ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI --- TRUNG TÂM ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TRONG THỜ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI -
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TRONG THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ
ĐẤT NƯỚC
LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI – 2008
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TRONG THỜI KỲ CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ ĐẤT NƯỚC
LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC
Chuyên ngành: Triết học
Mã số: 60 22 80
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS,TS NGUYỄN THẾ KIỆT
HÀ NỘI – 2008
Trang 3MỤC LỤC
Trang
Chương 1 Tầm quan trọng, nội dung, yêu cầu giáo dục đạo đức
mới cho sinh viên các trường Đại học trong thời kỳ công nghiệp
hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam hiện nay
6
1.1 Đạo đức mới và tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức mới
cho sinh viên ở Việt Nam hiện nay
6
1.2 Nội dung, yêu cầu giáo dục đạo đức mới cho sinh viên các
trường Đại học trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt
Nam hiện nay
19
Chương 2 Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học
Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước - Thực trạng và những vấn đề đặt ra
36
2.1 Thực trạng giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học
Kiến Trúc Hà Nội hiện nay
36
2.2 Nguyên nhân của thực trạng trên và những vấn đề đặt ra trong
việc giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường đại học Kiến Trúc
Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
55
Chương 3 Phương hướng và m ột số giải pháp chủ yếu nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường
Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá
66
3.1 Những nguyên tắc định hướng trong việc giáo dục đạo đức mới
cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc hiện nay
66
3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao giáo dục đạo đức mới
cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội thời kỳ công nghiệp
hoá, hiện đại hoá
74
Trang 4KẾT LUẬN
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, đạo đức có vai trò rất quan trọng trong cấu trúc nhân cách con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII của Đảng đã xác định tư tưởng, đạo đức và lối sống là những lĩnh vực then chốt của văn hoá hiện đang có những chuyển biến quan trọng Vì vậy nhiệm vụ cấp bách hiện nay là: “Xây dựng tư tưởng đạo đức, lối sống văn hoá lành mạnh trong
xã hội, trước hết là trong các tổ chức đảng và bộ máy nhà nước, trong các đoàn thể quần chúng và từ gia đình”[12, tr.16]
Trong sự nghiệp xây dựng nền đạo đức mới ở Việt Nam hiện nay, trong điều kiện cơ chế thị trường, công nghiệp hoá, hiện đại hóa, một mặt mang lại sức sống mới cho dân tộc, mặt khác lại có nguy cơ xa rời thậm chí đối lập với các giá trị đạo đức truyền thống Vì thế đi vào cơ chế thị trường, mở rộng giao lưu quốc tế, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tiếp thu những tinh hoa của nhân loại, song phải luôn luôn coi trọng những giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc, quyết không tự đánh mất mình trở thành bóng mờ hoặc sao chép của người khác Sinh viên là tầng lớp xã hội đặc thù, giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp đổi mới đất nước và sự thành công của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giáo dục trên mọi phương diện, trong đó có giáo dục đạo đức
Đại học Kiến Trúc Hà Nội cũng không tách khỏi cái chung đó Vì thế việc nghiên cứu giáo dục đạo đức mới cho sinh viên của trường trong thời kỳ
Trang 5công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là yêu cầu cần thiết và cấp bách Đề tài: “Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá” nhằm góp phần thực hiện tư tưởng quan trọng trên và hy vọng góp tiếng nói riêng của mình vào sự nghiệp giáo dục đào tạo xây dựng đạo đức mới cho sinh viên
2 Tình hình nghiên cứu đề tài:
Xung quanh vấn đề giáo dục đạo đức và đạo đức mới cho sinh viên đã có rất nhiều công trình nghiên cứu ở các góc độ khác nhau, khía cạnh khác nhau như: “Tìm hiểu giá trị định hướng của thanh niên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường” do Thái Duy Tuyên chủ biên, Hà nội 1994; “Đặc điểm lối sống sinh viên hiện nay và những phương hướng, biện pháp giáo dục lối sống cho sinh viên”, Đề tài nghiên cứu khoa học, mã số B94 - 38 - 32 do Mạc Văn Trang chủ biên (Viện nghiên cứu phát triển giáo dục - Bộ giáo dục đào tạo);
“Về phát triển văn hoá và xây dựng con người thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá” do Phạm Minh Hạc - Nguyễn Khoa Điềm chủ biên (2003); “Đạo đức học Macxit với việc giáo dục đạo đức sinh viên hiện nay ở nước ta” của Dương Văn Duyên (2003) ; “Hệ thống phạm trù đạo đức học và giáo dục đạo đức cho sinh viên” của PGS, TS Trần Hậu Kiêm - TS Đoàn Đức Hiếu,
(2004); “Đạo đức người cán bộ lãnh đạo chính trị hiện nay - Thực trạng và giải pháp” của PGS, TS Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên) (2005); “Khía cạnh đạo
đức của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay” của
Nguyễn Văn Phúc (2006); “Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay Vấn đề và giải
pháp” do GS, VS Nguyễn Duy Quý (chủ biên) (2006)…
Một số đề tài luận văn, luận án đã đề cập vấn đề này ở những góc độ khác nhau: “Tìm hiểu lối sống của sinh viên Hà Nội trong thời kỳ đổi mới”, luận văn thạc sỹ của Phạm Xuân Cảnh, (1996); “Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay” của Trần Sỹ Phán, (1999); “Vấn đề xây dựng đạo đức mới cho cán bộ cơ sở trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay” của Đặng Thanh Giang, (2001);
Trang 6Vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh viên các trường Đại học Việt Nam hiện
nay” của Vũ Đình Giáp (2003); “Đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị
trường ở Việt Nam -Thực trạng và giải pháp” của Vũ Thanh Hương, (2004)…
Như vậy, đã có nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo đức, xây dựng đạo đức mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay nhưng chưa có một công trình nào nghiên cứu về giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội Vì thế, việc chọn đề tài nghiên cứu “Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại đất nước” cũng nhằm góp phần giải quyết vấn đề trên
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn:
3.1 Mục đích nghiên cứu:
Qua khảo sát thực trạng giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, trên cơ sở đó, đề ra những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức mới cho sinh viên của trường trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
3.2 Để thực hiện mục đích đó, nhiệm vụ của đề tài sẽ là:
- Khẳng định tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức mới cho sinh viên các trường Đại học trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay
- Tìm hiểu thực trạng việc giáo dục đạo đức mới của sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội hiện nay
- Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Trang 7Luận văn chủ yếu đi sâu nghiên cứu việc giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
a Cơ sở lý luận:
- Luận văn được thực hiện trên cơ sở những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về đạo đức, đạo đức mới
- Các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng
và nhà nước về đạo đức, về thanh niên, sinh viên, giáo dục đạo đức cho sinh viên
- Các thành tựu của các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
b Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp lịch sử - lôgic, phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống, thống kê
6 Đóng góp mới của đề tài
6.1 Phân tích làm rõ thực trạng giáo dục đạo đức mới cho sinh viên ở trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội
6.2 Đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả của giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
7 Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương, 6 tiết
Chương 1 Tầm quan trọng, nội dung, yêu cầu giáo dục đạo đức mới
cho sinh viên các trường Đại học trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá
ở Việt Nam hiện nay
Trang 8Chương 2 Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến
Trúc Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại đất nước - Thực trạng và những vấn đề đặt ra
Chương 3 Phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao
hiệu quả giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội hiện nay
Trang 9DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 A.M Rumiantxep (chủ biên) (1986), Từ điển chủ nghĩa cộng sản khoa học,
Nxb Sự thật, Hà Nội, tr 123
2 Bandzeladze.G, (1985), Đạo đức học, tập 1, Nxb Giáo dục, tr 48,104
3 Bandzeladze.G, (1985), Đạo đức học, tập 2, Nxb Giáo dục, tr 121
4 Hoàng Chí Bảo (1996), “Hồ Chí Minh, biểu tượng của văn hóa làm người”, Tạp chí nghiên cứu lý luận (4), tr 5
5 Hoàng Chí Bảo (1998), Những biện pháp xây dựng văn hóa theo tư
tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 251
6 Hoàng Chí Bảo (1998), “ Sự biến đổi mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường”, Tạp chí Thanh
niên, (21)
7 Hoàng Chí Bảo (2001), “Nhân cách và giáo dục văn hóa nhân cách”
Tạp chí Triết học, (6)
8 Bộ Giáo dục đào tạo (2003), Báo cáo tổng kết công tác sinh viên giai
đoạn 1998 - 2002, Hà Nội
9 Bộ Lao động thương binh xã hội (1996), Xóa đói giảm nghèo với tăng
trưởng kinh tế, Nxb Lao động
10 Báo điện tử Vietnamnet.com.vn (26/12/2006), Trò chuyện với nguyên
Tổng Bí Thư Đỗ Mười về lớp trẻ hôm nay
11 C Mác, Ăng ghen (1995), Toàn tập, tập 21, Nxb Chính trị Quốc gia Hà
Nội, tr 128, 262
12 C Mác, Ăng ghen (1997), Toàn tập, tập 37, Nxb Chính trị Quốc gia Hà
Nội tr 681
13 Phạm Khắc Chương (1997), “Thực trạng và một số giải pháp giáo dục đạo đức cho thanh niên sinh viên hiện nay”, Tạp chí Đại học và giáo dục
chuyên nghiệp (2), tr 14
Trang 1014 Đinh Thị Vân Chi (2003), Nhu cầu giải trí của Thanh Niên, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội, tr 192 - 193
15 Nguyễn Trọng Chuẩn (1995), “Đôi điều suy nghĩ về giá trị và biến đổi của các giá trị khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường”, Tạp chí
triết học (1)
16 Chương trình khoa học xã hội cấp nhà nước KX - 06 (1990 - 1995),
Báo cáo tổng quan, tr.134 -135
17 Lương Minh Cừ (2003), “Một số ý kiến về công tác giáo dục chính trị,
tư tưởng cho sinh viên hiện nay”, Tạp chí giáo dục (2)
18 Đỗ Minh Cương (2001), Phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học
Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
19 Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên (đồng chủ biên) (2002), Giá
trị truyền thống trước những thách thức của toàn cầu hóa, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
20 Nguyễn Trọng Chuẩn, Phạm Văn Đức, Hồ Sỹ Quý (đồng chủ biên) (2001), Tìm hiểu văn hóa truyền thống trong quá trình Công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
21 Dương Văn Duyên (2003), Đạo đức học Macxit với việc giáo dục đạo
đức sinh viên hiện nay ở nước ta, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
22 T Danh (2002), “Kỷ nguyên internet: đừng quên những giá trị đối mặt”, Báo tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh, tr 9
23 Đảng Cộng Sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VII, Nxb Sự thật, Hà Nội, tr 81
24 Đảng Cộng sản Việt Nam (1994), Văn kiện đại hội giữa nhiệm kỳ khóa
VI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 51
25 Đảng Cộng Sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 146
26 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện hội nghị lần thứ năm Ban
chấp hành Trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 16
Trang 1127 Đảng Cộng Sản Việt Nam (2001), Văn Kiện Đại hội Đại biểu toàn
quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 15
28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
29 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
30 Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
31 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Hội nghị lần thứ chín Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
32 Phạm Văn Đồng (1989), Hồ Chủ Tịch, tinh hoa của dân tộc, lương
tâm của thời đại, Nxb Sự thật, Hà Nội, tr 79
33 Dương Tự Đam (1999), Những phương pháp tiếp cận thanh niên Việt
Nam hiện nay, Nxb Thanh niên, Hà Nội, tr 76
34 Đoàn Nam Đàn (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục Thanh
niên, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
35 Đặng Thanh Giang (2001), Vấn đề xây dựng đạo đức mới cho cán bộ
cơ sở trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay, Luận văn
Thạc sỹ triết học
36 Trần Văn Giàu (1993), Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, tr 115
37 Phạm Minh Hạc (1995), Giáo dục con người cho hôm nay và ngày
mai, Nxb Giáo dục, Hà Nội, tr 207
38 Phạm Minh Hạc, Nguyễn Khoa Điềm (chủ biên) (2003), Về phát triển văn
hoá và xây dựng con người thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Nxb Chính
trị Quốc Gia, Hà Nội, tr 248 - 249
38 Phạm Minh Hạc (1994), Vấn đề con người trong công cuộc đổi mới,
Hà Nội, tr 122
Trang 1239 Nguyễn Văn Hòa (1997), “Đôi điều trăn trở về môn học”, Tạp chí Đại
học và giáo dục chuyên nghiệp (1), tr.19
40 Nguyễn Minh Hiển (2000), Tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt đáp ứng
nhu cầu của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Bộ Giáo
dục Đào tạo, Hà Nội
41 Đoàn Đức Hiếu (2003), Sự phát triển của cá nhân trong nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội
42 Nguyễn Phương Hoa (2003), “Cách tiếp cận tâm lý học trong giáo dục
và rèn luyện đạo đức”, tạp chí Tâm Lý học (8)
43 Đỗ Lệ Hằng (1997), “Tìm hiểu hiện tượng quay cóp trong sinh viên hiện nay”, Chuyên đề sinh viên (7) tr 6
44 Nguyễn Thị Hằng (2004), Tìm hiểu lối sống của sinh viên TP Hồ Chí
Minh qua việc sử dụng thời gian rỗi, Luận văn thạc sỹ, Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội
45 Nguyễn Văn Huyên (1998), “Giá trị truyền thống nhân lõi và sức sống bên trong của sự phát triển đất nước, dân tộc”, Tạp chí triết học (4) tr 11
46 Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội,
tr 71
47 Vũ Khiêu (2003), “Sự suy thoái về đạo đức và giải pháp của chúng ta”,
Tạp chí Tâm lý học (4)
48 Trần Hậu Kiêm (chủ biên) (1997), Giáo trình Đạo đức học, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 12
49 Nguyễn Thế Kiệt (1996), “Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế trong việc định hướng giá trị đạo đức hiện nay”, Tạp chí triết học, (6)
50 Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên) (2001), Ảnh hưởng của đạo đức phong
kiến trong cán bộ lãnh đạo quản lý của Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội