Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công nhân viên viện kỹ thuật tài nguyên nước trường đại học thủy lợi

Quá trình hình thành và phát tri n ..... Các tr ng,.

L I C M N

Lu n v n đ c thoàn thành t i Tr ng i h c Th y l i, có đ c b n lu n

v n này, tác gi xin bày t lòng bi t n chân thành và sâu s c nh t đ n Tr ng i

h c Th y l i, Khoa Kinh t và Qu n lý, B môn Qu n lý xây d ng và các b môn khác thu c Tr ng i h c Th y l i; đ c bi t là TS Tr n Qu c H ng đã tr c ti p

h ng d n tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này

Xin chân thành c m n các Th y, Cô giáo - Các nhà khoa h c đã tr c ti p

gi ng d y, truy n đ t nh ng ki n th c chuyên ngành kinh t th y l i và qu n lý xây

d ng cho b n thân tác gi su t nh ng n m tháng qua

Tác gi xin bày t lòng bi t n sâu s c đ n b n bè, đ ng nghi p, và gia đình

đã đ ng viên, khích l , t o đi u ki n giúp đ tác gi hoàn thành lu n v n này

Lu n v n là k t qu c a quá trình nghiên c u khoa h c công phu, nghiêm túc c a

b n thân tác gi , tuy nhiên do đi u ki n tài li u, th i gian và ki n th c có h n nên không th tránh kh i nh ng khi m khuy t nh t đ nh Tác gi r t mong nh n đ c s tham gia góp ý và ch b o c a các Th y cô giáo và b n bè, đ ng nghi p

Cu i cùng, m t l n n a tác gi xin chân thành c m n các th y cô giáo, các

c quan, đ n v và cá nhân đã giúp đ tác gi trong quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n này

Hà N i, ngày tháng n m 2016

Tác gi lu n v n

V V n C ng

L I CAM OAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào khác

Tác gi lu n v n

V V n C ng

M C L C

CH T L NG NGU N NHÂN L C 1

1.1 C s lý lu n v ngu n nhân l c và ch t l ng ngu n nhân l c 1

1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c 1

1.1.2 Ch t l ng ngu n nhân l c 4

1.2 Các tiêu chí đánh giá ch t l ng ngu n nhân l c 5

1.2.1 Trí l c 5

1.2.2 Th l c 11

1.2.3 Tâm l c 12

1.3 Vai trò c a ngu n nhân l c trong đ n v t v n 14

1.4 c đi m ngu n nhân l c trong các đ n v t v n 19

1.4.1 Nh ng đi m m nh 19

1.4.2 Nh ng đi m y u 19

1.5 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng ngu n nhân l c trong đ n v t v n 19

1.5.1 Các nhân t bên ngoài 19

1.5.2 Các nhân t bên trong 20

1.6 Nh ng bài h c kinh nghi m trong vi c nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c trong các đ n v t v n 22

1.6.1 Kinh nghi m c a m t s đ n v t v n 22

1.6.2 Kinh nghi m c a m t s n c trên th gi i 25

1.7 T ng quan nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài…………31

K T LU N CH NG 1 33

CH NG 2: PHÂN TÍCH TH C TR NG CH T L NG NGU N

I H C TH Y L I 34

2.1 Gi i thi u khái quát v Vi n k thu t Tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i 34

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 34

2.1.2 c đi m ngành ngh kinh doanh và m c tiêu ho t đ ng 35

2.1.3 C c u t ch c b máy c a Vi n 37

2.2 Tình hình s n xu t kinh doanh c a Vi n đ n n m 2014 39

2.3 Th c tr ng ch t l ng đ i ng cán b công nhân viên c a Vi n 40

2.3.1 Th c tr ng ch t l ng nhân l c c a Vi n 41

2.3.2 Phân tích tình hình s d ng ngu n nhân l c c a Vi n 45

2.4 ánh giá chung v ch t l ng ngu n nhân l c t i Vi n và các ho t đ ng c a Vi n trong công tác t v n 56

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 56

2.4.2 Nh ng t n t i, h n ch và nguyên nhân 59

K T LU N CH NG 2……….66

CH NG 3: XU T GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH T L NG NGU N NHÂN L C T I VI N K THU T TÀI NGUYÊN N C – TR NG I H C TH Y L I N N M 2020 67

3.1 nh h ng phát tri n c a Vi n k thu t Tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i 67

3.1.1 M c tiêu phát tri n 67

3.1.2 Ph ng h ng phát tri n c a Vi n đ n n m 2020 67

3.2 Nh ng c h i và thách th c đ i v i Vi n k thu t Tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i 68

3.2.1 C h i 68

3.2.2 Thách th c 69

3.3 xu t các gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c t i Vi n k thu t Tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i đ n n m 2020 71

3.3.1 Gi i pháp v tuy n d ng 71

3.3.2 Gi i pháp duy trì và s d ng hi u qu ngu n nhân l c c a Vi n 74 3.3.3 Gi i pháp v chính sách đãi ng đ i v i ng i lao đ ng 79

3.3.4 Gi i pháp v đào t o nâng cao trình đ ngu n nhân l c 81

3.3.5 Gi i pháp v t ng c ng đ u t c s v t ch t, môi tr ng làm vi c 87

3.3.6 Gi i pháp xây d ng, phát tri n v th th ng hi u c a Vi n, hoàn thi n h th ng thông tin trên th tr ng 88

3.3.7 Tham gia và xây d ng các t ch c hi p h i, hoàn thi n v n hóa Vi n 90

3.3.8 Gi i pháp nâng cao n ng l c qu n lý, đi u hành qu n lý, hoàn thi n b máy qu n lý nhân s trong Vi n 92

3.3.9 Hoàn thi n c c u t ch c, ch c n ng, nhi m v , nâng cao ch t l ng s n ph m t v n 93

3.3.10 Th ng xuyên đánh giá n ng l c cán b công nhân viên 98

K T LU N CH NG 3 108

K T LU N VÀ KI N NGH 109

1 K t lu n 109

2 Ki n ngh 110

DANH M C CÁC S , HÌNH V

Hình 2.1 C c u t ch c c a Vi n 37

Hình 2.2 Bi u đ doanh thu thu n các h p đ ng kh o sát thi t k theo n m 40

Hình 2.3 Bi u đ cán b c h u c a Vi n 43

Hình 2.4 Bi u đ c c u lao đ ng phân lo i theo h p đ ng lao đ ng c a Vi n 48

Hình 2.5 Bi u đ c c u lao đ ng theo tính ch t b ph n c a Vi n 49

Hình 2.6 Bi u đ thu nh p bình quân c a CBCNV t n m 2010 đ n 2014 55

Hình 3.1 S đ đ xu t c c u t ch c………94

DANH M C CÁC B NG, BI U

B ng 1.1 Trình đ chuyên môn k thu t c a l c l ng lao đ ng t i Vi t Nam 10

B ng 1.2 Ch tiêu đánh giá th l c ng i lao đ ng 12

B ng 2.1 B ng t ng h p k t qu ho t đ ng kinh doanh 39

B ng 2.2 B ng t ng h p doanh thu thu n sau thu t h p đ ng kh o sát thi t k 40

B ng 2.3 Th ng kê ch t l ng đ i ng cán b công nhân viên c a Vi n 42

B ng 2.4 Tình hình s d ng lao đ ng th c t c a Vi n 46

B ng 2.5 C c u lao đ ng phân lo i theo h p đ ng lao đ ng c a Vi n 47

B ng 2.6 C c u lao đ ng theo tính ch t b ph n c a Vi n 48

B ng 2.7 K ho ch s d ng lao đ ng hàng n m (ng i) 51

B ng 2.8 Thu nh p bình quân c a CBCNV giai đo n 2010 đ n 2014 54

B ng 3.1 K ho ch tuy n d ng nhân s c a Vi n giai đo n 2014 đ n 2020…….……73

B ng 3.2 Chi n l c c c u lao đ ng theo tính ch t b ph n c a Vi n đ n n m 2020……… ………….79

B ng 3.3 Thu nh p bình quân c a CBCNV giai đo n 2014 đ n 2020………81

B ng 3.4 K ho ch đào t o và tuy n d ng nhân s c a Vi n giai đo n 2014 đ n 2020……… 86

DANH M C T VI T T T

B NN&PTNT B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

CB – CNV Cán b , công nhân viên

CNH – H H Công nghi p hóa - Hi n đ i hóa

PH N M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Quá trình phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia đ u đ c d a trên các ngu n l c nh nhân l c, v t l c, tài l c, song ch có ngu n l c con ng i m i t o

ra đ ng l c cho s phát tri n, ngu n l c con ng i đóng vai trò quan tr ng và quy t

đ nh trong vi c phát huy hi u qu c a các ngu n l c khác

Nhân l c không ch là y u t quy t đ nh nh t đ i v i s phát tri n c a xã h i,

mà s phát tri n c a xã h i còn đ c đo b ng chính b n thân m c đ phát tri n c a ngu n nhân l c B i v y xác đ nh ngu n nhân l c là “tài s n” và phát tri n ngu n nhân l c là m t vi c làm r t quan tr ng, là qu c sách c a m i qu c gia

i v i các Vi n nghiên c u, nhân l c chính là y u t đ u vào có nh h ng

v n, d ch v , vai trò c a con ng i ngày càng tr nên quan tr ng và tr thành ngu n

l c quan tr ng nh t quy t đ nh s phát tri n c a m t qu c gia nói chung và c a t ng doanh nghi p nói riêng Do đó phát tri n và nâng cao ngu n nhân l c là chi n l c quan tr ng nh t c a các doanh nghi p trong đi u ki n hi n nay

Trong th i gian qua, nh ng công trình l n, các d án g p nhi u v n đ v k thu t và có tính ch t k thu t ph c t p thì h u h t các Vi n nghiên c u, đ n v t

v n trong t nh ch a đáp ng đ c yêu c u, ph i th c hi n thuê ho c liên danh, ph i

c a và h i nh p

Xu t phát t nh ng phân tích nêu trên, tác gi đã l a ch n đ tài “Nghiên

c u gi i pháp nâng cao ch t l ng đ i ng cán b công nhân viên Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i” làm đ tài lu n v n t t nghi p, v i mong

mu n đóng góp nh ng ki n th c và hi u bi t c a mình vào quá trình nâng cao ch t

l ng ngu n nhân l c t i Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y

l i

2 M c đích nghiên c u c a đ tài

Trên c s h th ng nh ng v n đ lý lu n c b n v ngu n nhân l c và s

c n thi t, vai trò c a vi c ph i nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c đ i v i các đ n

v t v n, d a trên nh ng c n c , k t qu đánh giá th c tr ng công tác qu n lý, s

d ng, đào t o đ i ng cán b công nhân viên trong th i gian qua c a Vi n K thu t

tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i, lu n v n nghiên c u đ xu t m t s

gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng đ i ng cán b công nhân viên Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i nói riêng và các đ n v t v n nói chung

3 Ph ng pháp nghiên c u

gi i quy t các v n đ c a lu n v n, đ tài áp d ng ph ng pháp nghiên

c u sau: Ph ng pháp đi u tra kh o sát; Ph ng pháp th ng kê; Ph ng pháp h

th ng hóa; Ph ng pháp phân tích so sánh; Ph ng pháp phân tích t ng h p;

Ph ng pháp đ i chi u v i h th ng v n b n pháp quy; Ph ng pháp chuyên gia

4 i t ng và ph m vi nghiên c u đ tài

a i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác tuy n d ng, qu n lý, s d ng, đào t o b i d ng, đãi ng và phát tri n ngu n nhân l c t i Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i và các nhân t nh h ng đ n hi u qu và

ch t l ng c a công tác này

b Ph m vi nghiên c u

Ph m vi v n i dung: Lu n v n nghiên c u hoàn thi n nâng cao ch t l ng ngu n

nhân l c t i Vi n K thu t tài nguyên n c;

Ph m vi v không gian: Lu n v n thu th p s li u, phân tích các v n đ có liên quan

ph c v nghiên c u t i Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng đ i h c Th y l i;

Ph m vi v th i gian: Các s li u nghiên c u đ c thu th p trong th i gian t n m

qu n lý nhà n c v nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c

b Ý ngh a th c ti n

Nh ng phân tích đánh giá và gi i pháp đ xu t là nh ng tham kh o h u ích

có giá tr g i m trong công tác qu n lý, s d ng, đào t o nâng cao ch t l ng đ i

ng cán b công nhân viên c a Vi n nói riêng, các doanh nghi p t v n đ u t xây

d ng nói chung trong giai đo n hi n nay

6 D ki n k t qu đ t đ c

Nh ng k t qu mà đ tài nh m đ t đ c g m 3 v n đ sau:

+ H th ng nh ng c s lý lu n v ngu n nhân l c, ch t l ng ngu n nhân

l c; h th ng ch tiêu đánh giá ch t l ng ngu n nhân l c; vai trò c a vi c nâng cao

ch t l ng ngu n nhân l c và nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu c a công tác này;

+ Phân tích, đánh giá th c tr ng công tác tuy n d ng, qu n lý, s d ng, đào

t o b i d ng, đãi ng đ i ng cán b công nhân viên và ch t l ng các s n ph m

t v n c a Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i trong th i gian qua Qua đó đánh giá nh ng k t qu đ t đ c, nh ng m t m nh c n duy trì, phát huy và nh ng t n t i c n tìm gi i pháp kh c ph c;

+ Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng đ i ng cán b công nhân viên Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i nói riêng

và các đ n v t v n nói chung

7 N i dung lu n v n

Ngoài nh ng n i dung quy đ nh c a m t b n lu n v n th c s nh : ph n m

đ u, k t lu n ki n ngh , danh m c tài li u tham kh o, ph n chính c a lu n v n

g m có 3 ch ng:

Ch ng 1: C s lý lu n và th c ti n v nhân l c và ch t l ng ngu n nhân

l c

Ch ng 2: Phân tích th c tr ng ch t l ng ngu n nhân l c c a Vi n K

thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i

Ch ng 3: xu t gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c t i

Vi n K thu t tài nguyên n c – Tr ng i h c Th y l i đ n n m 2020

CH NG 1: C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V NHÂN L C VÀ

1 1 C s lý lu n v ngu n nhân l c và ch t l ng ngu n nhân l c

1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c

M t qu c gia mu n phát tri n thì c n ph i có các ngu n l c c a s phát tri n kinh t nh : tài nguyên thiên nhiên, v n, khoa h c - công ngh , con ng i,…vv Trong các ngu n l c đó thì ngu n l c con ng i là quan tr ng nh t, có tính ch t quy t đ nh trong s t ng tr ng và phát tri n kinh t c a m i qu c gia t tr c đ n nay M t n c cho dù có tài nguyên thiên nhiên phong phú, máy móc k thu t hi n

đ i đ n đâu nh ng không có nh ng con ng i có trình đ , có đ kh n ng khai thác các ngu n l c đó thì khó có kh n ng có th đ t đ c s phát tri n nh mong mu n

Quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa (CNH-H H) đ t n c và ngày nay trong công cu c h i nh p và phát tri n nh m m c tiêu “dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , v n minh”, ng ta luôn xác đ nh: Ngu n lao đ ng d i dào,

con ng i Vi t Nam có truy n th ng yêu n c, c n cù, sáng t o, có n n t ng v n hoá, giáo d c, có kh n ng n m b t nhanh khoa h c và công ngh là ngu n l c quan

tr ng nh t - ngu n n ng l c n i sinh V y ngu n nhân l c là gì?

hi u đ c ngu n nhân l c (NNL), tr c h t c n có s phân bi t gi a ngu n l c v i NNL Ngu n l c đ c hi u là h th ng các y u t c v t ch t l n tinh

th n đã, đang và s tham gia vào quá trình phát tri n kinh t xã h i (KTXH) c a m t

qu c gia NNL là m t trong nh ng y u t c a ngu n l c Hi n nay có nhi u quan

ni m khác nhau v NNL, tùy theo m c đích c th mà ng i ta đ a ra nh ng khái

ni m khác nhau

Theo Liên H p Qu c: NNL là t t c nh ng ki n th c, k n ng, kinh nghi m,

n ng l c và tính sáng t o c a con ng i có quan h t i s phát tri n c a m i cá nhân và c a đ t n c Theo Ngân hàng th gi i (WB-World Bank, 2000): NNL là

toàn b v n ng i (th l c, trí l c, k n ng ngh nghi p, ) mà m i cá nhân s h u đây, NNL đ c coi nh m t ngu n v n bên c nh các lo i v n v t ch t khác nh :

v n ti n, công ngh , tài nguyên thiên nhiên, theo T ch c Lao đ ng Qu c t

(ILO-International Labour Organisation): NNL là trình đ lành ngh , là ki n th c

và n ng l c c a toàn b cu c s ng con ng i d ng hi n th c ho c ti m n ng đ phát tri n KTXH trong m t c ng đ ng

NNL đ c hi u theo hai ngh a: Theo ngh a r ng, NNL là ngu n cung c p

s c lao đ ng cho s n xu t xã h i, cung c p ngu n l c con ng i cho s phát tri n

Do đó, NNL bao g m toàn b dân c có th phát tri n bình th ng Theo ngh a h p, NNL là kh n ng lao đ ng c a xã h i, là ngu n l c cho s phát tri n KTXH, bao

g m các nhóm dân c trong đ tu i lao đ ng, có kh n ng tham gia vào lao đ ng,

s n xu t xã h i, t c là toàn b các cá nhân c th tham gia vào quá trình lao đ ng, là

t ng th các y u t v th l c, trí l c c a h đ c huy đ ng vào quá trình lao đ ng

Các cách hi u trên ch khác nhau v vi c xác đ nh quy mô NNL, song đ u có chung m t ý ngh a là ph n ánh kh n ng lao đ ng c a xã h i Nh v y, NNL và ngu n lao đ ng có ý ngh a t ng đ ng T s phân tích trên, chúng ta có th hi u khái ni m NNL theo ngh a r ng là bao g m nh ng ng i đ 15 tu i tr lên th c t đang làm vi c (g m nh ng ng i trong đ tu i lao đ ng và trên đ tu i lao đ ng),

nh ng ng i trong đ tu i lao đ ng có kh n ng lao đ ng nh ng ch a có vi c làm (do th t nghi p ho c đang làm n i tr trong gia đình), c ng v i ngu n lao đ ng d

tr (nh ng ng i đang đ c đào t o trong các tr ng đ i h c, cao đ ng, trung c p

và d y ngh ,…)

NNL th ng đ c xem xét trên giác đ s l ng và ch t l ng

V s l ng: đ c bi u hi n thông qua các ch tiêu quy mô và t c đ t ng

NNL, các ch tiêu này có quan h m t thi t v i ch tiêu quy mô và t c đ t ng dân

s Tuy nhiên, m i quan h dân s và NNL đ c bi u hi n sau m t th i gian kho ng 15 n m, vì sau kho ng th i gian đó con ng i m i b c vào đ tu i lao

đ ng Quy mô dân s đ c bi u th khái quát b ng t ng s dân c c a m t khu v c vào th i đi m nh t đ nh Quy mô dân s là nhân t quan tr ng là c n c đ ho ch

đ nh chi n l c phát tri n M i m t n c (c ng nh m t vùng, m t đ a ph ng) c n

có m t quy mô dân s thích h p, t ng thích v i đi u ki n t nhiên, c ng nh trình

đ phát tri n KTXH c a mình

V ch t l ng: NNL đ c xem xét trên các m t tình tr ng s c kh e, trình đ

v n hóa, trình đ chuyên môn, thái đ đ i v i công vi c

Ngu n nhân l c c a m t t ch c bao g m t t c m i cá nhân tham gia b t c ho t

đ ng nào v i b t c vai trò nào trong t ch c Nhân l c là ngu n l c c a m i con

ng i, bao g m th l c và trí l c Ngu n nhân l c là ngu n l c quan tr ng nh t c a

m i m t t ch c

Ngu n nhân l c c a Vi n nghiên c u là m t b ph n c u thành nên ngu n nhân l c xã h i Hay nói khác đi, ngu n nhân l c c a Vi n nghiên c u chính là m t

ph n t c a h th ng ngu n nhân l c xã h i ó là t t c nh ng ai làm vi c trong

Vi n nghiên c u t v trí cao nh t (nh th tr ng c quan) đ n nhân viên bình

th ng nh t, th p nh t, làm vi c tay chân, đ n gi n ó c ng là nh ng ng i đang

ch đ i đ có th tham gia vào ho t đ ng c a Vi n nghiên c u, t c là ngu n d tr

c a Vi n nghiên c u

M i m t Vi n nghiên c u do tính ch t và đ c thù riêng v n có mà nó ch a

đ ng nh ng đòi h i, nh ng yêu c u khác nhau đ i v i ngu n nhân l c c a mình

ó chính là lý do t i sao các Vi n nghiên c u ph i xây d ng, nuôi d ng, phát tri n ngu n nhân l c cho mình m t cách h p lý M t khác, ngu n nhân l c c a các Vi n nghiên c u có th giao thoa v i nhau ó là nh ng khu v c mà ngu n nhân l c xã

h i tr thành ngu n nhân l c c a các Vi n nghiên c u T i đó các Vi n nghiên c u

có th c nh tranh v i nhau đ có đ c ngu n nhân l c c a chính mình

Ngu n nhân l c xã h i bao g m nh ng ng i trong đ tu i lao đ ng, có kh

n ng lao đ ng và mong mu n có vi c làm Nh v y, theo quan đi m này thì nh ng

ng i trong đ tu i lao đ ng, có kh n ng lao đ ng nh ng không mu n có vi c làm thì không đ c x p vào ngu n nhân l c xã h i

M t s qu c gia l i xem ngu n nhân l c là toàn b nh ng ng i b c vào

tu i lao đ ng, có kh n ng lao đ ng Trong quan ni m này không có gi i h n trên

v tu i c a ngu n nhân l c

Nhân l c theo ngh a h p và đ có th l ng hoá đ c trong công tác k

ho ch hoá n c ta đ c quy đ nh là m t b ph n c a dân s , bao g m nh ng

ng i trong đ tu i lao đ ng có kh n ng lao đ ng theo quy đ nh c a Lu t Lao

đ ng Vi t Nam n m 2012 (nam đ 15 đ n h t 60 tu i, n đ 15 đ n h t 55 tu i)

1.1.2 Ch t l ng ngu n nhân l c

Theo T ch c Tiêu chu n Qu c t (ISO) đ nh ngh a“ch t l ng là toàn b

nh ng tính n ng và đ c đi m c a m t s n ph m ho c m t d ch v th a mãn nh ng nhu c u đã nêu ra và ti m n” Và ng i t o nên ch t l ng c a s n ph m, d ch v

đó, xét trong ph m vi h p m t t ch c thì là t t c l c l ng lao đ ng c a t ch c

đó

Theo Bùi V n Nh n (2006) gi i thích, thì: Ch t l ng ngu n nhân l c g m trí tu , th ch t và ph m ch t tâm lý xã h i trong đó:

“Th l c c a ngu n nhân l c: s c kh e c th và s c kh e tinh th n”

“Trí l c c a ngu n nhân l c: trình đ v n hóa, chuyên môn k thu t và k

ch c” thì: “ch t l ng nhân l c là y u t t ng h p c a nhi u y u t b ph n nh trí tu , s hi u bi t, trình đ , đ o đ c, k n ng, s c kh e, th m m ,… c a ng i lao

đ ng Trong các y u t trên thì trí l c và th l c là hai y u t quan tr ng đ xem xét

và đánh giá ch t l ng ngu n nhân l c”

ng trên cách ti p c n v mô thì ch t l ng ngu n nhân l c đ c đánh giá

thông qua các tiêu th c: “S c kh e: th l c và trí l c; Trình đ h c v n, trình đ chuyên môn; trình đ lành ngh ; Các n ng l c, ph m ch t cá nhân (ý th c k lu t, tính h p tác, ý th c trách nhi m, s chuyên tâm,…).”

Nh v y, trên quan đi m c a m t nhà qu n lý ngu n nhân l c t m vi mô,

t vi c trình bày các quan đi m khác nhau v ch t l ng ngu n nhân l c, trong lu n

v n này, khái ni m v ch t l ng ngu n nhân l c đ c hi u nh sau: “ch t l ng ngu n nhân l c là tr ng thái nh t đ nh c a ngu n nhân l c th hi n b i quan h

gi a các y u t c u thành nên b n ch t bên trong c a ngu n nhân l c” và “ch t

mà còn là ch tiêu ph n ánh trình đ phát tri n xã h i, b i l ch t l ng NNL v a là

đ ng l c c a s phát tri n, v a là th c đo trình đ phát tri n c a m t xã h i nh t

đ nh trong m t giai đo n, m t th i đi m

1.2 Các tiêu chí đánh giá ch t l ng ngu n nhân l c

Theo cách đánh giá v ch t l ng NNL c a PGS.TS Phùng Rân thì n ng l c

ho t đ ng c a NNL thu c v chuyên môn c a NNL Tuy khó kh n v t v nh ng thông qua h c t p, rèn luy n có th đ t đ c và có th đánh giá, đi u ch nh đ c d dàng

đánh giá ch t l ng NNL ng i ta th ng đánh giá trên m t s tiêu chí

h c này ch y u đ c đào t o ngoài công vi c và đào t o l i trong công vi c h đang th c hi n thông qua các l p t p hu n hay b i d ng ng n h n v nghi p v ,…

đó là s trang b v ki n th c chuyên môn cho NNL B t k m t Vi n nghiên c u nào đ u có yêu c u th c hi n công vi c ng v i trình đ chuyên môn nh t đ nh Do

đó vi c trang b ki n th c chuyên môn là không th thi u cho dù NNL đó đ c đào

t o theo hình th c nào Ki n th c NNL có đ c thông qua nhi u ngu n khác nhau

nh : đào t o, qua s nh n th c các v n đ trong cu c s ng xã h i và NNL ti p thu

đ c Con ng i không ch s d ng ki n th c chuyên môn mà trong quá trình th c

hi n công vi c còn c n dùng nhi u lo i ki n th c khác nhau đ c t ng h p, v n

d ng vào s th c hi n công vi c thành ki n th c c a NNL

K n ng ngh là kh n ng NNL trong ng x và gi i quy t công vi c Kh

n ng này đ c hi u d i hai khía c nh và có th khác nhau tùy t ng đ i t ng Có

th các đ i t ng này đ c đào t o nh nhau nh ng kh n ng gi i quy t công vi c

c a đ i t ng này u vi t h n, v t tr i h n đ i t ng khác i u đó đ c coi là có

k n ng gi i quy t công vi c t t h n, khía c nh này ng i ta còn g i là n ng khi u

c a NNL Kh n ng này b c l thông qua s hi u bi t, nh n th c và rèn luy n đ có

k n ng gi i quy t công vi c K n ng này hình thành có s tr i nghi m th c t hay còn g i là đi u ki n hình thành k n ng làm vi c c a NNL Vì th , NNL có th

đ c đào t o nh nhau nh ng có k n ng làm vi c không hoàn toàn gi ng nhau và

k n ng đ c nâng lên thông qua quá trình th c hi n thao tác tr c ti p trong công

vi c

Kinh nghi m làm vi c th hi n s tr i nghi m trong công vi c qua th i gian làm vi c, có th g i đó là thâm niên c a m t ng i có đ c Có nh ng nh n đ nh cho r ng kinh nghi m làm vi c c a m t ng i trong m t ngành là th hi n lòng trung thành đ i v i c quan ho c v i ngành Ng i nhi u kinh nghi m làm vi c có

th gi i quy t công vi c thu n th c và nhanh h n ng i ít kinh nghi m Kinh nghi m làm vi c k t v i trình đ và k n ng x lý trong công vi c t o thành m c đ lành ngh c a NNL Kh n ng sáng t o là vô t n, n ng l c c a con ng i th hi n

t duy trong vi c đ a ra các sáng ki n, các ý t ng và có các quy t đ nh nhanh nh y linh ho t trong gi i quy t các v n đ

Ch t l ng NNL đ c ph n ánh ch y u thông qua s c m nh trí tu , đây là

1 Ch tiêu trình đ v n hóa c a ngu n nhân l c

c a ngu n nhân l c, t c là nói đ n trình đ hi u bi t c a ng i trong đ tu i lao

đ ng v các ki n th c ph thông v t nhiên Xét v khía c nh nào đ y, trình đ v n hóa th hi n m t b ng dân trí c a m t qu c gia

Các ch tiêu đánh giá trình đ v n hóa ngu n nhân l c g m các ch tiêu đ nh

l ng v trình đ v n hóa trung bình c a b ph n dân s trong đ tu i lao đ ng Bao g m các ch tiêu sau:

- S ng i trong đ tu i lao đ ng bi t ch và ch a bi t ch ;

- S n m đi h c trung bình dân s t 15 tu i tr lên;

- S ng i trong đ tu i lao đ ng có trình đ ti u h c;

- S ng i trong đ tu i lao đ ng có trình đ trung h c c s ;

- S ng i trong đ tu i lao đ ng có trình đ ph thông;

- S ng i trong đ tu i lao đ ng có trình đ i h c và trên i h c

Nh v y, trình đ v n hóa c a ng i lao đ ng là m t ch tiêu quan tr ng đ đánh giá ch t l ng ngu n nhân l c Nó là c s ki n th c đ u tiên đ ng i lao

đ ng có kh n ng n m b t đ c nh ng ki n th c chuyên môn k thu t ph c v trong quá trình lao đ ng sau này Nâng cao trình đ v n hóa có ý ngh a to l n trong chi n l c phát tri n ngu n l c con ng i c a c qu c gia

Trình đ dân trí c a dân c ph n ánh trình đ h c v n c a LLL , là m t ch tiêu

r t quan tr ng đ đánh giá ch t l ng NNL, b i l trình đ h c v n cao t o ra nh ng

đi u ki n và kh n ng ti p thu và v n d ng nh ng ti n b khoa h c k thu t vào th c

ti n góp ph n thúc đ y s phát tri n kinh t - xã h i

2 Ch tiêu đánh giá trình đ chuyên môn k thu t

Trình đ chuyên môn: Trình đ chuyên môn là s hi u bi t và kh n ng th c hành v chuyên môn nào đó Trình đ chuyên môn c a ng i lao đ ng th hi n quá trình đ c đào t o b i h th ng giáo d c đ i h c cao đ ng và trung h c chuyên nghi p trong và ngoài n c Ng i có trình đ chuyên môn là ng i có kh n ng

ch đ o qu n lý trong m t l nh v c chuyên môn nh t đ nh nào đó

3 M t s ch tiêu đánh giá trình đ chuyên môn c a ngu n nhân l c

- T l cán b không qua đào t o

- T l cán b Trung h c chuyên nghi p, Cao đ ng, i h c

- T l cán b trên i h c

Trình đ k thu t c a ng i lao đ ng th hi n hi u qu làm vi c c a ng i lao

đ ng Riêng trình đ k thu t c a ng i lao đ ng đ c dùng đ ch trình đ c a b

ph n lao đ ng đ c đào t o t các tr ng k thu t, các ki n th c đ c trang b riêng v l nh v c k thu t nh t đ nh, vì th đ c tr ng ch tiêu ph n ánh c a trình đ

k thu t c a ng i lao đ ng đ c s d ng nhi u nh t chính là ch tiêu “b c th ” Ngoài ra còn m t s ch tiêu th hi n v s l ng trung bình nh ng ng i công tác riêng v l nh v c k thu t nh sau:

- S l ng ng i lao đ ng có qua đào t o k thu t và s l ng ng i lao đ ng

ph thông

- S ng i có b ng k thu t và không có b ng k thu t

- S ng i có trình đ tay ngh theo b c th

Trong th c t ng i ta th ng g p chung các ch tiêu đánh giá trình đ chuyên môn và trình đ k thu t c a ng i lao đ ng l i thành trình đ chuyên môn k thu t (CMKT) đ đánh giá ki n th c và k n ng c n thi t đ có th đ m đ ng ch c v trong qu n lý, kinh doanh và các ho t đ ng ngh nghi p Qua đó các ch tiêu đánh giá t ng th v trình đ CMKT thông d ng là:

Th nh t: T l lao đ ng đã qua đào t o so v i l c l ng lao đ ng đang làm

vi c, là % s lao đ ng đã qua đào t o so v i t ng s lao đ ng đang làm vi c Ch tiêu này dùng đ đánh giá khái quát v trình đ CMKT c a qu c gia, c a các vùng lãnh th

tlvđt: t l lao đ ng đã qua đào t o so v i t ng lao đ ng đang làm vi c

llvđt: s lao đ ng đang làm vi c đã qua đào t o

llv: s lao đ ng đang làm vi c

Th hai, t l lao đ ng theo c p b c đào t o đ c tính toán cho qu c gia, vùng, ngành kinh t dùng đ xem c c u này có cân đ i v i nhu c u nhân l c c a

n n kinh t t ng giai đo n phát tri n, là % s lao đ ng có trình đ CMKT theo b c

đào t o so v i t ng s lao đ ng đang làm vi c

tlvđtij: t l lao đ ng đã qua đào t o b c i so v i t ng lao đ ng đang làm vi c vùng j

llvđt: s lao đ ng đang làm vi c đã qua đào t o

llv: s lao đ ng đang làm vi c

I : ch s các c p đ c đào t o

j: ch s vùng

Llvđtij: s lao đ ng đang làm vi c đã đào t o b c i vùng j

Trong th c t , không ph i t t c các ch tiêu này đ u có đ c s s li u th ng

kê đ tính toán Có nh ng ch tiêu ch qua t ng đi u tra m i có ây là m t h n ch

c a công tác th ng kê ngu n nhân l c công tác th ng kê, qu n lý ngu n nhân

l c có ch t l ng c n s m ban hành chính th c h th ng ch tiêu đánh giá ch t

Lao đ ng có chuyên môn k

Ngu n: T ng c c Th ng kê - B K ho ch và u t , 2014

i v i Vi t Nam, quá trình CNH, H H g n v i kinh t tri th c đ c th c

hi n thông qua và b ng CNH, H H rút ng n, do đó vi c chu n b NNL ph i v a

t ng c ng đào t o các lo i c p b c đ đáp ng yêu c u c a phát tri n kinh t v nhân l c qua đào t o đ ng th i ph i chú tr ng nhi u h n n a đào t o cao đ ng, đ i

h c H n n a, s lao đ ng đ c đào t o trong t ng s l c l ng lao đ ng xã h i

Vi t Nam còn th p, nên quá trình đào t o ph i t ng c ng đào t o công nhân k thu t và trung h c công nghi p, v a t ng c ng đào t o b c cao đ ng, đ i h c và trên đ i h c

1.2.2 Th l c

M t con ng i kh e m nh là ng i không có b nh t t v th ch t và tinh

th n minh m n M t tinh th n “b nh t t” là tinh th n luôn có nh ng suy ngh h n

h c, t c gi n, lo âu, bu n phi n, c ng th ng,… khi n t duy con ng i b nh

h ng, có th không ki m soát đ c nh ng hành vi c a b n thân

S c kh e con ng i th hi n s d o dai v th l c c a NNL trong quá trình làm vi c Ch t l ng NNL không ch đ c th hi n qua trình đ hi u bi t c a con

ng i mà còn có c s c kh e c a b n thân ng i đó N u không có s c kh e, bao nhiêu ki n th c, k n ng c ng n m l i trong th xác con ng i đó Có s c kh e m i làm vi c đ c, c ng hi n đ c ch t xám c a mình Phân lo i s c kh e NNL c a B

Y t quy đ nh đ c x p theo các m c đ trên c s đánh giá tuy t đ i đ có nh n xét đ nh tính có t ng lo i

Th l c hay chính là th ch t NNL th hi n vóc dáng v chi u cao, cân n ng

và có thang đo nh t đ nh i v i t ng ngành khác nhau s có yêu c u th ch t khác nhau Th ch t NNL đ c bi u hi n qua quy mô và ch t l ng th ch t Quy mô th

nh ng bù l i có th l c t t, có tính n ng đ ng cao

S c kh e ngu n nhân l c có tác đ ng r t l n đ n n ng su t lao đ ng c a cá nhân đó khi tham gia ho t đ ng kinh t c ng nh ch a tham gia ho t đ ng kinh t , trong h c t p c ng nh trong các công vi c khác c a b ph n không tham gia ho t

đ ng kinh t , s c kh e nh h ng tr c ti p đ n kh n ng ti p thu, kh n ng sáng t o trong công vi c và trong h c t p

Theo quy đ nh t i tiêu chu n ban hành kèm theo Quy t đ nh s

1613/BYT-Q ngày 15 tháng 8 n m 1997 c a B Y t v vi c ban hành “Tiêu chu n phân lo i

s c kh e đ khám tuy n, khám đ nh k ” cho ng i lao đ ng, quy đ nh có 5 lo i s c kho nh sau: Lo i I: R t kho , Lo i II: Kho , Lo i III: Trung bình, Lo i IV: Y u,

Vòng

ng c (cm)

Chi u cao (cm)

Cân n ng (kg)

- M t: Chia theo thang đi m 10, các lo i b nh t t v m t, qua đó đánh giá v kh

n ng nhìn c a con ng i trên m c đi m quy đ nh

- Tai m i h ng: ánh giá kh n ng nghe rõ, các lo i b nh t t v tai, m i, h ng

- R ng hàm m t: ánh giá s c nhai (lo i trung bình ph i t 81 - 90%), các lo i

b nh t t v r ng hàm m t

- Ch tiêu N i khoa: Các lo i b nh t t v n i khoa

- Ngo i khoa: Các lo i b nh t t v ngo i khoa

- Th n kinh tâm th n: Các lo i b nh t t v tâm th n- th n kinh

- Da li u: Các lo i b nh t t ngoài da- hoa li u

1.2.3 Tâm l c

Tâm l c c a NNL bao g m thái đ làm vi c, tâm lý làm vi c và kh n ng

l ng công vi c, ch t l ng s n ph m

Tâm lý làm vi c là v n đ n i tâm ch quan c a cá nhân m i ng i trong

Vi n Tâm lý làm vi c có th ch u s nh h ng c a các y u t khách quan và ch quan nh h ng c a y u t khách quan d n đ n n i tâm ch quan có th là: ch đ thù lao c a Vi n, đánh giá s th c hi n công vi c, b u không khí làm vi c t i n i làm vi c, th i gian làm vi c, b n thân công vi c, kh n ng m c b nh ngh nghi p,… các y u t ch quan ch y u ph thu c vào khí ch t, tính cách c a m i

ng i Tuy nhiên khuôn kh và n i quy c a Vi n là hàng rào đ h th c hi n ch c trách và nhi m v theo lý trí và t duy khoa h c Nh v y, thái đ làm vi c là

nh ng hành vi bi u hi n bên ngoài, tâm lý làm vi c là nh ng c m xúc bên trong con

ng i Khi c m xúc bi n đ ng khi n tâm lý làm vi c bi n đ ng theo và nh h ng

đ n thái đ làm vi c c a NNL, làm thay đ i hành vi trong lao đ ng c a NNL Khi NNL ki m soát đ c hành vi c a b n thân, ngh a là ki m soát đ c c m xúc, tâm

tr ng bi u hi n b ng thái đ , b ng hành vi đúng đ n là th hi n NNL có ki n th c,

có s hi u bi t nh t đ nh và ph n đó đ c coi là ch t l ng v m t tâm l c

Kh n ng ch u áp l c công vi c là ti m n ng n ch a trong m i cá nhân con

ng i ó là s b n b c a con ng i trong công vi c c v trí l c và th l c Trí l c

là c s đ con ng i có kh n ng ch u áp l c, nh ng th l c là đi u ki n c n thi t không th thi u đ con ng i gi i quy t công vi c hàng ngày và kéo dài th i gian làm vi c n u có yêu c u

Các y u t thu c tâm l c có liên quan ch t ch đ n v n hóa Vi n Xu t phát

t v n hóa truy n th ng c a dân c trong m t n c có nh h ng r t l n đ n t duy, suy ngh , l thói, cách s ng,… t o nên v n hóa, đ o đ c c a con ng i, nh ng hành vi và thái đ th hi n t i n i làm vi c th ng bi u hi n khía c nh ph m ch t

đ o đ c Tuy có nh h ng c a v n hóa toàn c u, trình đ và s nh n th c giúp con

ng i có th ki m soát hành vi, nh ng không ph i b t c tình hu ng nào, th i đi m nào con ng i c ng ki m soát đ c Do đó, nhóm tiêu chí thu c v ph m ch t đ o

đ c c a NNL là r t khó đánh giá, khó đ a ra m t công th c hay m t nh n đ nh có

th l ng hóa đ c Trong m i th i đi m, m i hoàn c nh l i có nh ng bi u hi n không gi ng nhau Vì v y, vi c xây d ng m t h th ng các tiêu chí đánh giá v ch t

l ng NNL, có tiêu chí v ph m ch t đ o đ c c a con ng i nh ng không th luôn

ng d ng, luôn khách quan trong m i tình hu ng

1.3 Vai trò c a ngu n nhân l c trong đ n v t v n

Bác H t ng d y: con ng i n u ch có ph m ch t đ o đ c t t, b n l nh chính tr v ng vàng, mà thi u tri th c, ki n th c khoa h c, t c có đ c mà không có tài, thì c ng ch ng khác gì ông B t ng i trên toà sen, không làm đi u gì x u nh ng

c ng ch ng làm đ c vi c gì có ích cho đ i Tri th c, trí tu th c s là y u t thi t

y u c a m i con ng i, b i vì t t c nh ng gì thúc đ y con ng i hành đ ng đ u

ph i thông qua đ u óc c a h - t c là ph i thông qua trí tu S y u kém v trí tu s

là l c c n nguy h i nh t d n đ n s th t b i trong ho t đ ng c a con ng i N ng

l c trí tu c a con ng i hi n nay bi u hi n kh n ng áp d ng nh ng thành t u khoa h c đ sáng ch ra nh ng k thu t, công ngh tiên ti n, s nh y bén, thích nghi nhanh và làm ch đ c nh ng k thu t - công ngh hi n đ i; kh n ng bi n tri

th c thành k n ng lao đ ng ngh nghi p, ngh a là, k n ng lao đ ng gi i th hi n qua trình đ tay ngh , m c đ thành th o chuyên môn ngh nghi p, quá trình CNH-H H càng đi vào chi u sâu càng đòi h i trình đ chuyên môn hoá cao c a NNL nh m đ t đ c n ng su t, hi u qu s n xu t kinh doanh l n h n nhi u l n

Trong xu th toàn c u hoá n n kinh t th gi i, ng i lao đ ng còn ph i bi t

ch đ ng h i nh p qu c t Khác v i toàn c u hoá, h i nh p qu c t là hành đ ng

ch quan, có ch đích c a con ng i nh m khai thác ngu n l c bên ngoài đ t ng

c ng s c m nh c a đ t n c mình H i nh p qu c t c ng có ngh a là ch p nh n

c nh tranh v i th gi i bên ngoài; h i nh p nh ng không hoà tan, v n b o t n b n

s c v n hoá dân t c mình và nh t là b o v đ c n n đ c l p dân t c Trong đi u

ki n nh v y, ng i lao đ ng ngoài ý th c dân t c cao, còn ph i có trình đ trí tu ngang t m đòi h i ít ra là c a khu v c i u này đòi h i ph i c c u l i đ i ng lao

đ ng theo h ng có l c l ng nòng c t, l c l ng d n đ u và nhân tài L c l ng nòng c t c a đ i ng lao đ ng là nh ng công nhân lành ngh - nh ng ng i tr c

ti p s n xu t hàng hoá và cung ng d ch v cho ng i tiêu dùng c trong n c và

n c ngoài Do đó, h ph i có m t trình đ trí tu , kh n ng nh t đ nh đ ti p thu và làm ch đ c công ngh tiên ti n H n th n a, v i nh ng tri th c khoa h c và

nh ng kinh nghi m tích lu đ c trong quá trình s n xu t tr c ti p, ng i công nhân không nh ng s d ng các công c lao đ ng hi n có, mà còn có th sáng ch ra

nh ng t li u lao đ ng m i, hoàn thi n k thu t và ph ng pháp s n xu t L c

l ng lao đ ng d n đ u là đ i ng trí th c V i c c u đ ng b trong các l nh v c khoa h c - công ngh , qu n lý kinh t xã h i, v n hoá - v n ngh , h ph i thành

th o chuyên môn, ngh nghi p, có n ng l c ti p thu, ch n l c và ng d ng có hi u

qu nh ng thành t u c a khoa h c - công ngh hi n đ i, nh ng tinh hoa c a v n hoá, v n minh th gi i, nh ng di s n v n hoá dân t c và v n hoá ph ng ông vào

th c ti n Vi t Nam ng th i, h ph i có n ng l c sáng t o v lý thuy t c ng nh

th c hành, nh m gi i quy t nh ng v n đ tr c m t c ng nh lâu dài c a đ t n c

i ng trí th c ph i th c hi n có hi u qu các ch c n ng: nghiên c u, thi t k , tham m u, sáng tác; th c hi n, thi hành, ng d ng, phát tri n; giáo d c, đào t o, b i

d ng, hu n luy n; qu n lý, ch huy, lãnh đ o, ch đ o, b ph n nhân tài có vai trò

th c s quan tr ng trong đ i ng lao đ ng B ph n này là h t nhân có ch t l ng cao, có n ng l c khai phá nh ng con đ ng m i m trong nghiên c u khoa h c đ

đ t đ c nh ng thành t u m i, ph c v công cu c CNH-H H S l ng c a đ i

ng này không nh t thi t ph i đông, nh ng th c s là đ i ng các nhà khoa h c đ u đàn, tiêu bi u cho tinh th n trí tu c a dân t c

Quá trình CNH-H H còn liên quan đ n các v n đ ph c t p trong quan h gi a con

ng i v i thiên nhiên, nó đòi h i ng i lao đ ng ph i có hi u bi t và trách nhi m cao trong vi c b o v , c i thi n môi tr ng sinh thái vì s phát tri n b n v ng ây

là v n đ c p bách, s ng còn không ch đ i v i m i qu c gia, dân t c mà còn đ i

v i n n v n minh nhân lo i Vì v y, b o v môi tr ng là s nghi p c a toàn dân, bao g m m i l a tu i, song đ i v i ng i lao đ ng trong quá trình đ y m nh CNH-

H H, ph i đ c nâng lên thành v n hoá sinh thái Khái ni m “v n hoá sinh thái” bao g m c quan đi m, nh n th c, thái đ , hành vi, l i s ng, cách ng x đúng đ n

c a ng i lao đ ng đ i v i t nhiên; c vi c phòng ng a, ng n ch n, x lý h u qu

c a s n xu t công nghi p gây ra; c i thi n môi tr ng, b o t n thiên nhiên, thích nghi v i t nhiên và đ u tranh ch ng l i vi c tàn phá t nhiên

Trong quá trình th c hi n CNH-H H, ng i lao đ ng còn ph i có n ng l c

x lý m i quan h gi a truy n th ng và hi n đ i, gi a dân t c và th i đ i Truy n

th ng đ c hi u là: ph c h p nh ng t t ng, tình c m, nh ng t p quán, thói quen,

nh ng phong t c, l i s ng, cách ng x , ý chí, c a m t c ng đ ng ng i đã hình thành trong l ch s , đã tr nên n đ nh và đ c truy n t th h này sang th h khác Nh v y, truy n th ng có c m t tích c c và tiêu c c dù mu n hay không v n

đ l i d u n vào hi n t i, và m c đ nh t đ nh, có th còn nh h ng đ n s v n

đ ng c a t ng lai S nghi p CNH-H H đòi h i ng i lao đ ng v a bi t k th a

nh ng giá tr truy n th ng, v a bi t phát tri n nh ng giá tr đó lên t m cao h n,

đ ng th i ti p thu nh ng tinh hoa quý giá c a v n hoá nhân lo i N u không bi t k t

h p truy n th ng v i cách tân đ v t lên, đ h i nh p, đ tìm m i cách b c vào

đáp ng yêu c u CNH-H H đ t n c là h t s c c n thi t Chìa khóa v n n ng đ phát tri n NNL ch t l ng cao chính là ph i nâng cao giáo d c toàn di n, đ i m i

c c u t ch c, c ch qu n lý, n i dung, ph ng pháp d y và h c; th c hi n chu n hóa, hi n đ i hóa, xã h i hóa, nâng cao hi u qu n n giáo d c Vi t Nam

D a trên giác đ đánh giá trình đ phát tri n c a l c l ng s n xu t đ phân chia các giai đo n phát tri n kinh t , nhi u chuyên gia đã chia quá trình phát tri n kinh t thành 3 giai đo n: n n kinh t nông nghi p, n n kinh t công nghi p, n n kinh t tri th c c tr ng trình đ phát tri n c a l c l ng s n xu t c a các giai

đo n r t khác bi t c tr ng ch y u c a n n kinh t nông nghi p là s c lao đ ng

c b p c a con ng i và tài nguyên thiên nhiên là c s , m c đích c a quá trình s n

xu t ch y u t o ra c a c i v t ch t đáp ng nhu c u c b n c a con ng i, tri th c

ch y u là nh ng kinh nghi m đ c tích lu t các ho t đ ng th c t , n ng su t,

ch t l ng và hi u qu s n xu t đ u kém Trong n n kinh t công nghi p, tuy đã có

s tr giúp c a máy móc, nh ng giai đo n phát tri n này, s c lao đ ng c a con

ng i và s d ng tài nguyên thiên nhiên v n gi vai trò tr ng y u trong quá trình

t o ra s n ph m So v i n n kinh t nông nghi p, thì tri th c con ng i giai đo n phát tri n này đã gi v trí quan tr ng h n, lúc này tri th c không ch còn là s đúc

k t t kinh nghi m th c ti n, mà nó còn khám phá nh ng quy lu t v n đ ng c a t nhiên, xã h i và t duy đ đ a ra nh ng sáng ch , phát minh làm nâng cao n ng

su t lao đ ng

So v i 2 giai đo n phát tri n kinh t nông nghi p và kinh t công nghi p thì

n n kinh t tri th c có nh ng đ c tr ng sau đây:

- Tri th c, khoa h c công ngh , k n ng c a con ng i đã tr thành l c

Qua nh ng n i dung khái quát trên th y r ng, trong b t k giai đo n phát tri n nào c a n n kinh t , nhân l c c ng luôn luôn kh ng đ nh là m t ngu n l c quan tr ng nh t, c n thi t nh t trong vi c s n su t ra c a c i v t ch t cho xã h i

c bi t trong đi u ki n ngày nay, s phát tri n c a m t qu c gia ph thu c r t nhi u vào ngu n l c trí tu và tay ngh c a con ng i là ch y u, thay vì d a vào ngu n tài nguyên, v n v t ch t tr c đây, ngu n nhân l c càng đóng m t vai trò ngày m t quan tr ng h n Nh ng nghiên c u g n đây c ng ch ra r ng, đ ng l c quan tr ng nh t c a s t ng tr ng kinh t b n v ng chính là con ng i ng và Nhà n c ta nh n th c rõ và đã nh n m nh t m quan tr ng đ c bi t c a y u t con

ng i trong s nghi p xây d ng đ t n c “Con ng i v a là m c tiêu, v a là đ ng

l c c a s phát tri n” (trích Ngh quy t i h i ng VII) “Con ng i và nhân l c

là y u t quy t đ nh s phát tri n c a đ t n c trong th i k công nghi p hoá, hi n

đ i hoá” (trích Ngh quy t i h i ng VIII) Ngày nay trong quá trình đ i m i

phát tri n, nhân l c đ c đánh giá là s c m nh siêu qu c gia, có tính quy t đ nh trong c nh tranh kinh t và thi t l p tr t t th gi i m i S phát tri n c a m i qu c gia g n ch t v i chính sách và chi n l c phát tri n nhân l c, s d ng ngu n nhân

l c, đ c bi t là ngu n nhân l c có trình đ cao Vì v y, vi c xây d ng chính sách và chi n l c phát tri n nhân l c s d ng hi u qu ngu n nhân l c là m t v n đ h t

s c c n thi t đ i v i không ch các qu c gia, mà còn đ i v i c các Vi n nghiên c u trong th i đ i ngày nay

i v i các Vi n nghiên c u, các đ n v t v n nhân l c chính là y u t đ u vào có nh h ng l n đ n ch t l ng s n ph m t v n c a các d án, các đ tài khoa h c c p b , c p nhà n c T t c các ho t đ ng t v n đ u không th th c

hi n mà không có s có m t c a ngu n nhân l c, t vi c phân tích, l p đ c ng d toán, l p k ho ch, quy t đ nh chi n l c ho t đ ng cho đ n vi c v n hành máy móc, thi t b , công trình, đ m b o ho t đ ng c a đ n v Cùng v i s gia t ng c a hàm l ng ch t xám trong s n ph m t v n, d ch v , vai trò c a con ng i ngày càng tr nên quan tr ng và tr thành ngu n l c quan tr ng nh t quy t đ nh s phát

tri n c a m t qu c gia nói chung và c a t ng đ n v t v n nói riêng

1.4 c đi m ngu n nhân l c trong các đ n v t v n

1.4.1 Nh ng đi m m nh

- ây là l c l ng nòng c t, ch y u c a t v n c a Vi t Nam (chi m 80%)

- Có l c l ng cán b t v n l n tu i, nhi u kinh nghi m v i đ y đ l c

h t là gi i quy t công n vi c làm cho ng i lao đ ng

1.5 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng ngu n nhân l c trong đ n v t

v n

1.5.1 Các nhân t bên ngoài

Các nhân t n m bên ngoài t o ra các c h i và nguy c đ i v i Vi n nghiên

c u i v i phát tri n ngu n nhân l c trong Vi n nghiên c u, các nhân t ch y u

là môi tr ng kinh t , pháp lu t v lao đ ng và th tr ng lao đ ng, khoa h c công ngh và các y u t v n hóa, xã h i c a qu c gia

Môi tr ng kinh t bao g m các y u t nh t c đ t ng tr ng kinh t , l m phát, dân s , có nh h ng tr c ti p đ n nhu c u nhân l c c v ch t l ng và s

l ng, tác đ ng đ n thu nh p, đ i s ng c a ng i lao đ ng i u này s t o c h i

ho c áp l c cho công tác phát tri n ngu n nhân l c c a Vi n nghiên c u

Pháp lu t v lao đ ng và th tr ng lao đ ng tác đ ng đ n c ch và chính sách tr l ng c a Vi n nghiên c u, d n đ n s thay đ i v m c đ thu hút ngu n nhân l c c a các Vi n nghiên c u

Khoa h c công ngh phát tri n làm xu t hi n nh ng ngành ngh m i, đòi h i

ng i lao đ ng ph i đ c trang b nh ng ki n th c và k n ng m i Do đó phát tri n ngu n nhân l c trong Vi n nghiên c u càng tr nên b c bách h n

Các y u t v n hóa, xã h i c a qu c gia có tác đ ng l n đ n tâm lý, hành vi, phong cách, l i s ng và s thay đ i trong cách nhìn nh n v các giá tr c a ng i lao đ ng

Và nh v y, nó nh h ng đ n cách t duy và các chính sách phát tri n ngu n nhân

l c nh m phát huy cao đ nh ng y u t tích c c, đ ng th i kh c ph c nh ng m t tiêu c c trong tác phong lao đ ng c a ngu n nhân l c t i Vi n nghiên c u

1.5.2 Các nhân t bên trong

Các y u t thu c v ngu n l c bên trong Vi n nghiên c u, nh h ng tr c

ti p đ n k t qu ho t đ ng c a Vi n nghiên c u, bao g m:

1 Chính sách thu hút ngu n nhân l c

M t Vi n nghiên c u có chính sách thu hút ngu n nhân l c phù h p và h p

d n, xu t phát t vi c ho ch đ nh ngu n nhân l c chính xác và khoa h c, s thu hút

đ c nhi u ng i đ m b o ch t l ng h n, t c là nhân l c có ch t l ng ban đ u cao h n i u này góp ph n t o đi u ki n thu n l i cho phát tri n ngu n nhân l c

ng i lao đ ng đ khích l , đãi ng h k p th i s mang l i m c đ sinh l i cao c a

ho t đ ng chung và t o ra s đ ng viên to l n đ i v i ng i lao đ ng Nó t o ti n

đ v ng ch c cho phát tri n ngu n nhân l c trong Vi n nghiên c u

3 Ch đ đào t o b i d ng và đào t o l i

Khi chính sách đào t o nâng cao trình đ c a Vi n nghiên c u h ng theo t t

c các lo i ng i lao đ ng, m i lo i có s l ng h p lý, su t chi toàn b đ l n cho

b t k hình th c đào t o nào trong ho c ngoài n c, là chính sách có m c đ h p

l c có ch t l ng cao t o l p môi tr ng làm vi c th c s thân thi n, g n bó và

đ c duy trì b n v ng, vi c xây d ng và phát tri n v n hóa Vi n nghiên c u là v n

đ h t s c c n thi t V n hóa Vi n nghiên c u có v trí và vai trò r t quan tr ng trong s phát tri n c a m i Vi n nghiên c u D i góc đ môi tr ng làm vi c trong phát tri n ngu n nhân l c, v n hóa Vi n nghiên c u đ c phân tích trên các tiêu chí c b n: Tác phong làm vi c, phong cách lãnh đ o, quan h gi a các nhân viên và đ c đi m nhân viên

6 Tài chính

Tài chính là m t trong nh ng y u t c b n nh t cho s t n t i và phát tri n

c a m t Vi n nghiên c u Nó là đi u ki n tiên quy t đ đ m b o cho vi c th c thi các

ho t đ ng phát tri n ngu n nhân l c trong Vi n nghiên c u Chính vì v y, phát tri n

ngu n nhân l c trong Vi n nghiên c u c n ph i đ c xem xét phù h p v i n ng l c tài chính c a Vi n nghiên c u

7 Công ngh

Trình đ công ngh hi n t i và trong t ng lai c a Vi n nghiên c u c ng là

y u t nh h ng tr c ti p đ n phát tri n ngu n nhân l c trong Vi n Phát tri n ngu n nhân l c ph i phù h p v i quá trình nghiên c u, công ngh s n xu t đang

đ c áp d ng và nh ng d ki n v ho t đ ng nghiên c u khoa h c công ngh trong

t ng lai c a Vi n nghiên c u

1.6 Nh ng bài h c kinh nghi m trong vi c nâng cao ch t l ng ngu n nhân

l c trong các đ n v t v n

1.6.1 Kinh nghi m c a m t s đ n v t v n

1 Kinh nghi m qu c t v đào t o trong các đ n v t v n

Nghiên c u v đào t o và phát tri n trong các đ n v t v n t các n c phát tri n nh Nh t, Anh, M , Th y i n đ n các n c đang phát tri n nh Hàn Qu c,

ài Loan và các n c ASIAN ch ra r ng đào t o trong công vi c luôn chi m u

th Hình th c này có u đi m n i b t là t n ít kinh phí, ng i lao đ ng v a h c v a làm nên v n đ m b o th i gian làm vi c

Nh ng hình th c đào t o trong công vi c sau khá ph bi n:

a ào t o theo ki u ch d n công vi c: đ c đ c bi t coi tr ng các đ n v nh và

v a t i ph n l n các n c nghiên c u là vì: th nh t, đây là d ng đào t o ít t n kém

nh t, ng i lao đ ng h c h i ngay trong quá trình làm vi c c a h ; th hai, ho t

đ ng đào t o t i ch có tính linh ho t cao, cho phép có nh ng đi u ch nh đ đáp ng các nhu c u, đ c đi m và n ng l c c a t ng cá nhân H n n a, đào t o t i ch cho phép t p trung s chú ý tr c ti p vào vi c phát tri n các tri th c và k n ng c n thi t ngay trong công vi c th ng nh t c a đ i t ng đ c đào t o

b ào t o ngh ngay t i n i làm vi c: đ c bi t phát tri n Nh t B n, Hàn Qu c và

ch ng nào đó ài Loan Ph ng th c này khá ph bi n và đã thu đ c thành công l n nh đào t o đ c l c l ng lao đ ng có k n ng đáp ng cho công nghi p

hóa u đi m n i b t c a hình th c đào t o này là nó đ m b o đ c nguyên t c g n

h c v i hành, lý thuy t v i th c hành ngh , và h u nh không có s b t c p gi a cung và c u lao đ ng đã đ c đào t o vì các đ n v th c hi n đào t o ch y u cho

và t chính nhu c u c a chính mình ng th i, nó t o ra s yên tâm và khuy n khích đ c tinh th n tham gia tích c c c a công nhân, vì v nguyên t c, các h c viên tham gia quá trình đào t o luôn đ c đ m b o s có ch làm vi c n đ nh và

th ng ti n v ngh nghi p

c Luân chuy n ch làm vi c: T i Nh t B n r t ph bi n vi c ng i lao đ ng đ i

ch làm ngay trong ph m vi m t đ n v i u này có đ c là nh cách b trí công

vi c theo ki u luân phiên cùng m t lúc giúp đ t đ c hai m c tiêu: t o ra m t ph m

vi r ng các k n ng cho ng i lao đ ng, đ ng th i cho phép các đ n v s d ng lao

đ ng ch đ ng và linh ho t trong vi c đáp ng các nhu c u luôn thay đ i v thành

ph n tay ngh c a lao đ ng; giúp hình thành m t đ i ng lao đ ng đa n ng, cùng

m t lúc có th th c hi n đ c nhi u công đo n khác nhau trong quá trình s n xu t

Vì v y, công nhân th ng ít khi ph i r i kh i xí nghi p đ đi tìm vi c m t n i khác, mà ch thay đ i công vi c ngay trong ph m vi m t c quan đ n v nh

d ào t o ngoài công vi c có m i quan h tích c c v i qui mô c a đ n v : Nh ng

đ n v càng l n th c hi n đào t o ngoài công vi c càng nhi u Theo k t qu kh o sát t i Nh t thì 90,8% đ n v có t 300 nhân viên th ng xuyên tr lên có các ho t

tr phát tri n Trong đó có m t s chính sách có th tham kh o đ áp d ng Vi t Nam là:

- Lu t khuy n khích phát tri n ngu n nhân l c đ c áp d ng t n m 1985

Nh t Lu t Khuy n khích phát tri n ngu n nhân l c quy đ nh trách nhi m B

tr ng B Lao đ ng là ng i phác th o k ho ch làm c s cho vi c đào t o ngh nghi p và phát tri n kh n ng ngh nghi p phù h p v i đòi h i c a th tr ng lao

đ ng, đ m b o th a mãn yêu c u và nguy n v ng c a ng i lao đ ng trong môi

tr ng th ng xuyên bi n đ i Lu t đã t o c h i đ c đào t o cho b n thân các ch lao đ ng Tr c đây ch có công nhân m i đ c đào t o song hi n nay đã đ c m

r ng đ n nh ng đ i t ng khác ngoài công nhân, k c ch công ty, xí nghi p

- Qu phát tri n ngu n nhân l c: các ch s d ng lao đ ng trong khu v c s n

xu t và d ch v bu c ph i đóng góp cho qu theo t l 1% trên qu l ng Chính

ph Malaysia thành l p qu này t n m 1992 đ tài tr đào t o cho các l nh v c u tiên nh k thu t, k n ng ngh nghi p, v v M c đ tài tr là khác nhau tu theo

l nh v c đào t o

- Qu phát tri n k n ng và Ch ng trình tái phát tri n k n ng (Kinh nghi m

c a chính ph Singapore) Qu phát tri n k n ng Singapore cung c p các kho n tài chính khuy n khích các ch s d ng lao đ ng tham gia vào các ch ng trình đào

t o nâng cao k n ng v i các m c tiêu là t ng ki n th c c b n và trình đ toán h c cho ng i lao đ ng; t ng kh n ng làm vi c su t đ i c a l c l ng lao đ ng

Ch ng trình tái phát tri n k n ng có m c tiêu là giúp ng i lao đ ng nâng cao trình đ và nh n đ c ch ng ch ngh (đ i v i nh ng ng i có tay ngh th p ho c không có tay ngh ), t o cho h có c h i vi c làm t t h n “Chính ph quy đ nh các doanh nghi p ph i n p 2% qu l ng vào qu này, khi các doanh nghi p g i ng i

đi đào t o h ch ph i tr 10-30% h c phí”

- Xây d ng ngu n nhân l c cho các đ n v nh (kinh nghi m c a Hàn Qu c):

Ch ng trình giúp thay đ i nh n th c c a các sinh viên đ i h c v các đ n v nh

b ng cách t o c h i cho h th c t p trong các đ n v đó, ch ng trình thu hút nhân

l c tr vào làm vi c trong các đ n v , doanh nghi p nh ; ch ng trình dành cho

thanh thi u niên các tr ng trung h c c s và trung h c ph thông nh m kh i

d y tinh th n kinh doanh

- Cung c p d ch v đào t o và t v n Vi c cung c p d ch v đào t o và t v n phát tri n s giúp nâng cao ch t l ng s n ph m, hi u qu s n xu t kinh doanh và

kh n ng c nh tranh c a các đ n v Kinh nghi m này áp d ng h u h t các n c

t các n c ch m phát tri n đ n các n c phát tri n

- Nâng cao n ng l c ti p c n th tr ng cho các đ n v thông qua tr giúp các

đ n v tham gia h i ch qu c t , xúc ti n th tr ng n c ngoài, (kinh nghi m c a

ài Loan, Hàn Qu c, M …): khi các đ n v đ c tr c ti p tham gia h i ch qu c

t , đ c cung c p thông tin th tr ng qu c t thì cán b c a h đ c nâng cao s

hi u bi t v th tr ng qu c t , v k n ng và ph ng pháp t ch c h i ch

- Nâng cao nh n th c xã h i v h c t p su t đ i (kinh nghi m c a nhi u n c châu Á) M c đích xây d ng xã h i h c t p t o ra c h i r ng rãi đ ng i dân ti p

c n v i ngày càng nhi u các lo i hình h c t p, giúp làm phong phú cu c s ng và trí

tu ; t o thu n l i cho ng i dân ti p t c h c t p đ ph n ng k p th i v i các thay

đ i nhanh chóng hi n nay v m t xã h i, công ngh và kinh t ng th i giúp h

n ng đ ng h n trên th tr ng lao đ ng B n tiêu chí d n đ ng cho quá trình h c

t p su t đ i là: h c đ bi t (learning to know), h c đ làm vi c (learning to do), h c

đ làm ng i (learning to be), h c đ s ng cùng nhau (learning to live together) Tóm l i, t kinh nghi m qu c t v xây d ng và th c hi n chính sách tr giúp phát tri n NNL cho đ n v nh và v a nêu trên ta có th rút ra bài h c kinh nghi m

áp d ng Vi t Nam là: vai trò c a nhà n c là r t quan tr ng trong phát tri n ngu n nhân l c th hi n qua các chính sách, qui đ nh và các ch ng trình h tr phù

h p Nhà n c c n xây d ng Qu phát tri n ngu n nhân l c, phát tri n và nâng cao

hi u qu c a h th ng cung c p d ch v đào t o, t v n cho các đ n v nh , xây

d ng ngu n nhân l c cho các đ n v nh và v a

1.6.2 Kinh nghi m c a m t s n c trên th gi i

1 Kinh nghi m c a M

M đã xác đ nh rõ ph ng châm “ngu n nhân l c là trung tâm c a m i s phát tri n” gi v trí siêu c ng v kinh t và khoa h c, công ngh , chi n l c ngu n nhân l c t p trung vào đào t o ngu n nhân l c và thu hút nhân tài Trong đào

t o ngu n nhân l c, M đã xây d ng m t h th ng giáo d c v i hai đ c tr ng là tính

đ i chúng và tính khai phóng, h th ng giáo d c M đ c bi t coi tr ng giáo d c đ i

h c, M có 4200 tr ng đ i h c, cao đ ng, đ m b o cho m i ng i dân có nhu

c u đ u có th tham gia vào các ch ng trình đào t o cao đ ng, đ i h c M , h

th ng các tr ng cao đ ng, đ i h c c ng đ ng phát tri n m nh đ m b o tính đ i chúng trong giáo d c đ i h c, các tr ng này h ng vào đào t o k n ng làm vi c cho ng i lao đ ng, hi n M có kho ng 78% dân s t t nghi p đ i h c, cao đ ng

và trung h c chuyên nghi p M , phát tri n c nh ng tr ng đ i h c c ng đ ng

và đ i h c nghiên c u T l các tr ng nghiên c u và đ i h c c ng đ ng là 1/30, ngh a là c 1 tr ng đ i h c nghiên c u thì có t i 30 tr ng đ i h c c ng đ ng Trong giáo d c đ i h c M , tính c nh tranh gi a các tr ng r t kh c li t Các

tr ng đ i h c kh ng đ nh mình b ng chính ch t l ng gi ng d y và t xây d ng

th ng hi u riêng cho mình N u sinh viên vào đ c các tr ng đ i h c t t, n i

ti ng và h c gi i, c h i có vi c làm s t ng lên r t nhi u Cùng v i vi c đ u t nhi u ti n t ngân sách nhà n c cho đào t o nhân l c thì M còn huy đ ng đ c nhi u ngu n l c khác t trong xã h i vào công tác đào t o nhân l c Các công ty

M c ng r t chú ý phát tri n NNL, đào t o nhân công N m 1992, chi phí đào t o nhân công các công ty là 210 t USD; n m 1995 chi phí đó lên t i 600 t USD,

n m 2000 là trên 800 t USD và đ n nay lên t i g n 1.000 t USD

2 Kinh nghi m c a c

S phát tri n giáo d c và đào t o c đ c ch đ o b i m t quan đi m xuyên su t là “Ch có nh ng ng i đ c giáo d c và đào t o t t m i đ a n c c vào v trí hàng đ u trong cu c ch y đua toàn c u, và đ ng th i t mình tham gia

m t cách t t nh t vào s phát tri n đó, Giáo d c và đào t o là chìa khóa cho t ng lai c a s phát tri n kinh t và xã h i c a đ t n c” c r t coi tr ng vi c đào t o ngu n nhân l c, ngân sách cho giáo d c chi m 6% GDP t 2010

c, vi c phân lu ng s m h c sinh ph thông đ c th c hi n ngay t c p trung h c c s , c p trung h c c s đ c thi t k đ trang b cho h c sinh đ trình đ đáp ng các yêu c u c a trung h c ph thông d n đ n m t trình đ ngh nghi p H c sinh t t nghi p các lo i tr ng THCS đ c ti p t c h c lên theo các lu ng u tiên trung h c ph thông, trung h c ngh (giáo d c ph thông k t h p v i giáo d c ngh nghi p) và giáo d c ngh nghi p là ch y u

S g n k t gi a đào t o nhân l c v i phát tri n kinh t , nhu c u c a th tr ng lao đ ng c c ng r t ch t ch Nhu c u lao đ ng c a các công ty đ c đáp ng

m t cách phù h p thông qua vi c ký h p đ ng đào t o, b i d ng ngh v i h c sinh, ng i lao đ ng K ho ch tri n khai đào t o ngh do các bang, các đ a ph ng xác đ nh tùy thu c vào s phát tri n c a c c u kinh t , th t ng lao đ ng Ph c v cho ch c n ng ho t đ ng c a h th ng, c có m t c s h t ng thông tin bao quát trên di n r ng v các l nh v c ngành ngh

Trong h th ng các tr ng đ i h c c a c có hai lo i tr ng t o thành hai tr

c t phân bi t nhau là tr ng đ i h c khoa h c hay đ i h c nghiên c u và tr ng đ i

h c th c hành Các tr ng đ i h c th c hành có đ c tr ng là g n li n v i th c ti n,

th i gian đào t o ch 3 đ n 4 n m, nghiên c u các tr ng này đóng vai trò ít h n

và ch gi i h n nh ng nghiên c u và tri n khai theo h ng ng d ng Hi n nay,

c có chính sách liên thông t đ i h c th c hành sang đào t o sau đ i h c các

tr ng đ i h c t ng h p đ m b o nhu c u c a m i ng i dân S h u t nhân trong khu v c đ i h c th c hành m nh h n nhi u so v i đ i h c t ng h p

Chính ph c c ng huy đ ng s tham gia tích c c và hi u qu c a các l c

l ng xã h i vào đào t o nhân l c c các nhà máy, doanh nghi p t nguy n tham gia đào t o ngh trong h th ng song hành Các xí nghi p t nhân c ng nh các c quan, t ch c tham gia đào t o ngoài xí nghi p đ c th c hi n r ng rãi vi c đào t o ngh nh ng ph i tuân th theo quy đ nh c a Nhà n c đã ghi trong lu t d y ngh

3 Kinh nghi m c a Nh t

H th ng sau trung h c g m tr ng đ i h c t ng h p, cao đ ng, cao đ ng công ngh c ng nh tr ng đào t o chuyên ngành có nhi m v tr c ti p đào t o ngu n nhân l c cho đ t n c Tr ng cao đ ng công ngh và đào t o chuyên ngành

nh n đ u vào là h c sinh t t nghi p trung h c c s Các c s giáo d c sau trung

h c ph i tuân th các quy đ nh c a B giáo d c v tiêu chu n thành l p tr ng cao

đ ng, cao đ ng công ngh , đ i h c Nh m huy đ ng các ngu n l c t xã h i cho công tác đào t o nhân l c, Chính ph Nh t khuy n khích và t o đi u ki n thu n l i cho s hình thành h th ng giáo d c đào t o ngh trong các công ty, doanh nghi p Không ch là m t qu c gia có n n giáo d c phát tri n mà Nh t c ng r t coi

tr ng vi c ti p thu các kinh nghi m, thành t u v đào t o ngu n nhân l c c a các

qu c gia phát tri n khác, vi c c ng i đi h c t p n c ngoài đ c Nhà n c chú

tr ng, khuy n khích, v i nhi u ngu n kinh phí khác nhau, s d ng kinh phí c a Nhà

n c, ng i đi h c, c a ch s d ng lao đ ng, đ i tác n c ngoài khác

Chính ph Hàn Qu c coi đào t o nhân l c là nhi m v u tiên trong giáo d c

đ đ m b o có ngu n nhân l c đáp ng yêu c u công nghi p hóa Giáo d c đ c

th c hi n song hành v i ti n trình công nghi p hóa Trong giai đo n đ u c a công nghi p hóa, vào nh ng n m 60 đ n nh ng n m 70 c a th k XX, Hàn Qu c t p trung vào phát tri n công nghi p nh và đi n t , Hàn Qu c đã t p trung hoàn thành

ph c p giáo d c ti u h c, phát tri n giáo d c trung h c c s , khuy n khích trung

h c ngh và k thu t, h n ch ch tiêu giáo d c đ i h c o lu t đào t o ngh n m

1967 ra đ i đã khuy n khích các t ch c, doanh nghi p tham gia đào t o ngh nh m

t o ra l c l ng lao đ ng có k n ng cho các doanh nghi p có nhu c u Các tr ng,