Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên đất đai trên địa bàn Quận Hà Đông – TP Hà Nội

kinh t th tr ng... trong vùng quy ho ch.

Tôi xin cam đoan nh ng s li u, k t qu nghiên c u trong Lu n v n này là trung th c và ch a t ng đ c công b trong b t c m t công trình khoa h c nào tr c đây

Tôi c ng cam đoan m i tài li u tham kh o trích d n trong Lu n v n này đ u đã đ c ghi rõ ngu n g c

Tác gi lu n v n

Ngô Doãn Khánh

N i c s nhi t tình gi ng d y c a các th y, các cô trong tr ng i h c

Th y l i nói chung, trong khoa Kinh t và Qu n lý nói riêng đã trang b cho tác gi nh ng ki n th c c b n v chuyên môn c ng nh cu c s ng, t o cho tác gi hành trang v ng ch c trong công tác sau này

Xu t phát t s kính tr ng và lòng bi t n sâu s c, tác gi xin chân thành c m n các th y cô c bi t đ hoàn thành lu n v n t t nghi p này, ngoài s c g ng n l c c a b n thân, còn có s quan tâm giúp đ và ch b o

t n tình c a cô giáo h ng d n PGS.TS Ngô Th Thanh Vân, tr ng i

h c Th y l i Xin chân thành c m n các th y cô phòng Qu n lý đào t o i

h c và Sau đ i h c, Khoa Kinh t và qu n lý đã giúp đ tôi trong quá trình

đ ng nghi p, b n bè và gia đình đã đ ng viên và giúp đ tác gi hoàn thành

Lu n v n này

Trong quá trình nghiên c u, m c dù đã có s c g ng c a b n thân, song do kh n ng và kinh nghi m có h n, nên lu n v n không tránh kh i thi u sót ngoài mong mu n, vì v y tác gi r t mong đ c quý th y cô giáo, các đ ng nghi p góp ý đ các nghiên c u trong lu n v n này đ c áp d ng vào th c ti n

Xin chân thành c m n!

Tác gi lu n v n

Ngô Doãn Khánh

CH NG 1: C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V CÔNG TÁC

QU N LÝ NHÀ N C V TÀI NGUYÊN T AI 1

1.1 t đai và qu n lý nhà n c v đ t đai trong n n kinh t th tr ng 1

1.1.1 Khái ni m, vai trò và đ c đi m c a đ t đai 1

1.1.2 Nguyên t c s d ng và qu n lý đ t đai trong n n kinh t th tr ng 5

1.2 N i dung và công c trong công tác qu n lý Nhà n c v đ t đai 7

1.2 1 Khái ni m qu n lý Nhà n c v đ t đai 7

1.2.2 Ban hành v n b n pháp quy và t ch c th c hi n 8

1.2.3 Th c hi n các nghi p v qu n lý Nhà n c v đ t đai 9

1.2.4 Qu n lý, giám sát vi c th c hi n quy n và ngh a v c a ng i s d ng đ t 13

1.2.5 Qu n lý tài chính v đ t đai và th tr ng quy n s d ng đ t trong th tr ng b t đ ng s n 14

1.2.6 Thanh tra đ t đai, gi i quy t tranh ch p, khi u n i, t cáo và x lý vi ph m trong qu n lý và s d ng đ t 16

1.3 i m i qu n lý, s d ng đ t đai Vi t Nam trong quá trình chuy n sang n n kinh t th tr ng 17

1.3.1 Các m c đ i m i qu n lý Nhà n c v đ t đai 17

1.3.2 Ch đ s d ng m t s lo i đ t hi n nay 23

1.3.3 Phân c p công tác qu n lý Nhà n c v đ t đai 28

1.4 Các nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý nhà n c v tài nguyên đ t đai 30

1.4.1 Các nhân t khách quan 30

1.4.2 Các nhân t ch quan 31

1.5 T ng quan các nghiên c u v qu n lý Nhà n c v tài nguyên đ t đai 31

K T LU N CH NG 1 33

QU N HÀ ÔNG – TP HÀ N I 34

2.1 Gi i thi u khái quát v tình hình chính tr , kinh t , xã h i c a qu n Hà ông – TP Hà N i 34

2.1.1 c đi m t nhiên 34

2.1.2 i u ki n kinh t – xã h i 35

2.2 Tình hình qu n lý và quy ho ch vi c s d ng đ t trên đ a bàn Thành Ph Hà N i trong th i gian v a qua 37

2.2.1 Tình hình qu n lý và quy ho ch vi c s d ng đ t 37

2.2.2 Nh ng k t qu đ t đ c 38

2.3 Tình hình qu n lý Nhà n c v tài nguyên đ t đai t i qu n Hà ông trong th i gian v a qua 41

2.3.1 B máy t ch c qu n lý Nhà n c v đ t đai Qu n Hà ông 41

2.3.2 Th c tr ng công tác qu n lý Nhà n c v đ t đai 44

2.4 ánh giá chung v công tác qu n lý, s d ng đ t đai c a qu n 71

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 71

2.4.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân c a nh ng t n t i 72

K T LU N CH NG 2 77

CH NG 3: GI I PHÁP T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ NHÀ N C V TÀI NGUYÊN T AI TRÊN A BÀN QU N HÀ ÔNG - TP HÀ N I 78

3.1 M c tiêu phát tri n kinh t - xã h i c a qu n Hà ông trong nh ng n m t i 78

3.2 Phân tích các y u t nh h ng đ n quy ho ch và qu n lý đ t đai trên đ a bàn qu n Hà ông trong nh ng n m t i 81

3.2.1 Các y u t khách quan 81

3.4 M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng công tác qu n lý nhà n c v đ t

đai trên đ a bàn Qu n Hà ông 84

3.4.1 Các gi i pháp v b máy t ch c qu n lý đ t đai 84

3.4.2 Các gi i pháp v công tác qu n lý đ t đai 84

3.5 Ki n ngh m t s gi i pháp h tr 99

K T LU N CH NG 3 102

K T LU N VÀ KI N NGH 103

TÀI LI U THAM KH O 106

Hình 2.1 B n đ quy ho ch s d ng đ t qu n Hà ông đ n n m 2020 35 Hình 2.2: C c u đ t đai theo đ i t ng qu n lý, s d ng 59

B ng 2.1: C c u trình đ cán b đ a chính Qu n và các ph ng 42

B ng 2.2: T ng h p các d án thu h i đ t t 2012 đ n n m 2014 50

B ng 2.3: T ng h p các tr ng h p qu n Hà ông thu h i đ t do s d ng đ t vi ph m lu t đ t đai đ n n m 2014 50

B ng 2.4: T ng h p k t qu giao đ t nông nghi p cho các t ch c 51

B ng 2.5: T ng h p k t qu giao đ t th c hi n các d án đ n n m 2014 53

B ng 2.6: K t qu c p GCN quy n s d ng đ t nông nghi p 56

B ng 2.7: K t qu c p GCN quy n s d ng đ t và v n li n k ; C p GCN quy n s h u nhà và quy n s d ng đ t 57

B ng 2.8: T ng h p di n tích các lo i đ t theo đ a gi i hành chính 60

B ng 2.9: T ng h p di n tích và c c u đ t đai theo đ i t ng s d ng 61

B ng 2.10: Th ng kê di n tích đ t đai qua các n m 2010 - 2014 63

B ng 2.11: K t qu th c hi n công tác qu n lý tài chính 65

Ch vi t t t Ch đ y đ

CNH - H H Công nghi p hóa - hi n đ i hóa

GCNQSD Gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t GPMB Gi i phóng m t b ng

t đai là m t trong nh ng tài nguyên quan tr ng nh t c a m i ch đ

xã h i, đ t đai là t li u s n xu t đ c bi t i v i nông nghi p, lâm nghi p,

đ t đai là y u t không th thay th còn đ i v i công nghi p, d ch v là y u t quan tr ng hàng đ u t đai còn là n i c trú c a dân c , t o môi tr ng không gian sinh t n cho xã h i loài ng i nh ng đ t đai có đ c đi m là b

gi i h n v di n tích nên vi c s d ng đ t đai c n có s qu n lý chung c a nhà n c Chính vì v y, các qu c gia đ u quan tâm đ n v n đ qu n lý Nhà

n c v đ t đai, nh m đ m b o s hi u qu đ i v i vi c s d ng đ t và duy trì các m c tiêu chung c a xã h i

Qu n lý nhà n c v đ t đai t t hay x u có tác đ ng r t l n đ n nhi u

l nh v c, nhi u m t c a kinh t - xã h i, nh t là trong giai đo n phát tri n

n n kinh t th tr ng nh : vi c thu hút đ u t ( ph thu c vào các quy đ nh

c a nhà n c, quy n và ngh a v c a nhà đ u t , giá đ t, ti n đ gi i phóng

m t b ng ); s n đ nh chính tr - xã h i ( liên quan đ n thu nh p, vi c làm

c a ng i dân, tình hình khi u kiên, tranh ch p đ t đai…) Vì v y, làm t t công tác qu n lý nhà n c v đ t đai có ý ngh a c c k quan tr ng

Trong th i k đ i m i v a qua, Vi t Nam đã có nhi u thay đ i trong

qu n lý nhà n c v đ t đai Lu t đ t đai ban hành l n đ u tiên n m 1987,

đ n nay đã qua 2 l n s a đ i n m 1998, 2001 và 2 l n ban hành lu t m i vào các n m 1993, 2003 Tuy nhiên, hi n nay tình hình di n bi n quan h v đ t đai xu t hi n nh ng v n đ m i và ph c t p h n c v lý lu n c ng nh th c

ti n c a công tác qu n lý nhà n c v đ t đai v n còn nhi u b t c p, ch a đáp

ng yeu c u đ i m i c a c ch th tr ng Chính vì y u t đó nên vi c nghiên c u th c ti n quá trình thi hành lu t đ t đó có nh ng đ xu t s đ i

b sung theo h ng phù h p h n v i nh ng yêu c u m i là h t s c c n thi t

Tình hình vi ph m trong qu n lý, s d ng đ t còn khá ph bi n, Th tr ng

b t đ ng s n còn y u và h n lo n, tình hình s d ng lãng phí đ t còn di n ra nhi u n i, vi c khi u ki n t p th v đ t đai luôn là v n đ nóng b ng c a

xã h i… B n thân h c viên đang theo h c ngành kinh t tài nguyên thiên nhiên và môi tr ng nên có mong mu n dùng nh ng ki n th c đã h c đ nghiên c u, tìm hi u v th c tr ng công tác qu n lý nhà n c v tài nguyên

đ t đai trên đ a bàn qu n Hà ông – TP Hà N i nh m đánh giá đ c nh ng

m t t t và ch ra đ c nh ng v n đ còn y u kém, b t c p và nguyên nhân

x y ra s b t c p đó là do đâu đ t đó đ xu t nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n h n công tác qu n lý đ t đai t i đ a ph ng Vì v y, vi c ch n đ tài

“ xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý nhà n c v tài nguyên đ t đai trên đ a bàn Qu n Hà ông – TP Hà N i” có ý ngh a c

v lý lu n và th c ti n, đáp ng yêu c u hi n nay trên đ a bàn qu n Hà ông

2 M c đích nghiên c u c a đ tài

D a trên nh ng c s lý lu n và th c ti n v công tác qu n lý nhà

n c v đ t đai, nh ng phân tích và đánh giá th c tr ng ho t đ ng qu n lý

đ t đai trên đ a bàn qu n Hà ông trong th i gian v a qua, đ tài nghiên c u

nh m tìm ra nh ng gi i pháp t ng c ng h n n a hi u qu và ch t l ng công tác qu n lý nhà n c v đ t đai trên đ a bàn qu n Hà ông – TP Hà N i

3 Ph ng pháp nghiên c u

Ngoài vi c s d ng ph ng pháp duy v t bi n ch ng và duy v t l ch

s c a tri t h c Mác - Lênin, quá trình nghiên c u còn s d ng các ph ng pháp đi u tra th c t , th ng kê, so sánh, phân tích, đánh giá…

kinh t th tr ng

4 i t ng và ph m vi nghiên c u c a đ tài

a i t ng nghiên c u c a đ tài

Lu n v n ch y u nghiên c u các n i dung và công c s d ng trong

qu n lý nhà n c v đ t đai (theo quy đ nh c a Lu t t đai n m 2013), ngoài ra có đánh giá tình hình s d ng m t s lo i đ t đ làm rõ h n v nhi m v qu n lý và m t s n i dung khác nh h ng đ n công tác qu n lý

b Ph m vi nghiên c u c a đ tài

Ch nghiên c u trong đ a qu n Hà ông – TP Hà N i, th i gian k t khi th c hi n Lu t t đai (s a đ i) n m 2003 đ n nay, trong đó t p trung vào th i k t n m 2009 đ n nay; m t s s li u minh ho , đánh giá, so sánh

có th l y ph m vi các t nh thành ho c toàn qu c,trong ho c ngoài các m c

th i gian trên

5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài

a Ý ngh a khoa h c

tài góp ph n h th ng và c p nh t nh ng v n đ lý lu n c b n và

g n v i n i dung th c ti n v nhi m v , vai trò c a công tác qu n lý nhà

n c v tài nguyên đ t đai Nh ng nghiên c u này có giá tr làm tài li u tham

kh o cho công tác gi ng d y, h c t p và nghiên c u chuyên sâu v công tác

qu n lý đ t đai

b Ý ngh a th c ti n

xu t các gi i pháp mang tính kh thi, là tài li u tham kh o quan

tr ng cho c quan qu n lý đ t đai các c p trong qu n, ngoài ra đ tài c ng góp ph n t ng k t th c ti n thi hành Lu t và các chính sách đ t đai t i c s

- H th ng nh ng c s lý lu n c b n và nh ng y u t nh h ng đ n

công tác qu n lý tài nguyên đ t đai t i khu v c Qu n Hà ông – Thành Ph

Hà N i Lu n v n c ng t ng quan nh ng ph ng pháp nghiên c u liên quan

đ n l nh v c c a đ tài;

- Phân tích th c tr ng công tác qu n lý tài nguyên đ t đai t i khu v c

Qu n Hà ông – Thành Ph Hà N i trong th i gian 5 n m t 2010 - 2014

Qua đó đánh giá, phát huy nh ng k t qu đã đ t đ c và kh c ph c nh ng

v n đ còn t n t i;

- Nghiên c u đ xu t nh ng gi i pháp có c s khoa h c và th c ti n,

có tính kh thi nh m nâng cao ch t l ng trong công tác qu n lý tài nguyên

đ t đai t i khu v c Qu n Hà ông – Thành Ph Hà N i trong th i gian t i

7 N i dung c a lu n v n

Ngoài ph n m đ u, k t lu n ki n ngh , lu n v n đ c c u trúc v i 3

ch ng n i dung chính:

- Ch ng 1: C s lý lu n và th c ti n v công tác qu n lý nhà n c v

tài nguyên đ t đai

- Ch ng 2: Phân tích th c tr ng trong công tác qu n lý nhà n c v

tài nguyên đ t đai trong khu v c qu n Hà ông – TP Hà N i

- Ch ng 3: M t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý nhà n c v

tài nguyên đ t đai trên đ a bàn qu n Hà ông – TP Hà N i

CH NG 1

C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V CÔNG TÁC QU N LÝ NHÀ

N C V TÀI NGUYÊN T AI 1.1 S c n thi t c a công tác qu n lý nhà n c v đ t đai trong n n kinh t th tr ng

1.1.1 Khái niêm, vai trò và đ c đi m c a đ t đai

1.1.1.1 Khái ni m v đ t đai

Trong n n s n xu t, đ t đai gi v trí đ c bi t quan tr ng t đai là

đi u ki n v t ch t mà m i s n xu t và sinh ho t đ u c n t i t đai là kh i

đi m ti p xúc và s d ng t nhiên ngay sau khi nhân lo i xu t hi n Trong quá trình phát tri n c a xã h i loài ng i, s hình thành và phát tri n c a m i

n n v n minh v t ch t và v n minh tinh th n, t t c các k thu t v t ch t và

v n hoá khoa h c đ u đ c xây d ng trên n n t ng c b n là s d ng đ t đai

Lu t đ t đai hi n hành đã kh ng đ nh “ t đai là tài nguyên qu c gia vô cùng quý giá, là t li u s n xu t đ c bi t, là thành ph n quan tr ng hàng đ u

c a môi tr ng s ng, là đ a bàn phân b các khu dân c , xây d ng các công trình kinh t , v n hoá, xã h i, an ninh qu c phòng” Nh v y, đ t đai là đi u

ki n chung nh t đ i v i m i quá trình s n xu t và ho t đ ng c a con ng i Nói cách khác, không có đ t s không có s n xu t c ng nh không có s t n

t i c a chính con ng i Do v y, đ có th s d ng đúng, h p lý và có hi u

qu toàn b qu đ t thì vi c hi u rõ khái ni m v đ t đai là vô cùng c n thi t

1.1.1.2 Vai trò c a đ t đai

Cùng v i lao đ ng và v n, đ t đai là m t trong ba ngu n l c chính c a

m i n n s n xu t b t k ch đ xã h i nào t đai là đi u ki n v t ch t c n thi t đ th c hi n m i quá trình s n xu t, v a là ch đ ng, v a là đ a bàn

ho t đ ng cho t t c các ngành s n xu t và m i ho t đ ng trong đ i s ng xã

h i i v i các ngành nông – lâm – th y s n thì đ t đai (bao g m c di n tích m t n c) là t li u s n xu t đ c bi t không th thay th , nó v a là t

li u lao đ ng, v a là đ i t ng lao đ ng t đai là ch đ ng cho các ngành khác nh công nghi p, d ch v , giao thông và là m t trong các y u t đ u vào

h t s c quan tr ng c a ngành này

i v i đ i s ng con ng i nói riêng và c a th gi i sinh v t nói chung, đ t đai có vai trò h t s c đ c bi t, là đ a bàn c ng , là n i duy trì s

s ng c a con ng i và sinh v t t đai cùng các y u t t nhiên g n li n v i

nó nh n c, không khí và ánh sáng là c s đ phát tri n các h sinh thái, là

y u t hàng đ u c a môi tr ng s ng H i ngh B tr ng Môi tr ng các

n c Châu Âu n m 1973 t i Luân ôn đã đánh giá: “ t đai là m t trong

nh ng c a c i quý nh t c a loài ng i, nó t o đi u ki n cho s s ng c a th c

v t, đ ng v t và con ng i trên trái đ t”

Nh v y, vi c qu n lý Nhà n c đ i v i t đai là h t s c c n thi t,

v a đ m b o khai thác t t ti m n ng đ t đai v i vai trò là m t ngu n l c, l i

v a đ m b o m c tiêu gi gìn môi tr ng s ng cho toàn xã h i Qu n lý Nhà

n c đ i v i t đai trong n n kinh t th tr ng góp ph n h n ch các nh

h ng ngo i sinh tiêu c c ( nh h ng x u t i môi tr ng)

i v i Vi t Nam, đ t n c v n còn g n 70% dân s s ng b ng nông nghi p, đ i s ng đang ph thu c vào đ t đai Vì v y, s qu n lý và đi u ti t

c a Nhà n c đ đ m b o n đ nh đ i s ng t i thi u cho b ph n dân c này

có y u t s ng còn v i con đ ng CNXH c a n c ta

1.1.1.3 c đi m c a đ t đai

t đai có đ c đi m r t quan tr ng là gi i h n v s l ng nh ng vô

h n v ch t l ng, ch t l ng này t t hay x u là tu thu c vào s đ u t vào

đ t, n u qui đ nh th i gian thì s là rào c n cho vi c đ u t

Di n tích đ t đai có h n S gi i h n đó là do toàn b di n tích b m t

c a trái đ t c ng nh di n tích đ t đai c a m i qu c gia, m i lãnh th b gi i

h n S gi i h n đó còn th hi n ch nhu c u s d ng đ t đai c a các ngành kinh t qu c dân trong quá trình phát tri n kinh t - xã h i ngày càng t ng Do

di n tích đ t đai có h n nên ng i ta không th tu ý mu n c a mình t ng

di n tích đ t đai lên bao nhiêu c ng đ c c đi m này đ t ra yêu c u qu n

lý đ t đai ph i ch t ch , qu n lý v s l ng, ch t l ng đ t, c c u đ t đai theo m c đích s d ng c ng nh c c u s d ng đ t đai theo các thành ph n kinh t và xu h ng bi n đ ng c a chúng đ có k ho ch phân b và s d ng

đ t đai có c s khoa h c i v i n c ta di n tích bình quân đ u ng i vào

lo i th p so v i các qu c gia trên th gi i V n đ qu n lý và s d ng đ t đai

ti t ki m, hi u qu và b n v ng l i càng đ c bi t quan tr ng

t đai đ c s d ng cho các ngành, các l nh v c c a đ i s ng kinh t ,

xã h i Vi c m r ng các khu công nghi p, các khu ch xu t, vi c m r ng các đô th , xây d ng k t c u h t ng phát tri n nông ,lâm, ng nghi p đ u ph i

s d ng đ t đai đ m b o cân đ i trong vi c phân b đ t đai cho các ngành, các l nh v c, tránh s ch ng chéo và lãng phí, c n coi tr ng công tác quy ho ch và k ho ch hoá s d ng đ t đai và có s ph i h p ch t ch gi a các ngành trong công tác quy ho ch và k ho ch hoá đ t đai

t đai có v trí t ng đ i c đ nh, tính ch t c h c, v t lý, hoá h c và sinh h c trong đ t không đ ng nh t Do v trí c đ nh và g n li n v i các đi u

ki n t nhiên th nh ng, th i ti t, khí h u, n c, cây tr ng và các đi u ki n kinh t nh k t c u h t ng, kinh t , công nghi p trên các vùng, các khu v c nên tính ch t c a đ t có khác nhau Vì v y, vi c s d ng đ t đai vào các quá trình s n xu t c a m i ngành kinh t c n ph i nghiên c u k l ng tính ch t

c a đ t cho phù h p Trong s n xu t nông nghi p, vi c s d ng đ t đai ph i phù h p v i các đi u ki n t nhiên, kinh t và ch t l ng ru ng đ t c a t ng

vùng đ mang l i hi u qu kinh t cao kích thích vi c s n xu t hàng hoá trong nông nghi p, Nhà n c đ ra nh ng chính sách đ u t , thu cho phù

h p v i đi u ki n đ t đai các vùng trong n c

Trong nông nghi p, n u s d ng h p lý đ t đai thì s c s n xu t c a nó không ng ng đ c nâng lên S c s n xu t c a đ t đai t ng lên g n li n v i s phát tri n c a l c l ng s n xu t, s ti n b khoa h c k thu t, v i vi c th c

hi n ph ng th c thâm canh và ch đ canh tác h p lý S c s n xu t c a đ t đai bi u hi n t p chung đ phì nhiêu c a đ t đai Vì v y ph i đ c th c hi n các bi n pháp h u hi u đ nâng cao đ phì nhiêu c a đ t đai, cho phép n ng

su t đ t đai t ng lên

Khi tham gia vào n n kinh t th tr ng, đ t đai có s thay đ i c n b n v

b n ch t kinh t xã h i: T ch là t li u s n xu t, đi u ki n s ng chuy n sang là

t li u s n xu t ch a đ ng y u t s n xu t hàng hoá, ph ng di n kinh t c a đ t

tr thành y u t ch đ o quy đ nh s v n đ ng c a đ t đai theo h ng ngày càng nâng cao hi u qu c bi t trong tình hình hi n nay, giá đ t c ng nh l i nhu n khi đ u t vào đ t t ng cao đã khi n cho tình tr ng tranh ch p, l n chi m đ t đai

x y ra, làm nh h ng đ n m i m t c a đ i s ng kinh t xã h i Trong s n xu t nông nghi p, khi tham gia vào c ch th tr ng đ t đai c ng ch a đ ng nguy c quay v s n xu t t c p t túc n u ng i s d ng đ t không đ n ng l c, n u th

tr ng b t l i kéo dài H n n a, đ t đai c ng là m t ngu n v n tham gia vào s n

xu t hàng hoá, vi c s d ng đ t l i r t c n có v n cho nên hình thành th tr ng

đ t đai là m t đ ng l c quan tr ng đ góp ph n hoàn thi n h th ng th tr ng

qu c gia Chính vì v y vi c qu n lý nhà n c v đ t đai là h t s c c n thi t,

nh m phát huy nh ng u th c a c ch th tr ng và h n ch nh ng khuy t t t

c a th tr ng khi s d ng đ t đai, ngoài ra c ng làm t ng tính pháp lý c a đ t đai (Nguy n Kh c Thái S n, 2007)

Tóm l i, vi c khai thác nh ng u đi m và h n ch , nh ng khuy t t t c a

c ch th tr ng đ c bi t là các quan h đ t đai v n đ ng theo c ch th tr ng thì không th thi u đ c s qu n lý c a Nhà n c v i t cách là ch th c a n n kinh t qu c dân Nh v y Nhà n c th c hi n ch c n ng qu n lý là m t đòi h i khách quan, là nhu c u t t y u trong vi c s d ng đ t đai Nhà n c không ch

qu n lý b ng công c pháp lu t, các công c tài chính mà Nhà n c còn kích thích, khuy n khích đ i t ng s d ng đ t hi u qu b ng bi n pháp kinh t Bi n pháp kinh t tác đ ng tr c ti p đ n l i ích c a ng i s d ng đ t và đây là m t

bi n pháp h u hi u trong c ch th tr ng, nó làm cho các đ i t ng s d ng

đ t có hi u qu h n, làm t t công vi c c a mình, v a b o đ m đ c l i ích cá nhân c ng nh l i ích c a toàn xã h i

1.1.2 Nguyên t c s d ng và qu n lý đ t đai trong n n kinh t th tr ng

Nguyên t c qu n lý Nhà n c v đ t đai là nh ng tiêu chu n v hành

vi mà các c quan qu n lý Nhà n c và các ch s d ng đ t ph i tuân th trong quá trình qu n lý, s d ng

Theo Lu t đ t đai 2013, qu n lý Nhà n c v đ t đai có các nguyên t c sau:

1.1.2.1 B o đ m s qu n lý t p trung, th ng nh t c a Nhà n c

T vai trò c a đ t đai đ i v i n n kinh t , xã h i cho th y vi c Nhà n c

th ng nh t qu n lý v đ t đai là c n thi t i u đó s đ m b o cho vi c duy trì các m c tiêu chung c a c xã h i T x a t i nay, t t c các qu c gia trên th

gi i, Nhà n c đ u th c hi n qu n lý t p trung th ng nh t v đ t đai

Lu t đ t đai 2013 c a n c CHXHCN Vi t Nam (sau đây g i t t là

Lu t t đai 2013) ghi: “Nhà n c th c hi n quy n đ i di n ch s h u toàn dân v đ t đai và th ng nh t qu n lý Nhà n c v đ t đai

Quy n qu n lý t p trung th ng nh t c a Nhà n c đ c th c hi n theo

lu t pháp và đ c th hi n trên nhi u m t nh : i di n ch quy n qu c gia

v lãnh th , quy n giao đ t ho c cho thuê đ t đ i v i các t ch c h gia đình,

cá nhân trong và ngoài n c, quy n đ nh giá đ t, đi u ti t thu nh p t đ t đai, quy n ki m tra, giám sát vi c s d ng đ t và x lý vi ph m Pháp lu t đ t đai

đ m b o quy n qu n lý t p trung th ng nh t c a Nhà n c v đ t đai thì Nhà n c ph i n m và s d ng t t các công c qu n lý c ng nh các

ph ng pháp qu n lý thích h p N u s d ng t t công c qu n lý và ph ng pháp qu n lý thì quy n qu n lý t p trung th ng nh t c a Nhà n c đ c duy trì m c đ cao

m b o k t h p quy n s h u và quy n s d ng đ t đai:

i u 5 Lu t t đai 2013 ghi: “ t đai thu c s h u toàn dân do Nhà

n c đ i di n ch s h u„ và “Nhà n c trao quy n s d ng đ t cho ng i

s d ng thông qua hình th c giao đ t, cho thuê đ t, công nh n quy n s d ng

đ t đ i v i ng i đang s d ng đ t n đ nh; quy đ nh quy n và ngh a v c a

t đai ph n ánh m i quan h v l i ích gi a cá nhân, t p th và c ng

đ ng xã h i t đai là y u t đ u vào quan tr ng c a s n xu t Vì v y, tr c

h t ph i đ m b o l i ích c a ng i s d ng đ t M t khác đ t đai là tài s n

qu c gia vì v y nó ph i đ m b o l i ích chung c a xã h i K t h p hài hòa ba

l i ích t c là chúng ta ph i chú ý đ ng th i c ba l i ích đó không đ l i ích này l n át ho c tri t tiêu l i ích khác Vi c đ m b o hài hòa ba l i ích đ c

th c hi n thông qua công tác quy ho ch, chính sách tài chính v đ t và các quy đ nh v quy n và ngh a v c a Nhà n c và ng i s d ng đ t

1.1.2.3 Ti t ki m và hi u qu

ây là m t trong nh ng nguyên t c c b n c a qu n lý kinh t b i vì

b t c m t ho t đ ng nào dù là kinh t hay phi kinh t đ u c n ph i đ c

th c hi n trên c s ti t ki m và hi u qu

t đai là ngu n l c quan tr ng, là đi u ki n t n t i c b n c a c xã

h i, m t khác, chúng ta đ u bi t đ t đai có gi i h n v m t di n tích, trong khi đó nhu c u s d ng đ t cho các m c đích ngày càng t ng lên cho nên đ t đai ngày càng tr lên khó kh n và h n h p i u này càng cho chúng ta th y

ý ngh a c a vi c s d ng đ t ti t ki m và hi u qu

Nguyên t c này đòi h i công tác qu n lý Nhà n c v đ t đai ph i làm

t t công tác quy ho ch phân b đ t đai phù h p v i yêu c u c a t ng th i k phát tri n kinh t xã h i, bên c nh đó, ph i quy đ nh c th v ch đ s d ng các lo i đ t, đ ng th i t ch c qu n lý, giám sát t t vi c s d ng đ t đ đ m

đ i và ch m d t quan h đ t đai; đi u ch nh các hành vi c a các t ch c, h gia đình, cá nhân s d ng đ t h ng t i m c đích b o v qu đ t đai trên toàn

qu c, gi gìn, tôn t o, qu n lý, s d ng đ t đai có hi u qu theo đ nh h ng

s d ng đ t C th h n, đây là quá trình Nhà n c qu n lý đ t đai thu c s

h u c a Nhà n c và giao đ t cho các m c đích s d ng khác nhau

Nh v y, có th xác đ nh khái ni m qu n lý Nhà n c đ i v i đ t đai

n c ta nh sau: “Qu n lý nhà n c đ i v i đ t đai là s tác đ ng liên t c, có

đ nh h ng m c tiêu c a b máy Nhà n c lên đ i t ng s d ng đ t, nh m

th c hi n m c tiêu chung đ ra trong nh ng đi u ki n và môi tr ng kinh t

nh t đ nh, trên nguyên t c cao nh t Nhà n c là đ i di n s h u toàn dân v

đ t đai tr c ti p tham gia v n hành th tr ng, đ th c hi n quy n v kinh t

c a s h u và các ch c n ng khác c a Nhà n c Khai thác, s d ng h p lý,

hi u qu ngu n tài nguyên đ t đai, đ ng th i có bi n pháp b o v đ t và môi

tr ng s ng theo h ng s d ng b n v ng qu đ t Qu n lý nhà n c v đ t đai đô th nh m phân b tài nguyên đ t đai đúng quy ho ch, k ho ch s

d ng đ t đ y đ , khoa h c, h p lý và đ t hi u qu kinh t cao, xây d ng phát tri n đô th theo h ng toàn di n, hi n đ i, v n minh, t ng c ng s c c nh tranh c a đô th trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t , đ ng th i khai thác

đ c th m nh c a đ t đai đô th là có giá tr kinh t cao, có th t o ra ngu n

v n đ u t l n cho quá trình phát tri n c a đô th ”

1.2.2 Ban hành v n b n pháp quy và t ch c th c hi n

ây chính là quá trình Nhà n c s d ng công c pháp lu t trong qu n

lý Nhà n c dùng pháp lu t đ th c hi n quy n cai tr c a mình, b ng cách tác đ ng vào ý chí c a con ng i đ đi u ch nh hành vi c a h

Lu t pháp là công c cho các công c qu n lý khác, các chính sách ch

đ c a Nhà n c th c hi n có hi u qu h n

t n c ta đang t ng b c chuy n sang n n kinh t th tr ng, di n

bi n quan h v đ t đai xu t hi n nh ng v n đ m i và ph c t p đòi h i c v

lý lu n c ng nh th c ti n ph i ti p t c đ c b sung, hòa thi n Vì v y, công tác ban hành v n b n pháp quy luôn đ c quan tâm hàng đ u

Tuy nhiên, đ pháp lu t đi vào cu c s ng và phát huy hi u qu , c n t

ch c t t công tác tuyên truy n ph bi n pháp lu t đ n m i đ i t ng trong xã

h i, bên c nh đó vi c th c thi pháp lu t c ng c n đ c quan tâm, ph i kiên quy t x lý nh ng đ i t ng vi ph m c trong qu n lý và s d ng đ t

N i dung này bao g m vi c ban hành v n b n quy ph m pháp lu t v

qu n lý s d ng đ t, tuyên truy n ph bi n đ n m i đ i t ng qu n lý, s

d ng đ t và t ch c th c hi n các v n b n đó Th m quy n ban hành v n b n pháp quy trong qu n lý Nhà n c v đ t đai c a c p d i th ng đ c quy

đ nh trong v n b n pháp quy c a c p trên ng th i c ng nghiêm c m vi c các c quan qu n lý c p d i ban hành trái ho c có thêm các quy đ nh khác

so v i các v n b n c a c p trên

Nh ng n i dung thu c th m quy n ban hành c a Chính ph đ c quy

đ nh rõ trong Lu t và nh ng n i dung thu c th m quy n ban hành c a c p

t nh đ c ban hành trong ngh đ nh c a Chính ph Theo các v n b n thi hành Lu t t đai 2013, c p t nh quy đ nh v m t s n i dung trên đ a bàn

t nh nh : Giá đ t hàng n m trên c s khung giá c a Chính ph , h n m c giao đ t m i và h n m c công nh n đ t ; su t đ u t đ i v i các d án; quy đ nh qu n lý m t s lo i đ t nh ngh a đ a, đ t tôn giáo, tín ng ng

1.2.3 Th c hi n các nghi p v qu n lý Nhà n c v đ t đai

1.2.3.1 Xác đ nh đ a gi i hành chính, l p và qu n lý h s đ a gi i hành chính

Các n i dung c th bao g m công tác ho ch đ nh và phân đ nh đ ng

đ a gi i hành chính các c p (qu c gia, t nh, huy n, xã), c m m c đ a gi i, l p

b n đ đ a gi i hành chính các c p và l p b n đ hành chính các c p Công tác phân đ nh biên gi i qu c gia không ch th c hi n trên đ t li n mà ph i chú ý trên các vùng bi n và h i đ o, vì đây là b ph n h t s c quan tr ng c a lãnh th m i n c

Công tác ho ch đ nh và phân đ nh đ a gi i hành chính các c p t nh, huy n, xã c ng h t s c quan tr ng, vi c phân đ nh không đ m b o r t d n y

sinh tranh ch p v đ a gi i, vi c chia tách, sáp nh p các đ n v hành chính các c p n u không mang tính chi n l c s gây ra nh ng lãng phí r t l n cho

xã h i và nh h ng đ n s phát tri n c a chính đ n v đó

Các quy đ nh v l p và qu n lý h s đ a gi i hành chính, m c đ a gi i hành chính đ c quy đ nh t i đi u 17 Lu t t đai n m 2013:

- o đ c, l p b n đ đ a chính; th ng kê, ki m kê đ t đai; đánh giá phân lo i đ t; xây d ng h s đ a chính và c s d li u đ t đai: n m

đ c s l ng, ch t l ng đ t đai, Nhà n c ph i ti n hành đi u tra, kh o sát,

- Th ng kê, ki m kê đ t đai cung c p s li u v th c tr ng s d ng đ t

t i m t th i đi m nh t đ nh trong n m, qua đó cho bi t c c u đ t đai v lo i

đ t c ng nh đ i t ng s d ng đ t, đây là ngu n s li u giúp cho công tác đánh giá tình hình qu n lý s d ng, m c đ th c hi n quy ho ch đ t đó có

bi n pháp b sung, ch n ch nh k p th i nh ng l ch l c so v i đ nh h ng s

d ng đ t t m v mô và dài h n i u 53 Lu t t đai 2013 quy đ nh c th

v công tác th ng kê, ki m kê đ t đai

- ánh giá phân h ng đ t là đánh giá v m t ch t l ng đ t thông qua

vi c phân tích tính ch t lý hóa đ t, đánh giá các đi u ki n t nhiên xã h i nh

h ng đ n vi c s d ng đ t (ch y u kh n ng s d ng trong Nông nghi p)

- Xây d ng h s đ a chính và c s d li u đ t đai là vi c thi t l p ban

đ u và c p nh t bi n đ ng h th ng h s d ng gi y và d ng s v toàn b ngu n l c đ t đai, tình hình phân b s d ng, tình tr ng pháp lý trong qu n lý

và s d ng đ t, thông tin v ng i s d ng đ t, nh m m c đích ph c v công tác tra c u, qu n lý, ho ch đ nh chính sách

1.2.3.2 Quy ho ch và k ho ch s d ng đ t

- Quy ho ch đ t đai là s tính toán, phân b đ t đai m t cách c th v

s l ng, ch t l ng, v trí, không gian trên c s khoa h c nh m ph c v cho các m c đích kinh t , xã h i K ho ch hóa đ t đai là s xác đ nh các ch tiêu v s d ng đ t đai, các bi n pháp và th i h n th c hi n theo quy ho ch

đ t đai

- Trong công tác qu n lý đ t đai, quy ho ch, k ho ch hóa là m t công

c h t s c h u hi u, nh t là trong n n kinh th th tr ng Nó giúp cho vi c

qu n lý đ t đai và các ngu n tài nguyên thiên nhiên khác m t cách ti t ki m,

có hi u qu , gi gìn c nh quan môi tr ng Quy ho ch còn là công c đ phân b ngu n l c (k c v n, lao đ ng và công ngh ) đ ng đ u các vùng trong c n c

- Quy ho ch dài h n v đ t đai đ c công b s giúp các nhà đ u t

ch đ ng h n trong vi c ho ch đ nh chi n l c kinh doanh c a mình

- Thông qua công c quy ho ch, Nhà n c s góp ph n đi u ti t cung,

c u m t s lo i đ t trên th tr ng s c p c a th tr ng b t đ ng s n

- Quy ho ch, k ho ch s d ng đ t đ c duy t là c n c và là đi u

ki n b t bu c đ th c hi n vi c thu h i đ t, giao đ t, cho thuê đ t, chuy n

m c đích s d ng đ t Quy ho ch là công c qu n lý khoa h c vì trong công tác l p quy ho ch ph i đ m b o tính th ng nh t, tính đ ng b , tính khoa h c

và tính d báo M t quy ho ch t t c n đ m b o tính chi n l c và tính th c thi Trong công tác th c thi c n tuân th theo các n i dung đã quy ho ch, h n

ch t i đa vi c đi u ch nh b sung

- Quy ho ch, k ho ch là công c quan tr ng c a qu n lý, tuy nhiên không đ c l m d ng quy ho ch, k ho ch hóa n u không s r i vào tình

tr ng hành chính hóa các quan h v đ t đai, đi u này trái v i s v n đ ng

1.2.3.3 Giao đ t, cho thuê đ t, chuy n m c đích s d ng đ t, thu h i đ t

- Giao đ t và cho thuê đ t là nh ng hình th c Nhà n c giao quy n s

d ng đ t cho ng i s d ng đ t Chuy n m c đích s d ng đ t và thu h i đ t

là vi c Nhà n c th c hi n quy n đ nh đo t c a mình đ i v i đ t đai, Nhà

n c cho phép ch s d ng đ t chuy n t m c đích s d ng này sang m c đích s d ng khác ho c thu h i c a ch s d ng này đ giao cho ch s d ng khác hay s d ng vào m c đích công c ng Vi c giao quy n s d ng đ t đ c

xu t ho c các d án phát tri n kinh t thu c nhóm A, ho c tr ng h p vi

ph m trong quá trình s d ng đ t Các tr ng h p thu còn l i áp d ng hình

th c t th a thu n gi a các đ i t ng s d ng đ t (v b n ch t là chuy n

nh ng quy n s d ng đ t) Trong m t s tr ng h p đ c bi t, kh n c p, Nhà n c có th áp d ng hình th c tr ng d ng đ t

- T đi u 31 đ n đi u 45 Lu t t đai 2013 quy đ nh chi ti t v vi c giao đ t, cho thuê đ t, chuy n m c đích s d ng đ t, thu h i đ t và tr ng

s d ng đ t, là c s đ th c hi n các quy n khác c a ng i s d ng đ t, là

c n c đ gi i quy t các tranh ch p v quy n s d ng đ t GCN QSD đ t

c ng là đi u ki n đ giao d ch trên th tr ng

- T đi u 46 đ n đi u 52 Lu t t đai 2013 quy đ nh chi ti t v đ ng

ký đ t đai và c p GCN QSD đ t

1.2.4 Qu n lý, giám sát vi c th c hi n quy n và ngh a v c a ng i s

d ng đ t

ây là n i dung h t s c quan tr ng, nó di n ra th ng xuyên, liên t c,

ph n ánh các v n đ ng ch y u c a quan h v đ t đai trong th tr ng

th c hi n n i dung này, tr c h t ph i ban hành h th ng v n b n pháp quy v quy n h n và trách nhi m c a Nhà n c, quy n và ngh a v c a

ng i s d ng đ t, quy đ nh các th t c hành chính v qu n lý s d ng đ t và các ch tài x lý vi ph m

V quy n và ngh a v c a ng i s d ng đ t không ch đ c quy đ nh trong Lu t t đai mà còn đ c quy đ nh trong các v n b n lu t khác nh B

Lu t Dân s , Lu t Nhà , Lu t Kinh doanh b t đ ng s n

Lu t t đai 2013 đã có 17 đi u, t đi u 105 đ n đi u 121 quy đ nh v quy n và ngh a v chung c ng nh quy đ nh chi ti t quy n và ngh a v c a các nhóm đ i t ng s d ng đ t V các th t c hành chính trong qu n lý s

d ng đ t đ c quy đ nh t đi u 122 đ n đi u 131

Theo lu t hi n hành, tuy gi a các nhóm đ i t ng s d ng đ t khác nhau thì có quy n và ngh a v khác nhau, nh ng nhìn chung, ng i s d ng

đ t có các quy n và ngh a v c b n sau:

Ng i s d ng đ t có các quy n chung nh : đ c c p GCN QSD đ t;

đ c h ng k t qu đ u t trên đ t; đ c Nhà n c b o h khi b ng i khác xâm ph m đ n quy n s d ng đ t c a mình; đ c khi u n i, t cáo, kh i ki n

v nh ng hành vi vi ph m quy n s d ng đ t và nh ng hành vi khác vi ph m pháp lu t v đ t đai

Ngoài ra, ng i s d ng đ t c ng có quy n: chuy n đ i, chuy n

nh ng, cho thuê, cho thuê l i, th a k , t ng cho quy n s d ng đ t; quy n

th ch p, b o lãnh, góp v n b ng quy n s d ng đ t; quy n đ c b i th ng khi Nhà n c thu h i đ t

V ngh a v , ng i s d ng đ t có các ngh a v chung sau đây: s

d ng đ t đúng m c đích, đúng quy đ nh v ch đ s d ng đ t và các quy

đ nh khác c a pháp lu t; đ ng ký quy n s d ng đ t, làm đ y đ th t c khi

th c hi n các quy n c a mình; th c hi n đ y đ ngh a v tài chính; th c hi n các bi n pháp b o v đ t, b o v môi tr ng; không làm t n h i đ n l i ích

h p pháp c a ng i s d ng đ t có liên quan

1.2.5 Qu n lý tài chính v đ t đai và th tr ng quy n s d ng đ t trong

th tr ng b t đ ng s n

1.2.5.1 Qu n lý tài chính v đ t đai

Qu n lý tài chính v đ t đai là vi c s d ng h th ng công c tài chính

nh giá đ t, thu , ti n thuê đ t, nh m đi u ti t các quan h v đ t đai đ đ t

m c tiêu trong qu n lý

Qu n lý tài chính v đ t đai là công c h t s c h u hi u trong n n kinh

t th tr ng, có tác d ng kích thích vi c s d ng đ t ti t ki m và có hi u qu Chính sách u đãi v thu hay ti n thuê đ t s có tác d ng khuy n khích hay

h n ch trong đ u t , qua đó s có tác d ng phân ph i ngu n l c c a xã h i

Trong h th ng tài chính v đ t đai, y u t c b n là giá đ t, theo lý lu n

c a Mác, giá đ t là giá tr c a đ a tô trên t su t l i nhu n c a s n xu t kinh doanh trên đ t, giá đ t ph n ánh kh n ng sinh l i t ho t đ ng kinh t trên đ t

và nó quy t đ nh giá cho c nh ng lo i đ t không có ho t đ ng kinh t Trong

th c t , giá đ t còn b nh h ng b i s k v ng vào kh n ng sinh l i trong

t ng lai (c ng t ng t nh giá c phi u trên th tr ng ch ng khoán)

i v i b t k qu c gia nào c ng t n t i hai h th ng giá: m t là giá do Nhà n c quy đ nh, dùng đ đi u ch nh quan h kinh t gi a Nhà n c và

ng i có quy n đ i v i đ t (s h u đ t); hai là giá hình thành trên th tr ng trong m i quan h v đ t đai gi a nh ng ng i có quy n v đ t đai ho c là

gi a ng i có quy n v đ t và ng i s d ng đ t, giá này ph thu c vào quan

h cung c u trên th tr ng M t n n kinh t n đ nh, hai h th ng giá này s

t ng đ ng nhau và ph n ánh chân th c giá đ t

i u 36 Lu t t đai 2013 và các Ngh đ nh 44/2014/N -CP và Thông t 36/2014/TT-BTNMT quy đ nh chi ti t v nguyên t c, ph ng pháp xác đ nh giá và khung giá các lo i đ t

Thu : theo quan đi m kinh t h c hi n đ i, thu đ t là kho n thu c a chính ph đánh vào đ a tô t c là đánh vào ch s h u đ t N c ta, Nhà n c

là đ i di n ch s h u đ t nên thu ch đánh vào m t s đ i t ng đ c

h ng các quy n l i nh là ch s h u đ t, ch y u là cá nhân, h gia đình,

t p th không thu c di n thuê đ t (không ph i n p ti n s d ng đ t)

Ti n thuê đ t: đ n giá thuê đ t (kho n ti n thuê trên 1 đ n v di n tích, trong 1 n m) chính là đ a tô mà ng i s d ng ph i tr cho Nhà n c

n giá thuê đ t là y u t chi phí c u thành nên giá thành s n ph m hàng hóa, d ch v nên nó nh h ng đ n s c c nh tranh c a s n ph m trên th tr ng

Theo quy đ nh hi n hành, đang có s khác nhau gi a h gia đình, cá nhân, t ch c trong n c v i ng i Vi t Nam đ nh c n c ngoài, cá nhân,

t ch c n c ngoài trong vi c tr ti n thuê đ t

Ngh đ nh 46/2014/N -CP quy đinh c th vi c cho thuê đ t và đ n giá thuê đ t đ i v i các đ i t ng

1.2.5.2 Qu n lý th tr ng quy n s d ng đ t trong th tr ng b t đ ng s n

Khi quy n s d ng đ t tr thành hàng hóa thì vi c t o l p và qu n lý

th tr ng là đi u ki n b t bu c Th tr ng phát tri n s đ m b o cho quy n

s d ng đ t chuy n thành hàng hóa m t cách thu n l i, lúc đó đ t đai th c s

tr thành ngu n v n quan tr ng cho phát tri n kinh t xã h i

Qu n lý th tr ng quy n s d ng đ t là vi c Nhà n c t o l p khung pháp lý, s d ng các công c v mô nh quy ho ch, tài chính đ đi u ti t th

tr ng và đ m b o các đi u ki n d ch v công nh cung c p thông tin, t

v n, nh m đ nh h ng th tr ng phát tri n lành m nh

Th tr ng quy n s d ng đ t là b ph n không th thi u trong th

tr ng b t đ ng s n t đai là y u t g n li n v i b t đ ng s n, nh v y, v

b n ch t th tr ng quy n s d ng đ t c ng chính là th tr ng b t đ ng s n Phát tri n th tr ng quy n s d ng đ t nói riêng và th tr ng b t đ ng s n nói chung có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i ho t đ ng c a các doanh nghi p Lu t t đai 2013 (t đi u 61 đ n đi u 63) quy đ nh c th v quy n

Thanh tra đ t đai nh m đ m b o cho vi c qu n lý, s d ng đ t đ c tuân th theo đúng pháp lu t Quá trình thanh tra, ki m tra ngoài vi c phát

hi n các sai ph m đ x lý còn có tác d ng ch n ch nh l ch l c, ng n ng a

nh ng sai ph m có th x y ra

Gi i quy t khi u n i, t cáo là vi c các c quan ch c n ng gi i quy t các ki n ngh c a cá nhân, t p th ho c t ch c trong tr ng h p không ch p thu n quy t đ nh hành chính ho c hành vi hành chính c a c quan qu n lý Nhà n c ho c t cáo nh ng sai ph m trong qu n lý, s d ng đ t

X lý vi ph m là bi n pháp gi i quy t c a c quan Nhà n c khi có hành vi vi ph m trong qu n lý và s d ng đ t X lý vi ph m có th b ng

Vi t Nam t sau Cách m ng Tháng Tám Tuy nhiên, đây chúng ta ch t p trung phân tích các m c đ i m i v qu n lý s d ng đ t đai Vi t Nam trong quá trình chuy n sang n n kinh t th tr ng

góp ru ng đ t vào HTX Công tác qu n lý đ t đai th i k này ch y u là n m

qu đ t đ ph c v xây d ng k ho ch s n xu t c a các HTX và t p đoàn

s n xu t

T i mi n Nam, sau khi th ng nh t đ t n c, Nhà n c th c hi n chính sách xóa b các hình th c t h u đ t đai c a t ng l p đ a ch và t s n, ru ng

đ t đ c t ch thu và giao cho các t p đoàn s n xu t, đ a nông dân vào làm n

t p th M t s h ch a có ho c không có đi u ki n vào t p đoàn v n ti p t c

s d ng đ t theo hình th c cá th

N m 1980, có hai v n b n quan tr ng đánh d u cho nh ng quan h

m i v đ t đai c ng nh vi c qu n lý s d ng đ t V n b n th nh t là Hi n pháp n m 1980, đã kh ng đ nh: “đ t đai thu c s h u toàn dân„ V n b n th hai là Quy t đ nh s 201/CP ngày 01/7/1980 c a H i đ ng Chính ph v vi c

“Th ng nh t qu n lý ru ng đ t và t ng c ng công tác qu n lý ru ng đ t trong c n c„ ây đ c coi là v n b n đ u tiên quy đ nh ch đ th ng nh t

qu n lý đ t đai trong c n c sau khi đ t n c th ng nh t Quy t đ nh 201 đã quy đ nh khá đ y đ v các n i dung qu n lý nhà n c v đ t đai c ng nh trách nhi m qu n lý c a các c p chính quy n và c quan chuyên môn tham

m u v l nh v c đ t đai

1.3.1.2 Th i k th c hi n Lu t t đai n m 1987 và Lu t t đai n m 1993 (t 1988 – 2003)

Ngày 22/12/1987, Lu t i đai đ u tiên c a n c ta đ c Qu c h i thông qua S ra đ i c a Lu t ât đai đã đánh d u m c quan tr ng trong công tác qu n lý s d ng đ t, đó là các quan h v đ t đai đã đ c lu t hóa

Nh ng n i dung c b n c a Lu t t đai 1987 là: đ t đai thu c s h u toàn dân do nhà n c th ng nh t qu n lý; nhà n c giao đ t cho t ch c, t p

th , cá nhân s d ng lâu dài n đ nh ho c có th i h n; ng i s d ng đ t h p pháp t m th i đ c c p GCN QSD đ t; quy đ nh ch đ qu n lý đ t đai

(trong đó có 7 n i dung qu n lý nhà n c v đ t đai) và ch đ s d ng đ t (g m 5 lo i đ t); quy đ nh v quy n và ngh a v c a ng i s d ng đ t; ngoài ra Lu t còn quy đ nh nghiêm c m vi c mua bán (th c ch t là chuy n

nh ng), phát canh thu tô (th c ch t là cho thuê đ t)

i m m i v chính sách đ t đai c a Lu t t đai 1987 là bên c nh

vi c giao đ t cho t p th thì nhà n c còn giao đ t nông nghi p cho cá nhâ s

d ng n đ nh lâu dài Tuy nhiên, ch tr ng này c ng ch a th c hi n đ c

n n m 1988, Ngh quy t 10 c a B Chính tr v đ i m i c ch qu n lý kinh t m i cho phép th c hi n giao khoán ru ng cho h gia đình xã viên HTX ây đ c coi là s “c i trói” cho ng i nông dân Vi c giao quy n cho

ng i s d ng, m c dù ch a hoàn thành, nh ng c ng đã gi i phóng s c s n

xu t, t o ra s phát tri n k di u trong ngành nông nghi p trong nh ng n m sau đó và t o ti n đ cho s ra đ i c a Ngh đ nh 64/N -CP c a Chính ph

v giao đ t nông nghi p cho h gia đình, cá nhân s d ng lâu dài

Sau khi có Lu t và các v n b n pháp quy d i lu t, công tác qu n lý nhà n c v đ t đai đ c chú tr ng và d n đi vào n n p C quan qu n lý chuyên ngành đ c t ng c ng c 4 c p, c p t nh thành l p S a chính,

c p huy n thành l p phòng a chính và c p xã có cán b đ a chính chuyên trách

Trong th i k này, n n kinh t t ng b c chuy n sang c ch th

tr ng, sau 5 n m th c hi n, nh ng quy đ nh c a Lu t t đai 1987 không đáp ng đ c nh ng yêu c u c a quá trình đ i m i, vì th n m 1973, Lu t

t đai l n th 2 đ c ban hành

i m m i c a Lu t t đai 1993 là: Nhà n c cho doanh nghi p trong

n c và t ch c, cá nhân ng i n c ngoài thuê đ t; ng i s d ng đ t nông nghi p và đ t đ c nhà n c giao cho 5 quy n: chuy n đ i, chuy n

nh ng, th a k , th ch p và cho thuê h n giao m t s lo i đ t

Sau n m 1994, th c hi n ch tr ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa theo tinh th n Ngh quy t TW 7 khóa VII (tháng 7/1994), nhi u v n đ v s

d ng đ t phi nông nghi p, nh t là đ t s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p trong và ngoài n c đ c đ t ra nh ng ch a đ c đi u ch nh trong

Lu t t đai 1993

gi i quy t nh ng v n đ đó, trong th i gian t 1994 đ n đ u 2003, nhà n c đã ban hành nhi u v n b n đ k p th i đi u ch nh các quan h v

đ t đai phát sinh trong th c t Tháng 10/2004, y ban Th ng v Qu c h i

đó ban hành hai Pháp l nh là: Pháp l nh v quy n và ngh a v c a t ch c trong n c đ c Nhà n c giao đ t, cho thuê đ t và Pháp l nh v quy n và ngh a v c a t ch c, cá nhân n c ngoài thuê đ t t i Vi t Nam

Trong giai đo n này, v c c u t ch c c a c quan tham m u thu c

l nh v c đ t đai đã có m t s thay đ i l n, đó là s ra đ i ngành Tài nguyên

và Môi tr ng, th c hi n các ch c n ng qu n lý nhà n c v đ t đai, khoáng

s n, n c, môi tr ng, khí t ng th y v n và đo đ c b n đ B Tài nguyên

và Môi tr ng đ c thành l p theo Ngh quy t s 02/2002/QH11 ngày 05/8/2002 c a Qu c h i, trên c s h p nh t T ng c c a chính, T ng c c Khí t ng Th y v n và các t ch c th c hi n ch c n ng qu n lý nhà n c v tài nguyên n c, khoáng s n và môi tr ng thu c các b ngành khác

1.3.1.3 Th i k th c hi n Lu t t đai 2003 (t tháng 7/2004 đ n nay)

Lu t t đai 2003 có hi u l c thi hành t ngày 1/7/2004 là m t v n

b n lu t khá đ s , g m 7 ch ng v i 146 đi u, trong đ t đaios có nhi u đi u kho n đ c quy đ nh chi ti t có th th c thi ngay

Lu t m i đã quán tri t nh ng quan đi m đ i m i c a ng v đ t đai theo tinh th n Ngh quy t VII BCH TW khóa XI, th hi n qua 4 đi m c b n sau: m t là, nhà n c là đ i di n ch s h u toàn dân v đ t đai, có quy n

đ nh đo t và h ng l i t đ t đai; hai là, coi đ t đai là ngu n n i l c và là

ngu n v n to l n c a đ t n c; ba là, kh ng đ nh quy n s d ng đ t là hàng hóa đ c bi t, nhà n c đ m b o các đi u ki n đ hàng hóa đó đ c trao đ i trên th tr ng; b n là, trong m i quan h v đ t đai ph i đ m b o hài hòa l i ích gi a nhà n c, nhà đ u t và ng i s d ng, đ ng th i h ng t i s bình

đ ng gi a các ch th s d ng thu c m i thành ph n kinh t

Sau khi có Lu t, Chính ph đã ban hành khá đ ng b các Ngh đ nh

h ng d n thi hành và nhi u v n b n ch đ o tri n khai th c hi n Lu t (g m

10 Ngh đ nh, 1 Ngh quy t c a Chính ph và 1 ch th c a Th t ng Chính

ph ): Ngh đ nh 181/2004/N -CP v h ng d n thi hành lu t; Ngh đ nh 182/2004/N -CP v x ph t vi ph m trong qu n lý, s d ng đ t; Ngh đ nh 188/2004/N -CP v ph ng pháp xác đ nh giá và khung giá các lo i đ t; Ngh đ nh 197/2004/N -CP v b i th ng, h tr tái đ nh c khi nhà n c thu h i đ t; Ngh đ nh 198/2004/N -CP v thu ti n s d ng đ t; Ngh đ nh 142/2004/N -CP v thu ti n thuê đ t; Ngh đ nh 13/2006/N -CP v xác

đ nh giá tr quy n s d ng đ t đ i v i các t ch c đ c nhà n c giao không thu ti n; Ngh đ nh 17/2006/N -CP và Ngh đ nh 84/2007/N -CP b sung Ngh đ nh 181/2004 N -CP

Theo s li u c a B Tài nguyên và Môi tr ng, t tháng 11/2004 đ n

h t n m 2007, các c quan nhà n c có th m quy n Trung ng đó ban hành h n 200 v n b n; trong đó có 58 v n b n h ng d n thi hành Lu t t đai và 142 v n b n liên quan đ n pháp lu t v đ t đai

Lu t t đai 2003 ra đ i đã có tác đ ng tích c c đ i v i n n kinh t

nh : t ng b c đ n gi n hóa th t c hành chính, góp ph n c i thi n môi

tr ng kinh doanh, thu hút đ u t , nh t là các nhà đ u t n c ngoài; kích thích th tr ng b t đ ng s n phát tri n; gi i quy t đ c m t s v n đ t n

t i trong th i gian tr c đó nh vi c công nh n và c p GCN QSD đ t , tháo g m t s v ng m c trong b i th ng GPMB

Qu c h i khóa XII đã có Ngh quy t v vi c b sung s a đ i Lu t t đai 2003 (Ngh quy t s 11/2007/QH12 ngày 12/11/2007), hi n đang giao cho các c quan ch c n ng so n th o và t ch c l y ý ki n r ng rãi trong xã

h i, d ki n báo cáo QH và thông qua vào n m 2009

Lu t t đai n m 2013 v a ti p t c k th a, lu t hóa nh ng quy đ nh còn phù h p đã và đang đi vào cu c s ng c a Lu t t đai n m 2003, nh ng

đ ng th i đã s a đ i, b sung m t s quy đ nh đ nh m i nh m tháo g

nh ng h n ch , b t c p c a Lu t t đai n m 2003 Theo đó, Lu t t đai

n m 2013 có m t s đ i m i c b n nh sau: M t là, Lu t t đai n m 2013

đã c th hóa các quy n c a Nhà n c đ i v i đ t đai nh quy n c a đ i

di n ch s h u; quy n quy t đ nh m c đích s d ng đ t; quy đ nh h n m c

s d ng đ t, th i h n s d ng đ t; quy n quy t đ nh thu h i, tr ng d ng đ t đai; quy n quy t đ nh giá đ t; quy t đ nh chính sách tài chính v đ t đai Hai

là, Lu t t đai n m 2013 b sung nh ng quy đ nh quan tr ng trong nguyên

t c l p quy ho ch, k ho ch s d ng đ t, nh m kh c ph c khó kh n khi l p quy ho ch, k ho ch s d ng đ t; b sung và quy đ nh rõ quy n và ngh a v

s d ng đ t c a ng i dân trong vùng quy ho ch đã đ c c quan Nhà n c

có th m quy n phê duy t, nh m đ m b o quy n và l i ích h p pháp c a

ng i s d ng đ t Ba là, Lu t quy đ nh c th , rõ ràng t nguyên t c đ n

n i dung và m r ng dân ch , công khai trong quá trình l p quy ho ch, k

ho ch s d ng đ t; quy đ nh v đ m b o quy n l i c a ng i s d ng đ t

trong vùng quy ho ch B n là, Lu t t đai n m 2013 b sung quy đ nh v các tr ng h p đ ng ký l n đ u, đ ng ký bi n đ ng, đ ng ký đ t đai trên

m ng đi n t ; b sung quy đ nh tr ng h p quy n s d ng đ t, quy n s

h u nhà và tài s n khác g n li n v i đ t là tài s n chung c a nhi u ng i thì c p m i ng i m t gi y ch ng nh n, ho c c p chung m t s đ và trao cho ng i đ i di n

Lu t t đai n m 2013 đ c ban hành và đ a vào s d ng là s ki n quan tr ng đánh d u nh ng đ i m i v chính sách đ t đai, nh m đáp ng yêu

c u phát tri n kinh t -xã h i trong th i k đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c, th hi n đ c ý chí, nguy n v ng c a đ i đa s nhân dân

1.3.2 Ch đ s d ng m t s lo i đ t hi n nay

Ch đ s d ng đ t là các quy đ nh c a nhà n c v vi c s d ng đ i

v i t ng nhóm đ t ho c t ng lo i đ t c th , bao g m các quy đ nh v h n

m c đ t, th i h n s d ng, hình th c nh n quy n s d ng đ t, ngh a v tài chính, trách nhi m c a ng i s d ng đ t và các đi u ki n trong quá trình s

c s s n xu t, kinh doanh c a h gia đình; đ t xây d ng tr s c quan, xây

d ng công trình s nghi p, đ t qu c phòng, an ninh; đ t tôn giáo, tín ng ng;

đ t công trình công c ng nh giao thông, th y l i, v n hóa, y t , giáo d c và đào t o, th d c th thao; đ t có di tích l ch s - v n hóa, danh lam th ng

c nh; đ t làm ngh a trang, ngh a đ a

Ng i s d ng đ t đ c s d ng đ t có th i h n theo các quy đ nh sau:

- Th i h n giao đ t tr ng cây hàng n m, đ t nuôi tr ng th y s n, đ t làm mu i cho h gia đình, cá nhân s d ng là 20 n m; th i h n giao đ t tr ng cây lâu n m, đ t r ng s n xu t cho h gia đình, cá nhân là 50 n m Th i h n cho thuê đ i v i các lo i đ t quy đ nh t i th i đi m này là không đ c v t quá h n giao

- Th i h n cho thuê đ t đ xây d ng tr s làm vi c c a t ch c n c ngoài có ch c n ng ngo i giao là không quá chín m i chín n m

- Th i h n cho thuê đ t nông nghi p thu c đ t công ích c a xã,

d ng n đ nh lâu dài

- Tr ng h p chuy n đ t nông nghi p sang s d ng vào m c đích phi nông nghi p thì th i h n s d ng đ t đ c xác đ nh theo th i h n c a lo i đ t sau khi đ c chuy n sang m c đích s d ng Th i h n s d ng đ t đ c tính

t th i đi m đ c chuy n m c đích s d ng đ t

- T ch c kinh t , h gia đình khi chuy n m c đích s d ng đích t đ t phi nông nghi p s d ng n đ nh lâu dài sang đ t phi nông nghi p s d ng có

th i h n ho c ng c l i thì đ c s d ng n đ nh lâu dài

- T ch c kinh t , ng i Vi t Nam đ nh c n c ngoài, t ch c, cá nhân n c ngoài th c hi n d án đ u t không thu c khu công nghi p, khu công ngh cao khi chuy n m c đích s d ng đ t đ c xác đ nh theo th i h n giao đ t, cho thuê đ t trên

Th i h n s d ng đ t khi chuy n quy n s d ng đ t là: th i gian s

d ng đ t c l i c a th i h n s d ng đ t tr c khi chuy n quy n s d ng đ t

1.3.2.2 Ch đ s d ng đ i v i nhóm đ t nông nghi p

H n m c giao đ t:

H n m c giao đ t tr ng câu hàng n m, đ t nuôi tr ng th y s n, đ t làm

mu i cho m i h gia đình, cá nhân không quá 3 ha đ i v i m i lo i đ t đ i

v i các t nh, thành ph tr c thu c Trung ng thu c khu v c ông Nam b

và khu v c đ ng b ng sông C u Long; không quá 2 ha cho m i lo i đ t đ i

v i các t nh, thành ph tr c thu c Trung ng khác

H n m c giao đ t tr ng cây lâu n m cho m i h gia đình, cá nhân không quá 10 ha đ i v i các xã, ph ng, th tr n đ ng b ng; không quá 30

ha đ i v i các xã, ph ng, th tr n trung du, mi n núi

H n m c giao đ t r ng phòng h , đ t r ng s n xu t cho m i h gia đình, cá nhân không quá 30 ha đ i v i m i lo i đ t

Tr ng h p h gia đình, cá nhân đ c giao nhi u lo i đ t bao g m đ t

tr ng cây hàng n m, đ t nuôi tr ng th y s n, đ t làm mu i thì t ng h n m c giao đ t không quá 5 ha

Tr ng h p h gia đình, cá nhân đ c giao thêm đ t tr ng cây lâu n m thì h n m c đ t tr ng cây lâu n m là không quá 5 ha đ i v i các xã, ph ng ,

th tr n đ ng b ng; không quá 25ha đ i v i các, ph ng, th tr n trung du

mi n núi Tr ng h p h gia đình, cá nhân đ c giao thêm đ t r ng s n xu t thì t ng h n m c giao đ t r ng sarnn xu t là không quá 25 ha

H n m c nh n chuy n quy n s d ng đ t nông nghi p: t tr ng cây hàng n m, đ t nuôi tr ng th y s n và đ t làm mu i: không quá sáu (06) ha đ i

v i các t nh, thành ph tr c thu c Trung ng thu c khu v c ông Nam b

và khu v c ng b ng sông C u Long; không quá b n (04) ha đ i v i các

Tr ng h p nh n chuy n quy n bao g m nhi u lo i đ t thì h n m c

đ c xác đ nh theo t ng lo i đ t:

V hình th c giao quy n s d ng đ t và ngh a v tài chính: nhà n c giao đ t không thu ti n s d ng đ t đ i v i h gia đình, cá nhân và c ng đ ng dân c theo h n m c; nhà n c giao đ t có thu ti n ho c ho thuê đ t tr ti n hàng n m đ i v i t ch c kinh t ; nhà n c giao đ t có thu ti n ho c cho thuê đ t tr ti n hàng n m ho c tr ti n m t l n đ i v i các ch th có y u t

n c ngoài

V qu đ t công ích: m i xã, ph ng, th tr n đ c đ l i không quá 5% t ng di n tích d t s n xu t nông nghi p đ s d ng cho các m c đích công ích c a đ a ph ng nh : dùng đ xây d ng ho c b i th ng khi s d ng

đ t khác đ xây d ng các công trình phúc l i công c ng c a đ a ph ng

Ngoài các quy đ nh trên, pháp lu t c ng quy đ nh ch đ s d ng các

lo i đ t c th nh : đ t tr ng lúa, các lo i đ t r ng, đ t nuôi tr ng th y s n,

đ t làm mu i, đ t cho phát tri n trang tr i, nh m đ m b o vi c s d ng đ t

h p lý, b sung ngu n qu đ t, c i t o b i b đ t và b o v môi sinh môi

tr ng Riêng đ i v i đ t tr ng lúa ph i h n ch vi c chuy n sang m c đích khác nh m đ m b o an ninh l ng th c qu c gia

1.3.2.3 Ch đ s d ng đ i v i đ t phi nông nghi p

Lu t đ t đai 2013 đã quy đ nh ch đ s d ng đ t phi nông nghi p, bao

g m: đ t t i nông thôn, đ t t i đô th , đ t xây d ng tr s s quan, công trình s nghi p, đ t qu c phòng, an ninh; đ t khu công nghi p, khi công ngh cao, khu kinh t ; đ t làm m t b ng xây d ng c s SXKD; đ t khai thác khoáng s n, làm NVL xây d ng; đ t s d ng cho m c đích công c ng và các

lo i đ t chuyên dùng khác

Các quy đ nh chung trong s d ng đ t phi nông nghi p là: vi c quy

ho ch ph i đ m b o tính t ng th , đ ng b ; s d ng đ t đúng quy ho ch, đúng m c đích đã đ c giao; đ m b o gi gìn môi tr ng và không đ c làm nh h ng đ n ng i khác; nhà n c khuy n khích các nhà đ u t trong

và ngoài n c đ u t kinh doanh k t c u h t ng đô th , khu công nghi p, khu kinh t

Ch đ s d ng m t s lo i đ t ch y u nh sau:

t t i nông thôn: là đ t dùng đ xây d ng nhà và các công trình

ph c v đ i s ng t i nông thôn; h n m c giao đ t t i nông thôn do UBDN t nh quy đ nh

t t i đô th : các quy đ nh v công nh n quy n s d ng h p pháp

t ng t nh đ t nông thôn; nhà n c khuy n khích các nhà đ u t thu c

m i thành ph n kinh t th c hi n d án phát tri n nhà hi n đ i, đ ng b v

c s h t ng, đ m b o v sinh môi tr ng và c nh quan đô th hi n đ i

t khu công nghi p, khu công ngh cao, khu kinh t :

Khu công ngh cao và khu kinh t do Chính ph quy t đ nh thành l p, nhà n c thành l p các Ban qu n lý và giao đ t 1 l n cho BQL đ th c hi n

vi c giao l i đ t, cho thuê đ t đ i v i các nhà đ u t

t làm m t b ng xây d ng c s h t ng SXKD ngoài KCN, khu CN cao, khu kinh t : nhà đ u t trong n c có th l a ch n hình th c giao đ t có thu ti n, thuê đ t tr ti n hàng n m, nh n chuy n quy n, nh n góp v n b ng QSD đ t, thuê l i đ t c a nhà đ u t khác

t khai thác khoáng s n và khai thác làm nguyên v t li u xây d ng: nhà n c ch áp d ng hình th c cho thuê đ t tr ti n thuê hàng n m đ i v i

m i đ i t ng

H n m c s d ng đ t phi nông nghi p (tr đ t ) đ c quy đ nh d i

d ng su t đ u t (giá tr v n đ u t t i thi u trên m t đ n v di n tích) đ i v i

t ng l nh v c, ngành ngh kinh doanh, c th doUBND t nh quy đ nh

1.3.3 Phân c p công tác qu n lý Nhà n c v đ t đai

Phân c p qu n lý nhà n c là vi c phân đ nh trách nhi m, ch c n ng nhi m v , quy n h n cho các c p, các ngành thu c h th ng c quan qu n lý nhà n c v m t l nh v c nào đó

Quy đ nh chung v trách nhi m c a các c p trong vi c qu n lý nhà

n c v đ t đai là: nhà n c th c hi n quy n đ i di n ch s h u toàn dân

v đ t đai và th ng nh t qu n lý nhà n c v đ t đai:

Qu c h i ban hành pháp lu t v đ t đai, quy t đ nh quy ho ch, k

ho ch s d ng đ t c a nhà n c; th c hi n quy n giám sát t i cao đ i v i

vi c qu n lý và s d ng đ t đai trong ph m vi c n c

Chính ph quy t đ nh quy ho ch, k ho ch s d ng đ t c a t nh, thành

ph tr c thu c Trung ng và quy ho ch, k ho ch s d ng đ t vào m c đích

qu c phòng, an ninh; th ng nh t qu n lý nhà n c v đ t đai trong ph m v

c n c B Tài nguyên và Môi tr ng ch u trách nhi m tr c Chính ph trong vi c qu n lý nhà nhà n c v đ t đai

H i đ ng nhân dân các c p th c hi n quy n giám sát vi c thi hành pháp lu t v đ t đai t i đ a ph ng