Môi tr ng kinh doanh... Quá trình hình thành và phát tri n: .... Phân tích tình hình tài chính c a Công ty .... Công tác ki m tra tài chính ..... Quá trình này giúp cho th tr ng hàng hoá
Trang 1L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan r ng b n lu n v n này đ c hoàn thành là trình nghiên c u
c a riêng tôi cùng v i s giúp đ t n tình c a giáo viên h ng d n TS Tr n Qu c
H ng Các s li u đ c s d ng đ phân tích trong lu n v n là hoàn toàn trung
Trang 2d n giúp đ tác gi trong th i gian h c t p
Tác gi xin chân thành c m n Ban Lãnh đ o, cán b Phòng Tài chính – K
ho ch Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích đã t o đi u ki n và giúp đ cho tác
gi trong công tác nghiên c u và thu th p s li u đ hoàn ch nh lu n v n
c bi t tác gi xin bày t lòng tri ân sâu s c đ n Ti n s Tr n Qu c H ng,
ng i đã h t lòng giúp đ và h ng d n t n tình đ tác gi hoàn thành lu n v n t t nghi p
Dù đã có nhi u c g ng trong quá trình th c hi n, song ch c ch n r ng lu n
v n này không th tránh kh i m t vài thi u sót Tác gi r t mong nh n đ c ý ki n đóng góp và ch b o c a Quý Th y, Cô và các b n đ ng nghi p đ hoàn thi n lu n
Trang 3M C L C
L I CAM OAN
L I C M N
DANH M C CÁC CH VI T T T
DANH M C HÌNH V
DANH M C B NG BI U
PH N M U
CH NG 1 C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V TÀI CHÍNH DOANH
NGHI P VÀ QU N LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHI P 1
1.1 C s lý lu n v tài chính doanh nghi p 1
1.1.1 Khái ni m v tài chính doanh nghi p 1
1.1.2 Ch c n ng c a tài chính doanh nghi p 2
1.1.3 Các m i quan h trong tài chính doanh nghi p 3
1.2 Qu n lý tài chính doanh nghi p 6
1.2.1 Khái ni m qu n lý tài chính doanh nghi p 6
1.2.2 Vai trò c a qu n lý tài chính doanh nghi p 6
1.2.3 Nh ng n i dung c b n c a qu n lý tài chính doanh nghi p 7
1.2.4 Các nguyên t c trong qu n lý tài chính 26
1.3 M t s đ c đi m trong công ty TNHH M t thành viên có liên quan đ n công tác qu n lý tài chính 27
1.4 Nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý tài chính trong doanh nghi p 29
1.4.1 Hình th c pháp lý c a t ch c doanh nghi p 29
1.4.2 Chính sách kinh t c a Nhà n c đ i v i các doanh nghi p 30
1.4.3 c đi m kinh t k thu t c a ngành kinh doanh 30
1.4.4 Môi tr ng kinh doanh 31
1.5 Kinh nghi m qu n lý tài chính doanh nghi p trong các doanh nghi p 32
K t lu n ch ng 1 34
Trang 4CH NG 2 TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ TÀI CHÍNH T I
CÔNG TY TNHH MTV TH Y L I SÔNG TÍCH 35
2.1 Khái quát v Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích 35
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n: 35
2.1.2 Ch c n ng, nhi m v Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích 35
2.1.3 c đi m kinh doanh c a Công ty 37
2.1.4 S n ph m và d ch v : 38
2.2 Th c tr ng công tác qu n lý tài chính c a Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích 39
2.2.1 Phân tích tình hình tài chính c a Công ty 39
2.2.2 Công tác qu n lý tài chính c a Công ty 59
2.3 ánh giá hi u qu qu n lý tài chính t i Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích 66
2.3.1 V vi c th c hi n m c tiêu k ho ch 66
2.3.2 Vi c qu n lý các ngu n l c tài chính 69
2.3.3 Công tác ki m tra tài chính 71
2.4 ánh giá chung 72
2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 72
2.4.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 73
K t lu n ch ng 2 75
CH NG 3 M T S GI I PHÁP T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ TÀI CHÍNH T I CÔNG TY TNHH M T THÀNH VIÊN TH Y L I SÔNG TÍCH 76
3.1 M c tiêu chi n l c tài chính cho Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích trong th i gian t i 76
3.1.1 Tình hình bi n đ ng c a th tr ng 76
3.2 xu t m t s gi i pháp nh m t ng c ng công tác qu n lý tài chính Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích 79
3.2.1 Gi i pháp hoàn thi n công tác ho ch đ nh tài chính c a Công ty 79
Trang 53.2.2 Gi i pháp hoàn thi n b máy qu n tr tài chính phù h p 81
3.2.3 Gi i pháp ng c ng công tác s d ng, huy đ ng v n, Tài s n c đ nh82 3.2.4 Gi i pháp t ng c ng công tác ki m tra tài chính 87
3.2.5 Gi i pháp c ng c các m i quan h c a Công ty 88
3.3 M t s ki n ngh 91
3.3.1 i v i Nhà n c 91
3.3.2 i v i B Tài chính 93
K t lu n ch ng 3 94
K T LU N 95
TÀI LI U THAM KH O 96
Trang 6DANH M C CÁC CH VI T T T
ROA L i nhu n ròng trên tài s n (Return on total assets)
ROE L i nhu n ròng trên V n ch s h u (Return on common ROS : T s l i nhu n trên doanh thu (Return on sales)
VCSH : V n ch s h u
Trang 7DANH M C HÌNH V
Hình 2.1: Bi u đ c c u tài s n qua các n m 41
Hình 2.2: T tr ng các kho n ph i thu trên t ng tài s n 43
Hình 2.3: T tr ng hàng t n kho trên t ng tài s n 43
Hình 2.4: T tr ng TSC trên t ng tài s n 45
Hình 2.5: C c u ngu n v n 47
Hình 2.6: H s kh n ng thanh toán 53
Trang 8DANH M C B NG BI U
B ng 2.1: B ng phân tích so sánh các ch tiêu B ng cân đ i k toán 39
B ng 2.2:B ng phân tích c c u tài s n 40
B ng 2.3: B ng phân tích c c u ngu n v n 46
B ng 2.4: B ng phân tích so sánh các ch tiêu Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty 49
B ng 2.5: B ng h s kh n ng thanh toán t ng quát 51
B ng 2.6: B ng h s kh n ng thanh toán ng n h n 51
B ng 2.7: B ng h s kh n ng thanh toán nhanh 52
B ng 2.8: B ng h s c c u tài chính và tình hình đ u t 54
B ng 2.9: T su t l i nhu n sau thu trên doanh thu – ROS 55
B ng 2.10: T su t l i nhu n sau thu trên tài s n ng n h n 56
B ng 2.11: T su t l i nhu n sau thu trên t ng tài s n 56
B ng 2.12: Tác đ ng kh n ng sinh l i c a t ng tài s n 57
B ng 2.13: T su t l i nhu n sau thu trên v n ch s h u (ROE) 58
B ng 2.14 Ch tiêu k ho ch 67
B ng 2.15 Ch tiêu s d ng tài s n – v n 69
B ng 2.16 Ngu n v n doanh nghi p 70
Trang 9PH N M U
1 Tính c n thi t c a đ tài
Qu n tr tài chính là m t trong nh ng ch c n ng qu n lý c b n và quan
tr ng nh t, có vai trò quy t đ nh hi u qu ho t đ ng và s phát tri n c a m t doanh nghi p Qu n tr tài chính doanh nghi p là m t l nh v c khá r ng l n, ch a đ ng
n i dung r t phong phú và có tính ch t chuyên ngành c a m t b môn khoa h c quan tr ng M t quy t đ nh tài chính không đ c cân nh c, ho ch đ nh k l ng có
th gây nên nh ng t n th t l n cho doanh nghi p và cho n n kinh t
H n n a, do doanh nghi p ho t đ ng trong môi tr ng nh t đ nh nên các doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu h n s góp ph n thúc đ y n n kinh t phát tri n B i v y, qu n tr tài chính doanh nghi p t t có vai trò quan tr ng đ i v i vi c nâng cao hi u qu qu n lý tài chính qu c gia nói chung
Ngu n l c tài chính là m t ngu n l c không th thi u cho s t n t i và phát tri n c a m t doanh nghi p Vì v y doanh nghi p c n ph i có cách th c qu n lý phù
h p đ s d ng ngu n l c này m t cách có hi u qu nh t
Công ty TNHH M t thành viên Th y l i Sông Tích là m t doanh nghi p
ho t đ ng trong l nh v c Qu n lý khai thác v n hành Công trình Th y l i ph c v
t i tiêu nông nghi p và phát tri n Dân sinh kinh t , đây là m t l nh v c đòi h i
ti m l c v tài chính l n Ho t đ ng c a Công ty l i ch y u g n v i các d án đ u
t v i s v n l n, th i gian thi công và thu h i v n l i kéo dài nên s có nhi u m i quan h tài chính phát sinh Vì v y c n thi t ph i có m t cách th c qu n lý tài chính khoa h c và hi u qu , nh t là trong môi tr ng tài chính phát tri n đ y bi n đ ng
Trang 10M c đích c a đ tài là nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp có c s khoa h c
i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý tài chính và nh ng nhân t
nh h ng đ n công tác này t i Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích
b Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi v n i dung: Tác gi không đi sâu vào phân tích tài chính d i góc
đ chuyên ngành mà ch t p trung vào khía c nh qu n lý tài chính nh qu n lý m t ngu n l c c a doanh nghi p
- Ph m vi v không gian: Lu n v n t p trung nghiên c u công tác qu n lý tài
chính t i Công ty TNHH M t thành viên Th y l i Sông Tích, Hà N i;
- Ph m vi v th i gian: Th i k nghiên c u phân tích đánh giá c a Lu n v n
c ng gi i h n trong hai n m tr l i đây (2013-2014) Các gi i pháp đ xu t cho giai
l Theo m t s b c nh sau:
B c 1: Thu th p thông tin, d li u ph c v cho nghiên c u
Các s li u s c p đ c thu th p b ng cách quan sát th c t , ph ng v n ban lãnh
đ o, và tra c u các tài li u h c thu t, các tài li u t i Công ty TNHH MTV Th y l i Sông Tích;
Các s li u th c p đ c t ng h p thông qua các b n báo cáo tài chính, tham
kh o các tài li u liên quan trên internet, sách, báo, t p chí,…
Trang 11B c 2: Ph ng pháp x lý s li u
- Ph ng pháp so sánh, phân tích, t ng h p: các s li u t các b ng báo cáo tài chính, k toán đ c so sánh qua các n m, phân tích t i sao và t ng h p đ đ a ra nh n xét
qu n lý tài chính ng v i lo i doanh nghi p c th Nh ng c s lý lu n này có giá
tr tham kh o trong h c t p gi ng d y và nghiên c u chuyên sâu v qu n lý tài chính trong các doanh nghi p trong đi u ki n m c a và h i nh p c a n n kinh t
b Ý ngh a th c ti n c a đ tài
Nh ng k t qu nghiên c u t ng quan th c ti n, phân tích đánh giá th c tr ng
và đ xu t gi i pháp trong vi c t ng c ng công tác qu n lý tài chính c a lu n v n
m t m c đ nh t đ nh có ý ngh a tham kh o đ i v i công tác qu n lý s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH M t thành viên Th y l i Sông Tích
Trang 12CH NG 1
C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V TÀI CHÍNH DOANH NGHI P
VÀ QU N LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHI P
1.1 C s lý lu n v tài chính doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m v tài chính doanh nghi p
Tài chính doanh nghi p là h th ng các quan h kinh t phát sinh trong l nh
v c s n xu t kinh doanh g n li n v i vi c hình thành và s d ng các qu ti n t các doanh nghi p đ ph c v và giám đ c quá trình s n xu t kinh doanh
Tài chính doanh nghi p là h th ng nh ng m i quan h kinh t di n ra d i hình th c giá tr gi a doanh nghi p và môi tr ng xung quanh, nó phát sinh trong quá trình t o l p và s d ng qu ti n t c a doanh nghi p
Tài chính doanh nghi p ph n ánh nh ng lu ng chuy n d ch giá tr trong n n kinh t Lu ng chuy n dch đó chính là s v n đ ng c a các ngu n tài chính g n
li n v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ó là s v n đ ng c a các ngu n tài chính đ c di n ra trong n i b doanh nghi p đ ti n hành quá trình
s n xu t kinh doanh và đ c di n ra gi a doanh nghi p v i ngân sách Nhà n c thông qua vi c n p thu cho Nhà n c ho c tài tr tài chính; gi a doanh nghi p v i
th tr ng: th tr ng hàng hoá-d ch v , th tr ng s c lao đ ng, th tr ng tài chính trong vi c cung ng các y u t s n xu t (đ u vào) c ng nh bán hàng hoá,
d ch v (đ u ra) c a quá trình s n xu t kinh doanh
Nh v y có th th y r ng tài chính doanh nghi p là m t m t xích quan tr ng
c a h th ng tài chính trong n n kinh t , nó là m t ph m trù kinh t khách quan g n
li n v i s ra đ i c a n n kinh t hàng hoá ti n t có th ti n hành ho t đ ng kinh doanh thì b t c m t doanh nghi p nào c ng ph i có m t l ng ti n t nh t
đ nh đó là ti n đ c n thi t và quan tr ng Quá trình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p c ng đ ng th i là quá trình hình thành, phân ph i và s d ng các qu
ti n t Trong quá trình đó phát sinh các lu ng ti n t g n li n v i các ho t đ ng s n
xu t kinh doanh, các ho t đ ng đ u t c ng nh m i ho t đ ng khác c a doanh
Trang 13nghi p Các lu ng ti n bao g m các lu ng ti n t vào và ra kh i doanh nghi p t o thành s v n đ ng c a các lu ng tài chính trong doanh nghi p
T nh ng đ c tr ng trên c a tài chính doanh nghi p, chúng ta có th rút ra
k t lu n v khái ni m tài chính doanh nghi p nh sau:
“Tài chính doanh nghi p là h th ng các lu ng chuy n d ch giá tr phán ánh
s v n đ ng và chuy n hóa các ngu n tài chính trong quá trình phân ph i đ t o
l p ho c s d ng các qu ti n t nh m đ t t i các m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p”
1.1.2 Ch c n ng c a tài chính doanh nghi p
hi n theo các tiêu chu n và đ nh m c đ c xây d ng d a trên các m i quan h kinh
t c a doanh nghi p v i môi tr ng kinh doanh Tiêu chu n và đ nh m c phân ph i
đó không ph i c đ nh trong su t quá trình phát tri n c a doanh nghi p mà nó
th ng xuyên đ c đi u ch nh cho phù h p v i tình hình t ng giai đo n ho t đ ng
c a doanh nghi p
1.1.2.2 Ch c n ng giám đ c b ng ti n
Bên c nh ch c n ng phân ph i thì tài chính doanh nghi p còn có ch c n ng giám đ c b ng ti n Ch c n ng này không th tách kh i ch c n ng phân ph i, nó giúp cho ch c n ng phân ph i di n ra có hi u qu nh t K t qu c a m i ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ u đ c th hi n thông qua các ch tiêu tài chính nh thu, chi, lãi, l ,… Các ch tiêu tài chính này t thân nó đã ph n ánh đ c tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c ng nh tình hình th c hi n các m c tiêu kinh t xã h i c a doanh nghi p và còn giúp các nhà qu n lý đánh giá đ c m c đ
h p lý và hi u qu c a quá trình phân ph i, t đó có th tìm ra đ c ph ng h ng
và bi n pháp đi u ch nh đ đ t đ c hi u qu cao h n trong k kinh doanh ti p theo
Trang 141.1.2.3 M i quan h gi a hai ch c n ng c a tài chính doanh nghi p
Ch c n ng phân ph i và ch c n ng giám đ c b ng ti n c a tài chính doanh nghi p có m i quan h m t thi t v i nhau Ch c n ng phân ph i là ti n đ c a ho t
đ ng s n xu t kinh doanh, nó x y ra tr c và sau m t chu trình s n xu t kinh doanh
Ch c n ng giám đ c b ng ti n luôn theo sát ch c n ng phân ph i, đâu có s phân
ph i thì đó có giám đ c b ng ti n và có tác d ng đi u ch nh quá trình phân ph i cho phù h p v i đi u ki n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Hai ch c n ng này cùng t n t i và h tr cho nhau đ ho t đ ng tài chính doanh nghi p di n ra thu n l i
và đ t hi u qu cao nh t
1.1.3 Các m i quan h trong tài chính doanh nghi p
1.1.3.1 M i quan h gi a doanh nghi p v i Nhà n c
ây là m i quan h phát sinh đ u tiên đ i v i m i doanh nghi p Doanh nghi p mu n xu t hi n trên th tr ng thì tr c tiên doanh nghi p ph i có đ c gi y phép ho t đ ng do Nhà n c c p và doanh nghi p mu n t n t i thì m i ho t đ ng
c a doanh nghi p ph i di n ra trên khuôn kh c a hi n pháp, pháp lu t do Nhà n c quy đ nh Doanh nghi p v a nh n đ c các l i ích t Nhà n c v a ph i ch u các ngh a v đ i v i Nhà n c Doanh nghi p có th nh n đ c nh ng kho n tr c p
c a Nhà n c, s h tr v c s v t ch t, c s h t ng, ngu n v n thông qua các kho n cho vay u đãi và doanh nghi p c ng có th nh n đ c s b o tr c a Nhà
n c trên th tr ng trong n c và qu c t …
Bên c nh đó doanh nghi p c ng ph i đ m b o th c hi n các ngh a v đ i v i Nhà n c mà bi u hi n c th nh t là các kho n thu ph i n p Nhà n c Doanh nghi p c ng ph i ch u trách nhi m tr c pháp lu t v m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình trên th tr ng Bên c nh đó Nhà n c c ng ph i ban hành các v n
b n quy ph m pháp lu t theo h ng ngày càng h tr và khuy n khích cho các doanh nghi p phát tri n c ng nh b o h cho quy n l i cho các doanh nghi p khi gia nh p th tr ng qu c t
Trong đi u ki n kinh t h i nh p hi n nay thì Nhà n c còn có m t vai trò
vô cùng quan tr ng là có nh ng đi u ch nh k p th i các v n b n pháp lu t cho phù
Trang 15h p v i tình hình và nhu c u m i c a th tr ng đ t o ra m t môi tr ng ngày càng thông thoáng giúp các doanh nghi p có th gia nh p th tr ng c ng nh ti n hành
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình đ t hi u qu m t cách cao nh t
1.1.3.2 M i quan h c a doanh nghi p v i th tr ng
Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p luôn di n ra trên th tr ng thông qua vi c trao đ i, mua bán các lo i s n ph m hàng hóa d ch v Trong quá trình này doanh nghi p luôn ti p xúc v i các lo i th tr ng đ tho mãn các nhu
c u c a mình bao g m th tr ng tài chính, th tr ng hàng hoá, th tr ng lao
đ ng…
M i quan h v i th tr ng tài chính: Th tr ng tài chính đóng m t vai trò quan tr ng đ i v i m i doanh nghi p Vì v n là đi u ki n tiên quy t đ i v i m i doanh nghi p khi xu t hi n trên th tr ng, nó quy t đ nh đ n quá trình thành l p, quy mô và t ch c kinh doanh c a doanh nghi p Và th tr ng tài chính là m t kênh cung c p tài chính cho nhu c u c a các doanh nghi p Các doanh nghi p có
th t o đ c ngu n v n thích h p b ng cách phát hành các gi y t có giá tr nh
ch ng khoán, c phi u, trái phi u…
Bên c nh đó doanh nghi p c ng có th ti n hành kinh doanh các m t hàng này trên th tr ng tài chính đ thu l i nhu n, góp ph n gi i quy t m t ph n nhu c u
v v n c a doanh nghi p ng th i thông qua các h th ng tài chính ngân hàng, doanh nghi p có th huy đ ng đ c v n, đ u t vào th tr ng tài chính hay th c
hi n các quan h vay tr , ti n g i, thanh toán…
M i quan h v i th tr ng hàng hoá: Th tr ng hàng hoá là m t th tr ng
vô cùng quan tr ng đ i v i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n xu t kinh doanh ây chính là n i di n ra ho t đ ng trao đ i các s n ph m gi a các doanh nghi p và k t qu c a quá trình này có nh h ng r t l n đ n s t n t i và phát tri n
c a doanh nghi p trên th tr ng Thông qua th tr ng này doanh nghi p có th tiêu th đ c các s n ph m d ch v mà mình s n xu t ra c ng nh mua các s n
ph m d ch v c a các doanh nghi p khác mà mình có nhu c u Quá trình này giúp cho th tr ng hàng hoá vô cùng đa d ng, phong phú và luôn luôn phát tri n
Trang 16M i quan h v i th tr ng lao đ ng: Các s n ph m đ c t o ra trên th
tr ng chính là k t tinh c a s c lao đ ng Chính vì v y mà th tr ng lao đ ng có
m i quan h r t m t thi t v i các doanh nghi p Doanh nghi p là n i thu hút và gi i quy t công n vi c làm cho m t s không nh ng i lao đ ng Ng c l i th tr ng lao đ ng l i là n i cung c p cho doanh nghi p nh ng đ i t ng phù h p v i nhu
c u c a doanh nghi p, là c u n i gi a ng i lao đ ng và doanh nghi p
M i quan h v i các th tr ng khác: Bên c nh các th tr ng trên thì doanh nghi p còn có m i quan h v i r t nhi u th tr ng khác nh th tr ng khoa h c công ngh , th tr ng t li u s n xu t, th tr ng b t đ ng s n, th tr ng thông tin… i v i các th tr ng này doanh nghi p v a đóng vai trò là nhà cung ng các
d ch v đ u vào v a đóng vai trò là khách hàng tiêu th các s n ph m đ u ra
Duy trì và phát tri n đ c các m i quan h v i các th tr ng này s giúp cho doanh nghi p ch đ ng h n trong m i ho t đ ng c a mình trên th tr ng
1.1.3.3 M i quan h phát sinh trong n i b doanh nghi p
Trong n i b doanh nghi p c ng phát sinh r t nhi u m i quan h nh m i quan h gi a các b ph n s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p, quan h gi a các phòng ban, quan h gi a ng i lao đ ng v i ng i lao đ ng trong quá trình làm
vi c, quan h gi a doanh nghi p v i ng i lao đ ng, quan h gi a doanh nghi p v i
ng i qu n lý doanh nghi p, quan h gi a quy n s h u v n và quy n s d ng
v n…
Các m i quan h này đ c bi t quan tr ng đ i v i doanh nghi p và doanh nghi p có th ki m soát đ c N u doanh nghi p gi i quy t t t các m i quan h này thì s t o đ c đ ng l c r t l n đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, khi đó ho t đ ng c a doanh nghi p s di n ra trôi ch y, các thành viên đ u
có trách nhi m đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p và thúc đ y ho t đ ng s n xu t kinh doanh di n ra hi u qu h n Chính vì v y các nhà qu n lý c n ph i n m v ng
t m quan tr ng c a các m i quan h này đ có th có nh ng bi n pháp h u hi u và phù h p v i tình hình c a doanh nghi p mình, đ có th duy trì và c ng c đ c các
m i quan h này và t o ra m t môi tr ng làm vi c tích c c cho m i thành viên
Trang 17trong doanh nghi p, t o c h i và khuy n khích s đóng góp c a m i thành viên
trong quá trình phát tri n doanh nghi p
1.2 Qu n lý tài chính doanh nghi p
1.2.1 Khái ni m qu n lý tài chính doanh nghi p
Qu n lý tài chính doanh nghi p là s tác đ ng c a nhà qu n lý t i các ho t
đ ng tài chính c a doanh nghi p Nó đ c th c hi n thông qua m t c ch , đó là c
ch qu n lý tài chính doanh nghi p
C ch qu n lý tài chính doanh nghi p đ c hi u là m t t ng th các ph ng pháp, các hình th c và công c đ c v n d ng đ qu n lý các ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p trong các đi u ki n c th nh m đ t đ c nh ng m c tiêu nh t đ nh
C ch qu n lý tài chính c a các lo i hình doanh nghi p khác nhau thì có s khác nhau nh ng đ u có vai trò quan tr ng và tác đ ng đ n m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p M t c ch qu n lý tài chính phù h p s cho phép doanh nghi p tìm ki m và thu hút đ c các ngu n l c tài chính nh m đáp ng nhu
c u v n c a mình, kích thích đi u ti t kinh doanh nh m nâng cao hi u qu s d ng
v n Ngoài ra c ch qu n lý tài chính phù h p còn đóng vai trò là khung pháp lý cho công tác qu n tr doanh nghi p
1.2.2 Vai trò c a qu n lý tài chính doanh nghi p
Qu n lý tài chính luôn gi vai trò ch ch t trong ho t đ ng qu n lý c a doanh nghi p Ho t đ ng này quy t đ nh tính đ c l p, thành b i c a doanh nghi p trong quá trình kinh doanh
u tiên ph i k đ n đó là vi c qu n lý tài chính t t s đ m b o cho nhu c u
v v n ho t đ ng c a doanh nghi p H n n a, vi c l a ch n ngu n v n phù h p
c ng giúp doanh nghi p ít ph i đ i m t v i nh ng khó kh n v thanh toán
Vi c qu n lý tài chính c ng giúp cho vi c s d ng v n c a doanh nghi p thêm hi u qu , ph i h p các l nh v c qu n lý khác ph c v ho t đ ng chung c a doanh nghi p
Ngoài ra vi c qu n lý tài chính t t còn góp ph n nâng cao uy tín c a doanh nghi p trong các m i quan h , đ ng th i gi i quy t t t các m i quan h l i ích trong doanh nghi p
Trang 181.2.3 Nh ng n i dung c b n c a qu n lý tài chính doanh nghi p
Qu n lý tài chính c a doanh nghi p bao g m r t nhi u n i dung c u thành và
có liên quan đ n hàng lo t các v n đ khác nhau, đó là nh ng n i dung ch y u sau đây:
Công tác ho ch đ nh tài chính: ây là quá trình s d ng các ph ng pháp và
công c cho phép đ x lý các thông tin k toán đ t đó đ ra k ho ch ho t đ ng cho phù h p v i ngu n l c c a doanh nghi p
Công tác ki m tra, giám sát các ho t đ ng tài chính: Bao g m các ph ng
pháp giám sát, đ i t ng giám sát, n i dung giám sát,…nh m đ m b o cho doanh nghi p ho t đ ng s n xu t kinh doanh an toàn, hi u qu Tr ng tâm c a c ch ki m tra, giám sát tài chính doanh nghi p là h th ng ki m tra, ki m soát n i b và h
th ng thông tin tài chính
Công tác qu n lý, s d ng v n và tài s n: Bao g m các ph ng pháp qu n lý,
s d ng tài s n, ti n v n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
nh m đ t hi u qu cao nh t
Công tác phân tích tài chính: ây là quá trình s d ng các ph ng pháp và công c cho phép đ x lý các thông tin k toán đ t đó đánh giá đ c th c tr ng tài chính, nh ng đi m m nh, đi m y u trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
1.2.3.1 Ho ch đ nh tài chính:
Ho ch đ nh tài chính là quá trình phát tri n các k ho ch tài chính ng n h n
c ng nh dài h n nh m đ t đ c các m c tiêu c a doanh nghi p Các k ho ch tài chính có đ c tr ng c b n là đ c trình bày b ng đ n v đo l ng chung là ti n t ,
Vì v y, h th ng k ho ch tài chính đóng vai trò quan tr ng, then ch t c a vi c l p
k ho ch và ki m soát c a các doanh nghi p Các k ho ch c a doanh nghi p xác
Trang 19Ho ch đ nh tài chính là chìa khoá thành công cho ho t đ ng qu n lý nói chung và qu n lý tài chính doanh nghi p nói riêng B t c doanh nghi p nào b c vào ho t đ ng c ng có m t m c tiêu nh t đ nh và ho ch đ nh tài chính s giúp cho các ngu n tài chính đ c s d ng hi u qu , góp ph n đ m b o ti n đ cho các k
ho ch khác c a doanh nghi p H n n a, trong môi tr ng kinh doanh đ y bi n
đ ng nh hi n nay, vi c ho ch đ nh tài chính s giúp doanh nghi p ch đ ng h n
tr c s bi n đ ng c a th tr ng
Khi ti n hành l p k ho ch tài chính, doanh nghi p c n nghiên c u, phân tích
đ có nh ng c s d li u làm c n c l p k ho ch Hai y u t quan tr ng là tình hình tài chính th c t c a doanh nghi p và y u t th tr ng nh h ng đ n ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p Doanh nghi p c n có c n c đ l p k ho ch tài chính, vì đây là khâu đ u tiên và có ý ngh a quy t đ nh đ n các khâu còn l i trong quá trình qu n lý tài chính Khâu này là c s đ l a ch n các ph ng án ho t đ ng
và là c n c đ ti n hành ki m tra, ki m soát các b ph n trong doanh nghi p
Quy trình ho ch đ nh tài chính c a doanh nghi p đ c th c hi n theo 5
b c nh sau:
B c 1: Nghiên c u và d báo môi tr ng
xây d ng k ho ch tài chính, doanh nghi p c n ti n hành nghiên c u các nhân t tác đ ng tr c ti p và gián ti p đ n s phát tri n c a ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p Các nhà qu n lý ph i nghiên c u môi tr ng bên ngoài đ có th xác
đ nh đ c các c h i, thách th c hi n có và ti m n nh h ng đ n ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p; nghiên c u môi tr ng bên trong t ch c đ th y đ c
nh ng đi m m nh, đi m y u c a doanh nghi p đ có th có nh ng gi i pháp h u
hi u kh c ph c nh ng đi m y u và phát huy cao đ nh ng đi m m nh
B c 2: Thi t l p các m c tiêu
M c tiêu tài chính c a doanh nghi p bao g m các m c tiêu v l i nhu n,
m c tiêu doanh s và m c tiêu hi u qu Các m c tiêu tài chính c n xác đ nh m t cách rõ ràng, có th đo l ng đ c và ph i mang tính kh thi Do đó các m c tiêu này ph i đ c đ t ra d a trên c s là tình hình c a doanh nghi p hay nói cách khác
là d a trên k t qu c a quá trình nghiên c u và d báo môi tr ng
Trang 20B c 3: Xây d ng các ph ng án th c hi n m c tiêu
C n c vào các m c tiêu đã đ ra, d a trên c s tình hình ho t đ ng c a doanh nghi p, các nhà qu n lý xây d ng các ph ng án đ th c hi n các m c tiêu này nh ph ng án huy đ ng v n, s d ng tài s n, k ho ch s n xu t kinh doanh… Các ph ng án ph i đ c xây d ng d a trên c s khoa h c và ch nh ng ph ng
án tri n v ng nh t m i đ c đ a ra phân tích
B c 4: ánh giá các ph ng án
Các nhà qu n lý ti n hành phân tích, tính toán các ch tiêu tài chính c a t ng
ph ng án đ có th so sánh, đánh giá đi m m nh, đi m y u c a r ng ph ng án
c ng nh kh n ng hi n th c hoá nh th nào, ti m n ng phát tri n đ n đâu…
B c 5: L a ch n ph ng án t i u
Sau khi đánh giá các ph ng án, ph ng án t i u s đ c l a ch n Ph ng
án này s đ c ph bi n t i nh ng cá nhân, b ph n có th m quy n và ti n hành phân b ngu n nhân l c và tài l c cho vi c th c hi n k ho ch
1.2.3.2 Công tác ki m tra, giám sát tài chính doanh nghi p:
Trong đi u ki n ti n t hoá các quan h kinh t c a n n kinh t th tr ng,
ho t đ ng ki m tra, giám sát tài chính doanh nghi p có vai trò đ c bi t quan tr ng trong vi c giúp doanh nghi p c ng nh các c quan qu n lý n m b t th c tr ng,
hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, k p th i đ a ra các bi n pháp kh c ph c t n
t i nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Ho t
đ ng giám sát tài chính doanh nghi p bao g m các y u t : ch th giám sát, ph ng pháp giám sát, đ i t ng giám sát, n i dung giám sát,…
Ki m tra là ho t đ ng theo dõi và giám sát m t ho t đ ng nào đó d a trên
c n c là các m c tiêu chi n l c đã đ ra, trên c s đó phát hi n ra nh ng sai sót
và có nh ng s a ch a k p th i Do đó ki m tra là m t ho t đ ng có ý ngh a vô cùng quan tr ng và không th thi u trong m i l nh v c ho t đ ng c a m i t ch c Tài chính là m t v n đ ph c t p có ý ngh a quan tr ng quy t đ nh đ n m i ho t đ ng
c a doanh nghi p nên ho t đ ng ki m tra tài chính l i càng tr nên quan tr ng và
c n đ c t ch c đúng quy trình Ki m tra tài chính giúp cho c quan qu n lý theo
Trang 21dõi th c hi n các quy t đ nh tài chính đ c ban hành và giúp ng n ch n, s a ch a
k p th i nh ng sai sót trong vi c th c hi n quy t đ nh c a c p trên
N i dung c a ki m tra tài chính g m 3 giai đo n:
- Ki m tra tr c khi th c hi n k ho ch tài chính
- Ki m tra th ng xuyên quá trình th c hi n k ho ch đã đ c phê duy t
- Ki m tra sau khi th c hi n k ho ch tài chính
Khi thành l p doanh nghi p, các ch doanh nghi p c n có m t s v n nh t đ nh
là v n góp các ch s h u tùy thu c vào hình th c s h u c a doanh nghi p đó N u là doanh nghi p Nhà n c thì ngu n hình thành là ngân sách Nhà N c, n u doanh nghi p thu c s h u c ph n, ngu n v n do các c đông đóng góp, cách th c huy đ ng
v n c ph n c ng tu thu c vào các d ng c a lo i hình công ty c ph n N u là doanh nghi p t nhân, ch doanh nghi p ph i có đ s v n pháp đ nh c n thi t đ xin đ ng ký thành l p doanh nghi p
b Ngu n v n t l i nhu n đ l i:
M t ph n v n t có c a doanh nghi p đang ho t đ ng là ngu n v n t l i
nhu n đ l i (tái đ u t ): Là ph ng th c t o ngu n tài chính quan tr ng c a doanh nghi p vì doanh nghi p gi m đ c s ph thu c bên ngoài, c t gi m đ c chi phí Chính vì v y r t nhi u doanh nghi p coi tr ng chính sách tái đ u t t l i nhu n đ l i
c Huy đ ng v n n :
Vay v n ngân hàng, tín d ng là m t trong nh ng ngu n v n quan tr ng nh t không ch đ i v i s phát tri n c a doanh nghi p mà c a toàn n n kinh t Ngày nay
Trang 22các d ch v ngân hàng ngày càng phát tri n các doanh nghi p có đi u ki n thu n l i
V n c đ nh là t ng l ng ti n khi ti n hành đ nh giá tài s n c đ nh Tài s n
c đ nh là nh ng t li u lao đ ng có giá tr s d ng trong th i gian dài, tham gia vào nhi u chu k s n xu t kinh doanh, hình thái v t ch t không thay đ i t khi đ a vào s n xu t cho đ n khi thanh lý qu n lý v n c đ nh m t cách có hi u qu , t
ch c c n th c hi n nh ng nhi m v sau:
- Ti n hành đánh giá và đánh giá l i tài s n c đ nh theo chu k và ph i đ m
b o chính xác
- D a vào đ c đi m c a tài s n c đ nh và c n c theo khung quy đ nh v tài
s n c a B Tài chính đ l a ch n ph ng án tính kh u hao phù h p, đ m b o thu
h i v n nhanh, kh u hao vào giá thành s n ph m h p lý
- Th ng xuyên đ i m i, nâng c p đ không ng ng nâng cao hi u su t s n
v n l u đ ng c n thi t cho m t chu k kinh doanh
- Khai thác h p lý các ngu n tài tr v n l u đông
- Th ng xuyên phân tích, đánh giá tình hình và hi u qu s d ng v n l u
đ ng, tìm hi u và phát hi n xem v n l u đ ng b đ ng m t nào, khâu nào đ k p tìm ki m nh ng bi n pháp x lý h u hi u
Trang 23Trong công tác qu n lý v n l u đ ng c n quán tri t các nguyên t c sau:
- B o đ m tho mãn nhu c u v n cho s n xu t đ ng th i b o đ m s d ng
v n có hi u qu Trong công tác qu n lý v n l u đ ng th ng xu t hi n nh ng mâu thu n gi a kh n ng v n l u đ ng thì có h n mà ph i đ m b o cho nhu c u s n xu t kinh doanh r t l n Gi i quy t mâu thu n này doanh nghi p ph i c i ti n qu n lý,
t ng c ng h ch toán kinh doanh, đ ra nh ng bi n pháp thích h p đ hoàn thành
t t nhi m v s n xu t, mang l i hi u qu kinh t cao
- S d ng v n l u đ ng ph i k t h p v i s v n đ ng c a v t t , hàng hoá
V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a v t t hàng hoá Luân chuy n v n l u đ ng
và v n đ ng c a v t t k t h p ch t ch v i nhau Cho nên qu n lý t t v n l u đ ng
ph i đ m b o s d ng v n trong s k t h p v i s v n đ ng c a v t t ngh a là ti n chi ra ph i có m t l ng v t t nh p vào theo m t t l cân đ i, ho c s l ng s n
ph m d ch v đ c tiêu th ph i đi kèm s ti n thu đ c v nh m bù đ p l i ph n
v n đã chi ra
- T c p phát v n và b o toàn v n: Doanh nghi p t mình tính toán nhu c u
v n đ th c hi n nhi m v s n xu t kinh doanh và t ch c th c hi n b ng các ngu n v n đ c huy đ ng Nguyên t c này đ cao tinh th n trách nhi m c a doanh nghi p trong quá trình tái s n xu t trong khuôn kh các nhi m v đã đ ra c a m c tiêu k ho ch Doanh nghi p ph i t ch c nh ng ngu n v n mình c n đ n trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh do đó nh ng k t qu ho t đ ng c a b n thân doanh nghi p là ti n đ đ ti n hành tái s n xu t m r ng theo k ho ch Chính vì
th kh n ng phát tri n trong t ng lai c a m i doanh nghi p ph thu c vào ch
ho t đ ng trong n m nay k t qu nh th nào
Tuy nhiên không th xu t phát m t chi u hoàn toàn t nh ng kh n ng tài chính hi n có đ k ho ch hoá m r ng s n xu t i m xu t phát c a k ho ch hoá tái s n xu t m r ng là vi c ti n hành nh ng d đoán: S phát tri n nhu c u, nh ng thay đ i trong quy trình công ngh c a s n xu t đ nâng cao kh n ng c nh tranh trên th tr ng trong n c và ngoài n c, nh ng s hoàn thi n nh m m c đích t ng
kh i l ng s n xu t s n ph m d ch v đang có u th trên th tr ng và t ng l i
Trang 24nhu n Quán tri t quan đi m này doanh nghi p ph i m t m t ch đ ng khai thác và
s d ng các ngu n v n t có, m t khác huy đ ng các ngu n v n khác b ng các hình
đ i v i các doanh nghi p
1.2.3.4 Phân tích tài chính trong công ty
Phân tích tài chính là m t quá trình mà nhà qu n lý tài chính s d ng các
ph ng pháp và các công c cho phép x lý các thông tin k toán và các thông tin khác v qu n lý nh m đánh giá tình hình tài chính, kh n ng và ti m l c c a m t t
ch c, đánh giá r i ro, m c đ và ch t l ng, hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p
ti n hành phân tích tài chính, nhà phân tích ph i thu th p, s d ng m i ngu n thông tin t thông tin n i b đ n thông tin bên ngoài doanh nghi p, t thông tin s l ng đ n thông tin giá tr , t thông tin chung cho đ n các thông tin v ngành kinh t ,… Tuy nhiên, th ng đ c s d ng r ng rãi và c ng có th đánh giá m t cách c b n tình hình tài chính c a doanh ngh p là các thông tin k toán trong n i
b doanh nghi p ây c ng chính là ngu n thông tin quan tr ng b c nh t trong phân tích tài chính Vi c phân tích tài chính đ c th c hi n trên c s các báo cáo tài chính, đ c hình thành thông qua vi c x lý các báo cáo k toán ch y u: B ng cân
đ i k toán, báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t
th c hi n phân tích báo cáo tài chính c n ph i ti n hành qua các trình t phân tích sau:
1 S u t m tài li u và x lý s li u:
a S u t m s li u:
Trang 25M t trong nh ng tài li u không th thi u là h th ng báo cáo tài chính c a doanh nghi p Ngoài ra, đ cung c p đ c đ y đ thông tin cho các đ i t ng có liên quan, nhà phân tích còn ph i s d ng m i ngu n thông tin liên quan đ n doanh nghi p nh các thông tin v giá c , th tr ng, ti n t , thu , các thông tin kinh t v ngành, v ph ng h ng h ng v kinh t c a doanh nghi p đ lý gi i và thuy t minh tình hình tài chính c a doanh nghi p
b X lý thông tin:
ây là giai đo n ti p theo c a quá trình phân tích ho t đ ng tài chính Các thông tin đã thu th p đ c theo nh ng m c đích nh t đ nh đ c s p x p, nh m tính toán so sánh, gi i thích, đánh giá và xác đ nh nh ng nguyên nhân nh h ng đ n quá trình ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p, ph c v cho vi c ra các quy t đ nh cho các ho t đ ng s n xu t kinh doanh ti p theo ng th i c ng là c n c quan
tr ng ph c v cho vi c d báo, d đoán tình hình ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p trong t ng lai
2 Tính toán, phân tích và d đoán
Sau khi thu th p đ c đ y đ các tài li u c n thi t, v n d ng các ph ng pháp phân tích phù h p, c n xác đ nh h th ng ch tiêu phân tích có th là s tuy t
đ i, s bình quân, s t ng đ i…Các ch tiêu này có th so sánh v i k ho ch, các
k kinh doanh tr c ho c các tiêu chu n đ nh m c trong ngành, ho c m t s tiêu chu n đ nh m c c a các n c trên th gi i
3 T ng h p k t qu , rút ra k t lu n
Phân tích báo cáo tài chính có th ti n hành trên t ng báo cáo tài chính, ho c
m t s ch tiêu nào đó trên báo cáo tài chính ho c phân tích các ch tiêu có m i liên
h gi a các báo cáo tài chính ho c phân tích toàn di n các m t ho t đ ng tài chính
c a doanh nghi p
K t thúc quá trình phân tích c n t ng h p l i, đ a ra m t s ch tiêu t ng h p
đ đánh giá chung toàn b ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p ho c ph n ánh đúng m c tiêu và n i dung phân tích đã đ c đ ra trong quá trình phân tích
Trên c s t ng h p nh ng k t qu đã phân tích c n rút ra nh ng nh n xét,
Trang 26đánh giá, nh ng u đi m và nh ng t n t i, nh ng thành tích đã đ t đ c, nh ng y u kém c n kh c ph c trong ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p
Ph ng pháp phân tích
Ph ng pháp so sánh
Ph ng pháp lo i tr
Ph ng pháp mô hình Dupont
N i dung c th c a phân tích tài chính trong công ty TNHH M t thành viên
Phân tích t ng quát tình hình tài chính doanh nghi p
D a trên s li u c a B ng cân đ i k toán và Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, phân tích t ng quát tình hình tài chính nh m có cái nhìn bao quát tình hình
ho t đ ng c a doanh nghi p, thông th ng xem xét m t s bi n đ ng ch y u gi
n m này so v i n m khác c a các ch tiêu c th trên các báo cáo
Phân tích các h s tài chính
Nhóm ch tiêu phân tích bi n đ ng v qui mô và c c u tài s n
Phân tích bi n đ ng v qui mô và c c u tài s n c a doanh nghi p đ c th c
hi n b ng cách tính ra và so sánh tình hình bi n đ ng gi a k phân tích v i k g c
v t tr ng c a t ng b ph n tài s n chi m trong t ng s tài s n T tr ng c a t ng
b ph n tài s n chi m trong t ng s tài s n đ c xác đ nh nh sau:
Nhóm ch tiêu phân tích bi n đ ng v qui mô c c u ngu n v n
Phân tích c c u ngu n v n là vi c xem xét t tr ng t ng lo i ngu n v n chi m trong t ng s ngu n v n c ng nh xu h ng bi n đ ng c a t ng ngu n v n
c th Qua đó, đánh giá kh n ng t b o đ m v m t tài chính c ng nh m c đ
đ c l p v m t tài chính c a doanh nghi p
Trang 27C c u v n trong doanh nghi p có nh h ng quy t đ nh đ n kh n ng th c thi các chi n l c kinh doanh, hi u qu kinh t và s phát tri n b n v ng c a doanh nghi p C c u v n c a doanh nghi p bao g m ngu n v n ch s h u và n ph i tr
Ngu n v n ch s h u là s v n c a các ch s h u, các nhà đ u t đóng góp ban đ u và b sung thêm trong quá trình kinh doanh V n ch s h u không
ph i là các kho n n nên doanh nghi p không ph i cam k t thanh toán
N ph i tr ph n ánh s v n mà doanh nghi p đi chi m d ng trong quá trình
ho t đ ng kinh doanh, do v y doanh nghi p ph i có cam k t thanh toán và có trách nhi m thanh toán
Nh v y, n u ngu n v n ch s h u chi m t tr ng cao trong t ng s ngu n
v n thì doanh nghi p có đ kh n ng t b o đ m v m t tài chính và m c đ đ c
l p c a doanh nghi p đ i v i các ch n (ngân hàng, nhà cung c p ) là cao Ng c
l i, n u công n ph i tr chi m ch y u trong t ng s ngu n v n (c v s tuy t đ i
và t ng đ i) thì kh n ng b o đ m v m t tài chính c a doanh nghi p s th p
C ng qua phân tích c c u ngu n v n, các nhà phân tích n m đ c các ch tiêu liên quan đ n tình hình tài chính doanh nghi p nh :
Trang 28đ c l p v m t tài chính c a doanh nghi p Ch tiêu này cho bi t v n ch s h u chi m t tr ng bao nhiêu trong t ng s ngu n v n c a doanh nghi p Tr s c a ch tiêu càng l n th hi n kh n ng t đ m b o v tài chính, m c đ đ c l p v tài chính
c a doanh nghi p càng cao và ng c l i
b o c a v n ch s h u đ i v i các kho n n càng l n, tính t ch c a doanh nghi p càng cao và ng c l i
Nhóm ch tiêu phân tích m i quan h gi a tài s n và ngu n v n
phân tích m i quan h gi a tài s n và ngu n v n, các nhà phân tích
th ng tính và so sánh các ch tiêu sau:
H s n so v i tài s n:
H s n so v i tài s n ph n ánh m c đ tài tr tài s n c a doanh nghi p
b ng các kho n n H s này đ c xác đ nh nh sau:
H s n so v i tài s n =
N ph i tr
(1.6) Tài s n
Trang 29Tài s n ng n h n là nh ng tài s n có th i gian thu h i v n ng n, th i gian thu
h i v n ph thu c vào chu k kinh doanh c a doanh nghi p
S c sinh l i c a tài s n ng n h n
Ch tiêu này ph n ánh trong k phân tích doanh nghi p đ u t m t đ ng tài
s n ng n h n thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này đ c xác
Th i gian m t vòng quay càng nh thì t c đ luân chuy n c a c a TSNH càng l n và ng c l i
Trang 30Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i doanh thu
Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p mu n có m t đ ng doanh thu thu n trong
k thì c n bao nhiêu đ ng giá tr tài s n ng n h n Ch tiêu này càng th p ch ng t
hi u qu s d ng TSC càng cao Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Su t hao phí c a tài s n ng n
h n so v i doanh thu =
Doanh thu thu n
(1.12) Tài s n ng n h n bình quân
Phân tích hi u qu s d ng tài s n c đ nh
Khi phân tích hi u qu s d ng tài s n c đ nh, c n nghiên c u m t cách toàn di n c v th i gian, không gian, môi tr ng kinh doanh và đ ng th i đ t nó trong m i quan h v i s bi n đ ng giá c c a các y u t s n xu t
Ch tiêu này cho bi t kh n ng t o ra doanh thu thu n c a tài s n, cho bi t trong k phân tích đ thu đ c 1 đ ng doanh thu thì c n bao nhiêu đ ng giá tr tài
s n c đ nh Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Ch tiêu này càng th p hi u qu s d ng tài s n càng t t, góp ph n ti t ki m tài s n và nâng cao doanh thu thu n trong k c a doanh nghi p
S c s n xu t c a tài s n c đ nh
Ch tiêu này cho bi t s c s n xu t c a tài s n c đ nh mà doanh nghi p đang
s d ng cho ho t đ ng kinh doanh ng th i cho bi t trong k phân tích, c 1
đ ng giá tr TSC đ u t trong k thì thu đ c bao nhiêu đ ng doanh thu Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Trang 31S c s n xu t c a tài
s n c đ nh =
Doanh thu thu n
(1.16) Tài s n c đ nh bình quân
Ch tiêu này càng cao ch ng t tài s n c đ nh ho t đ ng t t, đó là nhân t góp
ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p
Hi u qu s d ng VCSH
S c sinh l i c a v n ch s h u
Ch tiêu này cho bi t kh n ng t o ra l i nhu n c a v n ch s h u mà doanh nghi p s d ng cho ho t d ng kinh doanh đ ng th i cho bi t trong m t k phân tích, doanh nghi p đ u t 1 đ ng v n ch s h u thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s
d ng v n ch s h u c a doanh nghi p là t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t
c a ch doanh nghi p S d ng mô hình Dupont đ phân tích ta có:
x
Doanh thu thu n
x
T ng tài s n bình quân
(1.18) VCSH bình
quân
Doanh thu thu n
T ng tài s n bình quân
x
Doanh thu thu n
x
L i nhu n sau thu
(1.19) VCSH bình
quân
T ng tài s n bình quân
Doanh thu thu n
Khi đó ta th y xu t hi n các ch tiêu tài chính m t cách ch t ch , logic
Su t sinh l i
c a VCSH
(ROE)
= T ng tài s n bq/VCSH bq x
S vòng quay c a tài
s n
x
Su t sinh l i
c a doanh thu (ROS)
(1.20)
Su t sinh l i c a
VCSH (ROE) =
H s Tài s n bq/VCSH bq x
Su t sinh l i c a t ng tài s n (ROA) (1.21)
Trang 32Có th khái quát nh sau:
Trong đó:
+ ROS th hi n kh n ng sinh l i c a doanh thu
+ S vòng quay c a tài s n c đ nh th hi n hi u su t s d ng TSC
+ H s tài s n bình quân/VCSH bình quân th hi n đòn b y tài chính
Nhóm ch tiêu phân tích tình hình công n và kh n ng thanh toán
Phân tích tình hình thanh toán
Khi phân tích tình hình thanh toán c n liên h v i đ c đi m kinh doanh, ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p, th i đi m phân tích, s p x p theo th t
th i h n thanh toán các kho n công n ng n h n, dài h n theo theo th t th i gian thanh toán nh ch a đ n h n, đ n h n, quá h n…
C s s li u đ phân tích tình hình thanh toán là B ng cân đ i k toán
Thông th ng, khi phân tích tình hình thanh toán, ng i ta s d ng các ch tiêu sau:
T l các kho n ph i thu so v i các kho n n ph i tr
N u tr s c a ch tiêu này l n h n ho c b ng 1, ch ng t doanh nghi p đ m
b o đ và th a kh n ng thanh toán, tình hình tài chính kh quan Tr s này càng
Trang 33l n h n 1 thì kh n ng thanh toán c a doanh nghi p càng d i dào và tình hình tài chính khá v ng ch c Ng c l i, tr s này nh h n 1, doanh nghi p s không đ m
b o kh n ng thanh toán Khi “h s kh n ng thanh toán t ng quát” g n b ng 0 thì doanh nghi p r i vào tình tr ng phá s n, không còn kh n ng thanh toán
S vòng luân chuy n các kho n n ph i thu c a khách hàng
Chi tiêu này ph n ánh trong k kinh doanh các kho n n ph i thu c a khách hàng quay đ c bao nhiêu vòng Tuy nhiên, đ ng trên góc đ phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p nên không th l y đ c ch tiêu “T ng s ti n hàng bán ch u” trên báo cáo tài chính Do v y, đ phân tích s vòng luân chuy n các kho n ph i thu, ta c n xem xét ch tiêu “T ng s ti n hàng bán chu” trên góc đ “T ng doanh thu bán hàng và cung c p d ch v ” đ c l y trên Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh ch tiêu s 01 Có nh v y m i đ m b o tính h p lý c a ch tiêu này khi phân tích báo cáo tài chính Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
x 100% (1.24)
2
Ch tiêu “S vòng luân chuy n các kho n n ph i thu c a khách hàng” cho
bi t m c đ h p lý các kho n n ph i thu c a khách hàng và hi u qu c a vi c thu
h i công n
Th i gian c a 1 vòng quay các kho n ph i thu:
Ch tiêu này ph n ánh th i gian bình quân thu h i ti n hàng bán ra Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Trang 34Ch tiêu này càng ng n ch ng t t c đ thu h i ti n hàng càng nhanh, doanh nghi p ít b chi m d ng v n Ng c l i, th i gian c a m t vòng quay càng dài,
ch ng t t c đ thu h i ti n hàng càng ch m, s v n doanh nghi p b chi m d ng càng nhi u
Phân tích kh n ng thanh toán
C s s li u đ phân tích kh n ng thanh toán d a vào B ng cân đ i k toán
là ch y u, bên c nh đó còn d a vào Báo cáo k t qu kinh doanh và Báo cáo l u chuy n ti n t
Phân tích kh n ng thanh toán n ng n h n
Kh n ng thanh toán n ng n h n liên quan đ n kh n ng t o ti n c a doanh nghi p phân tích n ng n h n, ng i ta th ng phân tích các ch tiêu sau:
H s kh n ng thanh toán nhanh
Ch tiêu này cho bi t kh n ng thanh toán n đ i v i các kho n công n ng n h n
H s kh n ng
thanh toán nhanh =
Ti n và các kho n t ng đ ng ti n + các kho n đ u t tài chính ng n h n +
Ph i thu c a khách hàng (1.26)
T ng n ng n h n
Ch tiêu này càng cao ch ng t kh n ng thanh toán c a doanh nghi p d i dào Tuy nhiên, n u tình tr ng này cao quá kéo dài có th d n t i v n b ng ti n c a doanh nghi p nhàn r i, đ ng, d n đ n hi u qu s d ng v n th p N u ch tiêu này quá th p ch ng t doanh nghi p không có đ kh n ng thanh toán các kho n công
n N u H s kh n ng thanh toán n ng n h n th p quá kéo dài nh h ng đ n uy tín c a doanh nghi p và có th d n t i doanh nghi p b gi i th ho c phá s n
Trang 35Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p có đ kh n ng tr n ng n h n hay không Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Ch tiêu này cho bi t kh n ng chuy n đ i thành ti n c a các tài s n ng n
h n, ch tiêu này càng cao ch ng t t c đ chuy n đ i tài s n ng n h n thành v n
b ng ti n, ch ng khoán d thanh kho n càng nhanh, góp ph n nâng cao kh n ng thanh toán Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
T ng giá tr thu n c a tài s n ng n h n
Phân tích kh n ng thanh toán n dài h n
Ch tiêu này càng cao ch ng t các tài s n c a doanh nghi p ch y u tài tr
t v n vay dài h n, m t ph n th hi n s n đ nh trong ho t đ ng kinh doanh, m t
ph n th hi n trách nhi m c a doanh nghi p trong vi c thanh toán các kho n n dài
h n trong t ng lai Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Trang 36H s thanh toán t ng quát:
Ch tiêu này đánh giá khái quát kh n ng thanh toán c a doanh nghi p đ i
v i các kho n công n Ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Ch tiêu này càng cao kh n ng thanh toán c a doanh nghi p là t t, góp ph n
n đ nh ho t đ ng tài chính thúc đ y ho t đ ng kinh doanh phát tri n
Thông th ng các kho n vay dài h n, n dài h n c a doanh nghi p đ c đ u t các tài s n c đ nh nh nhà c a, máy móc thi t b , do v y th i gian thu h i v n dài đánh giá kh n ng tr n c a doanh nghi p đ i v i các kho n công n dài h n ta
th ng tính các ch tiêu c th sau:
H s thanh toán n dài h n khái quát:
Ch tiêu này cho bi t kh n ng thanh toán các kho n công n dài h n đ i v i toàn b giá tr thu n c a tài s n c đ nh và đ u t dài h n Ch tiêu này đ c xác
H s thanh toán lãi ti n vay dài h n
H s thanh toán lãi ti n
vay dài h n =
LN sau thu TNDN và chi phí lãi vay
(1.34) Chi phí lãi vay
Ch tiêu này càng cao, kh n ng thanh toán lãi vay c a doanh nghi p là t t,
và khi đó doanh nghi p không nh ng có kh n ng thanh toán phí lãi vay mà còn thanh toán n g c vay, ch ng t ti n vay có hi u qu
1.2.3.5 Các Quy t đ nh đ u t tài chính
Quy t đ nh đ u t : là nh ng quy tđ nh liên quan đ n t ng giá tr tài s n và
giá tr t ng b ph n tài s n (tài s nc đ nh và tài s n l u đ ng) Trong k toán chúng ta đã quen v i hình nh b ngcân đ i tài s n c a doanh nghi p và quy t đ nh
Trang 37đ u t g n li n v i phía bêntrái b ng cân đ i tài s n Quy t đ nh đ u t ch y u c a doanh nghi p bao g m:
- Quy t đ nh đ u t tài s n l u đ ng: quy t đ nh t n qu ,quy t đ nh t n kho, quy t đ nh chính sách bán hàng, quy t đ nh đ u t tài chínhng n h n…
- Quy t đ nh đ u t tài s n c đ nh: quy t đ nh mua s mtài s n c đ nh, quy t đ nh đ u t d án, quy t đ nh đ u t tài chính dài h n…
- Quy t đ nh quan h c c u gi a đ u t tài s n l u đ ngvà đ u t tài s n c
đ nh: quy t đ nh s d ng đòn b y ho t đ ng, quy t đ nh đi mhoà v n
Quy t đ nh đ ut đ c xem là quy t đ nh quan tr ng nh t trong các quy t
đ nh c a tài chínhdoanh nghi p b i nó t o ra giá tr cho doanh nghi p M t quy t
đ nh đ u t đúngs góp ph n làm t ng giá tr doanh nghi p, qua đó làm gia t ng giá
tr tài s ncho ch s h u, ng c l i m t quy t đ nh đ u t sai s làm t n th t giá
tr doanh nghi p d n t i thi t h i tài s n cho ch s h u doanh nghi p
1.2.4 Các nguyên t c trong qu n lý tài chính
Doanh nghi p mu n ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh m t cách hi u
qu thì ph i tuân th theo các nguyên t c nh t đ nh Tuân th các nguyên t c trong
qu n lý tài chính s góp ph n đ m b o cho doanh nghi p có đ c ti m l c tài chính
v ng m nh, thúc đ y cho s phát tri n c a doanh nghi p V c b n công tác qu n
lý tài chính c a doanh nghi p c n ph i đ m b o th c hi n nh ng nguyên t c sau:
- M t là tôn tr ng pháp lu t: M i lo i hình doanh nghi p mu n t n t i và phát tri n đ c thì ph i đ c Nhà n c cho phép và tuân th đúng lu t pháp n c
s t i Do đó tôn tr ng lu t pháp là nguyên t c b t bu c đ i v i m i lo i hình doanh nghi p vì th Nhà n c thông qua các công c qu n lý v mô c a mình nh lu t pháp, các chính sách tài chính… đ qu n lý các doanh nghi p c ng nh qu n lý công tác qu n lý tài chính t i các doanh nghi p nh m đ m b o l i ích, s công b ng
c ng nh th c hi n nh ng trách nhi m c a m i ch th trong n n kinh t
- Hai là tôn tr ng nguyên t c h ch toán kinh doanh: H ch toán kinh doanh là nguyên t c quan tr ng nh t quy t đ nh s s ng còn c a doanh nghi p trong n n kinh
t th tr ng th c hi n t t nguyên t c này doanh nghi p c n đ m b o l y thu bù chi và đ m b o có doanh l i do đó các doanh nghi p c n ph i nghiên c u và n m
Trang 38ch c các chu n m c tài chính k toán hi n hành, không ng ng c p nh t và đ i m i theo s đi u ch nh c a B Tài chính đ đ m b o cho quá trình h ch toán kinh doanh
c a doanh nghi p phù h p và tuân th các nguyên t c h ch toán k toán chung Tuân th nguyên t c này công tác qu n lý tài chính doanh nghi p ph i h ng vào các gi i pháp nh ch đ ng khai thác ngu n v n, b o toàn và s d ng có hi u qu ngu n v n, các quy t đ nh đ u t ph i đ m b o tuân theo nh ng yêu c u c a th
tr ng
- Ba là đ m b o luôn gi ch “tín” trong ho t đ ng tài chính: Trong kinh doanh c ng nh trong ho t đ ng tài chính thì ch “tín” là vô cùng quan tr ng đ i
v i m i doanh nghi p Doanh nghi p mu n phát tri n lâu dài, n đ nh thì ph i thi t
l p và duy trì đ c m i quan h b n v ng v i các ch th khác trong n n kinh t do
đó doanh nghi p ph i luôn t o d ng và c ng c ni m tin c a các đ i tác nh Nhà
n c, b n hàng, nhà cung ng, khách hàng… đ m b o gi đ c ch “tín” trong
ho t đ ng tài chính thì tr c tiên doanh nghi p ph i đ m b o th c hi n t t và đ y
đ các ngh a v đ i v i Nhà n c, luôn tôn tr ng và đ m b o các đi u ki n h p
đ ng, cam k t kinh doanh, h n ch x y ra “b i tín” đ i v i các đ i tác và luôn đ m
b o gi v ng uy tín trên th tr ng
- B n là đ m b o nguyên t c an toàn và hi u qu : Trong ho t đ ng qu n lý
c ng nh ho t đ ng qu n lý tài chính các nhà qu n lý luôn đ ng tr c nh ng
ph ng án l a ch n Các ph ng án này có th đ a l i nh ng hi u qu khác nhau
v i m c đ r i ro khác nhau, m t ph ng án đem l i hi u qu cao có khi l i ph i
đ i m t v i r i ro l n Do đó các nhà qu n lý tài chính ph i luôn cân nh c trên c s nghiên c u k l ng tr c khi đ a ra các quy t đ nh c a mình và luôn đ m b o nguyên t c là đ m b o cho doanh nghi p đ t m c l i nhu n cao nh t và n đ nh
Bên c nh đó doanh nghi p còn ph i tuân th các nguyên t c khác nh : Nguyên t c chi tr , nguyên t c th tr ng có hi u qu , nguyên t c giá tr th i gian
c a ti n…
1.3 M t s đ c đi m trong công ty TNHH M t thành viên có liên quan đ n công tác qu n lý tài chính
Công ty TNHH MTV là doanh nghi p do m t cá nhân ho c m t t ch c làm
ch s h u (sau đây g i là ch s h u công ty); ch s h u công ty ch u trách
Trang 39nhi m h u h n v các kho n n và ngh a v tài s n c a công ty trong ph m vi s
v n đi u l c a công ty
- Công ty trách nhi m h u h n 1 thành viên có t cách pháp nhân k t ngày
đ c c p gi y ch ng nh n đ ng kí kinh doanh
- Công ty TNHH 1 thành viên không đ c quy n phát hành c ph n ra công chúng đ t ng v n đi u l i v i công ty TNHH 1 thành viên là t ch c là doanh nghi p do cá nhân làm ch s h u và t ch u trách nhi m b ng các kho n n và ngh a v tài s n c a công ty b ng s v n đi u l
- Công ty trách nhi m h u h n 1 thành viên là t ch c kinh doanh do m t t
ch c khác làm ch s h u và ch u trách nhi m các kho n n , ngh a v tài s n c a công ty b ng s v n đi u l
L i th c a công ty trách nhi m h u h n m t thành viên là ch s h u công
ty có toàn quy n quy t đ nh m i v n đ liên quan đ n ho t đ ng c a công ty Tuy nhiên, lo i hình công ty này c ng có h n ch là các cá nhân không đ c phép thành
l p lo i hình công ty này, ch có m t s ch th có t cách pháp nhân nh các t
ch c chính tr xã h i, công ty c ph n, công ty nhà n c… m i đ c thành l p công
ty trách nhi m h u h n m t thành viên
Theo đi u 65 Lu t doanh nghi p thì ch s h u công ty TNHH 1 thành viên
có các ngh a v sau đây:
“1 Góp v n đ y đ và đúng h n nh đã cam k t; tr ng h p không góp đ
và đúng h n s v n đã cam k t thì ph i ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a
v tài s n khác c a công ty
2 Tuân th i u l c a công ty
3 Ph i xác đ nh và tách bi t tài s n c a ch s h u công ty và tài s n công ty
Ch s h u công ty là cá nhân ph i tách bi t các chi tiêu c a cá nhân và gia đình mình v i các chi tiêu trên c ng v là Ch t ch công ty và Giám đ c ho c T ng giám đ c
4 Tuân th quy đ nh c a pháp lu t v h p đ ng và pháp lu t có liên quan trong vi c mua, bán, vay, cho vay, thuê, cho thuê và các giao d ch khác gi a công ty
và ch s h u công ty
Trang 405 Th c hi n các ngh a v khác theo quy đ nh c a Lu t doanh nghi p và
i u l công ty.”
Do đ c thù c a ngành xây d ng công trình Th y l i là đ a đi m thi công thay
đ i theo t ng công trình, h ng m c công trình và công vi c đ c ti n hành ngoài
tr i, ch u s tác đ ng tr c ti p c a t nhiên do đó công tác qu n lý tài chính g p nhi u khó kh n Quá trình thi công v i kh i l ng công trình l n, th i gian thi công kéo dài do đó đòi h i có s chu n b t ng đ i t t v nguyên v t li u, thi t b , Tài
s n công c , d ng c và th i gian c ng nh v m t k thu t thi công
Vi c đánh giá các ch tiên tài chính c ng làm nh h ng đ n tình hình ho t
đ ng c a công ty và khi n cho các t s tài chính có khuynh h ng thay đ i b t
th ng Ch ng h n nh :
+ Chi phí s n xu t kinh doanh d dang cu i k th ng t ng lên cao vì các công trình do quy t toán kéo dài t phía các ch đ u t nên n u s d ng t s vòng quay hàng t n kho s th y công ty có v ho t đ ng kém hi u qu
+ Các kho n ph i thu và ph i tr t ng vì không thu đ c n t các công trình vì ph i ch ki m toán, th m đ nh giá gây m t cân đ i tài chính Vi c trích l p
d ng phòng các kho n ph i thu, ph i tr s gây ti m n l , nh h ng đ n công tác
- Doanh nghi p t nhân
- Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài
Nh ng đ c đi m riêng v hình th c pháp lý t ch c doanh nghi p gi a các doanh nghi p trên có nh h ng đ n qu n tr tài chính doanh nghi p nh vi c t
ch c, huy đ ng v n, s n xu t kinh doanh, vi c phân ph i l i nhu n