Tình tr ng trên đã gây ra ô nhi m... Ngoài ra trong phân còn có ch a nhi u lo i vi khu n virut, tr ng ký sinh trùng... hình nh Escherichia, Salmonella, Shigella, Proteus, Klebsiella... B
Trang 1NGUY N NG C HÂN
ÁNH GIÁ TH C TR NG Ô NHI M C A TRANG TR I CH N NUÔI
L N T P TRUNG T I XÃ YÊN GIANG, HUY N YÊN NH, T NH
THANH HÓA VÀ XU T GI I PHÁP GI M THI U
Chuyên ngành: K hoa h c môi tr ng
Trang 2Tôi xin cam đoan quy n lu n v n đ c chính tôi th c hi n d i s h ng
trong lu n v n “ ánh giá th c tr ng ô nhi m c a trang tr i ch n nuôi l n t p
trung t i xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa và đ xu t gi i pháp
gi m thi u”
ây là đ tài nghiên c u m i, không trùng l p v i các đ tài lu n v n nào
tr c đây, do đó không có s sao chép c a b t kì lu n v n nào N i dung c a lu n
v n đ c th hi n theo đúng quy đ nh, các ngu n tài li u, t li u nghiên c u và s
Trang 3thân, tôi còn nh n đ c s quan tâm giúp đ c a các th y cô, b n bè và các cá nhân,
t o m i đi u ki n t t nh t đ tôi có th hoàn thành lu n v n t t nghi p này
Vì nh ng kinh nghi m và ki n th c c a b n thân còn h n ch , lu n v n đ c hoàn thành trong th i gian có h n nên không tránh kh i nh ng thi u sót Tôi mong
s nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp c a các th y cô đ lu n v n t t nghi p này
đ c hoàn thi n h n n a
Hà N i, ngày tháng n m 2015
Nguy n Ng c Hân
Trang 41 Tính c p thi t c a đ tài 1
2 M c đích c a lu n v n 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 N i dung và các ph ng pháp nghiên c u 2
4.1 N i dung nghiên c u 2
4.2 Ph ng pháp nghiên c u 2
5 N i dung lu n v n và d ki n k t qu đ t đ c 3
5.1 N i dung lu n v n 3
5.2 D ki n k t qu đ t đ c 3
CH NG 1 T NG QUAN V I T NG NGHIÊN C U 5
1.1 T ng quan ngành ch n nuôi c a Vi t Nam 5
1.1.1 Tình hình ch n nuôi l n t i Vi t Nam 5
1.1.2 Th c tr ng ô nhi m môi tr ng t i các trang tr i ch n nuôi l n Vi t Nam 6 1.2 C s lý thuy t v các gi i pháp x lý ch t th i ch n nuôi l n trên th gi i và Vi t Nam 8
1.2.1 X lý ch t th i r n 8
1.2.2 X lý mùi 10
1.2.2.1 S phát sinh mùi 10
1.2.2.2 Ngu n gây mùi hôi 10
1.2.2.3 Các gi i pháp gi m thi u và x lý mùi hôi 11
1.2.3 X lý n c th i 13
1.2.3.1 X lý n c th i ch n nuôi l n trên th gi i 13
1.2.3.2 X lý n c th i ch n nuôi l n t i Vi t Nam 15
1.3 T ng quan v xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa và tình hình s n xu t c a trang tr i ch n nuôi l n t p trung 23
1.3.1 T ng quan v xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa 23
1.3.1.1 i u ki n t nhiên 23
Trang 51.3.1.2 i u ki n kinh t - xã h i 25
1.3.2 Tình hình s n xu t t i trang tr i ch n nuôi l n t p trung 26
1.3.2.1 V trí trang tr i 26
1.3.2.2 M i t ng quan c a v trí trang tr i v i các đ i t ng xung quanh 27 1.3.2.3 Tình hình s n xu t c a trang tr i 27
CH NG 2 ÁNH GIÁ TH C TR NG MÔI TR NG C A TRANG TR I CH N NUÔI L N T P TRUNG 33
2.1 Tình hình x lý ch t th i và qu n lý b o v môi tr ng t i trang tr i ch n nuôi l n t p trung 33
2.1.1 Tình hình x lý ch t th i t i trang tr i ch n nuôi l n 33
2.1.1.1 X lý ch t th i r n 33
2.1.1.2 X lý n c th i 34
2.1.1.3 X lý mùi, khí th i 36
2.1.2 Tình hình qu n lý, b o v môi tr ng 37
2.2 ánh giá th c tr ng môi tr ng t i trang tr i ch n nuôi l n t p trung 38
2.2.1 Th c tr ng môi tr ng n c 38
2.2.1.1 i u tra kh o sát, đánh giá ch t l ng n c th i 38
2.2.1.2 i u tra kh o sát, đánh giá ch t l ng n c m t 44
2.2.1.3 i u tra kh o sát, đánh giá ch t l ng n c ng m 49
2.2.2 Th c tr ng môi tr ng không khí 49
2.2.2.1 i u tra, kh o sát ch t l ng môi tr ng không khí 49
2.2.2.2 ánh giá th c tr ng môi tr ng không khí 53
2.2.3 Th c tr ng ô nhi m ch t th i r n 53
2.3 Nh ng v n đ môi tr ng còn t n t i c a trang tr i 54
2.3.1 Ý th c b o v môi tr ng, qu n lý môi tr ng 55
2.3.2 X lý ch t th i 55
2.3.2.1 Phân th i 55
2.3.2.2 N c th i 55
Trang 6CH NG 3 XU T M T S GI I PHÁP GI M THI U Ô NHI M T I
TRANG TR I CH N NUÔI L N T P TRUNG 57
3.1 C s đ xu t gi i pháp 57
3.1.1 Chính sách pháp lu t 57
3.1.2 C n c th c tr ng môi tr ng t i trang tr i ch n nuôi l n t p trung 57
3.1.3 xu t gi i pháp 58
3.2 Gi i pháp k thu t 58
3.2.1 X lý ch t th i r n 58
3.2.1.1 Ch ph m sinh h c SagiBio 59
3.2.1.2 Kh n ng x lý phân th i c a ch ph m SagiBio 59
3.2.2 X lý n c th i 64
3.2.2 1 Ph ng án 1 65
3.2.2.2 Ph ng án 2 67
3.2.2.3 So sánh l a ch n công ngh t i u cho trang tr i 72
3.3 Gi i pháp qu n lý 74
3.3.1 Giám sát ch t l ng môi tr ng đ nh k 74
3.3.2 T p hu n, nâng cao n ng l c qu n lý b o v môi tr ng 76
3.3.2.1 i v i trang tr i 76
3.3.2.2 i v i các c quan qu n lý 76
3.3.3 Nâng cao ý th c b o v môi tr ng c a ng i s n xu t 77
3.3.4 Các gi i pháp khác 78
3.3.4.1 Mô hình VACB 78
3.3.4.2 Ki m soát d ch b nh lan truy n 79
K T LU N VÀ KI N NGH 81
K t lu n 81
Ki n ngh 82
TÀI LI U THAM KH O 83
PH L C 85
Trang 71 AFTA Khu v c m u d ch t do ASEAN
Trang 8B ng 1.2 nh m c và kh i l ng th c n cho đàn l n 30
B ng 1.3 nh m c n c c p cho l n u ng 32
B ng 2.1 Thành ph n hóa h c c a phân l n 70 – 100kg 33
B ng 2.2 V trí l y m u n c th i 39
B ng 2.3 K t qu phân tích n c th i sau Biogas 39
B ng 2.4 K t qu phân tích n c th i t i h ch a s 1 39
B ng 2.5 K t qu phân tích n c th i 40
B ng 2.6 V trí l y m u n c m t 44
B ng 2.7 K t qu phân tích n c m t 45
B ng 2.8 K t qu phân tích n c m t 45
B ng 2.9 K t qu phân tích n c ng m 49
B ng 2.10 V trí l y m u không khí 51
B ng 2.11 K t qu phân tích ch t l ng không khí 52
B ng 2.12 K t qu ch t l ng không khí 52
B ng 2.13 L ng phân th i phát sinh trong ngày t quá trình ch n nuôi l n 53
B ng 3.1 K t qu phân tích ch t l ng m u phân l n tr c khi x lý 59
B ng 3.2 K t qu ki m tra nhi t đ đ ng , n ng đ NH3 và H2S trong quá trình x lý phân l n 60
B ng 3.3 Bi n đ ng m t đ VSV gây b nh trong quá trình 62
B ng 3.4 K t qu đánh giá ch t l ng c a m u phân l n tr c và sau 5 tu n x lý b ng ch ph m vi sinh a nhi t SagiBio 62
B ng 3.5 So sánh s đ dây chuy n x lý n c th i 72
B ng 3.6 Ch ng trình giám sát môi tr ng đ nh k c a trang tr i 74
Trang 9Hình 1.2 Mô hình x lý ch t th i r n (phân gia súc) đang đ c áp d ng r ng rãi
t i H ng Kông 9
Hình 1.3 Mô hình qu n lý ch t th i r n ch n nuôi trên th gi i 14
Hình 1.4 B aerotank 16
Hình 1.5 B Biogas composite 20
Hình 1.6 B Biogas d ng vòm xây g ch 20
Hình 1.7 B UASB 22
Hình 1.8 V trí đ a lý xã Yên Giang 23
Hình 1.9 S đ v trí trang tr i 26
Hình 1.10 Quy trình ch n nuôi c a trang tr i 28
Hình 2.1 Khu v c t p k t phân 34
Hình 2.2 H m Biogas 35
Hình 2.3 H ch a s 1 36
Hình 2.4 Quy trình thu gom và x lý ch t th i ch n nuôi 36
Hình 2.5 H th ng qu t, hút mùi trong chu ng nuôi 37
Hình 2.6 V trí l y m u n c th i 38
Hình 2.7 th bi u di n k t qu phân tích BOD5 c a n c th i 41
Hình 2.8 th bi u di n k t qu phân tích COD c a n c th i 41
Hình 2.9 th bi u di n k t qu phân tích TSS c a n c th i 42
Hình 2.10 th bi u di n k t qu phân tích t ng N c a n c th i 42
Hình 2.11 th bi u di n k t qu phân tích t ng P c a n c th i 43
Hình 2.12 V trí l y m u n c m t 44
Hình 2.13 th bi u di n k t qu phân tích BOD5 c a n c m t 46
Hình 2.14 th bi u di n k t qu phân tích COD c a n c m t 47
Hình 2.15 th bi u di n k t qu phân tích Coliform c a n c m t 47
Hình 2.16 th bi u di n k t qu phân tích TSS c a n c m t 48
Hình 2.17 V trí l y m u không khí 51
Trang 10Hình 2.18 Các v n đ môi tr ng còn t n t i c a trang tr i 55
Hình 3.1 Các gi i pháp gi m thi u ô nhi m, c i thi n môi tr ng cho trang tr i 58
Hình 3.2 S đ dây chuy n x lý s 1 65
Hình 3.3 Bãi l c tr ng cây dòng ch y ng m 66
Hình 3.4 S đ dây chuy n x lý s 2 67
Hình 3.5 C u trúc và nguyên lý v n hành c a h th ng x lý n c th i tích h p ti t ki m n ng l ng 68
Hình 3.6 Phân b các vùng trong h sinh h c tùy nghi 70
Hình 3.7 V trí giám sát môi tr ng đ nh k 76
Hình 3.8 Mô hình VACB 79
Trang 11M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Trong nh ng n m g n đây, bên c nh vi c thúc đ y phát tri n kinh t xã h i,
v n đ môi tr ng ngày càng đ c chú tr ng Vi c phát tri n b n v ng kinh t đi đôi v i b o v , c i thi n môi tr ng đ c nh c đ n trong t t c các l nh v c, ngành ngh , trong đó v n đ môi tr ng t i các trang tr i ch n nuôi c ng là m t v n đ r t
đ c quan tâm hi n nay
Ch n nuôi là m t b ph n quan tr ng trong n n nông nghi p Vi t Nam Khi
đ t n c đang trong quá trình chuy n d ch c c u kinh t thì t tr ng giá tr ch n nuôi có xu h ng t ng lên trong t ng giá tr s n ph m nông nghi p, đ c bi t là t
tr ng giá tr s n ph m th t l n V i s tr giúp c a công ngh hi n đ i, n ng su t
ch n nuôi đ c t ng lên, th i gian nuôi đ c rút ng n l i, do đó l i nhu n đ c t ng cao
Trang tr i ch n nuôi l n t p trung t i thôn 4 xã Yên Giang, huy n Yên nh,
t nh Thanh Hóa, đây là d án xây d ng trang tr i ch n nuôi l n ch t l ng cao theo
mô hình s n xu t công nghi p, nh m đáp ng nhu c u v ch t l ng ngu n th c
ph m ph c v trong n c và xu t kh u, đ ng th i góp ph n phát tri n ngành ch n nuôi, xóa đói gi m nghèo và đóng góp vào ti n trình công nghi p hóa – hi n đ i hóa, xây d ng nông thôn m i c a đ a ph ng Tuy nhiên, sau m t th i gian ho t
đ ng, v i vi c t ng s l ng ch n nuôi, thì trang tr i ch n nuôi l n t p trung đã gây
ra nh ng nh h ng l n t i môi tr ng xung quanh Nguyên nhân c a nh ng nh
h ng này là t l ng ch t th i hàng ngày t i trang tr i, ch t th i r n t phân l n, khí th i và mùi hôi th i t phân, n c ti u, n c th i t vi c v sinh chu ng tr i, … trong nh ng ngu n th i đó, n c th i ch n nuôi chính là v n đ đáng ng i nh t Vì
v y c n thi t ph i có nh ng gi i pháp h p lý đ gi m thi u t i đa ô nhi m môi
tr ng t i khu v c trang tr i này
tài “ ánh giá th c tr ng ô nhi m c a trang tr i ch n nuôi l n t p
trung t i xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa và đ xu t gi i pháp
gi m thi u” nh m m c đích đánh giá th c tr ng ô nhi m môi tr ng t i trang tr i
Trang 12ch n nuôi l n th t ngo i t p trung, trên c s đó đ xu t bi n pháp h p lý đ góp
ph n b o v môi tr ng
2 M c đích c a lu n v n
t p trung t i xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa
trang tr i ch n nuôi l n t p trung
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng
các tác đ ng c a ch t th i ch n nuôi t i trang tr i t i môi tr ng
- Khái quát tình hình ch n nuôi trên th gi i, c ng nh t i Vi t Nam
- Khái quát v đi u ki n t nhiên, kinh t xã h i xã Yên Giang, huy n Yên
nh, t nh Thanh Hóa Các thông tin v trang tr i ch n nuôi l n t p trung
- ánh giá th c tr ng môi tr ng t i đ a đi m nghiên c u
Trang 13Thu th p các k t qu đánh giá môi tr ng n c th i, n c m t, không khí t i trang tr i nghiên c u
- K th a t các nghiên c u đã có v x lý chât th i, x lý mùi, x lý n c
th i trong ch n nuôi đ làm c s lý thuy t
5 N i dung lu n v n và d ki n k t qu đ t đ c
5.1 N i dung lu n v n
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, các n i dung chính c a lu n v n đ c trình bày trong 3 ch ng:
Trang 14- ánh giá đ c th c tr ng ô nhi m môi tr ng c a trang tr i ch n nuôi l n
- xu t đ c các gi i pháp k thu t, qu n lý phù h p v i trang tr i đ gi m
Trang 15ch n nuôi Vi t Nam Vi c tiêu th th t l n trong các b a n hàng ngày c a ng i
Vi t Nam r t ph bi n, l ng th t l n chi m 74,2% (n m 2013) trong t ng s n
n n kinh t , chuy n đ i c c u cây tr ng v t nuôi phù h p v i môi tr ng sinh thái
và nông nghi p s n xu t hàng hóa đ tham gia th tr ng khu v c (AFTA) và t
ch c Th ng m i th gi i (WTO) T đó, các mô hình ch n nuôi l n đ c hình thành và phát tri n các t nh mi n Nam và các t nh phía B c, hình th c ch n nuôi
l n theo trang tr i và doanh nghi p t nhân hình thành và phát tri n m nh Ngoài ra, còn có nhi u doanh nghi p và công ty ch n nuôi l n có v n đ u t 100% c a n c ngoài V i hình th c ch n nuôi công nghi p t p trung này, ngành ch n nuôi l n
n c ta s phát tri n nhanh chóng, tuy nhiên hình th c ch n nuôi nông h v n chi m t l l n, (65-70% v đ u con và 55-60% v s n l ng)
Theo k t qu đi u tra s b t i th i đi m 1/4/2014 c a T ng c c Th ng kê,
c n c có 26,39 tri u con l n, t ng nh (0,3%) so v i cùng k Hi n t i ch n nuôi
l n khá thu n l i do giá l n h i t ng và d ch l n tai xanh không x y ra đã kích thích
ng i ch n nuôi đ u t tái đàn S n l ng th t l n h i xu t chu ng 6 tháng đ u n m
2014 c tính đ t 1963,3 nghìn t n, t ng 1,65% so v i cùng k n m tr c [10]
Trang 161.1.2 Th c tr ng ô nhi m môi tr ng t i các trang tr i ch n nuôi l n Vi t Nam
Trong nh ng n m g n đây, ngành ch n nuôi l n phát tri n v i t c đ r t nhanh nh ng ch y u là t phát và ch a đáp ng đ c các tiêu chu n k thu t v chu ng tr i và k thu t ch n nuôi Do đó n ng su t ch n nuôi th p và gây ô nhi m môi tr ng m t cách tr m tr ng Ô nhi m môi tr ng không nh ng nh h ng đ n
s c kh e v t nuôi, n ng su t ch n nuôi mà còn nh h ng r t l n đ n s c kh e con
ng i và môi tr ng s ng xung quanh
Ch t th i ch n nuôi tác đ ng đ n môi tr ng và s c kh e con ng i trên nhi u khía c nh: gây ô nhi m ngu n n c m t, n c ng m, môi tr ng khí, môi
tr ng đ t và các s n ph m nông nghi p ây chính là nguyên nhân gây ra nhi u
c n b nh v hô h p, tiêu hoá, do trong ch t th i ch a nhi u VSV gây b nh, tr ng giun T ch c y t th gi i (WHO) đã c nh báo: n u không có bi n pháp thu gom và
x lý ch t th i ch n nuôi m t cách th a đáng s nh h ng r t l n đ n s c kh e con
ng i, v t nuôi và gây ô nhi m môi tr ng nghiêm tr ng c bi t là các virus bi n
th t các d ch b nh nh l m m long móng, d ch b nh tai xanh l n có th lây lan nhanh chóng và có th c p đi sinh m ng c a r t nhi u ng i
Theo th ng kê c a Vi n ch n nuôi, ngu n ch t th i ch n nuôi l n th i ra môi
tr ng hàng n m lên t i 24,96 tri u t n, tuy nhiên, vi c qu n lý và x lý ch t th i
ch n nuôi l i ch a đ c quan tâm đúng m c Hi n m i kho ng 70% h ch n nuôi
có chu ng tr i, t l h gia đình có chu ng tr i ch n nuôi h p v sinh c ng ch chi m kho ng 10%; h có công trình khí sinh h c (h m biogas) ch đ t 8,7%; kho ng 23% s h ch n nuôi không x lý ch t th i v t nuôi Tuy nhiên, t l h có cam k t b o v môi tr ng ch chi m 0,6% [2]
V phía các trang tr i ch n nuôi t p trung, m c dù ph n l n đã có h th ng
x lý ch t th i nh ng hi u qu x lý ch a tri t đ , s trang tr i ch n nuôi có h
th ng x lý ch t th i b ng biogas kho ng 67%; s trang tr i có đánh giá tác đ ng môi tr ng chi m ch a đ y 14% - 37,2% h ch n nuôi thâm canh và 36,2% ch n nuôi th i v không có bi n pháp x lý ch t th i Tình tr ng trên đã gây ra ô nhi m
Trang 1780% các b nh nhi m trùng nông thôn có liên quan t i ngu n n c b nhi m vi sinh v t nh giun sán, t , b nh ngoài da, m t…
Nguyên nhân ch y u do h u h t ng i ch n nuôi ch a có bi n pháp x lý
ch t th i l ng trong ch n nuôi, v t xác gia súc b a bãi và h th ng thoát n c đ n
gi n làm cho tình tr ng ô nhi m môi tr ng trong ch n nuôi v n ch a đ c kh c
ph c tri t đ và có chi u h ng gia t ng Nhi u n m qua, ch t th i v t nuôi trong nông h đ c x lý b ng 3 bi n pháp ch y u là: th i tr c ti p ra kênh m ng, ao,
h ; đ c làm phân bón cho cây tr ng; và đ c x lý b ng công ngh khí sinh h c (biogas) Ngoài ra, còn có m t s ph ng pháp khác nh x lý ch t th i b ng sinh
v t th y sinh (cây mu i n c, bèo l c bình…), x lý b ng h sinh h c nh ng ch a
đ c nhân r ng N c th i ch y t do ra môi tr ng xung quanh gây mùi hôi th i
n ng n c, đ c bi t là vào nh ng ngày oi b c, n ng đ khí H2S và NH3 cao h n m c cho phép kho ng 30-40 l n [1] T ng s VSV và bào t n m c ng cao h n m c cho
phép r t nhi u l n Ngoài ra n c th i ch n nuôi còn có ch a Coliform, E coli,
BOD, COD , và tr ng giun sán cao h n r t nhi u l n so v i tiêu chu n cho phép
Ô nhi m môi tr ng khu v c tr i ch n nuôi do s phân hu các ch t h u c
có m t trong phân và n c th i c a l n Sau khi ch t th i ra kh i c th c a l n thì các ch t khí đã l p t c bay lên, khí th i ch n nuôi bao g m h n h p nhi u lo i khí trong đó có trên 40 lo i gây mùi, ch y u là H2S và NH3 Trong đi u ki n k khí
c ng v i s có m t c a vi khu n trong phân và n c th i x y ra quá trình kh các ion sunphát (SO42-) thành sunphua (S2-) Trong đi u ki n bình th ng thì H2S là
m t trong nh ng nguyên nhân gây ra các v n đ v màu và mùi N ng đ S2-t i h thu n c th i ch n nuôi l n có th lên đ n 330 mg/l cao h n r t nhi u so v i quy chu n (theo QCVN 40:2011/BTNMT c t B n ng đ sunfua là 0,5mg/l)
Trang 18Hình 1.1 Ô nhi m môi tr ng t ho t đ ng c a các trang tr i ch n nuôi l n
Vi c ki m soát ch t th i ch n nuôi là m t n i dung c p bách c n đ c các
c p qu n lý, các nhà s n xu t và c ng đ ng dân c b t bu c quan tâm đ : h n ch ô nhi m môi tr ng, b o v s c kh e c a con ng i, c nh quan khu dân c c ng nh không kìm hãm s phát tri n c a ngành
1.2 C s lý thuy t v các gi i pháp x lý ch t th i ch n nuôi l n trên th gi i
và Vi t Nam
1.2.1 X lý ch t th i r n
Phân l n là nh ng thành ph n th c n mà c th không th h p th đ c và
b đào th i ra bên ngoài, m i ngày c th l n th i ra m t l ng ch t r n b ng t ng
đ ng t 6- 8 % tr ng l ng c th c a v t nuôi Trong thành ph n c a phân l n bao g m các ch t x , tinh b t, protein d th a, các men tiêu hoá, các axit amin, các
ch t khoáng Ngoài ra trong phân còn có ch a nhi u lo i vi khu n virut, tr ng ký
sinh trùng Vi khu n thu c h Enterobacterriacea chi m đa s v i các gi ng đi n
Trang 19hình nh Escherichia, Salmonella, Shigella, Proteus, Klebsiella Trong 1 kg phân
có ch a t 2000 -5000 tr ng giun sán Vì v y, các n c phát tri n nh Nh t B n,
H ng Kông… tr c khi s d ng phân gia súc đ bón cho cây tr ng đ u ph i qua giai đo n đ phân h y các thành ph n h u c khó phân h y thành các ch t d h p thu đ i v i cây tr ng, kh mùi hôi và tiêu di t vi sinh v t gây b nh đ tránh lây lan
h n ch do phân l n không gi ng phân gia súc khác, phân l n t và hôi th i, phân
l n (phân nóng) n u s d ng tr c ti p không qua đ bón cho cây tr ng s làm cho cây b ch t ho c làm gi m n ng su t cây tr ng ( S u riêng m t mùi, nhãn không
ng t…)
S d ng ch ph m vi sinh v t đ x lý môi tr ng ch n nuôi gia súc: Hi n nay n c ta c ng đã có m t s nghiên c u s d ng ch ph m vi sinh v t EM (Effective microorganism), ch ph m BIO-F, Compost – maker [12] đã mang l i
m t s k t qu t t, nh n u s d ng ch ph m EM có tác d ng ng n ch n mùi hôi trong chu ng tr i, làm gi m qu n th các vi sinh v t gây b nh, rút ng n đ c th i gian phân h y so v i ph ng pháp truy n th ng
Vi c nghiên c u s d ng ch ph m vi sinh đ x lý ch t th i ch n nuôi
Vi t Nam c ng đã đ c 1 s đ a ph ng quan tâm và đ u t kinh phí: ví d S
Trang 20KHCN Hà Tây n m 2008 đã c p kinh phí cho Công ty c ph n công ngh sinh h c
đã th c hi n đ tài: X lý môi tr ng phân th i c a các trang tr i ch n nuôi t p trung t i Hà Tây đ s n xu t phân bón h u c vi sinh do c p kinh phí, ho c S KHCN V nh Phúc n m 2007-2008 c p kinh phí cho Vi n Công ngh môi tr ng,
Vi n KH&CN Vi t Nam th c hi n đ tài: ng d ng ch ph m vi sinh v t x lý ph
th i nông nghi p thành phân bón h u c - vi sinh, làm s ch môi tr ng nông thôn
Nghiên c u s d ng ch ph m Openamix - LSC đ x lý ch t th i ch n nuôi c a
Tr n Thanh Nhã c ng đã rút ng n đ c th i gian phân h y và ch t l ng phân bón
t t h n
Các k t qu thu đ c đ u cho th y tác d ng c a các ch ph m vi sinh v t trong quá trình x lý ch t th i, t ng c ng hi u qu phân hu , kh mùi hôi, nâng cao ch t l ng c a phân bón thu đ c t o đ c ngu n phân bón an toàn ch t l ng cao cho nông nghi p Tuy nhiên các nghiên c u trên m i ch là b c đ u ch a th t
s đ a ra đ c m t qui trình công ngh th c s hi u qu và có th tri n khai nhân
r ng [22]
1.2.2 X lý mùi
1.2.2.1 S phát sinh mùi
Mùi hôi và các lo i khí đ c phát ra t t t c các tr i ch n nuôi l n Mùi hôi
và các khí này là s n ph m ph c a quá trình các vi sinh v t phân h y phân l n và các ch t h u c khác
Có kho ng 100 h p ch t gây mùi đ c xác đ nh trong m u không khí t các
s n ph m đ ng v t Tuy nhiên, kho ng 1/3 l ng metan có ngu n g c t công nghi p, 1/3 t t nhiên và 1/3 t nông nghi p - ch y u t đ ng v t và các kho l u
gi Mùi c a ho t đ ng ch n nuôi m t l ng l n g m NH3, các ch t h u c bay h i (VOCs), và H2S [16]
1.2.2.2 Ngu n gây mùi hôi
S phát tán mùi hôi t các c s ch n nuôi l n có th b t ngu n t các ngu n chính sau: chu ng nuôi, kho ch a phân và quá trình r i phân lên di n tích canh tác
T n su t xu t hi n các mùi hôi c ng thay đ i theo các ngu n khác nhau
Trang 21Các tài li u nghiên c u v s thoát khí t phân l n cho th y các khí này ch
y u là h n h p c a metan, cacbon dioxit, ammoniac và hydro sulphit Amoniac đây là thành ph n chính, tuy nhiên nó không ph i là ch t khí có mùi n ng nh t
c a nó là 47ppm Trimetyl amin và hydro sulphit là các h p ch t có ng ng mùi
th p nh t (l n l t là 0,00021 và 0,00047 ppm)
T c đ phát tán mùi có s khác nhau r t l n không ph thu c vào lo i chu ng nuôi, t ng ch a Các báo cáo cho th y t c đ phát tán mùi n m trong
n ng đ thay đ i t 1,0 đ n 71 ppm N ng đ H2S trong không khí t i trang tr i (t
1.2.2.3 Các gi i pháp gi m thi u và x lý mùi hôi
M t ngu n gây mùi hôi khác thoát ra t các trang tr i nuôi l n là t các kho
ch a ch t th i Các ph ng pháp thông th ng đ c s d ng đ gi m thi u s phát
th i mùi là: ph ng pháp che ph , ph ng pháp thông gió và ph ng pháp ph gia
S d ng ph gia: Các k t qu nghiên c u cho th y v i ch đ n u ng h p
lý có th gi m đ c mùi t ho t đ ng ch n nuôi l n Các ch đ n cho l n nh m
t n d ng m t cách hi u qu h n l ng protein có th làm gi m s bài ti t ure và axit uric Nhi u lo i hóa ch t và ch ph m vi sinh khi đ c b sung vào phân l n đ
ki m soát mùi Các k t qu nghiên c u đ c đ a ra t p trung vào vi c b sung hai
lo i trên cho th y có s khác bi t l n
Vi c ki m soát mùi hôi c a các kho ch a phân b i các tác nhân hóa h c và sinh h c đang là m t ch đ gây r t nhi u tranh cãi Nh ng nghiên c u g n đây châu Âu, s d ng các ph gia sinh hóa cho th y r ng các s n ph m này không
th ng xuyên có hi u qu đ i v i vi c ki m soát mùi hôi c a các kho ch a mùi gây ra b i amoni có th gi m đ c 72% n u t ng ch a phân đ c ki m soát
Ph ng pháp che ph : là m t ph ng pháp hi u qu đ gi m thi u mùi hôi
xu t phát t các kho ch a phân Có nhi u lo i v t li u đ th c hi n ph ng pháp này T t c các lo i che ph đ u làm gi m l ng mùi hôi (nh ng ít h n 50% trong
Trang 22mùa hè) và gi m l ng amoniac Các nghiên c u khác c ng cho th y r ng l ng mùi đ c gi m đi đáng k khi s d ng các lo i che ph nh t m h p kim nh ho c
v i b t (> 60%) và mái c đ nh làm b ng g ho c bê tông (> 95%)
Thông gió t nhiên: S d ng ph ng ti n thông gió cho các kho ch a là
m t ph ng pháp h u hi u khác nh m ki m soát mùi hôi t các kho ch a phân
ây là m t ph ng pháp h t s c hi u qu trong đi u ki n kho ch a hoàn toàn thoáng khí và có các máy thông gió c h c
S d ng quá trình thông gió t nhiên nh các h hi u khí không thích h p
đ i v i các trang tr i ch n nuôi l n do yêu c u v di n tích l n, tuy nhiên m t b
y m khí v i kích th c thích h p có th làm gi m l ng mùi trong nh ng đi u ki n
th i ti t bình th ng
Mùi hôi thoát ra t các khu chu ng c ng là m t m i quan tâm l n c a các trang tr i ch n nuôi l n, tuy nhiên trên th c t có r t ít thông tin và công ngh có liên quan đ n vi c làm gi m mùi hôi thoát ra b ng cách s d ng các h th ng thông gió b ng qu t, b ng l c đ y n i ho c b ng s c gió (trong các tr i nh thông gió t nhiên)
X lý mùi b ng ph ng pháp l c sinh h c:
L c sinh h c c ng có th đ c s d ng đ h p th các khí và mùi hôi t không khí, tuy nhiên chúng ph i đ c b o trì m t cách đ nh k Các h p ch t có mùi đ c bi n đ i sang CO2 và H2O, amoniac đ c oxy hóa thành NO2- ho c NO3-
, sunphua b oxy hóa thành sunphat SO42-
Nghiên c u cho th y l c sinh h c có th lo i b 90% các khí gây mùi trong chu ng nuôi Hi u su t lo i b amoniac c a h th ng thay đ i t 94 đ n 100%
Hi u su t lo i b amoniac c a h th ng thay đ i t 94 đ n 100% i v i H2S
ng i ta không th tìm th y s xu t hi n c a nó t i c a ra c a máy l c
X lý mùi b ng hóa ch t:
T i Nh t B n, n c ô xy hóa đi n phân (EOW) l n đ u tiên đ c phát tri n
ng d ng đ làm tác nhân di t vi rut, vi khu n và n m là vào n m 1992
Trang 23Các nghiên c u m i nh t v NEW- Neutral Electrolyzed Water cho th y
dung d ch này có tính oxy hóa m nh, thân thi n v i môi tr ng, an toàn cho ng i
s d ng [17] NEW còn đ c dùng đ cho vào n c u ng v i l ng thích h p đ phòng b nh cho l n, phun s ng đ kh trùng không khí, làm s ch d ng c , kh trùng b m t (sàn, t ng) Dung d ch SOS còn đ c dùng trong y t đ đi u tr v t
th ng
S t ng ho t tính c a các hoá ch t cho phép v i n ng đ t i thi u mà v n gi nguyên ho c t ng c ng hi u qu , đ ng th i làm gi m ho c lo i tr hoàn toàn s n mòn hay hu ho i các d ng c đ c x lý và làm gi m đáng k kh n ng gây h i
đ i v i con ng i Vi c s d ng dung d ch SOS đ kh trùng, ti n ti t trùng và ti t
đ y đ xu h ng nói trên
1.2.3 X lý n c th i
1.2.3.1 X lý n c th i ch n nuôi l n trên th gi i
Vi c x lý ch t th i ch n nuôi l n đã đ c nghiên c u tri n khai các n c
trên th gi i ch y u là các ph ng pháp sinh h c các n c phát tri n, quy mô trang tr i hàng tr m hecta, trong trang tr i ngoài ch n nuôi l n quy mô l n (trên 10.000 con l n), phân l n và ch t th i l n ch y u làm phân vi sinh và n ng l ng Biogas cho máy phát đi n, n c th i ch n nuôi đ c s d ng cho các m c đích nông nghi p
T i các n c phát tri n vi c ng d ng ph ng pháp sinh h c trong x lý
n c th i ch n nuôi đã đ c nghiên c u, ng d ng và c i ti n trong nhi u n m qua
T i Hà Lan, n c th i ch n nuôi đ c x lý b ng công ngh SBR: đây là b
ph n ng làm vi c theo m d ng công trình x lý bùn ho t tính nh ng 2 giai đo n
s c khí và l ng di n ra trong cùng m t b H th ng SBR là h th ng dùng đ x lý
n c th i sinh h c ch a h p ch t h u c và nito cao H th ng ho t đ ng liên t c bao g m quá trình b m n c th i – ph n ng – l ng – hút n c ra, trong đó quá trình ph n ng hay còn g i là quá trình t o h t (bùn h t hi u khí) quá trình này ph
Trang 24thu c vào kh n ng c p khí, đ c đi m c a ch t n n trong n c th i đ u vào H
th ng SBR là m t h th ng x lý có hi u qu cao do trong quá trình s d ng ít n ng
l ng, d ki m soát các s c x y ra, x lý v i l u l ng th p, ít t n di n tích r t phù h p v i các tr m x lý có công su t nh , ngoài ra công ngh SBR có th x lý hàm l ng ch t ô nhi m có n ng đ th p h n
T i Tây Ban Nha, m c th i ch n nuôi đ c x lý b ng quy trình VALPUREN (đ c c p b ng sáng ch Tây Ban Nha s P9900761) ây là quy trình x lý k t h p phân h y k khí t o h i n c và làm khô bùn b ng nhi t n ng
đ c c p b i h n h p khí sinh h c và khí t nhiên
Hình 1.3 Mô hình qu n lý ch t th i r n ch n nuôi trên th gi i [8]
T i Thái Lan, công trình x lý n c th i sau Biogas là UASB ây là công trình x lý sinh h c k khí ng c dòng N c th i đ c đ a vào t d i lên [6]
C s ch n nuôi quy mô nh l
Nuôi th , chu ng h
H th ng nuôi trên sàn
r n
Ru ng, cánh đ ng
Trang 251.2.3.2 X lý n c th i ch n nuôi l n t i Vi t Nam
Thành ph n c a n c th i ch n nuôi l n h u h t là các ch t h u c , vô c , vi sinh v t t n t i d ng hoà tan, phân tán nh hay có kích th c l n h n c tr ng ô nhi m c a lo i n c th i này là ch t h u c , Nit , Phospho và vi sinh gây b nh
Tu theo quy mô s n xu t, q y đ t dùng cho x lý, đi u ki n kinh t , m c đích s
d ng ch t th i, n c th i t ch n nuôi, yêu c u c a ngu n ti p nh n mà có th áp
d ng các bi n pháp x lý thích h p
a) X lý n c th i ch n nuôi l n b ng ph ng pháp c h c
M c đích là tách ch t r n, c n, phân ra kh i h n h p n c th i b ng cách thu gom, phân riêng Có th dùng song ch n rác, b l ng s b đ lo i b c n thô, d
l ng t o đi u ki n thu n l i và gi m kh i tích c a các công trình x lý ti p theo Ngoài ra ,có th dùng ph ng pháp ly tâm ho c l c Hàm l ng c n l l ng trong
n c th i ch n nuôi khá cao (kho ng vài ngàn mg/l) và d l ng nên có th l ng s
b tr c r i m i đ a sang các công trình x lý phía sau
Sau khi tách, n c th i đ c đ a vào các công trình x lý phía sau, còn ch t
r n tách đ c có th đem đi đ làm phân bón
b) X lý n c th i ch n nuôi l n b ng ph ng pháp hoá lý
N c th i ch n nuôi ch a nhi u ch t h u c , vô c d i d ng các h t có kích
th c nh , khó l ng, khó có th tách ra đ c b ng các ph ng pháp c h c vì t n nhi u th i gian và hi u qu không cao Nh ng có th áp d ng ph ng pháp keo t
đ lo i b chúng Các ch t keo t th ng s d ng là phèn nhôm, phèn s t, phèn bùn k t h p v i s d ng polymer tr keo t đ t ng hi u qu quá trình keo t
Theo nghiên c u t i tr i ch n nuôi l n 2/9: ph ng pháp keo t có th tách
đ c 80-90% hàm l ng c n l l ng có trong n c th i ch n nuôi l n [5]
Ph ng pháp này lo i b đ c h u h t các ch t b n có trong n c th i ch n nuôi Tuy nhiên chi phí x lý cao nên áp d ng ph ng pháp này đ x lý n c th i
ch n nuôi là không hi u qu v m t kinh t
c) X lý n c th i ch n nuôi l n b ng ph ng pháp sinh h c
X lý n c th i b ng ph ng pháp sinh h c d a trên ho t đ ng s ng c a vi
Trang 26sinh v t có trong n c, ch y u là vi khu n d d ng ho i sinh
Ph ng pháp x lý sinh h c có u đi m l n so v i các ph ng pháp x lý khác ch chi phí th p và tính n đ nh cao, đ c bi t hi u qu x lý r t cao th i gian l u ng n đ i v i các lo i n c th i ch a các ch t h u c d phân hu sinh h c
N c th i ch n nuôi đ c xác đ nh là lo i n c th i d phân hu sinh h c vì
ch a ch y u là các h p ch t h u c d phân hu nh carbon hidrat (cellulose, hemicellulose, tinh b t, đ ng, dextrin ), protit X lý n c th i ch n nuôi b ng
bi n pháp sinh h c là ph bi n h u h t các tr i ch n nuôi công nghi p nh tính
kh thi và tính kinh t cao c a nó
* Ph ng pháp x lý hi u khí
* Aerotank
ây là quá trình x lý hi u khí l l ng Vi sinh v t bám lên các h t c n có trong n c th i và phát tri n sinh kh i t o thành các bông bùn có ho t tính phân hu
ch t h u c nhi m b n Các bông bùn này đ c c p khí c ng b c đ đ m b o
l ng oxy c n thi t cho ho t đ ng phân hu và gi cho bông bùn tr ng thái l
l ng Các bông bùn l n d n lên do h p ph các h t ch t r n l l ng nh , t bào vi sinh v t, nguyên sinh đ ng v t và các ch t đ c, nh đó n c th i đ c làm s ch
Hình 1.4 B aerotank [19]
Trang 27X lý n c th i ch n nuôi b ng b aerotank có u đi m là ti t ki m đ c
nh ch t d o dính vào giá th , t o thành màng Màng này c dày lên và có kh n ng oxy hoá các ch t h u c , h p ph các ch t b n l l ng ho c tr ng giun sán
S phân lo i màng sinh h c k khí và màng sinh h c hi u khí ch mang tính
t ng đ i, vì trong quá trình màng hi u khí v n luôn t n t i các ch ng vi sinh v t k khí l p màng phía trong tu thu c vào đi u ki n c p khí
* Ao h sinh h c (hay ao h n đ nh n c th i)
C s khoa h c c a ph ng pháp này là d a vào kh n ng t làm s ch c a
n c, ch y u là h vi sinh v t và các th y sinh s ng trong n c
- Ao h hi u khí
Là lo i ao nông, sâu t 0,3 - 1m, đ đ ánh sáng m t tr i chi u r i và oxy có
th khuy ch tán vào đ t o phát tri n T o quang h p cung c p oxy cho vi sinh v t
làm ngu n C cho t o và các th c v t th y sinh quang h p Th i gian l u n c trong
Trang 28- Ao h tu nghi
Sâu 1,2-2 m, ph bi n trong th c t Trong h x y ra 2 quá trình song song: phân hu các ch t h u c hoà tan có đ u trong n c và phân hu k khí c n l ng vùng đáy Ao h tu nghi có 3 vùng: vùng hi u khí trên, vùng tu nghi gi a và vùng k khí d i Th i gian l u n c trong h này th ng t 5-30 ngày
Trong các ao h sinh h c th ng k t h p nuôi cá, th th c v t thu sinh nh bèo cái, bèo tây, rau mu ng
u đi m:
- ây là ph ng pháp kinh t nh t, d thi t k và xây d ng, d v n hành (không c n qu n lý, theo dõi ch t ch nh các công trình x lý khác), không đòi h i cung c p n ng l ng (s d ng n ng l ng m t tr i) phù h p v i đi u ki n kinh t
và trình đ k thu t c a các tr i ch n nuôi trong công tác gi m thi u các tác đ ng môi tr ng do tr i gây ra
- Các tr i ch n nuôi l n h u h t n m vùng nông thôn, vùng ven đô th , có
Nguyên t c x lý: n c th i đi qua đ t nh đi qua l c, c n n c đ c gi
l i trên m t đ t, nh có oxy trong các l h ng và mao qu n c a l p đ t m t, các vi sinh v t hi u khí ho t đ ng phân hu các ch t h u c ô nhi m Càng sâu xu ng, oxy càng ít và quá trình oxy hoá ch t b n gi m d n Cu i cùng đ n đ sâu đó ch di n
ra quá trình kh nitrat Các nhà nghiên c u đã xác đ nh đ c quá trình oxy hoá
n c th i ch di n ra l p đ t m t đ n đ sâu 1,5m
Hi u qu làm s ch c a cánh đ ng l c r t cao: hi u qu x lý BOD l n h n 90%, Coliform h n 95%, n c th i sau x lý khá trong
V i ngu n n c th i có ch a nhi u ch t h u c d phân hu sinh h c nh
Trang 29d ng làm khí đ t ho c ch y máy phát đi n D i cùng là l p bùn đáy t ng đ i n
đ nh C n l p bùn đáy đ c tháo ra đ nh kì và có th đem đi làm phân bón
Trang 30Hình 1.5 B Biogas composite
Hình 1.6 B Biogas d ng vòm xây g ch
Tu thu c vào thành ph n, tính ch t n c th i ch n nuôi, th i gian l u n c,
t i tr ng h u c , nhi t đ mà thành ph n biogas sinh ra có th khác nhau Trong
Trang 31đó, CH4 có ý ngh a quan tr ng nh t trong vi c t n d ng ngu n n ng l ng tái sinh này vì có nhi t tr cao kho ng 9.000 kcal/m3 Ph n tr m các ch t khí trong biogas:
i v i n c th i ch n nuôi, công trình Biogas đ c coi là công trình x lý
c b n đ u tiên đ làm gi m COD và SS tr c khi đ a vào các công trình x lý sinh
h c ti p theo t ng hi u qu l ng c n, b Biogas th ng đ c chia ra làm nhi u
ng n
* Quá trình k khí UASB
ây là công trình x lý sinh h c k khí ng c dòng N c th i đ c đ a t
d i lên, xuyên qua l p bùn k khí l l ng d ng các bông bùn m n Quá trình khoáng hoá các ch t h u c di n ra khi n c th i ti p xúc v i các bông bùn này
M t ph n khí sinh ra trong quá trình phân hu k khí (CH4, CO2 và m t s khí khác) s k t dính v i các bông bùn và kéo các bông bùn lên l l ng trong b , t o s khu y tr n đ u gi a bùn và n c Khi lên đ n đ nh b , các b t khí s va ch m vào các t m ch n hình nón, các b t khí đ c gi i phóng cùng v i khí t do và bùn s r i
xu ng t ng ti p xúc gi a n c th i v i các bông bùn, l ng khí t do sau khi thoát ra kh i b đ c tu n hoàn tr l i h th ng
Trang 32Hình 1.7 B UASB [18]
Nghiên c u x lý n c th i ch n nuôi t xí nghi p ch n nuôi l n V nh An
đ c th c hi n vi n CEFINA trên mô hình k khí UASB đ i v i n c th i nguyên thu cho th y: t i tr ng 2 - 5 kg COD/m3.ngày, hi u qu x lý đ t 70 -72%; còn
t i tr ng 5 - 6 kg COD/m3.ngày, thì hi u qu kho ng 48% [8]
Khó kh n khi v n hành b UASB là ki m soát hi n t ng bùn n i, t c ph i
đ m b o s ti p xúc t t gi a bùn và n c th i đ duy trì hi u qu x lý c a b
Trang 331.3 T ng quan v xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa và tình hình s n xu t c a trang tr i ch n nuôi l n t p trung
1.3.1 T ng quan v xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa
Xã Yên Giang có ranh gi i ti p giáp nh sau:
- Phía B c giáp xã Yên Tâm, huy n Yên nh và xã Cao Th nh, huy n Ng c
L c
- Phía Tây giáp xã Qu ng Phú, huy n Th Xuân
- Phía Nam giáp xã Th Th ng, huy n Th Xuân
Trang 34b) i u ki n khí t ng
Xã Yên Giang, huy n Yên nh, t nh Thanh Hóa n m trong vùng khí h u nhi t đ i gió mùa (nóng m, m a nhi u) c đi m v khí t ng nh sau:
• Nhi t đ không khí:
N n nhi t đ c a khu v c khá cao và n m trong gi i h n c a nhi t đ khí
h u nhi t đ i Ch đ nhi t đ c chia thành 02 mùa rõ r t:
+ Mùa hè nh h ng c a gió mùa Ph n Tây Nam khô nóng và giông bão Ba tháng nóng nh t là tháng V – VI –VII v i nhi t đ trung bình là 28,5oC; có th đ t
• V ch đ gió:
H ng gió th nh hành là ông Nam và Nam vào các mùa hè; B c và ông
B c vào các tháng mùa ông Vào các tháng VI – VII – VIII còn có gió Tây Nam
nh ng ch xu t hi n trong kho ng th i gian ng n theo t ng n m
Trang 351.3.1.2 i u ki n kinh t - xã h i [15]
a) Kinh t
T c đ t ng tr ng kinh t (GDP) đ t 15,6% đ t 102% so v i k ho ch, đ t 105,4% so v i cùng k GDP bình quân đ u ng i n m 2012 là 22.305.000đ, đ t 106,56% so v i KH, đ t 118,49% so v i cùng k
C c u kinh t : Nông – lâm – th y s n 47,575; Công nghi p – xây d ng c
b n 26,63%; D ch v 25,80%
- V tr ng tr t: T ng di n tích gieo tr ng đ t 561,4 ha; t p trung vào m t s
lo i cây l ng th c nh : Lúa, t, ngô, s n, đ u t ng, … T ng s n l ng cây có h t
đ t 2.460 t n
- V ch n nuôi: T ng đàn trâu, bò 669 con, trong đó: 486 trâu, bò nái T ng đàn l n 10.289 con T ng đàn gia c m, th y c m 24.479 con, trong đó: gà 14.626 con, th y c m 9.844 con
n nay trên đ a bàn xã không có d ch b nh x y ra trên đàn gia súc, gia c m Tuy nhiên, tình hình ch n nuôi t i h gia đình đang gi m m nh, xã đang đ y m nh
vi c phát tri n ch n nuôi trang tr i t ng h p và trang tr i t p trung Hi n t i xã Yên Giang có trên 73 h ch n nuôi theo hình th c gia tr i đã đem l i hi u qu kinh t cao
b) Xã h i
- ã có nh ng chuy n bi n tích c c trong các l nh v c, đ i s ng v t ch t tinh
th n c a nhân dân ngày càng đ c nâng lên T ng s dân trên đ a bàn xã là 3.507
ng i; lao đ ng trong đ tu i chi m 56% dân s
- Ti p t c th c hi n ch ng trình xây d ng nông thôn m i, hi n nay xã Yên Giang đã đ t đ c 13/19 tiêu chí nông thôn m i là: i n, Ch nông thôn, B u đi n, Hình th c s n xu t, Giáo d c, Y t , V n hóa, H th ng chính tr , An ninh tr t t , Quy ho ch, Giao thông, Nhà dân c , Thu nh p
- T ng k t 5 n m th c hi n án 375 và ch th s 10 c a UBND t nh v xây
d ng “Khu dân c an toàn v an ninh tr t t ”, đ n nay trên toàn xã đã t ch c c p phát h n 2.200 b tài li u, k v g n 40 kh u hi u, b ng zôn; hàng tr m l t tuyên
Trang 36truy n trên h th ng loa truy n thanh c a xã ã thành l p đ c 8 t b o v an ninh
tr t t thôn, c ng c ki n toàn 52 t an ninh xã h i khu ph , t nguy n đóng góp
g n 300 tri u đ ng đ m r ng đ ng liên thôn, liên xã góp ph n xây d ng nông thôn m i tích c c, xóa đói gi m nghèo
1.3.2 Tình hình s n xu t t i trang tr i ch n nuôi l n t p trung
1.3.2 1 V trí trang tr i
Hình 1.9 S đ v trí trang tr i
- Trang tr i ch n nuôi l n t p trung quy mô 1.500 con/l a đ c xây d ng t i
đ ng trong quý II n m 2013
- Khu v c trang tr i có ranh gi i ti p giáp nh sau:
+ Phía ông Nam giáp đ ng giao thông n i đ ng
+ Phía ông B c giáp đ t nông nghi p xã Yên Giang
+ Phía Tây Nam giáp đ ng giao thông n i đ ng
+ Phía Tây B c giáp đ t nông nghi p xã Yên Giang
Trang 37- Di n tích s d ng c a trang tr i là 2,8 ha
1.3.2.2 M i t ng quan c a v trí trang tr i v i các đ i t ng xung quanh
M i t ng quan c a v trí trang tr i t i các đ i t ng xung quanh trong bán kính 2 km nh sau:
a) M i t ng quan đ i v i các đ i t ng t nhiên
V trí trang tr i có m i t ng quan v i các đ i t ng t nhiên nh sau:
- Cách Sông C u Chày kho ng 500m v phía Nam
- Ti p giáp v i ranh gi i c a khu đ t là h th ng tuy n đ ng giao thông n i
đ ng xã Yên Bái Tuy n đ ng có n n đ t, c p ph i, b r ng m t đ ng 2m, chi u dài tuy n đ ng n i t t nh l 516B t i v trí d án kho ng 1km
- Trong ph m vi và xung quanh khu đ t th c hi n d án có h th ng m ng
t i c a xã ây là tuy n m ng xây bê tông, thành g ch, dài 220m Hi n nay, đ
th c hi n d án xây d ng trang tr i UBND xã Yên Giang đã kh o sát và t ch c thi công xây d ng chuy n m ng t i trong đ t ra ngoài, đ m b o t i tiêu cho khu
v c
b) M i t ng quan đ i v i các đ i t ng kinh t - xã h i
V trí trang tr i có m i t ng quan v i các đ i t ng kinh t - xã h i nh sau:
- Cách UBND xã Yên Giang kho ng 1,5 km v phía ông B c
- Cách ngh a trang xã kho ng 150m v phía ông B c
ông Nam
- Cách ch t p trung c a xã kho ng 1,4 km v phía ông B c
1.3.2 3 Tình hình s n xu t c a trang tr i
a) Quy trình ch n nuôi c a trang tr i
Trang tr i ch n nuôi l n t p trung t i thôn 4 quy mô 1.500 con/l a ho t đ ng
v i mô hình ch n nuôi theo h ng d n c a Công ty CP th c n ch n nuôi C.P Vi t Nam
Trang 38Hình 1.10 Quy trình ch n nuôi c a trang tr i
Thuy t minh quy trình:
L n gi ng t 5 – 7 kg do Công ty CP th c n ch n nuôi C.P Vi t Nam cung
c p, đ c nh p v trang tr i Tr c khi đ a vào chu ng nuôi l n con đ c phun
kh trùng b ng hóa ch t OMNICIDE
L n con m i nh p v do kh n ng đi u ti t thân nhi t ch a n đ nh, không
có kh n ng ch ng rét và d b m t nhi t nên đ c đ a vào chu ng úm l n (Quá trình s i m cho l n con) Th i gian úm l n kho ng 1 tháng, sau đó l n đ c nuôi
N c th i ch n nuôi
Ti ng n, khí th i (NH3, H2S, CH4 …
Trang 39bình th ng àn l n đ c nuôi trong đi u ki n chu ng khép kín, nhi t đ trong chu ng luôn n đ nh t 26 – 28oC, đ m b o cho l n sinh tr ng và phát tri n t t,
ng n ng a b nh t t
Th c n cho l n s d ng th c n tinh h n h p d ng viên, đ c công nhân k thu t cho n v i kh i l ng theo t ng giai đo n sinh tr ng Trong ngày cho đàn
l n n 02 l n, th ng vào 8h và 16h hàng ngày
N c c p cho l n u ng theo c ch t đ ng, t b n c d n vào các núm
u ng trên t ng Tùy theo t ng giai đo n sinh tr ng núm u ng đ c đ t các v trí thu n ti n
Th i gian ch n nuôi c a đàn l n trong kho ng 20 tu n thì tr ng l ng đ t 90 – 100 kg/con Sau đó ti n hành cân và xu t l n cho Công ty CP th c n ch n nuôi C.P Vi t Nam
b) Máy móc, thi t b ph c v trang tr i ch n nuôi l n t p trung
Trang thi t b ch n nuôi l n đ c t i u hóa theo nhu c u sinh lý c a l n C
th nh sau:
đ c làm b ng h p kim inox, ít b n mòn
- Núm u ng đ c làm b ng h p kim inox ít b n mòn
thu gió s n t nh đi n, ch p b ng nhôm dày 1mm, đ ng c 3 pha
- T m làm mát b ng gi y kích th c R ng x Dài x D y = 600x1800x15 cm,
Danh m c các máy móc, thi t b đ c th ng kê trong b ng sau:
B ng 1.1 Danh m c máy móc, thi t b s d ng [4]
Trang 40Trang tr i ch n nuôi l n t p trung quy mô 1.500 con/l a s d ng con gi ng
do công ty CP th c n ch n nuôi C.P Vi t Nam cung c p
Quy mô đ u l n 1.500 con/l n nh p Tr ng l ng l n con nh p v kho ng 5 – 7kg/con
* Nguyên li u
- Th c n ch n nuôi
Th c n ch n nuôi c a trang tr i đ c Công ty CP th c n ch n nuôi C.P
Vi t Nam cung c p Th c n s d ng là lo i th c n cám h n h p d ng viên và
d ng b t L ng th c n c p cho l n theo t ng giai đo n sinh tr ng đ c th ng kê trong b ng sau:
B ng 1.2 nh m c và kh i l ng th c n cho đàn l n [4]
Tu n
nuôi
T ng s con/l a
nh m c th c n tính trung bình (kg/con/ngày)
Kh i l ng th c n (kg/ngày)