu đó đang dùng nên
không hiểu được ý chính của câu
Điều đó cho thấy luyện nghe cũng là một tiến trình học Anh ngữ, đừng lầm tưởng nó là tiến trình độc lập Nghe mà học được mới là quý, còn nghe mà chỉ đoán, không chú tâm chỉ làm mất thời gian Nếu vốn từ của bạn quá ít ỏi, mà đa phần là vốn từ của bạn chưa sẵn sàng, chưa nhớ được ngay tức khắc khi bạn cần đến, thì bạn hãy thực hành luyện nghe theo phương pháp "nghe chủ động"
Trang 5Nghe chủ động là một phương pháp học tiếng Anh trên cơ sở sự "hiểu biết"
và "có" được đặt lên hàng đầu Nghe là để tập nói theo cho đúng giọng, hiểu những gì mình nghe, mỗi khi nghe phải chắc như đinh đóng cột rằng câu từ đó là nghĩa đó, được phát âm theo cách đó Vì thế trước khi nghe, hãy chọn lọc những câu từ chưa biết, chưa hiểu mà tra cứu cho rõ, sau đó vừa nghe vừa nhìn tài liệu đọc theo, đọc cho nhuần nhuyễn, thuần thục Khi bạn bỏ tài liệu ra mà có thể đọc theo đúng theo nhịp điệu, chất giọng trong băng đĩa và hiểu rõ ngọn ngành, từng câu từ một là bạn đã luyện được bài đó rồi
Hãy tạo hứng khởi bằng việc nghe nhạc, xem phim và xem các bản tin tiếng Anh hằng ngày Khi nghe một bài hát hãy chú ý đến từng âm, từng từ họ hát như thế nào để mình hát theo, phát âm theo Một số bộ phim ngắn như Friends, Hannah Montana, How I met your mother… sẽ khiến các bạn thích thú hơn
Đây là phương pháp, cách thức duy nhất giúp bạn rút ngắn thời gian và luôn sẵn sàng cho thành công của bạn trong tiếng Anh Hơn nữa, nó giúp bạn chắc chắn hoàn toàn cho những câu từ mình đã luyện, và càng ngày vốn từ càng tăng lên rõ rệt Khi vốn từ ngày càng nhiều, nghe là nhận ra ngay, muốn nói là sẵn có thì bạn
có thể giỏi tiếng Anh
6.Luyện nói theo phương pháp Nói gián tiếp
Nếu chưa học được bao nhiêu, chưa thuộc từ, chưa có cấu trúc câu nào ở trong đầu hoặc có quá ít mà người học cứ khăng khăng đi tìm người luyện tập, dù
là người Việt hay người bản xứ, thì điều đó cũng giống như việc đi học võ, chưa thuộc chiêu thức nào hết mà đòi đi đánh trận vậy Việc thực tập như thế chỉ “làm
hư thói quen” và tạo ra những kiểu nói quá xa lạ với lối nói bản xứ
Khi bạn lặp đi lặp lại những câu từ khi bạn học từ vựng, bạn đã tự tạo ra một môi trường tiếng Anh hoàn hảo để thực tập những câu bạn đã học rồi đấy Mục đích của việc đi tìm người thực tập là muốn lặp lại câu từ đã học Vậy bạn hãy tự mình lặp lại mọi lúc mọi nơi có thể để càng ngày càng nhuần nhuyễn toàn bộ câu
từ đã học của mình Tuy nhiên khi đã có đủ vốn câu từ hãy tạo phản xạ giao tiếp bằng cách thực hành nói
7 Quyết tâm và không ngại thay đổi
Để làm cho người học hiểu được và chịu làm theo phương pháp còn khó hơn gấp nhiều lần so với việc giúp họ nói giỏi tiếng Anh Vì khi biết quá nhiều thứ mà phải ép mình theo một cách thức nào đó người ta đâm ra chần chừ, lo ngại, phân vân, nghi ngờ, phản đối… Và tệ hơn hết là tình trạng này kéo dài đôi khi từng
Trang 6phút, từng giây trong đầu người học thì sẽ ảnh hưởng đến việc học Vậy cách học
cũ không hiệu quả, bạn hãy mạnh dạn thay đổi phương pháp mình tin tưởng là hiệu quả hơn như đã được trình bày ở trên
Tiếng Anh cũng như việc học và hoàn thiện bản thân – đó là cả một quá trình lâu dài được ví như việc leo lên tòa nhà cao, ta phải đi trên từng bậc thang chứ không phải nhảy trực tiếp từ tầng này lên tầng khác Trên thực tế, ai cũng không đến được ngày mai là do mình nản lòng mà bỏ cuộc ngay từ ngày hôm nay rồi Vì vậy cần phải có sự quyết tâm học tập, luyện phương pháp để có thể giao tiếp tiếng Anh tốt
IV KẾT LUẬN
Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, của những tri thức mới, sự tăng lên gấp bội của sáng tạo công nghệ và kỹ thuật,… đã tiến tới mở rộng quan hệ hợp tác toàn cầu, đòi hỏi con người phải có khả năng giao tiếp, đặc biệt là giao tiếp bằng tiếng Anh để thích ứng, thu nhặt và tiếp nhận tri thức
Trong quá trình học tập ở trường đại học của sinh viên thì tiếng Anh rất quan trọng Nhưng để học có hiệu quả thì sinh viên cần khai thác, tích cực, chủ động tìm tòi phương pháp học khoa học, hợp lý