Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Đề 11.1. Khái quát tác giả, tác phẩm: bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng Đề 11.2. Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng. Đề 11.3. Cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh người lính Tây Tiến trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng Đề 11.4. Bình giảng đoạn thơ sau trong bài Tây Tiến của Quang Dũng: Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa, ….. Sông Mã gầm lên khúc độc hành Đề 11.5. Bình giảng đoạn thơ: Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc ... Sông Mã gầm lên khúc độc hành Đề 11.6. Cảm nhận về đoạn thơ đầu của bài Tây Tiến Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi … Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

PHẦN 11 BÀI THƠ “TÂY TIẾN” CỦA QUANG DŨNG

Đề 11.1 Khái quát tác giả, tác phẩm: bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng

Đề 11.2 Phân tích bài thơ "Tây Tiến" của Quang Dũng

Đề 11.3 Cảm nhận của anh (chị) về hình ảnh người lính Tây Tiến trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Đề 11.4 Bình giảng đoạn thơ sau trong bài " Tây Tiến" của Quang Dũng:

"Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa,

…

Sông Mã gầm lên khúc độc hành"

Đề 11.5 Bình giảng đoạn thơ:

''Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Sông Mã gầm lên khúc độc hành''

Đề 11.6 Cảm nhận về đoạn thơ đầu của bài Tây Tiến

" Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

…Mai Châu mùa em thơm nếp xôi"

1954, ông là biên tập viên Nhà xuất bản Văn học

Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc.Nhưng Quang Dũng trước hết là một nhà thơ mang hồn thơ phóng khoáng, hồnhậu, lãng mạn và tài hoa- đặc biệt khi ông viết về người lính Tây Tiến và xứĐoài (Sơn Tây) của mình Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước vềvăn học nghệ thuật Tác phẩm chính: ''Mây đầu ô'' (thơ,1986), ''Thơ văn QuangDũng'' (tuyển thơ văn, 1988)

Tây Tiến là một đơn vị quân đội thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụphối hợp với bộ đội Lào, bảo vệ biên giới Việt- Lào và đánh tiêu hao lực lượngquân đội Pháp ở thượng lào cũng như ở miền tây Bắc Bộ VN Địa bàn đóngquân và hđộng của đoàn quân Tây Tiến khá rộng, bao gồm các tỉnh Sơn La, LaiChâu, Hoà Bình, miền tây Thanh Hoá và cả Sầm Nưa (Lào) Chiến sĩ Tây Tiến

phần đông là thanh niên Hà Nội, trog đó có nhiều học sinh, sinh viên (nhưQuang Dũng), chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn

về vật chất, bệnh sốt rét hoành hành giữ dội Tuy vậy, họ sống rất lạc quan vàchiến đấu rất dũng cảm Đoàn quân Tây Tiến, sau một thời gian hđộng ở Lào,trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52 Cuối năm 1948, Quang Dũng chuyểnsang đơn vị khác Rời xa đơn vị cũ chưa bao lâu, tại Phù Lưu Chanh (1 làngthuộc tỉnh Hà Đông cũ), Quang Dũng viết bài thơ ''Nhớ Tây Tiến'' Khi in lại,tác giả đổi tên bài thơ là ''Tây Tiến''

Tây tiến là bài thơ tiêu biểu cho đời thơ Quang Dũng, thể hiện sâu sắcphong cách nghệ thuật của nhà thơ, được in trong tập ''Mây đầu ô'' Với cảmhứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc hoạ thành công hìnhtượng người lính Tây Tiến trên cái nền cảnh thiên nhiên núi rừng miền tây hùng

vĩ, dữ dội và mĩ lệ Hình ảnh người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậmchất bi tráng sẽ còn sức hấp dẫn lâu dài đối với người đọc

***

Đề 11.2 Phân tích bài thơ "Tây Tiến" của Quang Dũng.

Có những năm tháng không bao giờ quên, không phai mờ trong ký ức củanhiều thế hệ đã qua, hôm nay và mai sau Đó chính là những ngày tháng khángchiến chống Pháp Trong những năm tháng đáng nhớ ấy, văn học dù chưa dámnói là đã ghi lại trọn vẹn bộ mặt đất nước, nhưng cũng đã ghi lại được hào khícủa một thời với hình ảnh bao người mà hình ảnh trung tâm là người chiến sĩ cụ

Hồ Bài thơ "Tây Tiến" của Quang Dũng ra đời trong hoàn cảnh chung đó Ra đikháng chiến khi còn là thanh niên, học sinh Hà Nội, Quang Dũng trở thànhngười lính Bài thơ sáng tác tại Phù Lưu Chanh vào năm 1948 khi Quang Dũng

đã chuyển đơn vị Nhưng những ngày tháng Quang Dũng chiến đấu, sống ởđoàn quân Tây Tiến chưa lâu, với những kỷ niệm khó quên nên nỗi nhớ TâyTiến da diết, cồn cào trong lòng tác giả Toàn bài thơ là một nỗi nhớ của tác giả

về cuộc sống gian khổ, nhớ về kỷ niệm những đêm liên hoan, về cái âm u, hoang

dã của rừng núi và in đậm nhất là nỗi nhớ của người lính Tây Tiến

Quang Dũng (1921-1988) tên khai sinh là Bùi Đình Diệm, quê ở làngPhượng Trì, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây Ông học đến bậc Trung học ở HàNội Sau Cách mạng tháng Tám, Quang Dũng tham gia quân đội Từ sau năm

1954, ông là biên tập viên Nhà xuất bản Văn học Quang Dũng là một nghệ sĩ đatài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc Nhưng Quang Dũng trước hết là mộtnhà thơ mang hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn và tài hoa- đặc biệt khiông viết về người lính Tây Tiến và xứ Đoài (Sơn Tây) của mình Năm 2001, ôngđược tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật Tác phẩm chính: ''Mâyđầu ô'' (thơ,1986), ''Thơ văn Quang Dũng'' (tuyển thơ văn, 1988)

Tây Tiến là một đơn vị quân đội thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụphối hợp với bộ đội Lào, bảo vệ biên giới Việt- Lào và đánh tiêu hao lực lượngquân đội Pháp ở thượng lào cũng như ở miền tây Bắc Bộ VN Địa bàn đóng

quân và hđộng của đoàn quân Tây Tiến khá rộng, bao gồm các tỉnh Sơn La, LaiChâu, Hoà Bình, miền tây Thanh Hoá và cả Sầm Nưa (Lào) Chiến sĩ Tây Tiếnphần đông là thanh niên Hà Nội, trog đó có nhiều học sinh, sinh viên (nhưQuang Dũng), chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn

về vật chất, bệnh sốt rét hoành hành giữ dội Tuy vậy, họ sống rất lạc quan vàchiến đấu rất dũng cảm Đoàn quân Tây Tiến, sau một thời gian hđộng ở Lào,trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52 Cuối năm 1948, Quang Dũng chuyểnsang đơn vị khác Rời xa đơn vị cũ chưa bao lâu, tại Phù Lưu Chanh (1 làngthuộc tỉnh Hà Đông cũ), Quang Dũng viết bài thơ ''Nhớ Tây Tiến'' Tác phẩmsau khi ra đời đã được bao thế hệ thanh niên và bạn yêu thơ truyền tay tìm đọc.Đến năm 1986, bài thơ được in trong tập thơ "Mây đầu ô" ( xuất bản 1986) Khi

in lại, tác giả đổi tên bài thơ là ''Tây Tiến''

Kỷ niệm làm người lính Tây Tiến đã xa mà lại rất gần, để ghi nhớ lại, tácgiả phải bật lên: "Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!" Câu thơ kết thúc bằng dấu chấmthan cùng âm hưởng của vần ơi, tạo nên sức mạnh lớn Hình ảnh đó là tiếng nóicủa Quang Dũng vang vọng đến đoàn quân Tây Tíên? Không ! Đó là tiếng lòngcủa tác giả "xa rồi Tây Tiến ơi!" nhưng tấm lòng thì vẫn tha thiết lắm ! Âmhưởng câu thơ có sức vọng làm cho tiếng lòng của Quang Dũng như xoáy vàotâm hồn người đọc rung theo những xúc cảm do câu đầu mang lại để đến với nỗinhớ Tây Tiến: "Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi" Nỗi nhớ mới lạ lùng làm sao?

"Nhớ chơi vơi" ! Hình như trong ca dao ta cũng từng bắt gặp: "Ra về nhớ bạnchơi vơi" Nỗi nhớ "chơi vơi" là nỗi nhớ không định hình khó nắm bắt đã diễn tảbằng lời Nỗi nhớ ấy vừa bao la, bát ngát lại vừa có chiều sâu Nó muốn tràn rakhông gian để xoáy vào lòng người Một người ngoài cuộc hẳn không thể có nỗinhớ ấy Chỉ có Quang Dũng với nỗi lòng của mình mới có nỗi nhớ ấy mà thôi.Với tấm lòng tha thiết thì hẳn nổi "nhớ chơi vơi" là điều hoàn toàn có lí Cùngvẫn sử dụng vần "ơi", câu thơ có sức lan toả rộng Vần "ơi" lan ra theo nỗi nhớ

"chơi vơi" của tác giả Thông thường khi nhớ về một điều gì, người ta thườngnhớ đến những kỉ niệm để lại dấu ấn không quên Quang Dũng nhớ đầu tiên lànhớ về rừng núi "Nhớ về rừng núi…" Rừng núi là nơi xưa kia tác giả cùng đồngđội đã cùng sống, cùng chiến đấu Rừng núi in đậm bao nỗi khổ, bao nhiềm vuinỗi buồn của những người chiến sĩ

Hơn ai hết, tác giả là người trong cuộc, tác giả nhớ về rừng núi, nhữngkhó khăn gian khổ mà mình đã từng nếm trải:

"Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi."

Mặc dù cuộc sống gian khổ không phải là điều nhà thơ chú trọng pháchoạ nhưng trước mắt ta vẫn hiện ra cái khắc nghiệt của rừng núi Nhà thơ TốHữu đã từng có những câu thơ: "Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm,mưa dầm, cơm vắt- Máu trộn bùn non Gan không núng, chí không mòn !" TốHữu mô tả thẳng cảnh sống người lính Quang Dũng không làm thế, QuangDũng chỉ mô tả cái hoang vu, hoang dã của một vùng rừng núi nhưng qua cảnh

đó ai cũng hiểu rằng đời lính là như thế đó Họ sống giữa thiên nhiên như vậy

đó Với những địa danh xa lạ "Sài Khao", "Mường Lát", "Pha Luông", rừng núinhư càng trở nên xa ngái, hoang vu hơn Hơn thế, cần phải nhớ rằng đoàn quânTây Tiến hầu như toàn là những chàng trai trẻ Hà Nội theo tiếng gọi khángchiến ra đi, nhiều người còn là học sinh nên cảnh núi rừng càng xa lạ, đáng sợhơn Quang Dũng là người trong cuộc sống hiểu tâm lý ấy rất rõ Nỗi nhớ rừngnúi bắt đầu bằng những cuộc hành quân "Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi."Những cuộc hành quân đi qua và những cuộc hành quân mới lại tiếp nối trongcuộc đời người lính của Quang Dũng Nhưng có lẽ cái mỏi mệt của những cuộchành quân lần đầu sẽ không bao giờ đi qua cùng năm tháng cũng như rừngsương "Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi" sẽ in mãi dấu ấn, câu thơ chùngxuống, đều đều gợi lên sự mỏi mệt, bải hoải làm ta tưởng chừng như đoàn quânTây Tiến sắp ngã, sắp chìm đi trong sương Nhưng không, âm điệu bài thơ lạivút lên bởi một câu vần bằng: "Mường lát hoa về trong đêm hơi" Câu thơ ấy đãxoá đi cái mỏi mệt của đoàn quân Tây Tiến, để đoàn quân tiếp bước Những khókhăn lại cứ rải trên đường người lính đi qua:

"Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống"

Hình ảnh "khúc khuỷu" làm nên cảm giác hình như con đường đi khókhăn quá ! "Dốc thăm thẳm" lại làm cho những khó khăn như nhiều hơn, dài ratheo tính chất "thăm thẳm" của con dốc và trên những đường dốc ấy, "súng ngửitrời" Chỉ riêng "heo hút cồn mây" đã gợi một không khí vắng vẻ, hoang sơ củanúi rừng, súng ngửi trời cộng vào cái vẻ đơn độc của những người lính khi đứnggiữa đèo cao Những khó khăn gian khổ nhiều là thế nhưng lại nhẹ đi bởi vầnbằng tiếp sau: "Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi." Cứ như thế, với những câu vầnbằng xen vào giữa những câu vần trắc, âm hưởng đoạn thơ trở nên trùng điệphơn, âm điệu ấy cứ theo suốt bài thơ, cùng với cách dùng từ cổ kính của QuangDũng góp phần tạo nên nét lãng mạn mà hào hùng cho bài thơ Cả khổ thơ đầu

là những khó khăn của vùng rừng núi thiên nhiên hoang sơ Đứng trước bứctranh dữ dội ấy, ai cũng thầm nghĩ: vậy người lính sống thế nào nhỉ?

Đã có những hi sinh mất mát:

"Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người."

Quang Dũng tả rất thực những khó khăn của cuộc kháng chiến mà đoànquân Tây Tiến đã gặp nhưng không làm bài thơ trở nên bi thảm, lòng người biquan mà chỉ để ca ngợi người lính Tác giả lại tiếp tục đưa ta đến với người línhcũng bằng ngòi bút rất thực ấy Trước gian khổ, trên đường hành quân, nhiềungười đã nằm lại mảnh đất xa lạ để không bao giờ tỉnh dậy: "Anh bạn dãi dầukhông bước nữa" Nhưng anh hùng làm sao những con người đã ngã xuống ấy!Người lính không chịu nỗi gian khổ đã hi sinh nhưng cũng tìm được cho mìnhmột tư thế chết của người chiến sĩ: "Gục lên súng mũ bỏ quên đời" "Bỏ quênđời" chỉ là cách nói nhằm giảm nhẹ sự mất mát, tang thương khi người lính từtrần Nhưng hình ảnh sử dụng, rất đắt là hình ảnh "gục lên súng mũ" Ta chợtnhớ đến dáng đứng của anh giải phóng quân về sau: "Anh ngã xuống torng khiđang đứng bắn- Máu anh phun theo lửa đạn cầu vồng" Dáng đứng của anh giảiphóng quân đi mãi vào lòng những người dân trong kháng chiến chống Mĩ thìdáng ngã gục xuống của anh lính cụ Hồ hẳn sẽ không phai mờ trong tâm hồncủa Quang Dũng, của đoàn quân Tây Tiến và của những người tham gia khángchiến "Gục lên súng mũ" cũng là cách nói nhẹ và cũng là cách nói của nhữngngười thanh niên trí thức lúc bấy giờ Người lính ra đi nhưng đồng đội anh lạitiếp bước Những khó khăn lại đến: "Chiều chiều oai linh thác gầm thét- Đêmđêm Mường Hịch cọp trêu người." Hình như có ai đó đã nói về cách sử dụng từ

"Mường Hịch" của Quang Dũng Địa danh đọc lên có cảm giác như tiếng châncọp đi trong đêm Rừng núi trở nên rờn rợn, nguyên vẻ hoang sơ của nó Ở nơi

xa xôi con người lần đầu đặt chân, thiên nhiên là chủ thì khó khăn như tăngthêm bội phần Nhưng nét lạc quan, vui vẻ của người lính vẫn chẳng thể mất dọccuộc hành trình "Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói -Mai Châu mùa em thơm nếpxôi."

Quang Dũng lại nhớ về những kỉ niệm của những đêm liên hoan Nhịpđiệu câu thơ hình như có cái gì nao nức, rộn rã:

"Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có nhớ hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa."

Cái dữ dội, hoang dã của thiên nhiên trong hai khổ thơ đầu như biến mất

đi sau những kỉ niệm vui của đoàn quân Tây Tiến Nét nghịch ngợm, vui tươicủa những chàng thanh niên Hà Nội xúng xính trong xiêm áo giả làm con gái,cùng tiếng nhạc và vẻ e ấp giả vờ Câu thơ với hai chữ "kìa em" vừa mang vẻngạc nhiên vừa mang nụ cười thoải mái của người chiến sĩ Những kỉ niệm vui

đó hẳn sẽ không quên trong lòng người cũng như vẫn còn nguyên vẹn trong lòngQuang Dũng vậy Cùng với sự vui tươi, người lính Tây Tiến còn sống với bảnlĩnh lãng mạn, với tâm hồn giàu chất thơ, giàu cảm xúc của mình Một dángngười trên độc mộc vào buổi chiều sương, một khóm hoa đong đưa trên dòngnước lũ… tất cả đi vào nhẹ nhàng cho cả đoạn thơ Quang Dũng xa Tây Tiếnnhưng khoảng thời gian ấy chưa lâu nên kỉ niệm Tây Tiến vẫn như nguyên vẹn.

Nỗi nhớ "chơi vơi" trải khắp bài thơ nhưng cô đọng vẫn là ở nỗi nhớ vềngười lính Tây Tiến Có lẽ người lính Tây Tiến, hình ảnh của họ đã ăn sâu tậntrong máu thịt tác giả:

"Tây Tiến đoàn quân không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm"

Câu thơ đầu hoàn toàn tả thực về người lính kháng chiến, nổi tiếng bởi têngọi "Vệ trọc" Giữa rừng núi hoang sơ, nạn sốt rét là nạn mà người lính thườngmắc phải Sốt rét đến nỗi trọc cả đầu chỉ còn một vài sợi tóc lưa thưa đến nỗi daxanh xao "màu lá" Bệnh sốt rét ác nghiệt như Chính Hữu đã từng mô tả: "Sốtrun người vầng trán ướt mồ hôi." Sốt rét là bệnh tiêu biểu thường gặp ở ngườilính khi Quang Dũng nói về điều này, tác giả còn muốn cho ta biết, người línhTây Tiến sống như thế đấy! Họ chiến đấu với quân thù nhưng lại phải chiến đấuvới cả gian khổ, bệnh tật nữa Giữa bao nhiêu khó khăn người lính vẫn "Quânxanh màu lá dữ oai hùm" Nét dữ tợn của người chiến sĩ Tây Tiến ở đây khônglàm nhạt đi tí nào hình ảnh người lính Tây Tiến trong ta Bệnh tật, yếu đautưởng chừng làm người chiến sĩ yếu đuối nhưng ta bất ngờ vì dáng vẻ "dữ oaihùm" của anh lính "Dữ oai hùm" làm mất đi sự yếu đuối của "đoàn quân khôngmọc tóc" và của "quân xanh màu lá", câu thơ trên giúp cho câu thơ sau tiếp tục:

"Mắt trừng gởi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm"

Đây chính là hai câu thơ tập trung nhất vẽ nên bức tranh người lính TâyTiến và cũng là hai câu thơ hay nhất trong cả bài thơ Người lính Tây Tiến sốngvới hình ảnh của quê hương Hà Nội, chiến đấu với tương lai trước mặt Hai câuthơ vừa mang nét lãng mạn của người chiến sĩ vừa có nét hào hùng Mắt ngườilính "trừng" nhưng không hề mang nét dữ tợn, đấy chỉ là quyết tâm của họ Họquyết tâm chiến đấu cho Tổ Quốc, đất nước, điều này là điều tâm niệm của mỗingười Hai câu thơ trên đã có thời bị đưa ra chỉ trích cùng với bài thơ là buồnrớt, là bi quan, là tiểu tư sản Đành rằng buồn; nhưng cái buồn ở đây không làmmất đi quyết tâm củangười lính Tây Tiến Quyết tâm đánh giặc và lãng mãn phãikết hợp hài hoà mới có thể taạ nên vẻ đẹp tâm hồn người chiến sĩ một cách sâusắc Đây là điểm mà đã có một thời vì hoàn cảnh lịch sử, vì một lý do nào đóngười ta đã quên đi hay cố tình quên đi Người lính Tây Tiến chiến đấu cho ai?Mục đích của họ hướng tới là gì nếu không phải quê hương mà cụ thể là Hà Nội.Người lính mơ về Hà Nội, về người thiếu nữ Hà Nội thì chính những mộng mơ

ấy đã tiếp sức mạnh cho người chiến sĩ sống và chiến đấu Hai câu thơ chính vìthế lãng mạn mà rất hào hùng !

Người lính Tây Tiến gặp bao nhiêu gian khổ Dọc con đường hành quânbao người đã ngã xuống vì gian khổ, vì khắc nghiệt của rừng núi, vì đau ốmbệnh tật và họ ngã xuống vì chiến đấu:

''Rải rác biên cương mồ viễn xứ.

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất.

Sông Mã gầm lên khúc độc hành''

"Rải rác biên cương mồ viễn xứ", câu thơ đọc lên nghe sao mà bi thảmquá Bao người nằm lại nơi xa lạ không người qua lại, chẳng bao giờ về Từ "rảirác" làm ta cảm giác người lính Tây Tiến ngã xuống, ngã xuống nhiều trongcuộc chiến đấu, làm ta cảm giác thấm thía cái lạnh khi những con người phải từgiã cuộc đời Từ "viễn xứ" tạo nên sự xa xôi, lạnh lẽo của rừngnúi, gợi sự côđơn của những người nằm lại Câu thơ trầm xuống xoáy vào lòng ta nỗi buồnkhông thể thốt nên lời, ta tưởng chừng câu thơ sau sẽ không cất nổi mình, nhưngngược lại: "Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh" Câu thơ lại nhẹ nhàng nhưkhông hề mang chút bi thảm của những nấm mồ viễn xứ Câu thơ trước tạo nêncái "bi", câu thơ sau tạo nên nét "tráng" Cái không khí bi quan bíên mất, chỉ cònlại nét ngang tàng, chút thanh thản của người lính Tây Tiến Bảo "chẳng tíêc đờixanh" là cách nói của người thanh niên tri thức Hà Nội nhưng cũng mang cảquan niệm về lí tưởng chiến đấu Đâu phải họ không tiếc cho tuổi trẻ Khôngphải "tuổi trẻ là mùa xuân" đó sao! Nhưng cao hơn cả tuổi trẻ họ còn có tự do,quê hương Còn người hậu phương gởi gấm cả nỗi lòng cho họ Đó là lí do tạisao người lính Tây Tiến chẳng tiếc đời xanh Họ nằm xuống nhẹ nhàng: "Áo bàothay chiếu anh về đất- Sông Mã gầm lên khúc độc hành" Cách dùng từ "áo bào"làm câu thơ trở nên cổ kính hơn Anh ra đi mãi mãi nhưng anh ra đi là cho lẽsống của mình sống mãi nên cái chết của anh nhẹ nhàng như "về đất" Hơn thế,

có chăng Quang Dũng có lí khi dùng từ "về đất" ngoài ý giảm nhẹ sự đauthương ? Quang Dũng không muốn có bất cứ giọt nước mắt nào rơi trên thi hàingười lính Tây Tiến Người lính Tây Tiến sống lãng mạn, hào hùng thì chếtcũng phải như vậy Đấy chính là lí do tác giả có ý sử dụng từ cổ kính và nói theolối nói của người lính Tây Tiến Quang Dũng muốn rằng người lính Tây Tiếnchiến đấu là cho quê hương thì sữ ra đi của họ là nhẹ nhàng, thanh thản: họ vềvới đất Đất như người mẹ giang tay ôm đứa con yêu vào lòng và người chiến sĩngụ trong vòng tay mẹ Như vậy anh hi sinh ở nơi xa nhưng linh hồn anh vẫn vềbên đất mẹ Câu thơ vì thế mất đi nét bi thảm vốn có Anh chiến sĩ chết đi, quêhương ôm anh vào lòng, sông núi hát lên tiễn đưa anh: "Sông Mã gầm lên khúcđộc hành" Không hề có tiếng khóc giọt nước mắt tang thương Chỉ có núi sông,đất mẹ chứng kiến cái chết của anh Bóng dáng của anh hoà vào núi sông, hoàvào đất mẹ Người lính Tây Tiến ra đi nhưng hình ảnh của anh không bao giờ

mờ phai trong tâm trí con người Hình ảnh người lính và những kỷ niệm đậmmãi trong lòng Quang Dũng và mỗi chúng ta

Bài thơ khép lại nhưng âm điệu vẫn mãi vang vọng trong tâm hồn ta

"Tây Tiến người đi không hẹn ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy

Hồn về sầm nứa chẳng về xuôi."

Khi gấp trang ''Tây Tiến'' lại, nhiều người trong số chúng ta có thể tìm ralời giải đáp cho ranh giới giữa sự giống và khác nhau trong các tác phẩm vănchương Ở ''Tây Tiến'' nguời ta không thấy những đau thương mất mát đến bilụy, lại càng không thấy những lời cổ vũ hô hào đến sáo mòn Người lính củaQuang Dũng đã bước từ khuôn mẫu gò bó để đến với đời thực, với hiện thựckháng chiến gian khổ bộn bề ''Tây Tiến'' đã tái tạo và bất tử được hình ảnh đoànbinh Tây Tiến đẹp rạng ngời Những người lính Thủ đô đi vào cuộc kháng chiếnmang theo vẹn nguyên cái mộng mơ của người con đất Hà thành Bài thơ cứmiên man trong nỗi nhơ, để rồi từ đây, một thời gian khổ, một thời say mê gợilại Hình ảnh nguời lính Tây Tiến đến với chúng ta không chỉ với tư cách nhữngchiến sĩ từng trải qua khó khăn gian khổ mà còn với tư cách những chàng trailãng mạn nhưng không kém kiêu dũng Đối với mỗi con người Việt Nam, họ đãtrở thành anh hùng trong trang sử vàng dân tộc

Nhịp điệu trùng điệp, nét lãng mạn hào hùng của bài thơ để lại dấu ấntrong ta Có những tác phẩm đã gặp nhiều mà ta lại quên đi nhưng có những tácphẩm chỉ bắt gặp một lần lại sống mãi Ấy là "Tây Tiến"! Hình ảnh người línhTây Tiến lung linh ngời sáng với cả hào khí dân tộc! "Tây Tiến" là bài thơ tiêubiểu cho đời thơ Quang Dũng, thể hiện sâu sắc phong cách nghệ thuật của nhàthơ Với cảm hứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc hoạ thànhcông hình tượng người lính Tây Tiến trên cái nền cảnh thiên nhiên núi rừngmiền tây hùng vĩ, dữ dội và mĩ lệ Hình ảnh người lính Tây Tiến mang vẻ đẹplãng mạn, đậm chất bi tráng sẽ còn sức hấp dẫn lâu dài đối với người đọc

Tây Tiến là một đơn vị quân đội thành lập đầu năm 1947, có nhiệm vụphối hợp với bộ đội Lào, bảo vệ biên giới Việt- Lào và đánh tiêu hao lực lượng

quân đội Pháp ở thượng lào cũng như ở miền tây Bắc Bộ VN Địa bàn đóngquân và hđộng của đoàn quân Tây Tiến khá rộng, bao gồm các tỉnh Sơn La, LaiChâu, Hoà Bình, miền tây Thanh Hoá và cả Sầm Nưa (Lào) Chiến sĩ Tây Tiếnphần đông là thanh niên Hà Nội, trog đó có nhiều học sinh, sinh viên (nhưQuang Dũng), chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn

về vật chất, bệnh sốt rét hoành hành giữ dội Tuy vậy, họ sống rất lạc quan vàchiến đấu rất dũng cảm Đoàn quân Tây Tiến, sau một thời gian hđộng ở Lào,trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52 Cuối năm 1948, Quang Dũng chuyểnsang đơn vị khác Rời xa đơn vị cũ chưa bao lâu, tại Phù Lưu Chanh (1 làngthuộc tỉnh Hà Đông cũ), Quang Dũng viết bài thơ ''Nhớ Tây Tiến'' Tác phẩmsau khi ra đời đã được bao thế hệ thanh niên và bạn yêu thơ truyền tay tìm đọc.Đến năm 1986, bài thơ được in trong tập thơ "Mây đầu ô" (xuất bản 1986) Khi

in lại, tác giả đổi tên bài thơ là ''Tây Tiến''

Để khắc hoạ chân dung người lính, Quang Dũng đã sử dụng những chitiết, hình ảnh thực của đoàn quân Tây Tiến nhưng những hình ảnh đó lại đượcdiễn ta bằng bút pháp lãng mạn để tô đậm cái phi thường tài hoa, đem đến chongười đọc một vẻ đẹp độc đáo hiếm có của người lính trong một thời kì lịch sử.Bài thơ được viết theo mạch cảm xúc nhớ thương nên nó mở đầu bằng câu thơbiểu hiện nỗi nhớ ấy

''Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi''

Hình ảnh sông Mã anh hùng mở đầu bài thơ như hé mở cho người đọcnhững câu chuyện oai hùng của binh đoàn Tây Tiến Trên bước đường ra trận,những người lính Tây Tiến có sông Mã đi cùng bởi vậy cũng thật tự nhiên màngay từ đầu bài thơ, Quang Dũng gọi tên ''sông Mã'' Câu thơ giống như mộttiếng gọi tha thiết ám ảnh, khoảng cách địa lí thì xa xôi vời vợi mà nỗi nhớ lạiluôn thường trực Trong lòng câu thơ thứ hai dùng hai chữ ''nhớ'', lại được ngắtnhịp 4/3 đã diễn tả tinh tế những thổn thức, mong mỏi, khao khát nhung nhớ củatác giả Các đặc sắc chính là ở ba chữ ''nhớ chơi với'', chữ ''chơi vơi'' làm chingười đọc có cảm nhận như lan toả vào không gian và thấm sâu vào lòng ngườimột chút chống chếnh, một chút hụt hẫng, một chút nao lòng Nỗi nhớ Tây Tiếntưởng như xa mà lại hoá gần, tưởng như dịu nhẹ mơn man mà lại có sức ám ảnhkhôn xiết Không những thế, người đọc còn như nghe được trong những chữ''nhớ chơi với'' ấy âm hưởng của núi rừng, của sông suối Tây Tiến Câu thơ reovần ''ơi'' tạo ra được độ dịu nhẹ lâng lâng trong cảm xúc, ở đây cảm xúc nhớthương giống như một sợi tơ tình bện chặt lòng người Ngay sau đó nhà thơ đã

cụ thể hoá nỗi nhớ của mình:

''Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi''

Các địa danh Sài Khao, Mường Lát trong nỗi nhớ của Quang Dũng trởnên thân gần kì lạ, viết về hình ảnh ''đoàn quân mỏi'' Quang Dũng lại điểm thêmvào đó hình ảnh ''sương lấp'', ''hoa về'', ''đêm hơi'' Rõ ràng là ở đây chất hiện

thực đã đi liền với chất lãng mạn tạo nên nét độc đáo về Tây Tiến Trong cảmxúc nhớ thương của nhà thơ, bức tranh Tây Tiến như được khoác sắc màu huyền

ảo, thơ mộng, giàu sắc thái lãng mạn khung cảnh rừng núi mà đoàn quân TâyTiến bước chân qua, vừa thơ mộng vừa hùng vĩ

Trong nỗi nhớ, những kỉ niệm còn tươi nguyên như sống dậy, nhà thơ nhớđến hình ảnh một thời gian khổ:

''Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời''

Hai câu thơ mang giá trị tạo hình cao diễn tả một cách cụ thể và sinh độngnhất những gian khổ của người lính Tây Tiến trên đường ra trận Câu thơ thứnhất ngắt nhịp 4/3 và chủ yếu được gieo thanh trắc đã gợi cho người đọc cảmnhận về một sự trúc trắc gập ghềnh đầy hiểm nguy Những cái hay của câu thơchính ở hai từ láy ''khúc khuỷu'', ''thăm thẳm'', nó gợi cho người đọc những cảmnhận về một không gian được mở ra nhiều chiều; cao, rộng, sâu, xa, người đọcnhư chia sẻ được cùng với người lính những vất vả, gian khó Câu thơ thứ hai,chữ ''heo hút'' được dùng rất đặc sắc, nó khác với hum hút, nếu ''hun hút'' chỉ gợiđược độ sâu thăm thẳm không giới hạn, bờ bến thì từ ''heo hút'' không chỉ gợi ra

độ sâu mà còn thấm cả cảm giác hoang vắng, lạnh lẽo, hiu quạng Địa bàn chiếnđấu của người lính Tây Tiến quả thực đầy gian khó và nguy hiểm Hơn thế nữa,

ba chữ ''súng ngửi trời'' được sử dụng thật độc đáo, nó cũng giống như hình ảnh''đầu súng trăng treo'' của Chính Hữu bao trùm lên hình ảnh là một không giantưởng tượng lãng mạn, nhưng nó được bắt nguồn từ cuộc sống hiện thực, từ conmắt tinh tế và ngòi bút đa tài của nhà thơ Nhờ hình ảnh ''súng ngửi trời'', câu thơnói về những gian khổ vất vả nhưng lại làm ngời lên khí phách ngạo nghễ và tưthế hiên ngang của con người, ngoài ra nó còn thể hiện một chút dí dỏm tinhnghịch, một phong cách lính trẻ trung và lãnh mạn Giữa thiên nhiên hoang sơvắng lạnh, hình ảnh con người không cảm thấy bé nhỏ cô đớn mà lại khẳng định

tư thế làm chủ, khẳng định bản lĩnh của một chiến sĩ anh hùng và tinh thần lạcquan của con người Không những thế, hình ảnh một thời gian khổ còn được thểhiện qua những câu thơ:

''Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người''

Hình ảnh ''oai linh thác gầm thét'' và ''Mường Hịch cọp trêu người'' lànhững dẫn chứng sống động nhất về những gian khổ hiểm nguy mà người línhTây Tiến đã phải trải qua khoảng thời gian ''chiều chiều'', ''đêm đêm'' trở thànhmột khoảng thời gian ước lệ, nó giống như một ám ảnh về Tây Tiến thời gian insâu trong tiềm thức của chíh tác giả

Viết về những gian khổ của người lính, ngòi búy của Quang Dũng cũngghi lại những hình ảnh hết sức chân thực:

''Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời''

Bao nhiêu vất vả nhọc nhằm của người lính được thể hiện qua hai chữ''dãi dầu'' Tuy nhiên từ ''dãi dầu'' vẫn giúp cho người đọc cảm nhận được chúphong trần giá bụi của người lính trên đường hành quân, phải chăng vì thế hìnhảnh của họ thấp thoáng bóng dáng của người tráng sĩ, chinh phu thuở nào Quanhững chữ ''bỏ quên đời'' ta thấy khí phách bản lĩnh của người lính lại được ngờisáng từ chíh những hiện thực tưởng chừng như gian khổ khốc liệu- một chút bấtcần phó mặc nhưng hơn hết là một tráng trí anh hùng, dẫu là mỏi mệt hay dẫu là

hi sinh thì họ vẫn con những biểu hiện ấy rất đỗi nhẹ nhành

Những người lính Tây Tiến khi chiến đấu thật anh dũng quả cảm nhưngnhững giây phúc nghỉ ngơi của họ cũng đầy lãng mạn, mê say:

''Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tựa bao giơ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ''

Họ bỏ lại sau lưng mình những hòn tên mũi đạn, gạt bỏ những lo lắng vấy

vả của cuộc chiến, giữa đời thường, người lính Tây Tiến hiện lên thật bình dị,gần gũi Một buổi liên hoan bỗng chốc biến thành một ngày hội tưng bừng náonhiệt qua lăng kính lãng mạn của người chiến sĩ không gian của đêm hội đuốchoa thật rực rỡ lung linh, câu thơ tràn đầy ánh sáng và màu sắc, trong thơ như cóhoạ Chữ ''bừng'' được dùng rất hay, nó không chỉ là sự bừng lên của ánh sáng,của bó đuốc đêm hội mà là sự bừng lên của niềm vui, niềm say mê kiêu hãnh.Trong sự náo nức của đêm hội ấy, hình ảnh người em gái để mà ''kìa em xiêm ái

tự bao giờ''- một cảm xúc ngạc niên đến sững sờ nhưng đi liền ngay sau đó làcảm xúc ngất ngây đắm đuối và say mê Từ Hán Việt ''xiêm áo'' tạo ra nét trangtrọng, ở đây hình ảnh người em gái như được mỹ lệ hoá Những chữ ''tự bao giờ''như không giấu nổi cảm xúc ngây ngất của những người lính Tây Tiến, họ ngỡnhư hình ảnh của đêm hội với người em gái ấy đã có tự lâu lắm để rồi bất chợtlại thấy ngỡ ngàng Bức tranh đêm hội được lunh linh hoá, mỹ lệ hoá để rồingười đọc tưởng người em gái ấy tựa như một nàng tiên bước ra từ cổ tích giữahiện thực khốc liệt dữ dội người ta bắt gặp hình ảnh như là huyền thoại, đâychính là sắc thái lãng mạn của bài thơ Điểm thêm vào bức tranh đêm hội ấy làhình ảnh của nhạc, của khèn, nhịp thơ đồng thời là nhịp của tiếng lòng náo nức

mê say, tiếng nhạc của tâm hồn như lan toả ra từng câu chữ Một thời mê say vàlãng mạn của người lính Tây Tiến còn được gợi nhắc qua hình ảnh rất đẹp đẽ:

''Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi''

Hình ảnh của cơm lên khói, hương vị của nếp xôi nồng nàn mà tha thiếtnhư quyện chặt tâm hồn người đi xa Câu thơ chủ yếu gieo thành bằng tạo ramột cảm xúc lâng lâng chơi với, một chút bâng khuâng nhung nhớ, một chút dadiết khắc khoải cũng đủ làm nao lòng người khi nhớ về Tây Tiến

Viết về một thời say mê ấy, Quang Dũng có những câu thơ rất đỗi tài hoa:

''Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi''

Câu thơ thứ nhất như được bẻ gãy làm đôi, gợi ra cái trập trùng hiểm trởcủa núi rừng nơi đoàn quân Tây Tiến đi qua Còn câu thơ thứ hai giống như mộttiếng buông lơi thật dịu nhẹ chơi vơi Câu thơ như đẩy tư duy người đọc về mộthoài niệm nào đó đã xa vắng trong nỗi niềm của tác giả: tưởng là mơ hồ khôngxác định, tưởng là vu vơ bất chợt nhưng lại cứ ám ảnh và khắc khoải trong tâmtrí tác giả, không những thế, câu thơ còn có tiết tấu giai điệu rất rõ thể hiện tínhnhạc cao Như vậy người chiến sĩ cũng chíh là người nghệ sĩ Cuộc sống khángchiếm không chỉ có gian khổ mất mát mà còn đẹp lung linh trong tâm hồn ngườilính Chính cuộc sống này, cuộc sống đầy chất thơ và mộng này, đã xua tan đinhững mỏi mệt gian lao trong đời sống chiến đấu của người lính

Tiếp đó, mạng cảm xúc đã có sự chuyển đổi: đang ở giọng náo nức giụcgiã mê say chuyển sang giọng trầm lắng, bâng khuâng pha một chút hoài niệmngậm ngùi:

''Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có thấy dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa''

Hoài niệm của tác giả bắt đầu từ hình ảnh ''chiều sương ấy'', không giannhư thoáng phủ một nỗi buồn mênh mang Chữ ''ấy'' có ý nghĩa định vị về mặtkhông gian như muốn đẩy những kỉ niệm lùi về một nơi rất xa, nó giúp chongười đọc cảm nhận được khoảng cách vời vợi của nhớ thương Những câu thơgợi nhiều hơn ta, các hình ảnh được gợi ra không phải là những hình ảnh cụ thểchi tiết mà chỉ là dáng, là hình, rất khó định hình, khó nắm bắt Nhà thơ dườngnhư không miêu tả cảnh mà chỉ gợi lại cái linh hồn của nó, hay nói đúng hơncảnh vật được nhìn qua lăng kính nhơ thương, không rõ nét, mờ mờ ảo ảo, hư hưthực thực Không phải miêu tả lau mà là ''hồn lau'', không phải miêu tả người mà

là ''dáng người'', người đọc cảm nhận được một không gian hoang sơ vắng lặngđợm một nỗi buồn mênh mang Đặc sắc nhất của khổ thơ là việc sử dụng cấutrúc câu ''có thấy'', ''có nhớ'' Đây không chỉ là câu hỏi mà còn giống như một lờigợi nhắc, một lời nhắn nhủ tha thiết ân tình Phải chăng hồn lau ấy, dáng người

ấy đã trở thành những hình ảnh ám ảnh tâm hồn tác giả, để rồi khi gợi nhắc về

nó giống như một điểm nhấn của xúc cảm Đặc biệt, sự biến đổi trong cách sửdụng các cụm từ ''có thấy'', ''có nhớ'' còn là sự thay đổi về giác quan, không chỉ

là cái nhìn mà còn là tâm hồn, trái tim được đánh thức Câu thơ thứ tư khá độcđáo, nó xuất hiện hình ảnh ''nước lũ'' đối lập với hình ảnh ''hoa đong đưa'': mộtbên là cái mạnh mẽ dữ dội, một bên là cái nhẹ nhàng thật khẽ, thật êm Có lẽhình ảnh ''hoa đong đưa'' không còn là hình ảnh tả thực mà đã trở thành hình ảnhdiễn ta tâm trạng nỗi niềm của tác giả Từ láy ''đong đưa'' khác với từ láy ''đuađưa'', nó không chỉ miêu tả dáng hình và sự chuyển động như từ ''đu đưa'' mà

còn là đầy tình ý, nó còn là sự đong đưa của ánh mắt đầy hoài niệm mê say, đấysắc thái lãng mạn và phong cách sáng tạo nghệ thuật độc đáo của Quang Dũng.

Đọc ''Tây Tiến'', chúng ta như sống lại một thời lửa cháy cùng đoàn quânlừng tiếng đã đi vào lịch sử Để khắc hoạ chân dung người lính, nhà thơ đã sửdụng những chi tiết, hình ảnh thực của đoàn quân Tây Tiến những hình ảnh đólại được diễn tả bằng bút pháp lãng mạn để tô đậm cái phi thường, tài hoa, đemđến cho người đọc một vẻ đẹp độc đáo hiếm có của người lính trong thời kì lịchsử:

''Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm''

Nhà thơ Quang Dũng gọi tên binh đoàn của mình bằng tên gọi khá thú vị''đoàn binh không mọc tóc'' Thật thú vị khi những con người ấy lại lấy chínhhiện thực gian khổ, khốc liệt để biến thành niềm kiêu hãnh và tự tôn cho chínhmình Nhà thơ Phạm Tiến Duật cũng đã từng gọi tiểu đội của mình bằng cái tênbắt nguồn từ hiện thực thiếu thốn khắc nghiệt ''tiêu đội xe không kính'', qua đó tathấy được tinh thần lạc quan và chất lính dí dỏm, hài hước Câu thơ thứ hai tạo

ra hai vế đối lập: ''quân xanh màu lá'' với ''dữ oai hùm'', một bên là cái thiếu thốnkhó khăn gian khổ, một bên là khí phách anh hùng của những người lính TâyTiến Ba tiếng ''dữ oai hùm'' tạo nên một âm hưởng mạnh mẽ hùng tráng cho câuthơ, người đọc cảm nhận được khí thế của đoàn quân ra trận, câu thơ ngắt nhịpmạnh tô đậm nét hùng dũng

Những người lính Tây Tiến cũg là những người lắm mộng nhiều mơ,những người giàu khát vọng hoài bão Đến đây nhà thơ đã tạo ra nét vẽ chânthực về hình ảnh người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp:

''Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.''

Hai câu thơ đã nhấn mạnh chữ ''mộng'' và ''mơ'' Từ '' trừng được dùngkhá đặc sắc, nó cho thấy nhiều tâm nguyện, bao nhiêu khát vọng hoài bão tự đáylòng đều dâng cả lên ánh mắt ''Mắt chừng'' chỉ một hành động mạnh, nhưngkhông phải là trừng trộ, doạ nạt mà là cái nhìn đau đáu, khôn nguôi thể hiệnnhững nhung nhớ, ao ước đến khắc khoải Chữ ''mộng'' khiến cho câu thơ như bịtrùng xuống, ẩn chứa cảm xúc bâng khuâng Câu thơ của Quang Dũng gợi nhắcngười đọc tới một câu thơ của Nguyễn Đình Thi: ''Những đêm dài hành quânnung nấu- Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu'' Nỗi nhớ ''người yêu'', nhớ ''dángkiều thơm'' nào đó thật đời thường, bình dị nhưng cũng thật cao quý, nó khiếncho hình ảnh những người lính trở nên chân thực gần gũi hơn Nỗi nhớ ấy tronghành trang của họ như tiếp thêm sức mạnh nghị lực để chiến đấu và chiến thắng,

nó như một điểm tựa vững chắc cho những thanh niên học sinh Hà Nội rời ghếnhà trường tham gia chiến trận- những con người ''lưng đeo gươm tay mềm mạibút hoa''

Những người lính Tây Tiến sống anh hùng mà chết cũng anh hùng:

''Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.''

Cái độc đáo là nhà thơ viết về sự ra đi của những người lính nhưng không

tô đạm sự sầu thương bi lụy, sự ai oán não nùng mà nhấn mạnh dũng khí hùngtráng, khí phách anh hùng Sau những câu thơ rắn rỏi, đẹp đẽ ấy đến đây âmđiệu câu thơ chợ trầm và trùng xuống, nó như một thước phim quay chậm Còn

gì thiêng liêng vào cao cả hơn sự hi sinh, sự chấp nhận gian khổ của người lính.Trên đuờng hành quân chiến đâu, đã biết bao người chiến sĩ Tây Tiến ngã xuống

ở nơi xa xôi, đất khách quê người Những người chiến sĩ của chúng ta nhìn vớiánh mắt bình thản bởi họ chấp nhậm điều đó Nếu câu thơ thứ nhất tô đậm cái''bi'' thì câu thơ thú hai tô đậm nét ''tráng'', ''hùng'' Câu thơ thứ hai giống nhưmột cáu hất hàm ngạo nghễ của anh lính Tây Tiến: bất chấp khó khăn, bỏ mặcchết chóc hiểm nguy cận kề, những người lính Tây Tiến vẫn kiên định trong ýchí, dũng cảm trong hành động, ngạo nghễ trong khí phách người anh hùng Tácgiả mượn hình ảnh ''áo bào'' để gợi tả sự ra đi của những người lính Đặc biệt nócòn gắn với hình ảnh thiêng liêng và tạo ra sắc thái trang trọng, giảm bớt nỗibuồn thương bi lụy Nó tạo ra một hình ảnh hết sức cảm động, giống như một sự

sẻ chia đồng cảm của nhà thơ đối với những người lính Tây Tiến Câu thơ tiếplại xuất hiện hình ảnh sông Mã- chứng nhân của lịch sử Sông Mã tấu lên ''khúcđộc hành''- khúc ca đơn độc buồn thương Chữ ''gầm''- biện pháp nhân hoá, nỗinhớ thương của lòng người như hoá thân vào nỗi nhớ thương của dòng sông haydòng sông ấy đang chở đi những khúc ca đau đớn của con người ''Anh về đất'' làhoá thân cho dánh hình xứ sở, thực hiện xong nghĩa vụ quang vinh của mình.Tiếng gầm của sông Mã về xuôi như loạt đại bác rền vang, vĩnh biệt người conyêu dấu của giống nòi

Cuối cùng sau khi đã hồi tưởng lại hình ảnh đoàn binh Tây Tiến một thời

mê say lãng mạn, Quang Dũng đã bộc lộ nỗi niềm mong ước gặp lại Tây Tiến:

''Tây Tiến người đi không hẹn ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy