Qua câu chuyện trên, chúng ta cũng sẽ hiểu được thêm về tầm quan trọng và vai trò của văn học trong đời sống của con người.. Thứ ba: Tạo thành cuộc tuyên truyền rộng lớn thông qua nhà tr
Trang 1VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
Sở Giáo Dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên Trường THPT Triệu Quang Phục
Địa chỉ: xã Yên Phú- huyện Yên Mỹ- tỉnh Hưng Yên Điện thoại: 03213965015
Email: C3trieuquangphuc.hungyen@moet.edu.vn
Thông tin về nhóm:
1 Nguyễn Phương Nhung:
Ngày sinh:15-4-2000
2 Vũ Thị Thu Hiền
Ngày sinh:14-12-2000
§Ò tµi:
TRỞ VỀ CỘI NGUỒN DÂN TỘC TÌM GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN
Hưng Yên, tháng 01 năm 2016
Trang 2Vũ Thị Thu Hiền học sinh lớp 10A2, Nguyễn Phương Nhung học sinh lớp 10D1
Trường THPT Triệu Quang Phục- Yên Mỹ - Hưng Yên
TRỞ VỀ CỘI NGUỒN DÂN TỘC TÌM GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN 1/ TÊN TÌNH HUỐNG: NGHIỆN GAME, LƯỜI HỌC VÀ HẬU QUẢ KHÔN LƯỜNG
Câu chuyện xảy ra ở lớp học…
Hôm ấy, tại phòng học lớp 10a2, sau củng cố kiến thức cô dặn: tuần sau lớp có tiết kiểm tra Văn tập trung Các em về nhà ôn tập phần văn học dân gian Bài kiểm tra sẽ đề cập câu hỏi với 4 mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp và vận dụng cao…
Trước giờ kiểm tra môn Ngữ văn, trong khi tất cả các bạn đang chăm chú
ôn lại bài thì một nhóm bạn trong đó có Quang, Tuấn và Hùng đang ngồi đùa nghịch, tán gẫu với nhau
Trang 3- Quang nói: giờ sau kiểm tra Văn mà tôi chẳng thể học vì chơi game nhiều quá…
- Tuấn tiếp lời: Ôi dào, có mỗi bài văn mà các cậu căng thẳng thế? Tôi chơi game suốt, vừa ra quán phô tô chỉ mất có 5.000 đồng…chỉ cần xem đề xong là…có tất…
Hùng trố mắt nhìn: Chúng mày đúng là cổ lỗ sĩ! Tao cũng chơi game nhưng thời đại nào rồi ai còn sử dụng thứ ấy? Phô tô đề không phong phú đâu Vừa nói, Hùng vừa chỉ vào chiếc điện thoại trên tay Tuấn Giờ kiểm tra chỉ cần cái này search hỏi ông Google ok!
Thế rồi, 2 bạn cứ ung dung ngồi đó
Vào giờ kiểm tra, tất cả các bạn đã chuẩn bị sẵn sàng Các bạn khác với thái độ làm bài nghiêm túc nên đã làm tốt bài kiểm tra văn Quang vắt óc nghĩ
và làm bài trung thực để không bị điểm kém nhưng sao quá khó…! Tuấn và Hùng thì cẩn thận giấu chiếc điện thoại trong túi để chép tài liệu Giờ kiểm tra Văn vừa đọc đề, các bạn loay hoay sử dụng tài liệu Mấy phút đầu, 2 bạn cứ loáy ngoáy mãi vì không làm được, sau đó lợi dụng lúc thầy giáo không chú ý, các bạn liền mở ngay chiếc điện thoại iphone 5 có kết nối mạng ra để chép Nhưng các bạn không ngờ rằng, mới chép được vài dòng thì đã bị thầy giáo phát hiện
và đánh dấu bài cả 2 bạn, không những vậy, thầy giáo còn tịch thu chiếc điện thoại và báo cáo chuyện này lên hội đồng nhà trường
Sau giờ kiểm tra, 2 bạn ấm ức vì bị bắt bài, quá nóng giận quay sang đổ lỗi cho nhau, Hùng quát to:
-Tất cả là tại mày, ai bảo đã chép phao lại còn chép ngu, không biết giấu cho cẩn thận lại còn để thầy bắt được, lại còn bị báo cáo lên hội đồng trường có
mà hạnh kiểm yếu mất Tuấn mặt đỏ bừng, cũng nói to:
-Mày tưởng tao dễ chịu lắm à, tao còn thiệt hơn mày Tao còn bị thu mất cái điện thoại kia kìa Vòi mãi, mẹ tao mới mua cho Bây giờ thế này, bố mẹ tao
mà biết thì chỉ còn nước xách dép ra ngoài đường mà ở
Trang 4Hai bạn cứ đôi co qua lại một hồi, không giữ được bình tĩnh, từ động khẩu chuyển qua động thủ Kết quả là hai bạn phải mời phụ huynh đến trường để gặp
cô giáo và ban giám hiệu vì tội coi cóp bài và đánh nhau
Câu chuyện là thế đó Chúng ta không thể thờ ơ với vấn đề lười tư duy, sống ỷ lại, kỹ năng sống chưa được quan tâm Thái độ nghiêm túc trong học tập, rèn luyện bản thân, thi cử và nhất là hiện tượng bạo lực học đường đang gia tăng Những vụ thảm sát gia tăng cũng vì trẻ chưa được quan tâm giáo dục cần thiết Qua câu chuyện trên, chúng ta cũng sẽ hiểu được thêm về tầm quan trọng
và vai trò của văn học trong đời sống của con người Đặc biệt là với học sinh, văn học sẽ giúp chúng ta hình thành lối tư duy đúng đắn, nhân cách lành mạnh,
kỹ năng đáp ứng yêu cầu của thời đại
Vậy VHDG có ý nghĩa và tác động như nào đến cuộc sống của chúng ta? Tại sao học sinh ngày nay thường không yêu thích VHDG? Từ đó, chúng ta nên tìm ra những phương pháp để đưa VHDG vào học đường
2/ MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Thứ nhất:Trước hết, phải để cho Quang và Hùng hiểu được tác hại của bạo lực, biết được tầm quan trọng của VHDG, từ đó yêu thích và thái độ học tập
Thứ hai: Nhằm hiểu sâu hơn về kiến thức các môn Lịch sử, Toán học, Địa lí, Công nghệ thông tin và đặc biệt là hiểu rõ hơn về môn GDCD, Ngữ văn Thứ ba: Tạo thành cuộc tuyên truyền rộng lớn thông qua nhà trường và các phương tiện thông tin đại chúng để giúp học sinh hiểu rõ hơn về VHDG Việt Nam, tác hại của thói quen lười tư duy, đồng thời rèn nhiều kĩ năng sống, nâng cao ý thức cho mỗi học sinh chúng ta về tác hại của bạo lực học đường…
3/ TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
a/Thành lập nhóm nghiên cứu:
Gồm 02 thành viên: Nguyễn Thị Phương Nhung - học sinh lớp 10D1, Vũ Thị Thu Hiền - học sinh lớp 10A2
b/ Tiến hành nghiên cứu: Bằng các phương pháp:
Trang 5- Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu liên quan: Tìm hiểu thông tin qua sách báo, mạng xã hội
Đưa ra những hiểu biết về VHDG và vai trò của VHDG đối với đời sống con người
- Thống kê: thống kê số lượng yêu thích và số lượng không yêu thích VHDG, đồng thời xu hướng mà giới trẻ quan tâm ngày nay: chơi game kích động, đọc truyện tranh không lành mạnh, internet…
- Tích hợp: Tích hợp những điều đã biết, đã học, kiến thức liên môn với thực tế đời sống
- Phân tích, đánh giá: phân tích cụ thể các tác động và vai trò của VHDG, bày tỏ quan điểm về vấn đề
c/Tổng hợp nghiên cứu và đề ra giải pháp :
-Vận dụng kiến thức liên môn để nghiên cứu và giải quyết tình huống:
+ Môn Ngữ Văn: tuyên truyền nâng cao ý thức thực hiện rèn kĩ năng sống, giải trí qua văn học dân gian, sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn
+ Môn Giáo dục công dân: tìm hiểu tâm lí trẻ em, tâm lý tuổi vị thành niên và quy định, điều lệ trường phổ thông
+ Môn Lịch sử: Biết được nguồn gốc ra đời của VHDG Kế thừa và phát huy những giá trị to lớn mà ông cha ta để lại
+ Môn Toán: Số liệu thống kê về số lượng yêu thích và không yêu thích VHDG, tình hình nghiện game, truyện tranh… và tác hại với tâm hồn trẻ thơ + Môn Địa lí: vẽ biểu đồ tình hình nghiện game, sách,…
+ Môn Mĩ thuật, môn Âm nhạc: Một bức tranh, một bài hát một tiết mục biểu diễn thời trang cũng có thể góp phần tuyên truyền, kêu gọi mọi người có nhận thức vai trò của văn học dân gian trong đời sống góp phần giảm thiểu tệ nạn xã hội đặc biệt bạo lực học đường
+ Ứng dụng công nghệ thông tin: tìm kiếm thông tin, vẽ biểu đồ, tìm kiếm Google
Trang 6d/ Nội dung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến việc giải quyết tình huống
- Tình hình thực tế học sinh hiện nay:
Biẻu đồ: Tỉ lệ nghiện game theo các độ tuổi Ngày nay, công nghệ thông tin vô cùng phát triển Một số trò chơi vô cùng hấp dẫn, tiện ích và rất rẻ tiền Nhưng chúng ta không lường trước được những hậu quả mà nó để lại, điển hình như các vấn đề về sức khỏe tâm lí như: biến dạng ngón tay, hội chứng nintendo, wii và xbox hay là gây các cơn co giật,
tệ hơn nữa là gây nghiện, gây ra các hành vi bạo lực, ảnh hưởng đến thần kinh hay cũng chính là hiện tượng ảo giác lâu ngày, ảnh hưởng đến thị lực và vô số vấn đề về sức khỏe, thậm chí là dẫn đến tử vong Hiện tượng bạo lực học đường cũng bắt đầu từ games mà ra Theo thống kê thì số vụ, tỉ lệ phần trăm bạo lực học đường trong năm 2013 lên đến con số 70 %, thậm chí hai năm gần đây, số
vụ án thảm khốc do ảo giác từ trò chơi điện tử mà đối tượng vẫn còn là học sinh đang trong độ tuổi cắp sách đến trường Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì hậu quả để lại là rất lớn Nếu như không nghiện game thì cũng là đọc những cuốn sách không tốt, không phù hợp với lứa tuổi làm mất thời gian học tập, lao động, làm suy thoái đạo đức, ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như học tập Tại Việt Nam, thanh thiếu niên có độ tuổi từ 13-18 tuổi chiếm 60 % thì tỉ lệ thích đọc truyện tranh hay các cuốn sách không lành mạnh chiếm 15 % , tỉ lệ thích chơi game là 20%, còn lại tỉ lệ yêu thích ca dao tục ngữ chỉ chiếm 10 %
Trang 7Ngày xưa, những tâm hồn trẻ thơ được nuôi dưỡng bằng những lời hát ru, những câu ca dao và những câu truyện cổ tích Nhưng ngày nay do nhịp sống hiện đại, có nhiều thứ phải lo toan nên con người dần đánh mất những giá trị truyền thống tốt đẹp Những đứa trẻ ngày nay không còn yêu thích các tác phẩm VHDG hay trên sân khấu, thay vì đó là các bộ phim hấp dẫn, các cuốn truyện tranh hay các bài hát trên internet theo xu hướng ngày nay Theo thống kê thì
năm 2015, từ khóa Vợ người ta được giới trẻ tìm kiếm nhiều nhất trên mạng
Việt Nam Vì vậy khả năng diễn đạt cũng như kĩ năng sống của học sinh ngày càng kém bởi câu từ không chuẩn xác, thậm chí là có phần lệch lạc, không phù hợp với truyền thống của người Việt Nam
Ngày xưa, khi chàng trai cô gái yêu nhau, họ luôn sẵn sàng bày tỏ với nhau qua những lời hát đối, thách cưới, dù nghèo nhưng vẫn luôn lạc quan Còn học sinh ngày nay, tâm lí lúc nào cũng bị bó hẹp, lúc nào cũng tự ti, tự kỉ Trẻ bị
tự kỉ một phần là do sự biến đổi gen hiếm gặp hoặc đột biến liên quan đến bệnh
tự kỉ và các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ sau này Do đó, môi trường sống là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến
sự phát triển và hình thành nhân cách của mỗi con người Nếu được sống trong một môi trường tốt, gia đình và xã hội quan tâm, đặc biệt hơn, nếu được sống một cuộc sống êm đềm, tuổi thơ gắn liền với các câu chuyện, bài thơ, câu đố thì chắc chắn đó chính là một bước đệm thuận lợi cho bước đầu hình thành nhân cách tốt và chuẩn mực của xã hội người công dân tốt cần phải có Nhưng nếu cuộc sống của chúng ta không mấy êm đềm và tốt đẹp, bị những ảnh hưởng không tốt từ phía gia đình, ảnh hưởng tiêu cực từ xã hội hoặc không vượt qua được những cám dỗ: game, internet, truyện tranh, sách báo không lành mạnh thì chúng ta rất dễ sa ngã vào con đường tội lỗi: ( nhẹ là nói dối bố mẹ, trộm cắp để
có tiền chơi game, sau là sa vào ma túy, ảo giác giết người…) Những hành động
ấy ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc hình thành nhân cách, tương lai của học sinh
Không chỉ có vậy, một trong những vấn đề lớn mà xã hội ngày nay quan tâm đó là việc sử dụng ngôn ngữ của giới trẻ Thay vì sử dụng ngôn ngữ thông
Trang 8thường, ngôn ngữ mẹ đẻ thì họ lại sử dụng những kí hiệu, những từ ngữ không phù hợp với truyền thống của người Việt nam Nhìn vào những dòng chữ mà họ viết lên trên mạng( facebook) hay qua các tin nhắn với nhau, chúng ta sẽ không nghĩ đó là một đoạn hội thoại Với những chữ cái, những kí hiệu đó chỉ khiến cho người đọc cảm thấy nhức mắt chứ không thể đọc hay hiểu nổi là họ đang viết gì Những vấn đề này cần được giải quyết càng sớm càng tốt vì nếu chậm trễ, sẽ gây ra những tác động xấu cho xã hội, đặc biệt là ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh của một đất nước truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời và đậm đà bản sắc dân tộc như Việt Nam
- Hậu quả nghiêm trọng từ bạo lực học đường:
Biểu đồ: So sánh tình trạng bạo lực học đường
Trang 9Bạo lực học đường đang ngày càng gia tăng hiện nay đã gây ra nhiều hậu quả vô cùng đáng sợ Nó không chỉ ảnh hưởng tới nạn nhân bạo lực học đường
mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự hình thành và phát triển nhân cách của người gây ra tình trạng bạo lực học đường
* Đối với nạn nhân:
Ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, tâm lý, thể xác lẫn tinh thần với những chấn động nặng nhẹ phụ thuộc vào mức độ của bạo lực Người bị bạo lực phải chịu những phí tổn về vật chất phải chi trả sau khi bị đánh để tiến hành dưỡng thương Ngoài ra còn tạo tâm lí hoang mang, lo lắng đối với người thân, bạn bè
và tạo nên tính bất ổn, thiếu trật tự, kỉ cương trong xã hội
* Đối với người gây ra bạo lực:
Con người sẽ phát triển không toàn diện dẫn đến thiếu hụt về nhân cách, mất dần nhân tính Bạo Lực học đường là mầm mống của tội phạm, là căn nguyên tạo ra sự biến đổi của xã hội, Chủ thể gây ra bạo lực sẽ không phát triển nhân cách lành mạnh, làm ảnh hưởng xấu tới học tập, gây nguy hại cho xã hội Người gây ra bạo lực bị cô lập vì mọi người xa lánh, căm ghét
*Đối với xã hội:
Tình trạng bạo lực học đường cũng ảnh hưởng rất lớn tới xã hội Nó tạo thành một “trào lưu” mới: là bắt nạt bạn bè quay và tung lên mạng để được “nổi tiếng” hoặc là dùng để “dằn mặt” đối phương, …Tình trạng này khiến cho trật tự
xã hội ít nhiều bị thay đổi… Quan trọng hơn là làm giảm sút học tập của học sinh và ảnh hưởng tới giáo dục của nhà trường
- Ảnh hưởng to lớn của văn học dân gian đối với đời sống của con người:
“Văn học dân gian là cội nguồn, là bầu sữa mẹ nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc Việt Nam" Và không ít những nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc ( Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Phan Bội Châu, Hồ Chí Minh,….) đã tiếp thu có kết quả văn học dân gian để sáng tạo nên những tác phẩm văn chương ưu tú Chúng ta nhận ra rằng dân gian trong mối liên quan chặt chẽ với văn nghệ, văn hoá dân gian và đời sống thực tiễn đã giúp
Trang 10đưa các yếu tố văn hoá khác như: (âm nhạc, nhảy múa, diễn xướng, tâm linh…) làm cho đời sống con người thêm phong phú và đậm đà bản sắc hơn Chính vì khả năng dễ đọc, dễ tiếp thu, ca dao đã đi vào đời sống của nhân dân một cách rất tự nhiên và trong mọi hoàn cảnh Trong mỗi chúng ta ai cũng
có một miền quê, quê hương là cánh đồng lúa thơm ngát, luỹ tre xanh trải dài dọc bờ đê, là những hình ảnh thân thương nhất đối với cuộc sống mỗi con người Qua ca dao dân ca những hình ảnh của miền quê như trở nên gần gũi hơn, lung linh hơn nhờ những ca từ đầy hình ảnh Khi nói đến dân ca, chúng ta không thể quên những lời ru con thiết tha trìu mến, qua tiếng ầu ơ mẹ ru con, những hình ảnh của miền quê yêu dấu của biển rộng non cao, của gió Lào cát cháy, những người mẹ năm tháng tảo tần một nắng hai sương nuôi dạy con khôn lớn Những lời hát ru của mẹ đã hòa đồng với tâm hồn trẻ thơ, vừa đằm thắm nhẹ nhàng nhưng cũng không kém phần trầm tư sâu lắng Vì lí do đó nên nhà đại thi hào Macxingocki đã nhận định: "con người không thể sống mà không vui sướng được Họ phải biết cười đùa, họ sáng tạo nên những bài hát vui tươi, họ thích nhẩy múa" Bởi vậy, ca dao dân ca là sản phẩm văn hoá tinh thần và cần thiết đối với mỗi dân tộc, con người…là thần dược quí giá để con người biết sống, biết trở về cội nguồn của chính mình Đó chính là tài sản vô giá mà văn học dân gian đã đem đến cho người Việt
- Vai trò của hát ru đối với tâm lý nhân cách con người:
Các chuyên gia nói rằng: những người trong tuổi thơ không nghe hát ru, ít thành công trong cuộc sống và có nhiều khả năng bị rối loạn tâm thần Tâm lý học đã tiến hành một nghiên cứu trong đó quan sát hai nhóm trẻ em: Trẻ em từ các nhóm đầu tiên của các bà mẹ hát ru, nhóm trẻ em thứ hai, thay vì chỉ đơn giản là những bài hát ru bao gồm âm nhạc yên tĩnh Kết quả thật đáng ngạc nhiên và ấn tượng Trẻ em trong nhóm đầu tiên đã bình tĩnh hơn, biết vâng lời, phát triển trí tuệ
Hát ru là rất quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của con người Từ những bài hát của mẹ, đứa trẻ có sức khỏe thể chất, ổn định