Giai cấp công nhân Việt Nam có sứ mệnh lịch sử to lớn: Là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến; giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Trang 1Đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về các vấn đề liên quan đến sứ mệnh lịch
sử của Giai cấp công nhân Việt Nam.
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về giai cấp công nhân
I Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sư của giai cấp công nhân
1 Khái niệm giai cấp công nhân
1.1 Định nghĩa
Giai cấp công nhân là giai cấp những người lao động trong quá trình sản xuất vật chất có tính chất công nghiệp với trình độ công nghệ- kĩ thuật hiện đại, là giai cấp của những người mà hoạt động lao động của họ (sức lao động của họ kết hợp với tư liệu sản xuất) sẽ tạo ra giá trị thặng dư- nguồn gốc của sự giàu có trong xã hội.
Xét về phương diện phương thức sản xuất, giai cấp công nhân là nhữngngười lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chấtcông nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Vị trí của giai cấp công nhântrong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, đó là những người lao động không có tưliệu sản xuất buộc phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột vềgiá trị thặng dư Nó là một trong những đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhândưới chế độ tư bản chủ nghĩa
Về quy mô xã hội, giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hìnhthành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại, vớinhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa ngày càng cao.Khẳng định điều này, Mác đã chỉ rõ: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vongcùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm củabản thân nền đại công nghiệp”; “Công nhân cũng là một phát minh của thời đạimới, giống như máy móc vậy Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền côngnghiệp hiện đại”
1.2 Đặc điểm của giai cấp công nhân
Trang 2+ Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến, giai cấp đại diện cho lực lượngsản xuất có trình độ xã hội hóa ngày càng cao và sản xuất ra tuyệt đại bộ phận củacải cho xã hội, vì vậy mà giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho phát triển sảnxuất mới cao hơn phát triển sản xuất tư bản chủ nghĩa.
+ Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, trong xã hội
tư bản, GCCN bị tước hết mọi tư liệu sản xuất, bị áp bức bóc lột nặng nề, nạn thấtnghiệp, khủng hoảng, lạm phát luôn đe dọa cuộc sống của họ Nguồn gốc của tìnhcảnh đó là do chế độ tư hữu TBCN gây ra Vì vậy GCCN chỉ có thể hoàn toàn giảiphóng khi xóa bỏ CNTB- chế độ cuối cùng trên cơ sở chiếm hữu tư nhân về TLSXtrong cuộc đấu tranh giai cấp công nhân không những giải phóng cho mình mà giảiphóng cho toàn xã hội
+ Giai cấp công nhân là giai cấp có ý thức tổ chức kỉ luật cao trong nền sảnxuất công nghiệp hiện đại, với sự phân công chuyên môn hóa và hợp tác ngày càngcao đã tôi luyện cho GCCN ý thức tổ chức kỉ luật
+ Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế, giai cấp công nhân tất
cả các nước đều có địa vị kinh tế- xã hội và lợi ích giống nhau nên mục tiêu đấutranh là thống nhất Cuộc đấu tranh cách mạng của GCCN chống GCTS thực chất
là cuộc đấu tranh quốc tế
2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Sứ mệnh lịch sử của GCCN là toàn bộ những nhiệm vụ mà một giai cấp có thể cần phải thực hiện nhằm thủ tiêu chế độ xã hội cũ đã lỗi thời, thiết lập một chế
độ xã hội mới tiến bộ hơn Những nhiệm vụ lịch sử ấy không chỉ phù hợp với lợi ích của giai cấp có SMLS mà điều cơ bản còn là do chính địa vị kinh tế - xã hội khách quan của giai cấp đó qui định.
Khi bàn về SMLS của GCCN theo các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác –Lênin, phạm trù SMLS của GCCN bao gồm 2 nội dung cơ bản nhất:
Một là: Lật đổ chế độ TBCN và GCTS giành chính quyền về tay GCCN và
nhân dân lao động GCVS trước hết phải giành lấy dân chủ, giành lấy chính quyền,điều mà Mác và Ăng-ghen đã nói trong Tuyên ngôn Đảng Cộng sản
Trang 3Hai là: Lãnh đạo, tổ chức và thực hiện quá trình xây dựng xã hội mới
XHCN và cộng sản chủ nghĩa trên phạm vi mỗi dân tộc và trên phạm vi toàn thếgiới, thực hiện sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội
và giải phóng con người
Bên cạnh đó còn một số nội dung khác cũng quy định việc hoàn thành sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân như:
- Quá trình xã hội hóa và quốc tế hóa nền sản xuất công nghiệp với tư cách
là giai cấp tiên tiến, sản phẩm của nền đại công nghiệp, dù trong CNTB hay trongCNXH, GCCN cũng phải thường xuyên quan tâm và thực hành phát triển nền sảnxuất công nghiệp hiện đại Tách rời sản xuất công nghiệp hiện đại, ngày nay là nềnkinh tế tri thức- thì GCCN cũng không có điều kiện để phát triển và do đó càngkhông thể thực hiện thắng lợi SMLS của mình Nhận thức được nội dung này, mộtmặt trong các nước TBCN cần khắc phục quan điểm tuyệt đối hóa nội dung chínhtrị, nội dung “giành chính quyền” mà không thấy rằng, mâu thuẫn chính trị giữaGCCN và GCTS cũng chỉ là sự biểu hiện của mâu thuẫn kinh tế, mâu thuẫn giữaLLSX xã hội hóa cao với chế độ chiếm hữu tư nhân TBCN về TLSX Không cómâu thuẫn cơ bản về kinh tế này, đương nhiên không có mâu thuẫn chính trị đểgiải quyết bằng cách giành chính quyền Mặt khác, trong các nước XHCN nhậnthức đúng điều này sẽ góp phần khẳng định nhận thức đúng rằng sẽ không có tìnhtrạng GCCN thất nghiệp mà lại thực hiện được SMLS của mình
- Thông qua đảng tiên phong của mình, GCCN lãnh đạo tổ chức và thựchiện quá trình giành chính quyền và sử dụng chính quyền, biến những TLSX chủyếu của xã hội về tay GCCN và nhân dân lao động, xóa bỏ chế độ chiếm hữu tưnhân TBCN về TLSX chủ yếu, thực hiện quá trình xã hội hóa những TLSX, mởđường cho LLSX phát triển
- Thông qua đảng tiên phong của mình, GCCN lãnh đạo tổ chức thực hiệnquá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới- xã hội XHCN và cộng sản chủnghĩa ở mỗi nước và trên toàn thế giới, nhằm giải phóng giai cấp, giải phóng xãhội, giải phóng triệt để con người, mục tiêu cao cả của SMLS toàn thế giới củaGCCN Thực hiện SMLS này là vô cùng khó khăn, phức tạp, lâu dài đòi hỏi GCVS
Trang 4một mặt phải kiên trì thực hiện SMLS trong thời gian lâu dài, mặt khác phảithường xuyên gắn bó với dân tộc, thực hiện đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế đểtạo nên sức mạnh tổng hợp, đồng thời phải thường xuyên đấu tranh chống chủnghĩa cơ hội đủ các loại, chống mọi kẻ thù của nhân dân và tất cả những thế lựcthù địch với CNXH và CNCS.
Thực tế đã cho thấy, do tính chất xã hội hóa, quốc tế hóa của bản thân nềnsản xuất công nghiệp hiện đại ngày càng tăng lên, các quốc gia riêng lẻ đã khôngngừng gắn kết với nhau, do đó GCCN ở tất cả các nước đều bị GCTS áp bức, bóclột và ở tất cả các nước quốc gia riêng lẻ nảy sinh những mâu thuẫn giữa tư sản và
vô sản tương tự như nhau đã tạo ra một tất yếu là “ Vô sản toàn thế giới liên hiệplại” Bởi vậy, để có cái nhìn khác quan khoa học về GCCN và SMLS của nó, nhấtthiết không thể chỉ thấy một bộ phận công nhân còn hạn chế về nhiều mặt trongmỗi nước, không thể tách riêng GCCN mỗi nước với GCCN thế giới
Ngày nay, trình độ xã hội hóa và quốc tế hóa trong công nghiệp hiện đạingày càng cao, cả thế giới đang trong quá trình toàn cầu hóa, do đó GCCN cácnước ngày càng liên kết chặt chẽ với nhau hơn Những điều kiện liên hợp về sảnxuất, kinh tế vẫn luôn là yếu tố khách quan, quyết định cuối cùng sự liên hợp về tất
cả các lĩnh vực khác giữa GCCN các nước Không chỉ GCCN các nước có nềncông nghiệp phát triển mới có SMLS, trái lại dưới sự liên hiệp của GCCN ở nhữngnước kém phát triển cũng có SMLS- thủ tiêu áp bức bóc lột, xây dựng chủ nghĩa
xã hội
2.1 Đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
+ Sứ mệnh lịch sử của GCCN không phải sự chuyển biến từ chế độ tư hữunày sang chế độ tư hữu khác nhằm thay đổi hình thức bóc lột này sang hình thứcbóc lột khác mà xóa bỏ chế độ tư hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu, xóa bỏ mọihình thức người bóc lột người để tiến tới xóa bỏ giai cấp nói chung
+ Sứ mệnh lịch sử của GCCN là sự thống nhất biện chứng của hai quá trình:cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới- trong đó, quá trình xây dựng xã hội mới
là quan trọng và quyết định nhất
Trang 5+ Sứ mệnh lịch sử của GCCN là sứ mệnh của toàn thế giới Sứ mệnh củagiai cấp công nhân là sự thống nhất giữa hai yếu tố giai cấp dân tộc và giai cấpquốc tế.
2.2 Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Học thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đã được C Mác và
Ph Ăng ghen trình bày sâu sắc trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản Trong tácphẩm này các ông đã chỉ rõ các điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân
Do địa vị kinh tế- xã hội khách quan, giai cấp công nhân là giai cấp gắn vớilực lượng sản xuất tiên tiến nhất dưới chủ nghĩa tư bản Đồng thời nó là lực lượngquyết định phá vỡ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Sau khi giành chính quyền,giai cấp công nhân, đại biểu cho sự tiến bộ của lịch sử, là người duy nhất có khảnăng lãnh đạo xã hội xây dựng một phương thức sản xuất mới cao hơn phươngthức sản xuất tư bản chủ nghĩa
Giai cấp công nhân, con đẻ của nền sản xuất đại công nghiệp, được rènluyện trong nền sản xuất công nghiệp tiến bộ, đoàn kết và tổ chức lại thành một lựclượng xã hội hùng mạnh Bị giai cấp tư sản áp bức, bóc lột nặng nề, họ là giai cấptrực tiếp đối kháng với giai cấp tư sản, và xét về bản chất họ là giai cấp cách mạngtriệt để nhất chống lại chế độ áp bức, bóc lột tư bản chủ nghĩa Điều kiện sinh hoạtkhách quan của họ đã quy định rằng, họ chỉ có thể tự giải phóng bằng cách giảiphóng toàn xã hội khỏi chế độ tư bản chủ nghĩa Trong cuộc cách mạng ấy, họkhông mất gì ngoài xiềng xích và được cả thế giới về mình
Địa vị kinh tế- xã hội khách quan không chỉ khiến cho giai cấp công nhântrở thành giai cấp cách mạng triệt để nhất mà còn tạo cho họ khả năng tiến hành sựnghiệp cách mạng vẻ vang là giải phóng toàn xã hội Đó là khả năng đoàn kếtthống nhất giai cấp, khả năng đạt tới sự giác ngộ về địa vị lịch sử của của giai cấpmình, khả năng hành động chính trị để từng bước đạt mục tiêu cách mạng
Lịch sử thế giới đã chứng minh những kết luận C Mác, Ph ăngghen và V.I.Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là đúng đắn Tuy nhiên, cuộc đấu
Trang 6tranh của giai cấp công nhân nhằm hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình khôngphải diễn ra một cách bằng phẳng, thuận buồm xuôi gió
Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân tuy đang đứng trước những thửthách hết sức nặng nề, nhưng xem xét toàn cảnh của sự phát triển xã hội, giai cấpcông nhân, lực lượng sản xuất tiến bộ vẫn đang chuẩn bị những tiền đề khách quancho việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình dù có trải qua những bước thăngtrầm, quanh co, nhưng nó vẫn tiếp tục diễn ra theo quy luật khách quan của lịch sử
Thực tế hiện nay ở những nước tư bản phát triển, đời sống của một bộ phậnkhông nhỏ trong giai cấp công nhân đã được cải thiện, có thu nhập cao; một bộphận công nhân ở các nước trên đã có mức sống “trung lưu hóa”, song điều đókhông có nghĩa là công nhân ở các nước ấy không còn bị bóc lột hoặc bị bóc lộtkhông đáng kể Một thực tế đã, đang và còn tồn tại ngày càng sâu sắc ở các nước
tư bản phát triển, đó là sự bất công, bất bình đẳng và thu nhập càng cách xa giữagiai cấp tư sản với giai cấp công nhân và quần chúng lao động Dù có cố gắng tìmcách “thích nghi” và mọi biện pháp xoa dịu nhưng giai cấp tư sản không thể khắcphục được mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản Những mâu thuẫn xã hội, bất
bình đẳng về mặt lợi ích giai cấp, nó luôn là “yếu tố tiềm ẩn” thúc đẩy cuộc đấu
tranh của giai cấp công nhân đối với giai cấp tư sản
2.3 Những nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một tất yếu lịch sử trong tiến trìnhgiải phóng loài người Song, để hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó ngoài các yếu tốkhách quan thì phải có những nhân tố chủ quan Trong những nhân tố chủ quan ấy,việc thành lập ra đảng cộng sản trung thành với sự nghiệp, lợi ích của giai cấpcông nhân là yếu tố quyết định nhất đảm bảo cho giai cấp công nhân có thể hoànthành sứ mệnh lịch sử của mình
Ngay từ khi mới hình thành trong xã hội tư bản chủ nghĩa, bản thân giai cấpcông nhân đã không ngừng hoạt động và trưởng thành từng bước về số lượng vàchất lượng Mặc dù nhân loại đang dần chuyên sang nền sản xuất “kinh tế tri thức”nhưng số lượng công nhân ngày càng tăng, đồng thời đa dạng hơn về mặt cơ cấu
Trang 7các loại công nhân với nhiều ngành nghề ngày càng phong phú hơn Về chất lượnggiai cấp công nhân hiện nay có sự nâng cao về trình độ học vấn, khoa học côngnghệ và tay nghề; từ hoạt động kinh tế, đấu tranh kinh tế trước mắt, đã tiến hànhcác hoạt động chính trị, đấu tranh chính trị, thông qua các tổ chức nghiệp đoàn,công đoàn, từng bước có ý thức giai cấp rõ rệt, giác ngộ giai cấp Tất yếu của sựgiác ngộ giai cấp đã đưa đến việc thành lập chính đảng tiên phong của giai cấpcông nhân Khi đó, theo chủ nghĩa Mác-Lênin, giai cấp công nhân đã từ chỗ là
“giai cấp tự nó” (tức là chưa có ý thức giác ngộ giai cấp) đến chỗ là “giai cấp vìnó” (tức giai cấp tự giác) Vì vậy, giai cấp công nhân trở thành cơ sở chính trị quantrọng nhất của đảng cộng sản
Chỉ khi nào giai cấp công nhân đạt tới trình độ tự giác bằng việc tiếp thu lýluận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác- Lênin thì phong trào cách mạngcủa nó mới thật sự là một phong trào chính trị Với sự giác ngộ tự giác, trình độ lýluận đó cho phép giai cấp công nhân nhận thức được vị trí, vai trò của mình trong
xã hội, nguồn gốc tạo nên sức mạnh và biết tạo nên sức mạnh đó bằng sự đoàn kết,nhận rõ mục tiêu, con đường và những biện pháp giải phóng giai cấp mình, giảiphóng cả xã hội và giải phóng nhân loại
Chỉ có tiếp thu chủ nghĩa Mác- Lênin, lấy đó làm lý luận cách mạng khoahọc thì giai cấp công nhân mới đạt tới trình độ nhận thức lý luận về vai trò lịch sửcủa mình Sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân dẫn đến sựhình thành chính đảng của giai cấp công nhân V.I Lênin chỉ ra rằng, đảng là sựkết hợp phong trào công nhân với chủ nghĩa xã hội khoa học Nhưng trong mỗinước, sự kết hợp ấy là sản phẩm của lịch sử lại được thực hiện bằng những conđường đặc biệt, tuỳ theo điều kiện không gian và thời gian Ở nhiều nước thuộcđịa, nửa thuộc địa, chủ nghĩa Mác thường kết hợp với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước thành lập ra đảng cộng sản Từ thực tiễn lịch sử ở nước ta,Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dung sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin kết hợpvới phong trào công nhân và phong trào yêu nước để thành lập Đảng Cộng sảnViệt Nam
Trang 8Chỉ có đảng cộng sản lãnh đạo, giai cấp công nhân mới chuyển từ đấu tranh
tự phát sang đấu tranh tự giác trong mỗi hành động với tư cách một giai cấp tự giác
và thực sự cách mạng C Mác đã nhấn mạnh rằng, trong cuộc đấu tranh của mìnhchống lại quyền lực liên hiệp của các giai cấp hữu sản, chỉ khi nào giai cấp vô sản
tự mình tổ chức được thành một chính đảng độc lập của mình chống lại quyền lựcliên hiệp của các giai cấp hữu sản, chỉ khi nào giai cấp vô sản tự mình tổ chứcđược thành một đảng độc lập với tất cả mọi chính đảng cũ do giai cấp hữu sản lập
ra thì mới có thể hành động với tư cách là một giai cấp được
Đảng cộng sản phải là đại biểu cho trí tuệ và lợi ích của giai cấp công nhân
và toàn thể nhân dân lao động và dân tộc Cho nên đảng phải có một lý luận cáchmạng khoa học, định hướng chính trị vững vàng, kiên định và sáng suốt, có đườnglối chiến lược và sách lược đúng đắn thể hiện lợi ích của toàn giai cấp và toàn bộphong trào để giai cấp công nhân có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình Giaicấp công nhân là cơ sở xã hội của đảng, là nguồn bổ sung lực lượng của đảng,đảng là đội tiên phong chiến đấu, là bộ tham mưu của giai cấp, là biểu hiện tậptrung lợi ích, nguyện vọng, phẩm chất, trí tuệ của giai cấp công nhân và của dântộc Giữa đảng với giai cấp công nhân có mối liên hệ hữu cơ, không thể tách rời.Những đảng viên của đảng cộng sản có thể không phải là công nhân nhưng phải làngười giác ngộ về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và đứng trên lập trườngcủa giai cấp này
Với một đảng cộng sản chân chính thì sự lãnh đạo của đảng là nhân tố quyếtđịnh sự thắng lợi trong cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân Đảng với giai cấp làthống nhất, nhưng đảng có trình độ lý luận và tổ chức cao nhất để lãnh đạo cả giaicấp và dân tộc; vì thế không thể lẫn lộn Đảng với giai cấp Đảng đem lại giác ngộcho toàn bộ giai cấp, sức mạnh đoàn kết, nghị lực cách mạng, trí tuệ và hành độngcách mạng của toàn bộ giai cấp, trên cơ sở đó lôi cuốn tất cả các tầng lớp nhân dânlao động khác và cả dân tộc đứng lên hành động theo đường lối của đảng nhằmhoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình
Trang 9Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân Việt Nam
I Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhândân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và pháttriển chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, đồng thời là sự kếttinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp và giai phóng con người
2 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
Xuất phát từ lòng yêu nước và ước muốn giải phóng cho đồng bào mìnhkhỏi áp bức, bất công, Hồ Chí Minh đã ra đi tìm con đường cứu nước Trên hànhtrình vĩ đại ấy, Người đã tiếp thu chủ nghĩa Mác- Lênin, cũng từ đây Người đãnhận rõ vai trò, sứ mệnh của giai cấp công nhân thế giới nói chung và công nhânViệt Nam nói riêng
Trải qua những tháng ngày lao động cùng quần chúng nhân dân lao độngnhiều nước trên thế giới, Hồ Chí Minh đã thấy rõ cảnh bất công của xã hội tư bản,Người cảm thông với cảnh lao động cực nhọc và đời sống khó khăn vất vả củacông nhân và nhân dân lao động các nước không kể da trắng, da vàng hay da đen,Người rút ra kết luận: ở đâu chủ nghĩa tư bản cũng tàn ác vô nhân đạo, ở đâu giaicấp công nhân và nhân dân lao động cũng bị áp bức bóc lột dã man, ở đâu ngườidân mất nước cũng khổ nhục như nhau Hồ Chí Minh còn nhận rõ rằng giai cấpcông nhân và nhân dân lao động các nước đều là bạn, chủ nghĩa đế quốc ở đâucũng là thù Người nhận xét: dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giốngngười: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột Mà cũng chỉ có một mối tìnhhữu ái là thật mà thôi: tình hữu ái vô sản
Trang 10Từ một thanh niên trí thức yêu nước, Hồ Chí Minh đã trở thành người côngnhân Người hiểu rõ rằng giai cấp công nhân và nhân dân lao động Pháp là bạn cònbọn thực dân, đế quốc Pháp mới là kẻ thù của nhân dân Việt Nam Người cũngnhận rõ: giai cấp công nhân các nước kể cả thuộc địa và chính quốc phải đoàn kết
để chống kẻ thù chung là chủ nghĩa tư bản
Cuối năm 1917, khi chiến tranh thế giới thứ nhất đang diễn ra ác liệt, tìnhhình Đông Dương cũng có những biến động, Hồ Chí Minh từ Anh trở lại Pháp để
có điều kiện trực tiếp hoạt động trong phong trào Việt kiều và phong trào côngnhân Pháp Ở đây, Người vừa hoạt động chính trị vừa làm thuê, khi thì rửa ảnh, khithì vẽ thuê cho cho xưởng đồ cổ mỹ nghệ, Hồ Chí Minh tiếp tục cuộc sống củanhững người lao động và tham gia hoạt động Công đoàn tại xí nghiệp kim khí,quận 17 Paris, tham gia hoạt động trong đảng xã hội Pháp, những nhận thức của
Hồ Chí Minh về giai cấp công nhân ngày càng được khẳng định và sáng tỏ
2 Giai cấp công nhân Việt Nam
Giai cấp công nhân Việt Nam là một lực lượng xã hội to lớn, đang pháttriển, bao gồm những người lao động chân tay và trí óc, làm công hưởng lươngtrong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp, hoặc sản xuất kinhdoanh và dịch vụ có tính chất công nghiệp
Giai cấp công nhân nước ta có sứ mệnh lịch sử to lớn: Là giai cấp lãnh đạocách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diệncho phương thức sản xuất tiên tiến; giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh;lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và độingũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng
3 Những đặc điểm chủ yếu quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
Là sản phẩm trực tiếp của chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp,lớp công nhân đầu tiên xuất hiện gắn liền với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất(1897) và thực sự trở thành giai cấp công nhân Việt nam từ thời kỳ khai thác thuộc
Trang 11địa của thực dân Pháp lần thứ hai (1924-1929) Cùng với quá trình phảt triển củacách mạng, giai cấp công nhân Việt Nam sớm trở thành bộ phận của đội ngũ giaicấp công nhân quốc tế Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc
tế, giai cấp công nhân Việt Nam còn có đặc điểm riêng:
Thứ nhất: Sinh ra và lớn lên từ một nước vốn là thuộc địa, nửa phong kiến,
có truyền thống yêu nước, ý thức tự tôn dân tộc, dù còn non trẻ, nhỏ bé, song giaicấp công nhân đã sớm trở thành giai cấp duy nhất được lịch sử, dân tộc thừa nhận
và giao phó sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Việt Nam từ sau các phong trào cứunước theo lập trường Cần Vương, lập trường tư sản và tiểu tư sản thất bại
Thứ hai: Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, vừa mới lớn lên, đã tiếp thu
chủ nghĩa Mác - Lênin, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân quốc tế, nhanh chóngtrở thành lực lượng chính trị tự giác và thống nhất, được Chủ tịch Hồ Chí Minhgiáo dục, đã sớm giác ngộ mục tiêu lý tưởng, chân lý của thời đại: độc lập dân tộcgắn liền với chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân Viêt Nam luôn có tinh thần vàbản chất cách mạng triệt để
Thứ ba: Giai cấp công nhân nước ta xuất thân từ nông dân lao động, bị thực
dân phong kiến bóc lột, bần cùng hóa nên có mối quan hệ máu thịt với giai cấpnông dân và các tầng lớp lao động khác Qua thử thách của cách mạng, liên minhgiai cấp đã trở thành động lực và là cơ sở vững chắc cho khối đại đoàn kết dân tộc
Thứ tư: Từ khi trở thành giai cấp cầm quyền, giai cấp công nhân Việt Nam
luôn phát huy bản chất cách mạng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, luôn là lựclượng đi đầu và lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá xây dựng và phát triển nền kinh tế công nghiệp và nền kinh tế tri thứchiện đại
Thứ năm: Quá trình “trí thức hoá” giai cấp công nhân diễn ra mạnh mẽ,
từng bước hình thành giai cấp công nhân trí thức Việt Nam
Việc hình thành giai cấp công nhân trí thức không có nghĩa là sự bổ sungvào lực lượng giai cấp công nhân những công nhân có trình độ cao mà là giai cấpcông nhân được nâng cao về trình độ và có sự thay đổi về tính chất lao động- laođộng điều khiển những công nghệ tự động hoá của nền kinh tế tri thức
Trang 12II Tư tưởng Hồ Chí Minh về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
Tuy ra đời muộn so với tiến trình lịch sử của dân tộc, giai cấp công nhânViệt Nam là sản phẩm của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp(1897-1914), hầu hết đều xuất thân từ nông dân, nhưng giai cấp công nhân ViệtNam lại gánh vác một sứ mệnh lịch sử hết sức to lớn là lãnh đạo cuộc cách mạnggiải phóng dân tộc Việt Nam Từ chỗ không được ghi trong danh sách “mười hạngngười đồng tâm cứu nước”, nhưng dưới sự dìu dắt, rèn luyện và lãnh đạo của Chủtịch Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân Việt Nam đã trở thành một lực lượng cơ bảncủa cách mạng và cùng với nông dân trở thành đội quân chủ lực của cách mạng, làlực lượng dũng cảm nhất, cách mạng nhất, người lĩnh áng tiên phong- vũ khí sắcbén nhất của thời đại- chủ nghĩa Mác-Lênin để đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản vàlãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng
Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm sát sao đến phong trào công nhân trongnước, Người nói “Đảng ta không những chỉ tăng cường công tác tuyên truyềntrong công nhân mỏ và các ngành kinh tế quan trọng khác, mà còn chú ý đếnnhững công nhân thất nghiệp, thợ thủ công ở thành thị và công nhân nông thôn”.Tại Hội nghị Trung ương 8 (5-1941), Bác khẳng định “Lấy vận động công nhânlàm công việc đầu tiên trong công việc tổ chức quần chúng của Đảng Làm saocho phong trào thợ thuyền trở nên một lực lượng tiên phong trong cuộc cách mạng
giải phóng Đông Dương”
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh thì tư tưởng về giai cấp công nhântrong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc là một quan điểm nhất quán, đánhgiá đúng bản chất cách mạng và năng lực lãnh đạo của giai cấp công nhân ViệtNam Tùy từng thời kỳ lịch sử, Người đã phát triển nhận thức của mình về vai trò,
vị trí của giai cấp công nhân một cách đúng đắn, phù hợp với nhiệm vụ cách mạngchung của cả nước
Quán triệt quan điểm về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam,
Hồ Chí Minh đã đưa ra một số nội dung sau:
Trang 131 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua chính đảng của mình
Theo Hồ Chí Minh, để đấu tranh xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, giải phóng chocác dân tộc thuộc địa, giải phóng giai cấp công nhan, sự nghiệp ấy cần phải dochính giai cấp công nhân lãnh đạo: “Trong thời đại hiện nay, giai cấp công nhân làgiai cấp độc nhất và duy nhất, có sứ mệnh lịch sử là lãnh đạo cách mạng đến thắnglợi cuối cùng” “Để lãnh đạo cách mạng, hoàn thành được sứ mệnh lịch sử vẻ vangcủa mình, giai cấp công nhân cần phải có đội tiên phong, có lãnh tụ chính trị, có bộtham mưu chiến đấu của giai cấp mình, đó là Đảng cộng sản
Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộcViệt Nam Ngay từ khi ra đời đến nay, Đảng CSVN luôn là người đại diện xứngđáng cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc Tại Đạihội lần thứ II của Đảng (tháng 2-1951), Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong giaiđoạn này, quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc làmột Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhândân lao động nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”
Khi nói Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc thì điều
đó không có nghĩa là “Đảng toàn dân”, không mang bản chất giai cấp Ngay khituyên bố thành lập Đảng, Hồ Chí Minh đã xác định rõ bản chất giai cấp công nhâncủa Đảng Ở đây, bản chất giai cấp công nhân của Đảng thể hiện không chỉ ở sốlượng đảng viên xuất thân từ giai cấp công nhân mà điều cơ bản là ở chỗ lậptrường của giai cấp công nhân và nền tảng tư tưởng của Đảng chính là chủ nghĩaMác - Lênin
Nghị quyết Đại hội VII của Đảng đã chỉ rõ: “Khẳng định bản chất giai cấpcông nhân của Đảng, chúng ta không tách rời Đảng và giai cấp với các tầng lớpnhân dân lao động khác, với toàn thể dân tộc Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta
đã mang trong mình tính thống nhất giữa yếu tố giai cấp và yếu tố dân tộc Chínhlập trường và lợi ích giai cấp công nhân đòi hỏi trước hết phải giải phóng dân tộc.Đảng tìm thấy nguồn sức mạnh không chỉ ở giai cấp công nhân mà còn ở các tầnglớp nhân dân lao động, ở cả dân tộc”
Trang 14Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạocách mạng và với tư cách đó, giai cấp công nhân bao giờ cũng là đội tiên phongcủa cả dân tộc Vì vậy, khi Người nói Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân,nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, hay “Đảng cách mạng chân chính”,
“Đảng mácxít- Lêninnít”… thì trong tư tưởng của Người, Đảng bao giờ cũng là
“đội tiên phong dũng cảm và bộ tham mưu sáng suốt của giai cấp vô sản, của nhândân lao động và của cả dân tộc” Và bản chất giai cấp của Đảng chỉ là một: Đảngmang bản chất giai cấp công nhân, được xây dựng theo nguyên tắc về Đảng kiểumới của V.I Lênin
Khi khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng, bao giờ Người cũnggắn Đảng với vai trò lãnh đạo cách mạng, với vị trí của đội tiên phong trong sựnghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người
Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quanphát tài Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàumạnh, đồng bào sung sướng” Rằng cách mạng Việt Nam “phải có đường lối cáchmạng đúng, có Đảng của giai cấp vô sản lãnh đạo đúng Đường lối ấy chỉ có thể làđường lối của chủ nghĩa Mác- Lênin được vận dụng một cách sáng tạo vào hoàncảnh cụ thể của dân tộc”
2 Giai cấp công nhân là lực lượng nòng cốt, là gốc của cách mạng
Giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử vô cùng trọng đại, xóa bỏ xã hội cũ,lạc hậu, xây dựng xã hội mới tiến bộ, giải phóng giai cấp mình đồng thời giảiphóng toàn nhân loại trên phạm vi toàn thế giới Ngày nay đứng trước tình hìnhphát triển mới của đất nước và thế giới, nhân loại bước vào thiên niên kỷ mới,nhiều ý kiến đặt ra cho việc xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Đảng ta
khẳng định giai cấp công nhân Việt Nam vẫn là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) đất nước
Do tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, nên cơcấu kinh tế, cơ cấu xã hội đã có những biến đổi mới làm cho “giai cấp công nhânhiện đại” khác với “giai cấp công nhân cổ điển” ở thời kỳ thế kỷ XIX, thời kỳ Máccòn sống, trên một số điểm như là : Tỉ lệ số người làm dịch vụ so với số người sản
Trang 15xuất trực tiếp tăng lên; trình độ văn hóa chung và tay nghề chuyên môn cao hơn;mức thu nhập khá hơn trước, làm cho một bộ phận người lao động trở thành “trunglưu hóa” Một bộ phận trong giai cấp công nhân đã mua cổ phần và được chia lợinhuận với giai cấp tư sản Những biểu hiện trên đây chứng tỏ giai cấp công nhânngày càng phát triển.
Ngày nay trong điều kiện mới, khi lực lượng sản xuất đang trên đà phát triểnmạnh, giai cấp công nhân không chỉ bao gồm những người lao động chân tay màcòn cả lao động trí óc thông qua các máy điện toán với những thành tựu của tinhọc Giai cấp công nhân có sự phát triển về chất lượng để đảm đương được nhiệm
vụ của mình trong điều kiện mới, hay nói cách khác “công nhân hóa trí thức” và
“trí thức hóa công nhân” là xu thế tất yếu của nền đại công nghiệp, của quá trình tựđộng hóa, tin học hóa Giai cấp công nhân đang lớn lên với đội ngũ trí thức củamình và giai cấp công nhân luôn luôn là người trực tiếp sản xuất, tham gia vào quátrình tạo ra những giá trị vật chất, những của cải to lớn cho xã hội
Giai cấp công nhân vừa là người lãnh đạo, đồng thời cùng với nông dân, tríthức và các giai cấp, tầng lớp lao động khác hợp thành lực lượng tổng hợp của quátrình thực hiện sứ mệnh lịch sử
Giai cấp công nhân Việt Nam đã và đang là lực lượng xã hội đi đầu trongcông cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước Trong điều kiệnhiện nay chúng ta phải xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam tiên tiến, hiện đại,đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH, mở cửa, hội nhập với bên ngoài nhằm phát huy tốtnhất bản chất và những đặc điểm của giai cấp công nhân
3 Giai cấp công nhân phải có tổ chức chặt chẽ
Hồ Chí Minh đã sớm nhận ra vai trò lịch sử to lớn của giai cấp công nhân,
đó chính là lực lượng đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến nhất, là giai cấptiên phong trong công cuộc cách mạng làm thay đổi chế độ, giành độc lập và xâydựng đất nước
Sau khi trở thành người cộng sản, trong nhiều việc lớn chuẩn bị cho dân tộctrên lộ trình cách mạng lâu dài, thì việc tìm kiếm những hình thức nhằm tập hợp,đoàn kết giai cấp công nhân Việt Nam hay đặt nền móng xây dựng những cơ sở