Ứng dụng mô hình toán để nghiên cứu đánh giá khả năng thoát nước quận cầu giấy (lưu vực sông tô lịch hà nội) và đề xuất các giải pháp cải tạo nâng cấp

• ModunTransporttrongSWMMdi ntoándòngch ytrên/trongh th ngcácđ ngng,kênhd n,cách đi uhòa,tr mb m,tr mx lýc ah th ngtiêuthoát n c đô th... m t:Làl ngn cb tícht l ikhidòngch ydichuy nquavù

L I C M N

Xin chân thành c m n Ban giám hi u Tr ng i h c Th y l i, Phòng ào

t o đ i h c và sau đ i h c, Khoa K thu t qu n lý tài nguyên n c và toàn th các

th y, cô giáo c a nhà tr ng đã giúp đ tác gi trong quá trình làm Lu n v n này

c ng nh trong su t th i gian h c t p t i tr ng c bi t, h c tác gi xin bày t lòng bi t n sâu s c t i GS.TS D ng Thanh L ng, ng i th y tr c ti p h ng

d n khoa h c, đã h t lòng giúp đ , t n tình gi ng gi i cho tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này

Trong quá trình làm lu n v n, tác gi đã có c h i h c h i và tích l y thêm

đ c nhi u ki n th c và kinh nghi m quý báu ph c v cho công vi c c a mình Tuy nhiên, do th i gian có h n, trình đ còn h n ch , s li u và công tác x lý s li u v i

kh i l ng l n nên nh ng thi u sót c a Lu n v n là không th tránh kh i Do đó, tác gi r t mong ti p t c nh n đ c s ch b o giúp đ c a các th y cô giáo c ng

nh nh ng ý ki n đóng góp c a b n bè và đ ng nghi p

Tác gi c ng xin đ c g i l i c m n t i các b n trong l p 21CTN21, các anh,

ch khóa tr c đã đ ng viên, đóng góp ý ki n và h tr trong su t quá trình h c t p

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan r ng, lu n v n “ ng d ng mô hình toán đ nghiên c u đánh giá kh n ng thoát n c qu n C u Gi y (L u v c sông Tô L ch - Hà N i)

và đ xu t các gi i pháp c i t o - nâng c p” là công trình nghiên c u khoa h c

c a riêng tôi Các s li u là trung th c, k t qu nghiên c u c a lu n v n này ch a

t ng đ c s d ng trong b t c m t lu n v n nào khác mà đã b o v tr c

Tôi xin cam đoan m i s giúp đ cho vi c th c hi n lu n v n đã đ c c m

n và các thông tin, tài li u tham kh o đ u đ c ghi rõ ngu n g c trích d n

Ngày 28 tháng 11 n m 2015

Tác gi

Nguy n Quang Tuy n

M C L C

L I C M N i

L I CAM OAN ii

M C L C iii

DANH M C HÌNH V vi

DANH M C B NG BI U vii

M U 1

CH NG I: T NG QUAN V V N NGHIÊN C U 3

1.1 S l c v các ph ng pháp ti p c n nghiên c u thoát n c đô th 3

1.1.1 Trên th gi i 3

1.1.2 Vi t Nam 5

1.2 Gi i thi u m t s mô hình mô ph ng thoát n c đô th 7

1.2.1 Mô hình SWMM 7

1.2.2 Mô hình Sobek 10

1.2.3 Mô hình Mike Urban 11

1.2.4 Mô hình StormNet 13

CH NG II: C S LÝ THUY T CHO MÔ HÌNH TOÁN TH Y L C THOÁT N C Ô TH 16

2.1 C s lý thuy t cho mô hình toán th y l c 16

2.1.1 Mô hình th y l c Mike Urban 16

2.1.2 Mô hình th y l c SWMM 18

2.2 L a ch n mô hình toán mô ph ng m a dòng ch y 23

2.3 D li u đ u vào mô hình m a SWMM 25

2.3.1 D li u đ u vào 25

2.3.2 Hi n tr ng tuy n c ng 26

2.3.3 Cao đ san n n 28

2.3.4 L ng m a 29

CH NG III: MÔ PH NG HI N TR NG H TH NG THOÁT N C

L U V C SÔNG TÔ L CH TRÊN A BÀN QU N C U GI Y 31

3.1 Gi i thi u v l u v c nghiên c u thoát n c Qu n C u Gi y 31

3.2 Hi n tr ng thoát n c Qu n C u Gi y (l u v c sông Tô L ch) 37

3.2.1 Hi n tr ng h th ng thoát n c 37

3.2.2 Hi n tr ng h trong khu v c 38

3.2.3 Tình tr ng ng p úng trong vùng 39

3.3 Thi t l p mô ph ng tính toán thoát n c 45

3.3.1 Tính toán, l a ch n mô hình m a thi t k 45

3.3.2 Mô ph ng hi n tr ng h th ng b ng SWMM 50

3.3.3 K t qu mô ph ng 53

3.4 ánh giá kh n ng làm vi c c a h th ng 54

CH NG IV: XU T PH NG ÁN C I T O, NÂNG C P H TH NG THOÁT N C QU N C U GI Y 55

4.1 xu t các ph ng án c i t o, nâng c p h th ng thoát n c 55

4.1.1 Theo ph ng pháp c ng đ gi i h n 55

4.1.2 Theo mô hình SWMM 62

4.2 Mô ph ng các ph ng án đ xu t 62

4.2.1 Ph ng án không có h đi u hòa 62

4.2.2 Ph ng án có h đi u hòa 63

4.2.3 Nh n xét chung 64

4.3 xu t gi i pháp qu n lý đi u hành h th ng thoát n c 64

4.3.1 D báo úng ng p 65

4.3.2 Xây d ng k ho ch thoát n c 65

4.3.3 Quan tr c và qu n lý thông tin d li u 66

K T LU N VÀ KI N NGH 67

TÀI LI U THAM KH O 68

PH L C 69

Ph l c 1: Th ng kê di n tích các tuy n c ng 69

Ph l c 2: Tính toán th y l c các tuy n c ng 76

Ph l c 3: K t qu tính toán theo ph ng pháp c ng đ gi i h n 80

Ph l c 4: K t qu mô ph ng b ng mô hình SWMM 83

Ph l c 5: Tr c d c m t s tuy n c ng 120

DANH M C HÌNH V

Hình 2.1: S đ minh h a m c n c các b c th i gian ti p theo 18

Hình 2.2: Cao đ hi n tr ng c a khu v c nghiên c u 29

Hình 3.1: B n đ gi i h n khu v c nghiên c u 32

Hình 3.2: Các ph ng ti n ùn trên đ ng Xuân Th y 40

Hình 3.3: M a l n gây ùn t c gi cao đi m 41

Hình 3.4: M a l n gây ng p trong khuôn viên tr ng i h c Qu c gia 41

Hình 3.5: M a l n gây ùn t c trên đ ng vành đai 3 42

Hình 3.6: Các công nhân túc tr c t i đi m ng p 42

Hình 3.7: Mô hình m a thi t k tr n m a 3h max, t n su t 2 n m 48

Hình 3.8: Mô hình m a thi t k tr n m a 3h max, t n su t 10 n m 48

Hình 3.9: Mô hình m a thi t k tr n m a 24h max, t n su t 2 n m 49

Hình 3.10: Mô hình m a thi t k v i tr n m a 24h max, t n su t 10% 49

Hình 3.11: Khai báo các thông s m c đ nh trong SWMM 51

Hình 3.12: Các thông s c b n trong SWMM 52

Hình 3.13: S đ mô ph ng khu v c nghiên c u 52

Hình 3.14: ng quan h v l ng n c c a l u v c ng v i tr n m a 24h max 54 Hình 4.1: S h a ch ng trình tính toán th y l c 58

Hình 4.2: ng quan h l ng n cph ng án 1 63

Hình 4.3: ng quan h l ng n cph ng án 2 64

Hình PL 4.1: T ng quan l ng n c đ n t i nút D0 và F0 ph ng án 1 118

Hình PL 4.2: Quan h l ng n c đ n và ng p t i nút B1 ph ng án 1 118

Hình PL 4.3: T ng quan l ng n c đ n t i nút D0 và F0 ph ng án 2 119

Hình PL 4.4: Quan h l ng n c đ n và ng p t i nút B1 ph ng án 2 119

Hình PL 5.1: Tr c d c tuy n c ng đ ng Hoàng Qu c Vi t (đo n 1) 120

Hình PL 5.2: Tr c d c tuy n c ng đ ng Hoàng Qu c Vi t (đo n 2) 120

Hình PL 5.3: Tr c d c tuy n c ng đ ng Tr n Qu c Hoàn – Tô Hi u 121

Hình PL 5.4: Tr c d c tuy n c ng đ ng C u Gi y 121

Hình PL 5.5: Tr c d c tuy n c ng đ ng Nguy n Khánh Toàn 122

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1: B ng th ng kê các tuy n c ng hi n tr ng 26

B ng 2.2: B ng t ng h p kích th c c ng hi n tr ng 28

B ng 2.3: Th ng kê l ng m a t i tr m Láng 29

B ng 3.1: L ng m a t ng ng v i t n su t tính toán 46

B ng 3.2: Giá tr các tham s c a đ ng DDF 46

B ng 3.3: Th ng kê di n tích các ti u khu 50

B ng 3.4: Th ng kê các nút ng p v i tr n m a 24h max, t n su t 2 n m 53

B ng 4.1: H s dòng ch y 56

B ng 4.2: Th ng kê tuy n c ng theo ph ng pháp c ng đ gi i h n 59

B ng 4.3: T ng h p chi u dài các tuy n c ng làm l i theo ph ng pháp c ng đ gi i h n 61

B ng 4.4: K t qu tính toán ph ng án không có h đi u hòa 62

B ng 4.5: K t qu tính toán ph ng án h đi u hòa 63

B ng PL3.1: B ng so sánh k t qu tính theo ph ng pháp c ng đ gi i h n 80

B ng PL3.2: B ng t ng h p kh i l ng c ng làm l i 82

B ng PL4.1: K t qu mô ph ng l u v c thoát n c hi n tr ng 83

B ng PL4.2: K t qu mô ph ng l u v c thoát n c ph ng án 1 100

B ng PL4.3: K t qu mô ph ng l u v c thoát n c ph ng án 2 109

M U

I TÍNH C P THI T C A TÀI

H th ng thoát n c qu n C u Gi y l u v c sông Tô L ch – Hà N i là m t

ph n quan tr ng trong toàn b h th ng thoát n c chung thành ph Hà N i

Trong nh ng n m g n đây do quá trình phát tri n kinh t - xã h i, t c đ đô th hoá nhanh, nhi u d án l n đã đang tri n khai và s p tri n khai Nhi u khu đô th , khu dân c hình thành nhanh chóng kéo theo s thay đ i v nhu c u thoát n c trong khu v c Các khu đô th , khu dân c m i hình thành làm thu h p đ t s n xu t nông nghi p, san l p nhi u ao h , đ ng ru ng, làm gi m kh n ng tr n c, chôn

n c d n đ n làm t ng h s tiêu n c

M t khác, tình hình th i ti t càng ngày càng di n bi n ph c t p khó d đoán

H th ng thoát n c chung lâu n m đã xu ng c p, b b i l ng làm thu h p ti t di n thoát n c d n đ n ph i th ng xuyên duy trì n o vétgây t n kèm nhi u kinh phí,

do đó không th đáp ng đ c yêu c u thoát n c hi n t i c ng nh t ng lai

Vì v y vi c nghiên c u đánh giá c ng nh mô ph ng, h th ng thoát n ckhi xét đ n h đi u hòa nh m t o các c s khoa h c đ đ xu t các gi i pháp c i t o, nâng c p h th ng thoát n c qu n C u Gi y l u v c sông Tô L ch – Hà N i là h t

s c c n thi t và có ý ngh a th c ti n

II M C ÍCH NGHIÊN C U C A TÀI

- Mô ph ng, đánh giá th c tr ng kh n ng thoát n c c a h th ng thoát n c

qu n C u Gi y(l u v c sông Tô L ch – Hà N i) có xét đ n h đi u hòa

- xu t các gi i pháp c i t o, nâng c p h th ng nh m đáp ng yêu c u thoát

n c đô th trong t ng lai

IV CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

1 Cách ti p c n

- Ti p c n th c t : i kh o sát, nghiên c u, thu th p các s li u c a h th ng thoát n c

CH NG I: T NG QUAN V V N NGHIÊN C U

1.1 S l c v các ph ng pháp ti p c n nghiên c u thoát n c đô th

1.1.1 Trên th gi i

Hi n nay dân s th gi i s ng trong các thành ph l n ngày càng t ng nhanh

áp ng nhu c u đó, di n tích đ t đô th c ng ngày càng gia t ng, trong khi đó c

s h t ng v c p thoát n c cho đô th không đáp ng k p th i Hi n nay trên th

gi i nhi u thành ph l n v n đang b úng ng p và l l t đe d a Các chuyên gia v quy ho ch và thoát n c đô th trên th gi i đã t h n 30 n m nh n ra r ng cách t t

nh t đ đ ng đ u v i ng p l t trong đô th không ph i là xây thêm tr m b m, đ p thêm đê hay l p đ t thêm c ng mà chúng ta c n thêm không gian cho n c ó là

gi i pháp b n v ng h n khi không làm bi n đ i dòng ch y đ t ng t nh xây đ p,

đ p đê hay tôn n n công trình Gia t ng không gian cho m t n c và cây xanh t nhiên không ch làm gi m nguy c ng p l t mà còn t o c nh quan cho đô th

G n đây Ngân hàng th gi i đã nghiên c u và đ a ra cu n c m nang

“H ng d n qu n lý t ng h p r i ro ng p l t đô th trong th k 21” Theo c m nang này, gi i pháp hi u qu nh t đ qu n lý nguy c l l t là áp d ng ph ng pháp

ti p c n t ng h p, trong đó k t h p c hai bi n pháp c u trúc và phi c u trúc, bao

g m xây d ng h th ng kênh thoát n c và d nl ; k t h p “đô th xanh” nh đ t

ng p n c và vùng đ m môi tr ng; xây d ng h th ng c nh báo l l t; quy ho ch

s d ng đ t đ ch ng ng p l t

i h c Qu c gia Singapore (NUS) v i ý t ng nghiên c u: áp d ng các b m t

th m th u cho nh ng con đ ng nh và v a hè nh m ng n ch n tình tr ng l l t c c

b t i đô th b ng cách làm ch m l i dòng n c đ vào c ng rãnh sau m a l n.Nh ng

b m t th m th u có m t l p bêtông r và m t l p s i Kho ng 30-40% kho ng tr ng

gi a l p bê tông và s i này đ c dùng đ tích n c, sau đó n c s ch y qua m t l p

v i th m th u tr c khi đ c x qua nh ng đ ng nh đ vào c ng Toàn b quá trình này có th giúp tr s n c m a đ xu ng trong vài gi

Ngoài vi c áp d ng nh ng ý t ng nghiên c u trên th gi i chúng ta c ng nên đi sâu tìm hi u kinh nghi m đ i phó v i ng p l t các thành ph l n trên th gi i t đây đúc rút ra đ c ý t ng nghiên c u phù h p v i đô th Vi t Nam nh :

tr ng l ng tr n nhà N c l đ c hút vào các gi ng và x ra sông Eldo

Anh th đô London r t d ng p l t, đ c bi t khi nh ng c n bão m nh khi n

n c sông Thames dâng cao Tuy nhiên, ng i dân London có th yên tâm nh công trình đê ch n n c trên sông Thames mang tên Thames Barrier, b t đ u đi vào

ho t đ ng t n m 1982 Skift đ a tin, công trình dài n a kilomet, bao g m 10 c ng thép cao b ng tòa nhà 5 t ng Theo C quan Môi tr ng Anh, h th ng ng n l này

s t n t i đ n n m 2070

Hà Lan theo The Guardian, Hà Lan đ c coi là m t trong nh ng qu c gia đi

đ u v l nh v c phòng ng a l l t Không ch t o ra nh ng con kênh ch ng ch t đ

d n n c, chính ph Hà Lan còn xây d ng h th ng rào ch n ng n l Maeslantkering, bao g m các đ p n c di đ ng v a giúp ng n l hi u qu v a không gây c n tr giao thông đ ng th y

Hay qu c gia thu c khu v c ông Nam Á là Campuchia sau tr n l l ch s vào tháng 11/2011 khi n nhi u khu v c t nh Siem Reap b ng p l t n ng n D i

s ch đ o c a B Tài nguyên n c và Khí t ng Campuchia, chính quy n t nh đã xây d ng m t đ p n c đ n th Ta Soum đ ng n l t l i ng th i, ng i dân

đ a ph ng c ng đ c h ng d n xây móng nhà cao h n, làm l i đ ng làng và

d ng nh ng con đ p nh Sau này, dù ph i h ng ch u nhi u đ t m a l n và liên t c, Siem Reap không còn b ng p l t, do n c m a có th thoát nhanh vào h Tonle Sap g n đó

Trên là m t s gi i pháp và kinh nghi m thoát n c đang đ c nghiên c u và tri n khai trên th gi i, t t c đ u h ng đ n vi c xây d ng gi i pháp thoát n c

b n v ng(SUDS) Vi c áp d ng các gi i pháp thoát n c đ c xây d ng d a trên

mô hình, c th mô hình mô ph ng thoát n c đô th Hi n trên th gi i, nghiên c u

thoát n c đô th đã có nhi u thành t u và đ c phân theo các h ng nh bán kinh nghi m, th c nghi m, mô hình.v.v Các mô hình mô ph ng thoát n c đ c đ t c

s trên vi c s đ hóa m t hay nhi u chi u ây là nh ng mô hình th y l c, th y

v n đ ng l c h c mô ph ng m a dòng ch y, d báo l , t i u hóa h th ng thoát

n c Mô ph ng th ng đ c th c hi n trên c s c a chuy n đ ng n c và bùn, phát tán và các quá trình hóa h c

Trong l nh v c mô hình hóa, ngay t nh ng n m 1930, các nhà khoa h c đã c

g ng tìm hi u m i quan h gi a y u t v t ch t trong quá trình chuy n đ ng đã thành công v i nh ng nghiên c u c a Bagnold, (1936, 1937) và sau đó đ c phát tri n b i Einstein (1950) M t trong nh ng công trình nghiên c u đ u tiên liên quan

đ n mô hình v n chuy n v t ch t trong ch t l ng đ c Eistein và Chien xây d ng

n m 1955

Nhi u mô hình th ng m i mô ph ng thoát n c trên c s k t h p gi a mô hình th y đ ngl c và mô hình v n chuy n và khu ch tán v t ch t đã đ c xây d ng Các mô hình thoát n c hi n nay th ng dùng bao g m: Sobek, Mike

Urban,Stormnet,SWMM

1.1.2 Vi t Nam

N c ta n m trong khu v c nhi t đ i gió mùa m t v i l ng m a trung bình

1000 - 2000 mm/n m L ng m a t p trung h u h t vào các tháng mùa m a v i

c ng đ m a l n và có s bi n đ ng m ng theo không gian, nguyên nhân gây ra là

do bão, áp th p nhi t đ i, dông…

C ng nh các đô th khác trên th gi i, các đô th Vi t Nam phát tri n

m nh, dân s t ng nhanh; đ c bi t là sau ngày đ t n c th ng nh t Nhu c u v nhà

c a các thành ph đã tr thành v n đ l n c a xã h i S c i n i, m r ng t phát,

l n chi m đ t đai, các h th ng d n n c có nhi u đo n b thu h p, h ao b san

l p Bên c nh đó, h th ng tiêu thoát n c đã đ c xây d ng t lâu, nhi u đo n không còn giá tr s d ng, qu n lý v n hành y u, thi u kinh phí tu b … làm cho

hi n t ng úng ng p th ng xuyên x y ra khi mùa m a đ n

V i nhi u thành t u c a công cu c đ i m i, m ng l i các đô th c a Vi t Nam đang ngày càng đ c phát tri n m r ng và th c s tr thành đ ng l c chính thúcđ y phát tri n kinh t C ng nh các đô th khác trên th gi i, s phát tri n đô th t i Vi t Nam c ng đang b c l nhi u h n ch và y u kém v h t ng k thu t và ô nhi m môi tr ng Nhi u công trình h t ng k thu t nói chung đang tình tr ng xu ng c p, vi c đ u t xây d ng m i còn ch m và ch a đáp ng nhu c u

H th ng thoát n c c a các đô th t i Vi t Nam th ng chung cho t t c các lo i

n c th i, n c m a, h th ng này h u h t đ c xây d ng qua nhi u th i k khác nhau, ch t l ng quy ho ch còn ch a cao, ch a hoàn ch nh, thi u đ ng b trong đó

có nhi u tuy n c ng xu ng c p nên kh n ng tiêu thoát n c th p N c th i h u

nh ch a đ c x lý x th ng vào ngu n ti p nh n

Trong nh ng n m g n đây đ c bi t là các đô th l n nh Hà N i, thành ph

H Chí Minh, à N ng, C n Th … ng i dân luôn ph i đ i m t v i tình tr ng úng ng p khi g p nh ng tr n m a l n, ho c n c thu tri u dâng

Vi t Nam, đ n nay đã có m t s nghiên c u tính toán cho thoát n c đô th

s d ng các mô hình mô ph ng thoát n c nh :

- Lu n v n th c s “Nghiên c u c i t o và m r ng h th ng thoát n c thành ph H i An đ n n m 2020” c a tác gi Hu nh Vi t Bi - Ki m tra k t qu tính

toán thoát n c m a b ng mô hình th y l c SWMM

- Lu n v n “Nghiên c u c i t o quy ho ch h th ng thoát n c khu dân c khuê trung, thành ph à N ng” c a tác gi Nguy n Thi n - Tính toán dòng ch y

trong đô th , môhình qu n lý n c m a b ng SWMM

- án “Quy ho ch khu dân c Ph c M Trung đ n n m 2020” có áp d ng

mô hình k t h p mô hình Autocad civil 3D - Stormnet đ thi t k tính toán và qu n

lý m ng l i thoát n c m a

- Hay vi c s d ng mô hình SOBEKđã đ c ng d ng trong các nghiên c u thu c các l u v c sông Hà Lan, Bangladet, Australia… và m i đây (n m 2003) SOBEK đã đ c áp d ng cho hai khu v c Trà B ng và Trà Khúc (thu c t nh Qu ng Ngãi)

1.2 Gi i thi u m t s mô hình mô ph ng thoát n c đô th

1.2.1 Mô hình SWMM

Mô hình qu n lý n c m t SWMM c a Epa là mô hình đ ng l c h c dòng ch y

m t do n c m a t o nên, dùng đ mô ph ng dòng ch y m t th i đo n ho c dòng

ch y nhi u th i đo n (th i gian dài) c v l ng và ch t SWMM ch y u đ c dùng cho các đô th Thành ph n Runoffc a SWMM đ c p đ n m t t h p các ti u

l u v c nh n l ng m a (k c tuy t), t o thành dòng ch y và v n chuy n ch t ô nhi m Ph n mô ph ng dòng ch y tuy n c a SWMM đ c p đ n s v n chuy n dòng ch y n c m t qua m t h th ng các ng, các kênh, các công trình tr ho c

đi u ti t n c, các máy b m và các công trình đi u ch nh n c.SWMM xem xét

kh i l ng và ch t l ng c a n c trong m i đ ng ng và kênh d n trong su t

th i gian mô ph ng bao g m nhi u b c th i gian

SWMM ra đ i b t đ u t n m 1971 và đ n nay đã tr i qua m t s l n nâng c p

l n, SWMM luôn luôn đ c s d ng r ng rãi kh p th gi i cho các công tác quy

ho ch, phân tích và thi t k liên quan đ n dòng ch y do n c m a, bao g m m ng

l i thoát n c m a, m ng l i thoát n c th i và các h th ng tiêu n c khác trong các vùng đô th , trong đó c ng có th bao g m c nh ng di n tích không ph i

là đ t đô th Ch y d i WinDows, SWMM 5 t o ra m t môi tr ng hòa h p cho

vi c so n th o s li u đ u vòa c a vùng nghiên c u, ch y các mô hình th y l c và

ch t l ng n c, xem k t qu nhi u d ng khác nhau Có th quan sát b n đ vùng tiêu và h th ng đ ng d n theo mã màu, xem các dãy s theo th i gian, các b ng

bi u, hình v m t c t d c tuy n d n n c và các phân tích xác su t th ng kê

Phiên bàn m i nh t c a SWMM đ c xu t trình b i phòng C p thoát n c,tài nguyên n c và Vi n nghiên c u qu n lý r i ro qu c gia, C c b o v môi tr ng Hoa K , v i s giúp đ t công ty t v n CMD Inc

Mô hình SWMM mô ph ng các d ng m a th c t trên c s l ng m a (bi u

đ quá trình m a hàng n m) và các s li u khí t ng đ u vào khác cùng v i h

th ng mô t (l u v c, v n chuy n, h ch a / x lý) đ d đoán các tr s ch t l ng

và kh i l ng dòng ch y

Hình 1.1: Các kh i x lý chính trong mô hình SWMM

Các modun c a mô hình:

Kh i “dòng ch y” (Runoff block) tính toán dòng ch y m t và ng m d a trên

bi u đ quá trình m a (và/ho c tuy t tan) hàng n m, đi u ki n ban đ u v s d ng

c ng đ c th c hi n

Kh i “nh n n c” (Receiving block) Môi tr ng ti p nh n

M c đích ng d ng mô hình toán SWMM cho h th ng thoát n c đ c tri n khai nh m:

- Xác đ nh các khu v c c n xây m i ho c m r ng c ng thoát n c đ gi m tình tr ng ng p l t đ ng ph ho c cung c p d ch v thoát n c th i cho nh ng khu

- Thi t k và b trí các thành ph n c a h th ng tiêu đ ki m soát l

- B trí các công trình tr n c(đi u hòa n c) và các thi t b c a chúng đ

- SWMM có th tính toán đ c nhi u quá trình và mô ph ng th y l c linh ho t

- Ch ng trình nh , mi n phí ít t n tài nguyên máy, giao di n thân thi n d

s d ng v i ng i dùng

- K t qu mô ph ng t ng đ i chính xác, đã đ c ki m đ nh trong th c t

- ây là ph n m m mi n phí, có th download tr c ti p trên m ng

- L ng ng i s d ng đông, thu n l i trong quá trình xây d ng c s d

li u và trao đ i thông tin v i nhau

B mô hình 1D/2D Sobek là m t b mô hình m nh m đ d báo l , t i u hóa

h th ng thoát n c, đi u khi n h th ng d n n c, thi t k c ng thoát n c cho dòng n c l , hình thái sông, ng p m n và ch t l ng n c m t h tr các nhà

ch c trách, các hãng nghiên c u và các tr ng đ i h c trên toàn th gi i, Deltares

đ a ra m t b mô hình tích h p s n g i là Sobek ây là b mô hình m nh m đ d báo l , t i u hóa h th ng thoát n c, đi u khi n h th ng d n n c, thi t k c ng thoát n c cho dòng n c l , hình thái sông, xâm nh p m n và ch t l ng n c

m t Sobekcó th mô ph ng t t c các v n đ qu n lý trong khu v c sông và h

th ng c a sông, h th ng d n n c và thoát n c, h th ng n c th i và n c m a

Kh n ng c a ch ng trình:

Mô hình cho phép b n mô ph ng s t ng tác c a n c và các quá trình n c

có liên quan trong th i gian và không gian B ph n m m h u nh đã s d ng đ

mô hình hóa h th ng n c tích h p qu n lý n c, thi t k , lên k ho ch và ho ch

đ nh chính sách Sobek bao g m m t s ch ng trình th nghi m và đã xác nh n,

- Ph n m m có kh n ng cho phép mô ph ng h th ng theo th i gian th c (Real Time Control - RTC) d a các các s li u, đo đ c quan tr c trên h

th ng và đ c c p liên t c giúp qu n lý, giám sát v n hành các công trình khai thác h th ng Tài nguyên n c m t cách t t nh t

- G m nhi u modul đ n l , đáp ng cho các yêu c u khác nhau trong tính toán

+ Nh c đi m:

- V i bài toán l n, ph c t p ph n m m m t nhi u th i gian x lý

- ây là ph n m m th ng m i, khó download Vi t Nam đ c ti p c n

đ c ph n m m th ng là thông qua vi c h tr th c hi n các d án do phía

Hà Lan tài tr

- Giao di n ch a thân thi n, v i ng i s d ng l n đ u s g p nhi u khó kh n

- Vi c nh p d li u đ u vào ch a đ c t i u, v i bài toán có nhi u m t c t s khó kh n trong trong vi c nh p V i m ng l i l n, vi c di chuy n đ n các

v trí khác nhau g p nhi u khó kh n

1.2.3 Mô hình Mike Urban

Mike Urban là ph n m m l p mô hình c p thoát n c đô th , kh d ng, đ linh

ho t cao, tính m , đ c tích h p v i h th ng GIS, s d ng mô hình tính toán hi u

qu n đ nh và tin c y v khoa h c Mike Urban có th tính toán và mô ph ng toàn

b m ng l i n c trong thành ph bao g m h th ng c p n c, h th ng thoát

n c m a và n c th i trong m t h th ng thoát th i g p ho c riêng bi t M t s

ng d ng đi n hình c a ph n m m Mike Urban:

- Phân tích l u l ng dòng ch y và áp l c trong đ ng ng dành cho c u ho

- D báo tu i c a n c và hàm l ng clo trong ng

- D báo s lan truy n và xác đ nh v trí c a các ch t ô nhi m có trong n c

- CS – PipeFlow: Mô ph ng dòng ch y không n đ nh trong ng và kênh d n

- CS – Control: c xem là có kh n ng v n hành giám sát theo th i gian

th c các đ p tràn, c a x , máy b m…Nó cho phép mô t ho t đ ng c a các thi t b đi u khi n và đ a ra lô gic rõ ràng v cách th c v n hành c a thi t b

- CS – Biological Processes: Mô ph ng ch t hoá h c và ti n trình sinh h c c a

- Không bi t đ c ph n lõi (ph n thu t toán, t ch c ch ng trình,…) nên

ng i s d ng không th c i biên, c p nh t mà ph i qua n i bán, khi đó ph i

tr thêm ti n và m t th i gian ch đ i

- Khi ph i tính các bài toán l n thì đòi h i nhi u th i gian tính trên máy, không thu n ti n cho giai đo n ch y và hi u ch nh vì ph i ch y r t nhi u l n

m i hi u ch nh đ c m t tham s nên t n nhi u th i gian

- chính xác c a k t qu tính, đ c bi t cho các bài toán lan truy n ch t nhi u khi không đ m b o do b n ch t thu t toán đ c s d ng (khu ch tán s d n

đ n n ng đ âm ho c n ng đ sát biên l n h n biên khi không có ngu n trong mi n)

- Các phiên b n sau hi n đ i h n các phiên b n tr c nh ng ch a có s h tr cho các phiên b n c đ đ c đ c k t qu c a phiên b n cao h n M i l n cài

đ t phiên b n m i kéo theo r t nhi u ch ng trình ph i cài đ t l i

- Vì là ph n m m th ng m i nên giá thành r t đ t

1.2.4 Mô hình StormNet

StormNeT là m t mô hình th y l c, th y v n đ ng l c h c hoàn toàn đ y đ đ

có th phân tích cho c h th ng thoát n c m a đ n gi n và h th ng thoát n c

m a ph c t p StormNeT có th s d ng cho:

- H th ng tiêu thoát n c trên đ ng giao thông (g m các c a thu bó v a và rãnh thoát n c m a)

- M ng l i thoát n c m a, n c th i và k t h p v i h đi u hòa

- Thi t k thoát n c phân vùng

- T đ ng hóa quá trình xác đ nh kích th c và thi t k h đi u hòa và các công trình x n c

- Mô ph ng c u qua sông, c ng qua đ ng, bao g m c s ch y tràn trên m t

đ ng

- Phân tích ch t l ng n c

- H th ng thu gom n c th i sinh ho t, tr m b m nâng n c, CSO (h th ng thoát n c chung) và SSO(h th ng thoát n c riêng).StormNeT là mô hình duy nh t k t h p các mô hình th y l c, th y v n ph c t p v i nhau vànghiên

c u ch t l ng n c trong giao di n đ h a thân thi n d s d ng Cung c p cho c h SIvà h US

- StormNET g m nhi u mô hình qu n lý n c mua tiên ti n, m nh, và toàn

di n nh t và ph n m m làm mô hình n c th i s n có đ phân tích và thi t k

nh ng h ng thoát, nh ng c ng n c thu n c m a và nh ng đ ng c ng

v sinh thành th

- StormNET là mô hình duy nh t mà k t h p th y h c, th y l c h c và ch t

l ng n c ph c t p trong m t giao di n hoàn toàn đ th , d s d ng

- Ph n m m có th v a làm quy ho ch c i t o, quy ho ch m i, làm quy ho ch

t ng th đ n quy ho ch chi ti t

+ Nh c đi m:

- Giao di n không thân thi n v i ng i dùng

- Ph n m m th ng m i, có tính phí

- Ít ph bi n nên s l ng ng i s d ng không nhi u, ng i dùng g p khó

kh n trong vi c trao đ i, th o lu n k t qu tính toán

CH NG II: C S LÝ THUY T CHO MÔ HÌNH TOÁNTH Y L C

THOÁT N C Ô TH

2.1 C s lý thuy t cho mô hình toán th y l c

2.1.1 Mô hình th y l c Mike Urban

Mike Urban là m t công c m nh m đ thành l p mô hình tính toán th y l c dòng ch y cho ngành c p thoát n c ây là m t công c r t d s d ng, mang tính

tr c quan h n nhi u n u so v i các công c mi n phí nh Epanet, Us-Epa Ngoài ra

nó có kh n ng tích h p hoàn toàn v i các h th ng Gis, qu n lý tài s n khác nh ArcGis, wams, wwms Các mô hình th y l c trong Mike Urban đ c nghiên c u

b i đ i ng các chuyên gia giàu kinh nghi m c a DHI

Mike Urban g m 3 module chính: Mike Urban Model Manager, Collection System (CS) module, Water Distribution modules

Mike Urban Model Manager: Là mô hình qu n lý trong môi tr ng n c bao

g m m t chu i các gói d li u qu n lý, trong đó có hai mô hình ch ng trìnhchung làSwwm5 và Epanet, đ c phát tri n b i C quan B o v Môi tr ng Hoa K

Collection System (CS) module:Bao g m mô ph ng ng dòng ch y, mô ph ng

l ng m a ch y tràn, mô ph ng đi u khi n th i gian, mô ph ng v n chuy n ch t gây ô nhi m, mô ph ng quá trình sinh h c

Water Distribution modules:Bbao g m hi u ch nh t đ ng c a các mô hình

m ng phân ph i n c, công c ch a cháy ch y đ phân tích n ng l c c a h th ng phân ph i n c, ki m soát l a ch n mô ph ng cho mô ph ng th i gian dài, mô

ph ng dòng ch y t m th i c a h th ng có áp

C u trúc t ng th c a mô hình Mike Urban

Mike Urban là mô hình th hi n rõ nh t phân ph i th y đ ng l c h c trong thoát n c đô th , là mô hình chi ti t nh t và s n có cho các h th ng thoát n c đô

th c chia ra hai thành ph n chính: module b m t và mô hình th y đ ng l c

h c Các module chuy n đ i b m t s li u m a thành dòng vào h th ng đ ng

ng cho t ng ti u l u v c trong h th ng, trong khi mô hình th y đ ng l c h c tính

toán dòng ch y trong h th ng đ ng ng b ng cách s d ng dòng ch y t các module trên b m t đây ta ch xét mô hình th y đ ng l c h c trong thoát n c đô

th , đi n hình là mô hình Mouse th y đ ng l c h c (HD)

Các k thu t tính toán áp d ng trong Mouse th y đ ng l c (HD) s d ngh

ph ng trình Saint-Venant(g m 2 ph ng trình đ o hàm riêng là ph ng trình liên

ACR: di n tích m t c t t

n và n + 1: các b c th i gian hi n t i và ti p theo

n - ½ và n + ½: các b c th i gian trung gian

Hình 2.1: S đ minh h a m c n c các b c th i gian ti p theo

T hình trên ta th y n c sau đi u ch nh s có m c n c m i đ c tính toán

d a trên m t c m bi n đ c đ t ngay t i nút T i m c Hn + 1 ta có thêm giá tr Qcorrection:L u l ng đi u ch nh

Mô hình toán SWMM (Storm Water Management Model) là mô hình

đ ngn l ch cmôph ngm a–dòngch ychocáckhuv cđôth c v ch tvàl ng,vàtính toán quá trình ch y tràn t m i l u v c b ph n đ n c a nh n n c c anó

Mô hình v a có th mô ph ng cho t ng s ki n (t ng tr n m a đ n l ),

v acóth mô ph ng liênt c

a Các thu t toán trong SWMM

Ph n m n SWMM này g m 2 modun chính đó là:

• ModunRunofftrongSWMMlàmoduntínhdòngch yt m a,cácch tônhi m

trên các l u v c

• ModunTransporttrongSWMMdi ntoándòngch ytrên/trongh th ngcácđ ngng,kênhd n,cách đi uhòa,tr mb m,tr mx lýc ah th ngtiêuthoát n c đô

th

SWMMchophéptínhtoándòngch yc v ch tvàl ngtrongt ngl uv ccon,t cđ c

h y,chi usâuch y,ch tl ngn ctrongt ngđo n ngc ng,kênhd ntrongquá trình mô

ph ng bao g m nhi u b c th igian

b Tính toán l ng m a hi u qu

Vi ctínhtoánl ngm ahi uqu đ cth chi nb ngph ngphápkh utr t n th t do

th m, đi n tr ng, b c h i t b m t đ t, đi n tr ng, và doth m

PEF (t) = N (t) – VP (t) – F (t) – W(t) (3) Trongđó:

PEF: L ngm ahi uqu (mm)

V i 22

2 0

0,102u

B

z ln

u2 : T cđ gió (m/s) đo t ichi ucaoz2(cm)

z0 : Chi ucaom unhám(cm)

Rh : m t ng đ i(%)

m t:Làl ngn cb tícht l ikhidòngch ydichuy nquavùngcóđ ahìnhâmnh ao,h ,c

h tr ngtrênm tđ ng…L ngtr b m tr tkhóxácđ nhdotínhph ct pc al uv cđôth,dov ythànhph nnàyth ngđ cđánhgiá qua đi u tra và sau đó hi u ch nh qua môhình

c Tính toán th m, l ng th m

Th mlàquátrìnhcótínhquy tđ nhv ivaitròlàđ il ngvàochoh th ngđ tthoángkhí.Ýngh aquantr ngc aquátrìnhth mtrongcácquátrìnhđ ngl cc aquátrìnhtraođ in ctrongđ tlàphânchial ngm athànhn cb m tvàn ctrongđ tdo nhh ngđ nquátrìnhth yv n,đ cbi ts hìnhthànhdòngch ytrênl uv c tínhtoándòngch yđ tđ chínhxácvàphùh pv icácquylu tv tlý,đãcónhi umôhìnhth mđ cxâyd ng.TrongmôhìnhSWMMcó2ph ngphápđ l ach n:

• Ph ngphápmôhìnhth mHORTON(1940):làmôhìnhth m1giaiđo n.Hortonn

h nxétr ngquátrìnhth mb tđ ut m tt cđ th mf0khôngđ inàođó,sauđógi m

d ntheoquanh s m chođ nkhiđ tt im tgiátr khôngđ if∞.Môhìnhth mHorto

nđ cápd ngchođ tínhchotr nm a1đ nh và d ng đ ng cong m a bi n đ i khôngl n

kt

f = + f (f − f )e∞ −

(5)

mGreen-Ampt(1911):xâyd ngd atrênph ngtrìnhth

mDarcy.Mein-Lason(1973)đãc iti nph ngphápnàyđ tínhtoánquátrìnhth mtheohaigiaiđo n:giaiđ

o nbãohoàvàgiaiđo nsaubãohoà.Tronggiaiđo nbãohòa,đ ngcongc ngđ th mlàđngquátrìnhm ath cdol ngm atronggiaiđ annàych thamgiavàoquátrìnhth m.Tronggiaiđo nsaubãohòa,l pđ tb m tđãbãohòan c,đ ngcongth mgi m theo quy

i*: C ng đ m a hi u qu = c ng đ m a r i tr đi t n th tvàb c h i b m t Q: L u l ng dòng ch y ra kh i l u v c đangxét

2.2 L a ch n mô hình toán mô ph ng m a dòng ch y

Trong các mô hình toán mô ph ng thoát n c đô th đ c gi i thi u trên đ u

có nh ng u nh c đi m nh ng t u chung l i thì đ u mô ph ng r t t t hi n tr ng thoát n c đô th Có m t s mô hình nhu nh p vào Vi t Nam có tính ch t th ng

m i (mua tr c ti p ho c tính thành ti n thông qua các d án song ph ng ho c đa

ph ng ) nh mô hình Mike hay các mô hình phi th ng m i (ngh a là Vi t Nam

ch a ph i mua mà có đ c thông qua các công đ ng khác nhau nh d án h tr song ph ng ho c đào t o) nh mô hình Sobek, StormNet các mô hình đ u s

d ng l c đ sai phân đ gi i ph ng trình lan truy n ch t 1 chi u nên k t qu tính

v n b nh h ng b i hi n t ng khu ch tán s

Trong lu n v n này đ mô ph ng h th ng thoát n c cho vùng nghiên c u tôi

l a ch n mô hình toán th y l c.Công c mô ph ng cho mô hình là ph n m m SWMM ây là ph n m m đ c cung c p mi n phí nh ng l i có t t c tính n ng

m m d o c a m t mô hình th y l c dùng đ di n toán dòng ch y, nh p l u trong

c ng, kênh, h , tr m x lý vv r t thích h p cho vi c tính toán n c đô th đ ng

th i c ng mô ph ng t ng đ i chính xác các vùng nông thôn

• Kh n ng c a ph n m m SWMM:

Mô hình SWMM là m t mô hình toán h c toàn di n, dùng đ mô ph ng kh i

l ng và tính ch t dòng ch y đô th do m a và h th ng c ng thoát n c th i chung.M i v n đ v th y v n đô th và chu k ch t l ng đ u đ c mô ph ng, bao

g m dòng ch y m t và dòng ch y ng m, v n chuy n qua m ng l i h th ng tiêu thoát n c, h ch a và khu x lý

SWMM tính toán đ c nhi u quá trình th y l c khác nhau t o thành dòng ch y bao g m:

ti u l u v c đ ng nh t mà m i ti u l u v c đó ch a các ti u di n tích th m và ti u

di n tích không th m Dòng ch y tràn trên m t đ t có th đi theo m t tuy n gi a các

ti u di n tích, gi a các ti u l u v c, ho c gi a các đi m vào c a h th ng tiêu SWMM c ng ch a đ ng m t t p h p các kh n ng mô ph ng linh ho t v th y

l c dòng ch y theo tuy n thông qua m t h th ng tiêu n c g m nhi u thành ph n: Các đ ng ng, các kênh, các công trình ch a n c và x lý n c, các công trình phân dòng Các thành ph n này có th là:

- M ng đi u khi n v i quy mô không h n ch

- Các đ ng d n n c v i nhi u d ng m t c t khác nhau, có th là kín ho c h ,

có th là m t c t tiêu chu n ho c phi tiêu chu n d ng t nhiên

- Mô hình các ph n t đ c bi t nh : Công trình tr n c ho c x lý n c, công trình phân dòng, máy b m, đ p tràn và c ng

- Các dòng ch y t bên ngoài vào và các đi m nh p ch t l ng n c t dòng

ch y m t, dòng ch y ng m hòa tr n vào, dòng th m ho c dòng ch y vào ph thu c

m a,dòng ch y n c th i (còn g i là dòng ch y khi tr i khô), và dòng ch y vào do

ng i s d ng xác đ nh

- Áp d ng ph ng pháp tính dòng ch y tuy n theo sóng đ ng h c ho c theo sóng

đ ng l c h c

- Mô hình các ch đ dòng ch y khác nhau nh : n c đ ng, n c ng p tràn, dòng ch y ng c, s hình thành v ng ng p trên m t đ t

- Các quy t c đi u khi n do ng i s d ng đ nh ra đ mô ph ng ho t đ ng c a máy b m, cánh c a van c a ng, cao đ ng ng tràn

Ngoài vi c mô hình s hình thành và v n chuy n dòng ch y m t, SWMM còn

có kh n ng tính toán đ c s v n chuy n ch t ô nhi m có liên h v i dòng

ch ym t Các quá trình sau đây có th đ c mô hình hóa cho m t s ph n t ch t

l ng n c do ng i s d ng xác đ nh:

- S tích t ch t ô nhi m khi tr i khô trên kh p các lo i đ t dùng khác nhau

- S r a trôi ch t ô nhi m t các lo i đ t dùng riêng bi t trong su t tr n m a

- óng góp tr c ti p c a s l ng m a r i

- Suy gi m s tích t ch t ô nhi m khi tr i khô do ho t đ ng quét r a đ ng ph

- Suy gi m s v n t i ch t r a trôi do ho t đ ng BMP(qu n lý th c hành t t

nh t)

- S xâm nh p c a dòng ch y v sinh khi tr i khô và dòng ch y t bên ngoài

ch y vào do ng i s d ng ch đ nh t i đi m nào đó trongh th ng tiêu

- Chuy n đ ng theo tuy n c a các ph n t ch t l ng n c trên kh p h th ng tiêu

- Suy gi m n ng đ ch t qua quá trính x lý trong các công trình tr n c ho c

b i các quá trình t nhiên trong các đ ng ng và đ ng kênh

2.3 D li u đ u vào mô hình m a SWMM

2.3.1 D li u đ u vào

Các d li u c n thi t cho mô hình m a dòng ch ySWMM mô ph ng h th ng thoát n c bao g m:

- Các d li u v h th ng thoát n c hi n tr ng, các công trình hi n có trong khu v c nghiên c u, các h đi u hòa…

- Các d li u v đ a hình, đ a ch t, cao đ san n n, cao đ hi n tr ng c a các

So v i các khu v c khác trong thành ph , đ a bàn qu n C u Gi y có cao đ n n

hi n tr ng t ng đ i cao: Cao đ cao nh t kho ng 7.5–8.0 m, cao đ th p nh t kho ng 6-6,2 m Cao đ trung bình kho ng 6,5-6,7 m.S li u v cao đ l y theo d

li u c a công ty thoát n c Hà N i,

Hình 2.2: Cao đ hi n tr ng c a khu v c nghiên c u

2.3.4 L ng m a

Khu v c nghiên c u li n k v i tr m đo m a Láng, do v y ta có th s d ng s

li u đo m a tr m Láng đ tính toán cho mô hình m a dòng ch y SWMM S li u

đo m a đ c thu th p trong 20 n m t 1985 đ n 2004

CH NG III:MÔ PH NG HI N TR NG H TH NG THOÁT N C

L U V C SÔNG TÔ L CH TRÊN A BÀN QU N C U GI Y

3.1 Gi i thi u v l u v c nghiên c u thoát n c Qu n C u Gi y

3.1.1 i u ki n t nhiên

3.1.1.1 V trí đ a lý

Qu n C u Gi y là m t b ph n h p thành c a Th đô Hà N i ây là qu n m i thành l p ngày 01 tháng 09 n m 1997, bao g m 4 th tr n Ngh a Tân, Ngh a ô, Mai D ch, C u Gi y và 3 xã Trung Hoà, Yên Hoà, và D ch V ng c a huy n T Liêm c Di n tích đ t t nhiên c a qu n là 1.204,0548 ha v i dân s 127.700 ng i (theo k t qu t ng đi u tra dân s qu n đ n ngày 31/12/1999) Phía B c giáp qu n Tây H , phía Nam giáp qu n ng a, phía ông giáp qu n Ba ình và phía Tây giáp th tr n C u Di n huy n T Liêm

Qu n n m c a ngõ phía Tây, m t trong nh ng khu phát tri n chính c a Thành

ph Hà N i, cách trung tâm Thành ph ch ng 6 km Trong qu n có dòng sông Tô

L ch ch y d c theo chi u dài phía đông c a qu n, có các tr c đ ng giao thông vành đai n i th đô Hà N i v i sân bay qu c t N i Bài và tr c đ ng chính n i trung tâm Hà N i v i chu i ô th Hoà L c - S n Tây (đ ng Tr n Duy H ng,

đ ng C u Gi y - Xuân Thu - 32)

Hình 3.1: B n đ gi i h n khu v c nghiên c u

3.1.1.2 C nh quan thiên nhiên

Qu n C u Gi y đ c hình thành trong vùng ven n i thành tr c đây Vì v y,

ch có m t s khu v c đ c ô th hoá rõ nét nh đ ng C u Gi y - Xuân Thu ,

đ ng 32 (ph ng Quan Hoa, Mai D ch), đ ng Hoàng Qu c Vi t, đ ng Nguy n Phong S c (ph ng Ngh a ô, Ngh a Tân) Còn l i ph n l n đ t đai là các đi m dân

c làng xóm và ru ng canh tác thông thoáng Tuy qu n C u Gi y đang đ c ô th

m nh nh ng các làng xóm v n gi đ c nh ng nét c truy n: nhà th p t ng có

v n, m t đ xây d ng th p, đan xen v i nhà trong làng có nhi u công trình di tích đ n chùa, đình Trong qu n có h Ngh a ô (ch a đ c khai thác tri t đ ), sông

Tô L ch ch y d c phía đông c a qu n, là ranh gi i t nhiên c a qu n C u Gi y v i

qu n Ba ình và qu n ng a Hi n t i sông Tô L ch là tuy n thoát n c m a,

n c th i chính, đ c c i t o t n m 1975 nay đang đ c ch nh trang thành tr c

c nh quan ngh ng i và c i thi n môi tr ng c a khu v c T ng lai n a n u đ c

đ u t thích đáng làm s ch dòng ch y, xây kè và làm đ ng hai bên, tr ng cây xanh

t o thành công viên b sông thì sông Tô L ch s là m t không gian đ p, thoáng mát

c a khu v c (hi n nay d án xây kè m r ng dòng ch y b c đ u đang đ c tri n khai).Trong qu n b c đ u có m t s khách s n l n và đ p (Khách s n C u Gi y, Pan Hozizon, ), B o tàng dân t c h c, các Vi n nghiên c u khoa h c, Tr ng i

h c và nhi u công trình di tích l ch s v n hoá (đình, chùa, đ n, nhà th h ) t đai và đi hình

V đ a hình t nhiên: C u Gi y là qu n có di n tích đ ng th 3 trong s 7 qu n

n i thành Qu n có đ a hình t ng đ i b ng ph ng, th p d n t B c xu ng Nam, cao

đ trung bình +6.5 ÷ +6,7 m Các khu v c đã xây d ng (nhà , c quan, tr ng

h c, ) có c t n n kho ng +6,5 ÷ +7 m Các khu đ t tr ng ch y u là ru ng canh tác, n m t p trung 3 ph ng: D ch V ng, Yên Hoà, Trung Hoà, cao đ thay đ i t

c t +4,5 ÷ +3,5 m cá bi t có khu h Ngh a Tân sâu đ n c t +10 m

V đ a ch t công trình: C n c tài li u đ a ch t đ ng th Thành ph Hà N i

đ c l p n m 1981 thì toàn b qu n C u Gi y đ c đánh giá thu c vùng I thu n l i cho xây d ng và vùng II thu n l i có m c đ cho xây d ng Tuy nhiên đ có gi i pháp thi t k móng h p lý c n có s li u khoan th m dò c th t ng khu v c

Trong 1.204,405 ha c a qu n có 672,98 ha đã xây d ng, 531,07 ha ch a xây

d ng, trong đó đ t nông nghi p có 339,42 ha T tr ng di n tích đ t nông nghi p

c a qu n t ng đ i cao (28,19%) di n tích qu n ây c ng là qu đ t quan tr ng đ

qu n có th s d ng trong quy ho ch xây d ng h th ng c s h t ng theo đúng yêu c u v quy mô c a ô th hi n đ i Nh ng trong th i gian ch a xây d ng ô

th , qu đ t này c n ti p t c phát tri n nông nghi p Trong ô th v i nh ng nét đ c

tr ng c a nông nghi p sinh thái, v i tính s n xu t hài hoà cao, tính v n hoá k t h p

v i tính kinh t và y u t môi tr ng th hi n s v n minh đô th , t o nên s đ c đáo trong phát tri n kinh t -xã h i mà các qu n khác không có đ c (tr qu n Tây

H )

Hi n t i qu đ t nông nghi p c a qu n tuy l n nh ng ch a s d ng đ c đ y

đ , h p lý và không đ c hi u qu H u h t các ph ng có đ t nông nghi p đ u có

th b trí các lo i cây tr ng có giá tr kinh t cao chi m t l r t nh trong t ng s

đ t nông nghi p (3,4%) Do h u h t các lo i cây tr ng m cđ u t th p nên sinh l i