Cẩm nang bỏ túi về nuôi dạy con cái

Thành công - Hạnh Phúc - Làm giàu

Trị giá 50.000vnđ Tại: www quachtuankhanh.net

Tặng VIDEO CLIP dài 60 phút:

“Phương pháp nuôi dạy con thành tài”

(Thu hình tr ực tiếp từ chương trình diễn thuyết của

Di ễn giả Quách Tuấn Khanh)

Dành cho tất cả những bậc cha mẹ thật sự mong

muốn trở thành người thầy, người bạn, người đồng hành, huấn luyện viên đáng tin cậy cho

những đứa con yêu dấu của mình

Trị giá 150.000vnđ Tại: www.tuonglaicon.com

Mục lục

Nối Lại Nhịp Cầu Với Con Cái {5}

Nuôi Dạy Con Tuổi Mới Lớn {8}

5 Bí Quyết Giúp Con Học Tập Hiệu Quả {12}

Đừng Tước Đi Khả Năng Tự Lập Của Trẻ {17}

Roi Vọt hay Ngọt Bùi? {20}

Nuôi Dạy Con: Để Con Cái Xem Ta Là Bạn {26}

Bài Học Về Tiền {31}

Định Hướng Cho Con Cách Xài Tiền {34}

Đừng Làm Trẻ Hư Hỏng Vì Tiền {37}

Dạy Con Đọc Sách {40}

Phát Hiện Năng Khiếu Của Con {43}

Phát Huy Tài Năng Của Con {46}

Đi Tìm Ngôn Ngữ Tình Yêu Của Bé {52}

Ngôn Ngữ Tình Yêu Của Trẻ {55}

Gi ới Thiệu

Diễn giả Quách Tuấn Khanh

Anh là một doanh nhân thành công, diễn giả chuyên nghiệp và là chuyên gia về lĩnh vực Phát triển con người

Hiện anh là Chủ tịch Power UP Group tiên phong trong lĩnh vực phát triển con người, diễn giả chuyên nghiệp của Công ty d’Oz International (Singapore) & là 1 trong 6 PEP (Personal Efficiency Program) facilitator đầu tiên được chứng nhận quốc tế ở khu vực Châu Á Ngoài bằng MBA của Trường Quản trị Maastricht, Hà Lan, anh còn thu gặt được nhiều kinh nghiệm đa ngành sau gần 18 năm làm việc trong các lĩnh vực báo chí, quản lý PR & Marketing, Sale, điều hành doanh nghiệp và giảng dạy Đại học

Anh đã giúp đánh thức và truyền cảm hứng cho hơn 100.000 người mỗi năm bao gồm sinh viên, quản lý, người hành nghề chuyên nghiệp, giám đốc, chủ doanh nghiệp… phát huy tiềm năng để có thể đạt những thành quả xuất sắc trong nhiều lĩnh vực

Hiện được xem là diễn giả hàng đầu Việt Nam, anh đã được nhiều báo chí và truyền hình đề cập đến như Thanh Niên, Người Lao Động, Phụ Nữ Thành Phố, Tuổi Trẻ, Doanh nhân Sài Gòn, Sài Gòn Giải Phóng, VietNam News, đài BBC, HTV, VTV, VTC, VCTV…

Nhiều đề tài diễn thuyết của anh đã được công chúng đón nhận rộng rãi như “Bí kíp thành công”, “Tuyệt chiêu sale”, “Xây dựng đội ngũ sale máu lửa”, Tương lai con trong tay bạn”, “Nắm luật chơi của đồng tiền”, “Cân bằng công việc và đời sống”, “Nhà lãnh đạo cấp độ 5, “Tư duy đột phá cho lãnh đạo”…

Nối Lại Nhịp Cầu Với Con Cái

Gia đình anh Minh vừa trải qua những tháng ngày lo lắng khi “bỗng dưng” đứa con trai út của mình đổi tính, không thể hiểu nổi Khi gia đình anh sinh sống tại Hà Nội, Thanh đang là một đứa trẻ ngoan theo nhận xét của các thầy cô, học lực thuộc loại khá giỏi của lớp, chỉ có điều Thanh hơi

ít nói khi về nhà và trong các sinh hoạt của gia đình Thế rồi vì lý do công tác, anh Minh cùng cả gia đình phải chuyển vào TP Hồ Chí Minh, em Thanh chuyển trường học và mọi chuyện “khó hiểu” bắt đầu từ đây

Trong năm học đầu tiên tại trường mới, sau một thời gian “yên bình”, Thanh bắt đầu chơi với một bạn thuộc loại cứng đầu (theo nhận xét của giáo viên chủ nhiệm) trong lớp Dần dần, Thanh phản đối ra mặt các yêu cầu của cô chủ nhiệm, lơ là trong lớp học, cố tình không làm bài tập về nhà,

và đương nhiên, điểm của em tụt dần Đến khi cậu bạn của Thanh bị đuổi học, thì Thanh “thay chỗ” trở thành học sinh cá biệt của lớp Giáo viên chủ nhiệm thông báo tình hình cho phụ huynh của Thanh, và anh Minh rất đau lòng và lẫn ngạc nhiên khi biết được tình hình con mình như thế Đến khi mọi chuyện ngày càng nghiêm trọng, anh quyết định trao đổi với con để biết sự tình và anh vỡ lẽ… “Con nghĩ sao khi bố đường đường là một tiến

sĩ, còn con thì có nguy cơ bị đuổi học?”… Im lặng, không nói “Con hết cách chơi nổi rồi à, sao cứ cố tình làm ngược mọi qui định của nhà trường thế?” Lúc này, Thanh mới chịu mở miệng:”Bố chẳng biết chuyện gì hết!” Lúc này, anh Minh thử dằn lòng và gợi ý cho đứa con của mình kể lại mọi

sự việc…

Không có chuyện gì là bỗng dưng cả

Ngay những ngày đầu vào lớp mới, Thanh có hiềm khích từ xích mích nhỏ với bạn lớp trưởng, đặc biệt bạn lớp trưởng này lại có uy tín với giáo viên chủ nhiệm, vì vậy hai bên “bằng mặt mà không bằng lòng” Lớp trưởng lại thường trêu chọc Thanh theo kiểu “ma cũ hiếp ma mới”, khiến Thanh rơi vào tình trạng bị cô lập và lúc này, nhóm bạn thuộc loại “quậy” của lớp là chỗ chia sẻ duy nhất với Thanh Đến ngày cậu học trò cá biệt của lớp bị đuổi học, Thanh trở thành tầm ngắm của cô chủ nhiệm thường xuyên hơn vì thái độ và hành vi “nổi loạn” của mình Vẫn giữ thái độ phản kháng, một lần Thanh đã bị cô chủ nhiệm không nén được cơn giận, ném vào em một lọ hoa nhưng rất may là không trúng người Thanh Đến năm học này, anh Minh phải chuyển trường học cho Thanh

Thanh vẫn tiếp tục phản kháng, thích bỏ áo ngoài quần, mặc quần xệ thấp, thỉnh thoảng bỏ học để đi chơi với nhóm bạn bên trường cũ Ông nội của Thanh cũng có lần “vào cuộc”: “Sao con lại mặc kiểu quần gì mà sệ đến đầu gối thế?” “Con thích” – Thanh đáp gọn lỏn “Vậy làm sao con bỏ

áo vào quần theo qui định của nhà trường được?” Thanh vội vã bỏ đi, buông lại một câu: “Ba cái qui định ấy chẳng làm cho con giỏi hơn, chỉ khiến con thấy gò bó” Ông nội thở dài Còn anh Minh vẫn tiếp tục đau đầu, tìm cách khuyên con, nhưng rất tiếc là cầu nối giữa anh và con trai mình đã bị nhạt nhòa từ lâu Hơn ai hết, anh Minh hiểu mình phải nối lại nhịp cầu với con, và anh cũng hiểu mình phải nhẫn nại và bình tĩnh…

Làm bạn với con

Đây là hiện tượng khá phổ biến trong gia đình hiện đại Cha mẹ vì bận công việc, ít dành thời gian cho gia đình nên con cái thiếu đi một người bạn trong chính ngôi nhà của các em Hơn nữa, khi con đến tuổi vị thành niên, nếu cha mẹ không khéo léo trong cách quan hệ với con, biết cách duy trì khoảng cách đủ xa để con kính trọng mình, nhưng cũng đủ gần để con xem

mình là bạn, thì trẻ sẽ “đóng cửa” trước bố mẹ Nhưng với nhu cầu giãi bày, tâm sự, đặc biệt là những vấn đề tuổi mới lớn nảy sinh ngày càng

nhiều, các em sẽ đi tìm nơi “trút” khác và thường là bạn bè, một nguồn “tư vấn” khó kiểm soát về chất lượng nhưng có ảnh hưởng rất mạnh

Để có thể nối lại nhịp cầu với con cái, trước hết cha mẹ phải nhận thức con mình là một cá thể độc lập, có cuộc sống riêng và cần được tôn trọng

Vì vậy, các em chỉ làm những gì mà tự các em cho là đúng, rất khó áp đặt, nên bố mẹ phải nhẫn nại thuyết phục con hành xử theo cách đúng Cách tốt nhất là hãy làm bạn với con từ lúc con còn bé, duy trì mối quan hệ tin cậy, tôn trọng, chia sẻ này với con thì bạn có nhiều cơ hội nắm bắt kịp thời những thay đổi về tâm sinh lý của con để có giải pháp, lời khuyên kịp thời Nếu nhịp cầu bị gãy (chủ yếu do cha mẹ áp đặt), việc xây dựng trở lại đòi hỏi phụ huynh phải khéo léo hơn: cho con thấy sự thay đổi của chính bản thân mình trong suy nghĩ về mối quan hệ bố mẹ – con cái, kiên nhẫn chấp nhận thời gian đầu đầy khó khăn vì con vẫn quen theo hành vi cũ, không ngừng thể hiện tình yêu với con dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, cho con thấy được mình sẵn sàng lắng nghe và đồng cảm như thế nào

Mọi thứ chỉ bắt đầu thay đổi khi bản thân ta thay đổi Nếu bố mẹ không nhận ra mình cần thay đổi hoặc thiếu nhẫn nại trong việc thay đổi thì rất khó để nối lại nhịp cầu với con

Bản thân tôi cũng đã thay đổi rất nhiều từ khi “thiên thần” của tôi ra đời cách đây 6 năm Cùng bé khám phá thế giới là một cảm giác…hơn cả

“yomost” nhưng phải thú nhận rằng, đôi khi thật khó có thể nhẫn nại với cháu Mọi chuyện chỉ bắt đầu ổn khi tôi áp dụng những kiến thức về phát triển con người vào việc nuôi dạy, giáo dục cháu Cho đến lúc này, tôi tin rằng mình đã thành công

Nuôi Dạy Con Tuổi Mới Lớn

Hành vi nổi loạn của các bạn trẻ ở độ tuổi mới lớn, vì nhiều nguyên do khác nhau, là chuyện rất đỗi bình thường Tuy nhiên, là phụ huynh, bạn cần phải để tâm theo dõi các hành vi ấy nhằm có được giải pháp phù hợp và kịp thời để giúp con mình

Con bé dễ thương hồi nào của mình đâu rồi? Thằng bé ngoan ngoãn hồi nào của mình đâu rồi? Sao bây giờ mình có nói gì chúng nó cũng không nghe hết vậy? Sao lúc này con mình nó hay tỏ ra cứng đầu, sẵn sàng cãi lý với mình đến cùng? Đó là một số điển hình trong muôn vàn câu hỏi mà với

tư cách là phụ huynh có đứa con nổi loạn ở tuổi thiếu niên, có lẽ bạn đang thắc mắc tự nêu lên cho mình

Độ tuổi mới lớn có thể là quãng thời gian hết sức khắc nghiệt đối với cả bạn trẻ lẫn cha mẹ chúng Hành vi nổi loạn là một phương pháp các bạn trẻ

ở độ tuổi mới lớn này thường áp dụng nhằm đến mục đích khẳng định tính độc lập và cái tôi của chúng

Tại sao các bạn ở độ tuổi mới lớn lại thích nổi loạn?

Hành vi nổi loạn của các bạn trẻ ở độ tuổi này là chuyện rất bình thường Tuy nhiên, là phụ huynh, bạn cần phải để tâm theo dõi các hành vi

ấy nhằm có được giải pháp phù hợp và kịp thời để giúp con mình Các bạn trẻ nổi loạn vì nhiều lý do khác nhau:

• Khám phá bản thân: Đến một thời điểm nào đó, nhất là ở độ tuổi mới lớn này, các bạn trẻ thường ra sức tìm cách khám phá để biết mình là ai, thích gì, ghét gì, và sẽ làm gì cho tương lai của mình trước mắt Chúng tận dụng quãng thời gian này để thử nghiệm nhiều hình ảnh và tính cách con người khác nhau cho tới khi tìm ra được cái ‘bản sắc’ phù hợp nhất với chúng

• Tính cách độc lập: Trong quãng thời gian mới lớn này, bạn trẻ thường phải liên tục vật lộn giữa tình trạng phụ thuộc và tình trạng độc lập Các bạn trẻ nổi loạn thường muốn có được sự độc lập hoàn toàn, muốn chứng minh cho bạn thấy rằng chúng có thể tự mình

làm được tất cả mọi việc Cùng lúc, chúng cũng thấy được những giới hạn của mình và vẫn mong muốn được cha mẹ bảo vệ, chở che

• Thay đổi hóc-môn: Lúc cơ thể các bạn trẻ đang thay đổi, tình trạng hóc-môn dao động bất thường có thể tạo ra nhiều dạng thay đổi tính khí khác nhau

• Ảnh hưởng từ bạn bè: Một số hành vi nổi loạn có thể phát xuất từ việc con bạn muốn bắt chước bạn bè chúng khi tham gia nhóm bạn này hay nhóm bạn khác trong lớp, trong trường

Các bạn trẻ nổi loạn thường có những hành vi nào?

Tùy vào tính cách, cảm xúc và vấn đề đang gặp phải mà con bạn có thể

có những hành vi nổi loạn đặc trưng, nặng hoặc nhẹ Dưới đây là một số hình thức nổi loạn thường thấy:

• Dành nhiều thì giờ vui chơi với bạn bè, tìm cách ra khỏi nhà cho bằng được

• Phản đối các quy tắc, luật lệ hay cấm đoán của thầy cô, cha mẹ

• Cúp học ở trường, bỏ bê bài vở ở nhà, điểm học sút giảm, ở lại lớp

• Lén lút thử dùng các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia

• Thay đổi về cách ăn mặc và sở thích – để tóc, ăn mặc, nghe nhạc kiểu mới

• Thích cãi cọ, đôi co – dễ nổi nóng, quyết liệt tự vệ

Tuy vậy, là phụ huynh, bạn cần phải quyết liệt kiểm soát và ngăn chặn những hành vi nổi loạn mang tính cách nguy hiểm nơi con mình để tránh những hậu quả đáng tiếc về sau Nếu con bạn đang có những hành vi nổi loạn khá nguy hiểm mà bạn không biết cách kiểm soát hay ngăn chặn, bạn nên tìm đến các nhà tư vấn tâm lý hành vi để xin ý kiến và nếu cần thì phải

lo nhờ người điều trị tâm lý cho con mình càng sớm càng tốt

Tình trạng nổi loạn có thể do nhiều vấn đề khác nhau làm nảy sinh Là cha mẹ, bạn có thể tham khảo các phương pháp sau để biết cách giảm thiểu đến mức thấp nhất tình trạng nổi loạn nơi con mình

1 Duy trì mối quan hệ cởi mở với con: Hãy để con cái bạn thấy rằng lúc nào gặp phải vấn đề gì, chúng cũng luôn có thể tin tưởng mà tìm đến với bạn để chia sẻ và được giúp đỡ Đôi lúc, nếu đứa con nổi loạn của bạn cảm thấy cần được ở yên tĩnh một mình, thì bạn nên để yên cho chúng để

tự chúng đối diện với vấn đề đang gặp phải trước khi bạn ra tay can thiệp

2 Đừng quá nặng lời chỉ trích con mình: Các bạn trẻ ở tuổi mới lớn thường thích thử nghiệm bản thân để khám phá ra con người của chúng Bao lâu việc khám phá này còn chưa tỏ ra các dấu hiệu nguy hiểm, thì bạn

cứ việc để cho chúng trải nghiệm các điều mới mẻ vô hại Nếu có gì chưa đồng ý, bạn nên thẳng thắn và nhẹ nhàng nói ra ý kiến, chứ đừng nặng lời chỉ trích con mình

3 Đặt ra một số quy tắc hợp lý trong nhà: Nếu quy tắc bạn đặt ra có

tính cách cứng nhắc và ép buộc, đứa con nổi loạn của bạn sẽ cảm thấy cần phải tìm cách phá vỡ mới yên Các quy tắc này phải tỏ ra hợp lý và linh động, giúp con bạn không cảm thấy quá áp lực khi phải tuân giữ chúng Nhưng bạn cũng đừng lập ra các quy tắc quá dễ dãi, khiến chúng cảm thấy không có điều gì kiểm soát được chúng

4 Phạt con, nhưng phải tỏ ra công bằng:Đặt ra các quy tắc, bạn cũng phải kèm theo đó các kiểu phạt hợp lý một khi quy tắc bị phá vỡ Giải thích cho con hiểu rằng đó là những hậu quả phải có khi phá vỡ quy tắc Nếu bạn phạt con cách vô tội vạ vì nóng giận, con bạn sẽ tiếp tục có hành vi nổi loạn nhiều hơn

5 Cố gắng đừng tranh cãi với đứa con nổi loạn của mình: Hành vi la

lối hay tranh cãi với đứa con nổi loạn chỉ tổ làm gương xấu cho con bạn, làm chúng tưởng rằng đó là cách để đối diện và giải quyết vấn đề Khi phải chỉnh đốn con mình việc gì đó, bạn cần giữ thái độ hết sức điềm tĩnh Nếu con mình có điều gì làm bạn bực mình không chịu nổi, bạn hãy khoan nói chuyện với nó lúc đó; hãy dành chút thì giờ để trấn tĩnh lại, để cơn giận

nguôi lại rồi mới bĩnh tình nói chuyện với con

5 Bí Quyết Giúp Con Học Tập Hiệu Quả

Con bạn mải mê chơi, thích thú những trò chơi điện tử hơn việc ngồi vào bàn học? Hoặc chúng có thể ngồi vào bàn học suốt mấy giờ liền nhưng vẫn không học tập được hiệu quả? Kết quả học tập của con luôn làm bạn lo lắng, buồn chán, giận dữ, để rồi ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa bạn và chúng

Để khắc phục việc con cái không chủ động và ham thích học tập, nhiều gia đình đã sử dụng các biện pháp như tăng cường gia sư hỗ trợ từng môn học cho trẻ, đưa ra nhiều phần thưởng nhằm chiêu dụ con cái, thậm chí sẵn sàng sử dụng các hình phạt, la mắng, uy hiếp trẻ khiến cho trẻ sợ hãi mà học tập Song tất cả các cách thức đó đều dễ dàng khiến các bậc phụ huynh thất bại trong việc giúp con học tập tốt và đạt được sự tập trung cao trong việc học mỗi ngày

Vậy, làm thế nào để cha mẹ thật sự trở thành người hỗ trợ đắc lực cho con cái mình, giúp con cái có được khả năng tập trung trong học tập và nuôi dưỡng niềm đam mê học tập trước khi chúng tự bước chân vào đời để trở thành người thành công và hạnh phúc trong cuộc sống?

Giúp trẻ phát triển cả hai bán cầu não

Đầu tiên, phụ huynh cần hiểu rõ, để có thể học tập tốt, trẻ cần có

phương pháp học tập hiệu quả Đó là kích thích phát triển cả hai bán cầu

não cho trẻ Nếu bán cầu não trái chịu trách nhiệm phát triển những khả

năng phân tích, logic, tư duy cho trẻ; thì việc tăng cường vận hành bán cầu não phải sẽ giúp trẻ phát triển về khả năng cảm thụ hình ảnh, màu sắc, âm thanh, giúp cho sự sáng tạo, hứng thú, thăng hoa…

Một bài học thuộc lòng khô khan sẽ lôi cuốn trẻ hơn khi chúng vừa học vừa gõ theo nhịp điệu, hay gắn những con chữ khô khan vào một giai điệu

dễ đọc dễ nhớ Như thế, việc học tập không còn đơn điệu, nhàm chán, tẻ nhạt nữa; những giờ học của trẻ sẽ trở nên sống động hơn, việc học tập vì thế mà trở nên nhẹ nhàng và hứng thú hơn với trẻ

Khuyến khích trẻ sử dụng tất cả các giác quan trong học tập

Phụ huynh cần biết trẻ thu nhận thông tin đầy đủ thông qua ba hình

thức, một là qua những gì trẻ NGHE thấy, hai là qua những gì trẻ NHÌN thấy và cuối cùng là những gì trẻ CẢM NHẬN được

Trẻ chỉ có thể học tốt nhất, tập trung tốt nhất khi sử dụng tất cả các giác quan để thu nhận và xử lý thông tin Đừng gò bó trẻ trong những tư thế học tập quá nghiêm túc khiến trẻ không được thoải mái trải nghiệm bài học theo cách trẻ mong muốn Chúng có thể đọc bài to tiếng, có thể vừa đọc vừa gõ thước hoặc vừa đọc vừa chạy vòng quanh sân nhà

Có khi bạn thấy trẻ trong giờ làm bài tập mà cứ vừa lẩm bẩm một mình, vừa gấp tàu bay giấy, đừng vội điên tiết lên với con, có thể con bạn đang làm bài tập: “Lớn lên em làm gì?” Ước mơ làm một phi công hay một phi hành gia vũ trụ có thể được trẻ thể hiện qua hình ảnh chiếc máy bay Điều

đó không có nghĩa là trẻ không tập vào bài học Mà hơn thế nữa, các bậc

phụ huynh cần giúp và tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm bài học qua tất cả những giác quan

Tạo không gian học tập tốt cho trẻ

Để trẻ học tốt, trẻ cần có sự tập trung cao độ và hứng thú học tập cao mỗi lúc trẻ ngồi vào bàn học Giai đoạn đầu khi trẻ chưa hình thành được thói quen tốt cha mẹ cần hi sinh nhiều thời gian cho con mình

Theo nhiều nghiên cứu, nếu cha mẹ nào có được phương pháp đúng và

đủ kiên nhẫn giúp con qua được ít nhất hai tuần đầu, trẻ sẽ có được thói quen và sự tập trung tốt Cha mẹ cần chú ý tạo môi trường xung quanh ủng

hộ việc học tập hiệu quả của con Nếu không có được không gian yên tĩnh riêng biệt để tập trung học thì các bậc phụ huynh cần ý thức giảm những

âm thanh như tiếng ti vi, tiếng trò chuyện rôm rả, tiếng sinh hoạt khác… để trẻ không bị phân tâm

Ngoài ra, để tạo môi trường học tập tốt cho trẻ, cha mẹ cần cho con cái được sống trong không gian học của con Ví dụ: với trẻ thích học toán, cha

mẹ cần thiết kế một không gian sống đầy những con số, phép tính, hình ảnh các nhà toán học, các công trình toán học… sẽ giúp trẻ tăng cường hào hứng, tăng tính tò mò và thu hút sự chuyên tâm học tập hơn Khi đó, không đơn thuần là trẻ học nữa mà lúc đó trẻ đang sống với niềm đam mê, sự thích thú của mình; hơn hết, đó chính là yếu tố quan trọng nhất khiến trẻ tập trung 100%

Giúp con đặt mục tiêu học tập

Điều quan trọng không kém giúp trẻ tập trung vào học tập, đó là việc thảo luận giữa cha mẹ và trẻ để trẻ có được sự tự cam kết, tự ý thức trong việc xác định mục tiêu học tập, thời gian biểu học tập, việc theo đuổi mục tiêu và kết quả học tập tiến bộ từng ngày, hoặc những cách thức học phù hợp với chính bản thân mình

Khuyến khích trẻ học những môn học khó với trẻ trước, làm những bài tập hóc búa trước, sau đó mới học tiếp những môn dễ dàng Cha mẹ nên tận tình giúp trẻ lúc này, như vậy sẽ khiến trẻ thoải mái và tự tin hơn Có được thành công từng bước như thế sẽ giúp trẻ hào hứng và dần dần trẻ sẽ thay đổi những định kiến về môn học khó, cũng như hình thành được thói quen học tập hiệu quả

Giúp trẻ rèn luyện sự và nâng cao sự tập trung qua các môn thể thao hoặc trò chơi trẻ yêu thích

Ngoài việc học, cha mẹ cần chú ý đến việc cho trẻ thư giãn, vui chơi hoặc theo đuổi những hoạt động thuộc sở trường và năng khiếu trẻ Khi trẻ được tham gia những hoạt động chúng yêu thích, trẻ sẽ chơi hết mình với

nó và đó là lúc trẻ rèn luyện được sự tập trung cao độ Khi trẻ đã có thói

quen tập trung vào một việc hay một hoạt động nào đó, thì với sự hướng

dẫn của cha mẹ, trẻ rất dễ đạt được sự tập trung trong việc học tập

Ngày nay, rất nhiều chuyên gia khuyến khích luyện tập khả năng tĩnh

tâm, định tâm ở mỗi cá nhân để đạt được chiều sâu cần thiết cho cuộc sống

hằng ngày Với trẻ con cũng vậy, cha mẹ có thể tập cho trẻ những thủ thuật

nhỏ giúp trẻ có được khả năng tĩnh tâm theo lứa tuổi, từ đó trẻ sẽ có được

sự vững chắc nội tâm trong suốt quá trình học tập và sinh hoạt trong cuộc

sống hằng ngày

Cha mẹ chính là thầy cô giáo đầu tiên và suốt đời của con mình Vì thế,

cha mẹ cần kiên nhẫn, đặt niềm tin, khuyến khích, khơi gợi sự tò mò, ham

học hỏi, tìm kiếm và chinh phục cái mới nơi trẻ, để có thể giúp chúng đạt

được hứng thú, sự tập trung và quyết tâm cao trong quá trình chinh phục

những môn học mà chúng cần trang bị kiến thức nền tảng cho cuộc sống,

cho tương lai sau này

Đừng Tước Đi Khả Năng Tự Lập Của Trẻ

Chẳng cha mẹ nào muốn con mình mắc phải sai lầm, càng hạn chế sai lầm chừng nào càng tốt chừng ấy Vì thế mà có những lúc vô tình, cha mẹ lại tước đi những cơ hội trải nghiệm, rèn luyện và học hỏi những bài học quí của con cái

Chập chững bước vào đời, xung quanh trẻ là cả một thế giới rộng lớn và mới lạ Mọi thứ đều là những dấu hỏi thú vị cần được khám phá Chẳng có cách nào khác là chính trẻ phải bước vào, va chạm, tìm hiểu, rèn luyện và thích nghi để hình thành cho mình những kỹ năng sống

Trong những tháng năm đầu đời, trước khi đứng vững và bước những bước đi đầu tiên, không ít lần trẻ vấp chân và té ngã Đau lắm, nhưng chúng không từ bỏ, vẫn tiếp tục đứng dậy và bước đi

Cái khao khát chiếm lĩnh và hòa mình vào cuộc sống mới giúp trẻ không lùi bước Nhưng lòng cha mẹ nào mà chẳng thốn đau cho những vết bầm tím, trầy trụa nơi đứa con mình đứt ruột đẻ ra Vì thế, các bậc cha mẹ thường bao bọc, che chở, ngăn ngừa mọi tình huống có thể làm đau, gây khó khăn cho con, hay có thể làm hỏng một vật, một việc nào đó

Có khi là những việc chúng làm không giúp được gì cho cha mẹ chúng

mà còn làm “rách việc” Trẻ giúp mẹ rửa bát và vụng về đánh rơi, nước nôi vung vãi tung tóe, áo quần mặt mũi lem nhem Thôi thì để mẹ làm quách đi cho xong Nhìn thấy nó cứ lóng ca lóng cóng vừa thấy bực vừa thấy thương Vậy là lần sau mẹ làm luôn cho con

Chuyện tưởng chừng quá nhỏ nhặt nhưng là một sai lầm khi nuôi dạy con của các bậc cha mẹ Cứ làm thay cho trẻ thì chẳng khác nào tước đi cơ hội rèn luyện phát triển của con, tước đi sự hình thành năng lực tự lập và xây dựng lòng tin nơi con, đẩy chúng ra khỏi một trường học lớn, lấy mất những hành trang tối cần thiết để chúng vào đời

Các bậc cha mẹ cần phải ý thức rằng, mình không thể theo sát được mọi

“nhất cử nhất động” của con để can thiệp hay làm thay cho chúng

Cha mẹ cũng không thể sống đời với con để mãi là tấm chắn hay chỗ ẩn nấp của con

Cuộc đời này có biết bao nhiêu thứ cần phải đối đầu và chống đỡ Không có cách nào khác và đúng đắn hơn là cha mẹ phải giúp con tự đứng vững trên đôi chân của chúng Hãy cho chúng một không gian để khôn lớn,

để thử nghiệm năng lực của mình, học cách ứng phó với khó khăn, nguy hiểm Điều cần thiết đích thực cho con cái và cũng chính là bổn phận của

các bậc cha mẹ, đó là giúp con cái đứng vững trong cuộc sống, đủ sức đương đầu với những khó khăn, thích nghi tốt với mọi hoàn cảnh và biến

cố trong cuộc đời, phát triển thành một con người độc lập, con người trưởng thành thật sự

Cha mẹ chỉ nên là người dẫn đường, soi đường để con cái mình bước đi không lạc lối

Chẳng có gì gian nan hơn là nuôi nấng và dạy dỗ một đứa trẻ nên người Càng khó hơn khi quá trình giáo dục ấy không cho phép bất kỳ một sai lầm nào Mọi tác động giáo dục đúng hay sai đều chạm sâu vào tâm hồn và nhân cách trẻ Vì vậy, đòi hỏi sự tinh tế, khéo léo, kiên nhẫn, hiểu biết,…và một tình thương bao la, vô bờ bến của các bậc cha mẹ trong quá trình nuôi dạy con

Nói như vậy không có nghĩa là các bậc cha mẹ cứ để cho trẻ đối mặt và trải nghiệm tất cả mọi thứ Cha mẹ hãy là người sáng suốt để chọn lọc cho trẻ những điều gì là cần thiết, vừa sức và hợp với khả năng của chúng

Có những việc, rất cần sự can thiệp cứng rắn của cha mẹ trước giới hạn

về nhận thức và khả năng của trẻ Nhưng khi trẻ đến tuổi lĩnh hội được những điều ấy, hãy giải thích rõ cho chúng hiểu vì sao cha mẹ bắt chúng phải làm thế nào và không được làm thế kia

Có như vậy, trẻ mới thấy rằng, mọi việc cha mẹ làm đều là vì lợi ích của chúng, vì tình thương bao la cha mẹ dành cho chúng Để rồi trong cuộc sống, khi đứng trước những khó khăn, dao động, vấp ngã, bế tắc…, chúng lại tìm về để được lắng nghe những ý kiến, lời khuyên của bố mẹ

Roi Vọt hay Ngọt Bùi?

Ông bà ta dạy rằng “Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”, điều đó không có nghĩa là cứ đánh con mới là thương con, nói những lời yêu thương thì dễ làm trẻ hư Nuôi dạy con cái không phải là công việc ngày một ngày hai mà đó là một cam kết dấn thân trọn đời

Theo khảo sát của Trung tâm nghiên cứu ứng dụng khoa học về Giới,

Gia đình, Phụ nữ và Vị thành niên (CSAGA) công bố ngày 30/12/2008, “có

đến 90% các bậc cha mẹ, thầy cô giáo sử dụng roi vọt đe dọa trong việc dạy dỗ trẻ em”

Vậy thương con và dạy con thế nào cho đúng?

“Thương cho roi cho vọt” không đơn thuần là bố mẹ thương con thì phải đánh, phải la mắng để con nên người; mà phải hiểu rằng: “Thương cho roi cho vọt” là yêu con nên phải nghiêm khắc, đặt ra những kỷ luật đối với con Trẻ em là những cá thể rất hồn nhiên, chúng hồn nhiên khám phá cuộc sống, hồn nhiên làm những điều chúng muốn

Bởi vì quá hồn nhiên như thế nên chúng khó hòa hợp với những chuẩn mực của người lớn trong xã hội, chúng không có những công cụ để phát

triển những tiềm năng trong bản thân Vì thế, cha mẹ phải là người dẫn đường, giúp con, rèn cho con những thói quen tốt Mà muốn hình thành thói quen tốt phải có những hành động lặp đi lặp lại, và kỷ luật là một trong những công cụ giúp trẻ hình thành thói quen “Thương cho roi cho vọt” đồng nghĩa với việc nghiêm khắc để giúp con rèn những thói quen tốt, chứ không phải đánh là thể hiện tình thương!

“Ghét cho ngọt cho bùi”? Điều này không có nghĩa là khi thương con thì không được nói với con những lời yêu thương, nhẹ nhàng, tình cảm; mà

“ngọt, bùi” ở đây nghĩa là nói những lời bóng bẩy, thờ ơ, nói những câu cho qua chuyện, cho đỡ vướng bận; như thế sẽ không giúp rèn trẻ nên người Không ít cha mẹ cứ cứ răm rắp áp dụng “Ghét cho ngọt cho bùi” theo nghĩa đen, nên thường lên gân, hắng giọng, hoặc làm mặt “hình sự”, nghiêm trọng khi bắt chuyện với con Điều này hoàn toàn đi ngược lại với phương pháp giáo dục con

Vậy thương con thế nào cho đúng?

Nuôi con không dễ, dạy con nên người càng khó hơn “Dạy con từ thuở còn thơ”, nên ngay khi còn bé, cha mẹ hãy đặt ra những kỷ luật và hướng con vào kỷ luật đó Để trẻ tuân thủ những điều cha mẹ đặt ra là rất khó, vì bất cứ thứ gì khác với điều trẻ thích đều khiến trẻ không hào hứng và dễ vi phạm

Cha mẹ phải giúp trẻ nhận thấy rằng, khi sống theo những qui định đã đặt ra, chúng đạt được gì, và hãy giúp trẻ cảm nhận niềm vui; từ đó, trẻ sẽ hình thành được thói quen tốt, và rồi chúng sẽ hòa hợp với mọi người và những quy định chung

Kỷ luật nên được đặt ra dựa trên đàm phán, thương lượng từ hai phía: cha mẹ và con Nếu kỷ luật mà bố mẹ đưa ra là 10 phần, thì sau khi thương lượng với con, kỷ luật đó còn 5,6 phần đã là thành công Ví dụ: Lúc đầu, bố

mẹ đặt ra kỷ luật: “con không được xem tivi vào buổi tối”, nhưng sau khi thương lượng với bé, cuối cùng rút ra: “Buổi tối, sau khi con học thuộc bài,

bố mẹ sẽ cho con xem ti vi trước khi ngủ.”

Như thế, trẻ không có cảm giác bị ép buộc mà sẽ cố gắng hoàn thành bài tập để được xem tivi, việc thực thi kỷ luật trở nên hứng thú hơn, và nên nhớ

là phải giúp bé tuân thủ kỷ luật ngay từ đầu!

Và để trẻ theo đuổi kỷ luật thì phải có hình phạt đi kèm, và mức độ phạt

sẽ tăng dần lên từng bước nếu cứ tiếp tục vi phạm Với người lớn, trong một công ty, nhân viên vi phạm lần đầu sẽ chịu hình phạt cảnh cáo bằng miệng, sau đó bằng văn bản, bằng cắt thưởng, trừ lương, và những cấp độ cao hơn nữa

Vậy tại sao với trẻ, bố mẹ không làm điều đó mà ngay từ đầu đã dùng đến roi vọt?

Ngay cả người lớn chúng ta cũng thấy rằng, theo đuổi một kỷ luật nào

đó để hình thành thói quen là điều không dễ dàng, thì cũng đừng quá “ép” trẻ Không nên chỉ dùng roi vọt hoặc làm tổn thương lòng tự trọng của trẻ như bắt trẻ quỳ gối, úp mặt vào tường, nhốt vào phòng một mình…

Những hình thức phạt làm tổn hại đến lòng tự trọng của trẻ là tối kỵ Vì với những hình thức phạt khác như: không cho đi chơi, không cho xem phim hoạt hình hay chơi những đồ chơi trẻ thích… cũng đủ để khiến trẻ mất đi niềm vui và chúng cũng đủ “xót xa” để điều chỉnh hành vi của mình Nhưng tại sao bố mẹ lại thường xuyên dùng roi vọt hay chạm đến lòng

tự trọng của trẻ? Có hai lý do chính

Thứ nhất: do bố mẹ thiếu hiểu biết, không thấy được hình phạt của

mình sẽ để lại dấu vết nặng nề trong cuộc đời con như thế nào Vì vậy, trước khi áp dụng bất kỳ một hình thức phạt nào, hãy nghĩ xem điều đó ảnh hưởng đến tâm lý trẻ như thế nào? Hình phạt nếu không khéo léo làm trẻ đau, sợ và xấu hổ đến mức có thể trở nên nhút nhát, thiếu tự tin về sau

Thứ hai: do bố mẹ lạm quyền làm bố mẹ, làm người lớn Khi người lớn

vi phạm một điều gì đó, có ai đánh người lớn đâu, mà khi trẻ vi phạm, người lớn lại đánh trẻ? Bố mẹ thường viện cớ “vì bố mẹ sinh ra con, cho con ăn học, nuôi con lớn…”, nhưng điều cốt yếu nhất là do bố mẹ gấp gáp, thiếu nẫn nại, không làm chủ được cảm xúc của mình nên phạt con bằng roi, quỳ gối, úp mặt vào tường…

Các bậc cha mẹ hãy nghĩ lại xem, mình phạt con khi nào? Có phải rất nhiều khi bạn tức giận, bực bội vì một chuyện gì khác không liên quan đến con, và rồi lúc đó, con bạn lại bướng bỉnh, không nghe lời, hay có một ai đó phàn nàn về con bạn, khiến bạn cảm thấy chính mình bị tổn thương, xấu hổ…, thế là bạn đem roi ra “dằn mặt” với con?

Đa phần, những cơn tức giận cuối cùng đều quay về nguyên nhân, đó là ảnh hưởng tới sỹ diện của bố mẹ, để rồi bố mẹ “trút giận” lên con trẻ Khi

bố mẹ đánh con, nếu không xuất phát từ tình thương, mà vì để trút ra những cảm xúc tiêu cực, thì con trẻ sẽ không học được gì từ những lần đó ngoài sự khiếp sợ mà nỗi ám ảnh có thể kéo dài đến tận khi chúng đã lớn

Điều này hoàn toàn bất lợi với tương lai của trẻ sau này, chúng sẽ không dám tự làm bất cứ điều gì mà chỉ là cái máy rập khuôn theo chỉ dẫn của người khác

Chúng ta chỉ phạt nặng con khi nào?

Mỗi bậc cha mẹ nên khắc ghi rằng: Thứ nhất: chỉ đánh con khi đó là giải pháp cuối Thứ hai: đánh con khi bố mẹ thật sự bình tĩnh Thứ ba: đánh không được làm trẻ sợ mà phải giúp trẻ rút ra bài học

Nếu bố mẹ nóng giận mà đánh con thì sau đó phải xin lỗi con, bằng không, những tổn thương mà trẻ đón nhận sẽ không gì có thể xóa nhòa được Ngoài ra, có những hình thức phạt khác như khuyên nhủ, viết kiểm điểm… cũng là cách bắt con đối diện với lỗi của mình

Các thầy cô giáo cũng thế, sự hiếu động của trẻ đôi khi làm thầy cô bực bội, hoặc chúng chưa biết tôn trọng thầy cô đúng mức khiến chúng ta nổi giận Đừng trút bực tức lên đầu những đứa trẻ thơ ngây, non nớt, vì chúng đáng nhận được lòng yêu thương hơn là sự trừng phạt

Không roi vọt nào có thể cảm hóa trẻ, nhưng là tình thương mới chạm

đến được tâm hồn của trẻ Vì thế, chỉ phạt học trò khi xuất phát từ tình

thương, đừng vì muốn trút giận, hay để thể hiện quyền lực của một người

thầy Các bậc thầy cô hãy nhớ, mình là những người cha, người mẹ thứ hai

của trẻ

Vậy, để dạy con cho đúng, điều tiên quyết mà bất kỳ bố mẹ hay thầy cô nào

cũng phải rèn luyện, đó là lòng nhẫn nại, làm chủ cảm xúc của mình, bằng

không, những cảm xúc tiêu cực, áp lực cuộc sống và công việc dễ trút hết

lên đầu con trẻ

Nên hiểu rằng, trẻ khác hoàn toàn với người lớn, đừng kỳ vọng rằng chúng

có thể những suy nghĩ và hành động được như người lớn Nếu kỳ vọng thì

chính chúng ta sẽ thất vọng và rồi quay trở lại phạt con Hơn nữa, không

phải người lớn lúc nào cũng đúng

Nuôi Dạy Con: Để Con Cái Xem Ta Là Bạn

Bố mẹ nào cũng tưởng rằng mình hiểu được con Chẳng lạ gì với những câu nói: “Tôi đẻ nó ra, lẽ nào tôi không hiểu được nó!” Nhưng đến một lúc

nào đó, các bậc cha mẹ mới ngộ ra rằng, giá như mình hiểu được con thì bây giờ đâu phải rơi vào tình cảnh đau lòng này

Hiểu được con là phải hiểu được những diễn biến tâm lý bên trong con, hiểu được các mối quan hệ, khát vọng, cảm xúc, suy nghĩ, nguyện vọng, mong muốn, sở thích, lo lắng, niềm vui, nỗi buồn…, những gì con cái nói

ra, và cả những điều chúng không nói

Để có thể làm được điều này, không cách nào khác hơn là các bậc cha

mẹ phải tạo được sự gần gũi, thân mật, tin tưởng ở trẻ; để chúng có thể dễ dàng chia sẻ những tâm tư, tình cảm của chúng

Vì vậy mà cha mẹ phải không ngừng học hỏi, tìm hiểu những kiến thức

về dạy dỗ và giáo dục con cái Không khi nào là đủ cho việc tìm hiểu và giáo dục con cái Bởi con bạn luôn biến đổi không ngừng, và cuộc sống lại muôn hình vạn trạng Tâm sinh lý con trẻ liên tục biến đổi, và nhiệm vụ của

các bậc cha mẹ là phải thấu hiểu con để giáo dục chúng theo đường lối đúng đắn

Mục đích nuôi dạy con?

Bố mẹ nào cũng muốn con nên người, thành đạt, nhưng lại lúng túng không biết phải làm gì ngoài việc nuôi nấng và lo cho con ăn học, học sao cho giỏi, học cho đến nơi đến chốn, vậy là ổn Nhưng “trồng người” đâu chỉ đơn giản như vậy

Các bậc cha mẹ cần có một cái nhìn trọn vẹn và một tầm nhìn xa Mục đích cuối cùng của việc dạy dỗ và giáo dục con cái đó là giúp chúng đứng vững trong cuộc sống, đương đầu với những khó khăn, thích nghi tốt với mọi hoàn cảnh của cuộc sống, giúp con cái phát triển đúng với con người của chúng: về năng khiếu, tiềm năng, sở trường…

Cha mẹ không thể sống giúp, sống thay cho con mình được Vì vậy, điều quan trọng là phải tạo cho con một nền tảng vững chắc để chúng có khả năng độc lập, tự chủ, không phụ thuộc

Nhiều phụ huynh muốn con em mình đạt được những mục đích mà bản thân họ mong muốn chứ không phải của bản thân chúng Vì danh dự của mình mà họ chỉ nhìn thấy những mục đích trước mắt, mục đích ngắn hạn,

để rồi nhồi nhét cho con những thứ không cần thiết, chẳng cần biết con

mình có thích hay không, có đúng thời điểm, hay có thật sự cần thiết cho nhân cách hay cuộc đời của chúng hay không Nào là đàn, hát, múa, vẽ, vi tính, bóng rổ, bơi lội, ngoại ngữ…, để rồi đứa trẻ rơi vào tình trạng stress thật đáng thương Trong khi cái cần thiết và quan trọng nhất là nhân cách trẻ thì lại không được quan tâm đúng mức

Các bậc phụ huynh nên ý thức về mục đích giáo dục con cái, đó là giúp cho chúng phát triển thành một con người độc lập, con người trưởng thành

thật sự – không chỉ về mặt sinh học mà quan trọng là mặt nhân cách “Di

sản quí nhất bố mẹ để lại cho con cái không phải là của cải, tài sản; mà là niềm tin vào bản thân, sức mạnh để đứng vững trong đời sống với tình thương vô bờ bến”

Phương pháp nuôi dạy con nên người

Giáo dục con cái là một vấn đề hết sức quan trọng Tuy nhiên, các bậc cha mẹ phần lớn lại chưa trải qua bất cứ một trường lớp nào cả, mà chỉ lượm lặt những kinh nghiệm của người đi trước

Có được những kinh nghiệm thì tốt, nhưng đôi khi kinh nghiệm của

người đi trước không thể áp dụng đúng được nơi những con người khác nhau, trong những thời điểm và hoàn cảnh khác nhau