Nghiên cứu điều kiện phát triển du lịch sinh thái dải ven biển tỉnh quảng trị

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN __________________ TRẦN THỊ KIM BẢO NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI DẢI VEN BIỂN TỈNH QUẢNG TRỊ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TRẦN THỊ KIM BẢO

NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI

DẢI VEN BIỂN TỈNH QUẢNG TRỊ

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH HỌC

Hà nội, 2009

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI

DẢI VEN BIỂN TỈNH QUẢNG TRỊ

CHUYÊN NGÀNH: DU LỊCH

(CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THÍ ĐIỂM)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS TRẦN ANH TUẤN

HÀ NỘI, 2009

LỜI CAM ĐOAN

TÔI XIN CAM ĐOAN ĐÂY LÀ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU RIÊNG CỦA

TÔI:“NGHIÊN CỨU ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI DẢI VEN BIỂN

Trang 3

TỈNH QUẢNG TRỊ” TÔI XIN CHỊU TRÁCH NHIỆM TRƯỚC HỘI ĐỒNG KHOA

HỌC KHOA DU LỊCH HỌC, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

HỌC VIÊN

Trang 4

MỤC LỤC Danh mục hình

Danh mục bảng

Danh mục ảnh

Trang

MỞ ĐẦU

1 Mục tiêu nghiên cứu

2 Nội dung nghiên cứu

3 Cơ sở dữ liệu và phương pháp nghiên cứu

4 Cấu trúc của luận văn

CHƯƠNG1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH VÀ DU LỊCH SINH THÁI Ở DẢI VEN BIỂN

1.1 Cơ sở lý luận về du lịch và du lịch sinh thái

1.1.1 Khái niệm chung và các đặc trưng cơ bản về du lịch

1.1.2 Khái niệm chung về du lịch sinh thái

1.1.3 Đặc trưng của du lịch sinh thái

1.1.4 Các nguyên tắc của du lịch sinh thái

1.1.5 Khái niệm về tài nguyên du lịch và tài nguyên du lịch sinh thái

1.1.6 Vai trò của du lịch sinh thái trong quá trình phát triển kinh tế xã hội

1.2 Đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên cho mục đích du lịch sinh thái

1.2.1 Khái niệm chung

1.2.2 Đánh giá các yếu tố tự nhiên cho mục đích du lịch và du lịch sinh thái

1.3 Các vấn đề lý luận cơ bản về dải ven biển

1.3.1 Khái niệm dải ven biển( Đới bờ)

1.3.2 Các tiêu chí để xác định không gian đới bờ và ranh giới khu vực

CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT CÁC ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI DẢI VEN BIỂN TỈNH QUẢNG TRỊ

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên

2.1.1 Vị trí địa lý khu vực nghiên cứu

2.1.2 Đặc điểm Địa chất

2.1.3 Đặc điểm Địa mạo

2.1.4 Đặc điểm khí hậu

1

2

3

5

6

7

8

9

13

17

20

22

23

25

Trang 5

2.1.5 Đặc điểm thuỷ, hải văn và tài nguyên nước

2.1.6 Đặc điểm đa dạng sinh học và tài nguyên sinh vật

2.2 Khái quát đặc điểm kinh tế xã hội tỉnh Quảng Trị

2.2.1 Dân số, dân tộc và dân cư

2.2.2 Khái quát các ngành kinh tế

2 2 3 Một số vấn đề về môi trường

2 2 4 Chính sách phát triển kinh tế xã hội và môi trường ở Quảng Trị

2.3 Đặc điểm tài nguyên du lịch

2.3.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên

2.3.2 Đặc điểm tài nguyên du lịch nhân văn

CHƯƠNG 3 ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH

THÁI DẢI VEN BIỂN TỈNH QUẢNG TRỊ

3.1 Hiện trạng phát triển du lịch dải ven biển Quảng trị

3.1.1 Khách du lịch

3.1.2 Doanh thu du lịch

3.1.3 Vị trí ngành du lịch trong cơ cấu GDP của tỉnh

3.1.4 Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch

3.1.5 Hệ thống quản lý và lao động trong ngành du lịch

3.2 Định hướng phát triển du lịch sinh thái dải ven biển

3.2.1 Những căn cứ phát triển du lịch sinh thái dải ven biển tỉnh Quảng Trị

3.2.2 Định hướng quy hoạch và phát triển du lịch sinh thái

A Cơ sở định hướng phát triển du lịch sinh thái

B Định hướng quy hoạch phát triển du lịch sinh thái một số cụm và khu du

lịch

a Định hướng quy hoạch khu ưu tiên phát triển du lịch sinh thái Cửa Tùng - Vịnh Mốc - Rú Lịnh

b Quy hoạch định hướng khu du lịch sinh thái Mỹ Thủy- trằm Trà Lộc và lân cận

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

A Kết luận

B Kiến nghị

Tµi liÖu tham kh¶o

29

33

35

38

43

44

45

58

67

72

75

76

77

78

84

91

92

93

97

99

100

Trang 6

DANH MỤC HÌNH

Trang

Hình 1 Sơ đồ khu vực nghiên cứu

Hình 1.1 Sơ đồ 4 nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách-Michael Coltman.1998

Hình 1.2 Mô hình cấu trúc du lịch sinh thái (theo Phạm Trung Lương, 2001)

Hình 1.3 Sơ đồ đới bờ

Hình 1.4 Mối quan hệ giữa đới bờ và hệ thống tài nguyên đới bờ (Chua, 1993)

Hình 2.1 Bản đồ mạng lưới thuỷ văn khu vực nghiên cứu

Hình 2.2 Bản đồ thảm thực vật khu vực nghiên cứu

Hình 2.3 Bản đồ tài nguyên du lịch khu vực dải ven biển tỉnh Quảng Trị

Hình 3.1 Biểu đồ khách du lịch đến Quảng Trị và dải ven biển qua các năm

Hình 3.2 Biểu đồ biến động lượt khách quốc tế đến Quảng Trị

Hình 3.3 Biểu đồ biến động lượng khách nội địa đến Quảng Trị

Hình 3.4 Biểu đồ biến động doanh thu du lịch

Hình 3.5.Sơ đồ quy hoạch định hướng khu du lịch sinh thái Cửa Tùng-Vịnh Mốc-Rú Lịnh

Hình 3.6 Bản đồ quy hoạch định hướng khu du lịch sinh thái Trà Lộc-Bãi biển Mỹ Thuỷ và lân cận

4

5

6

18

20

31

34

47

67

69

70

73

92

94

Trang 7

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 1.1 Đánh giá mức độ tương phản về địa hình theo các cấp (theo I.V.A Veđenino và nnk, 1975)

Bảng 1.2 Đánh giá mức độ tương phản giữa các thể tổng hợp tự nhiên Theo Đặng Duy Lợi, 1991)

Bảng 1.3 Bảng chỉ tiêu khí hậu sinh học đối với con người (Vũ Bội Kiếm,

1991)

Bảng 1.4 Các chỉ tiêu đánh giá bãi tắm (Viện ĐL-Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô)

Bảng 1.5 Những điều kiện tốt cho một bãi tắm (theo Horikawa K., 1978)

Bảng 1.6 Các loại hình du lịch biển và điều kiện tự nhiên liên quan (Horikawa K., 1978)

Bảng 2.1 Một số đặc trưng nhiệt ở Quảng Trị (0C)

Bảng 2.2 Ngày chuyển nhiệt độ qua các cấp 180C và 200C

Bảng 2.3 Độ ẩm tương đối trung bình tháng

Bảng 2.4 Tần suất các hướng gió và lặng gió các tháng tại Đông Hà

Bảng 2.5 Một số đặc điểm khí hậu, hải văn tại Cửa Tùng

Bảng 2.6 Một số hồ chứa có dung tích trên 1 triệu m3

Bảng 2.7 Công suất khai thác thiết kế trong tầng chứa nước Pleistocen-Neogen

13

14

15

16

17

26

27

28

30

32

Trang 8

Bảng 2.8 Kết quả phân tích mẫu nước tại dải ven biển Quảng Trị năm 2005 Bảng 2.9 Thành phần loài động vật

Bảng 2.10 Các xã thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài

Bảng 2.11 Đánh giá các bãi biển cho phát triển du lịch

Bảng 2.12 Số lượng di tích lịch sử đã được xếp hạng cấp quốc gia có đến 31/12/2003

Bảng 3.1 Lượt khách du lịch quốc tế đến Quảng Trị và dải ven biển qua các năm

Bảng 3.2 Số ngày khách đến Quảng Trị thời kỳ 2005 - 2007

Bảng 3.3 Lượt khách mà các công ty lữ hành và các cơ sở phục vụ lưu trú của Quảng Trị tiếp đón từ 2005 - 2007

Bảng 3.4 Doanh thu du lịch Quảng Trị

Bảng 3.5 Nộp ngân sách của du lịch Quảng Trị Đơn vị: triệu đồng

Bảng 3.6 Lợi nhuận sau thuế của du lịch Quảng Trị Đơn vị: triệu đồng

Bảng 3.7 Đánh giá chung hiệu quả kinh doanh du lịch của Quảng Trị 2005

-2007

Bảng 3.8 GDP ngành thương mại và du lịch Quảng Trị Đơn vị: triệu đồng

Bảng 3.9 Dự báo một số chỉ tiêu của du lịch Quảng Trị

32

35

36

48

58

68

71

72

74

75

86

Trang 9

DANH MỤC ẢNH

Trang

Ảnh 1.1, 1.2 Hình thái độc đáo do phong hóa bóc vỏ trên đá bazan

Ảnh 1.3 Trầm tích biển tuổi Pleistocen muộn phủ trên bazan tại bờ biển Vĩnh Thái - nơi có thể trở thành điểm du lịch khoa học

Ảnh 1.4 Bãi biển rộng, thoải, phía trong là các vách biển trên đá bazan, tạo nên tính đa dạng của cảnh quan bờ biển

Ảnh 1.5 Trằm Trà Lộc

Ảnh 1.6 Dòng suối Klu

Ảnh 2.1 Bãi biển Cửa Tùng

Ảnh 2.2 Bãi biển Bắc Cửa Việt

Ảnh 2.3 Bãi biển Vĩnh Thái

Ảnh 2.4 Dòng nước ngọt chảy từ cồn cát ra biển( Vĩnh Thái)

Ảnh 2.5 Bãi biển Mỹ Thuỷ

Ảnh 2.6 Bãi biển phía Nam Vịnh Mốc

Ảnh 2.7 Thảm thực vật rừng Rú Lịnh

Ảnh 2.8, 2.9 Cấu trúc bên trong khu rừng kín thường xanh Rú Lịnh với thân

gỗ lớn

Ảnh 2.10 Cảnh quan trằm Trà Lộc

Ảnh 2.11 Thú trong khu vực trằm Trà Lộc

Ảnh 2.12 Nghỉ ngơi giải trí trong rừng trằm Trà Lộc

Ảnh 2.13 Đầm nước ngọt và lớp phủ rừng tại trằm Trà Lộc

Ảnh 2.14 Vườn thú trong trằm Trà Lộc

Ảnh 2.15, 2.16 Mô hình kinh tế sinh thái hộ gia đình trên vùng đất cát biển

Hải Lăng

Ảnh 2.17, 2.18 Hệ sinh thái cồn cát tại Hải Lăng

23

24

46

50

51

52

53

54

56

Trang 10

Ảnh 2.19, 2.20 Hệ sinh thái cồn cát tại Triệu Phong

Ảnh 2.21 Di tích cầu Hiền Lương

Ảnh 2.22 Khu di tích Hiền Lương

Ảnh 2.23, 2.24 Hồ chứa nước Trúc Kinh - nơi có thể trở thành khu du lịch

sinh thái

Ảnh 2.25, 2.26 Di tích Thành cổ Quảng Trị

Ảnh 2.27, 2.28 Địa đạo Vịnh Mốc - di tích lịch sử cách mạng, công trình ngầm độc đáo trong đá bazan

Ảnh 2.29, 2.30 Bãi biển Cửa Tùng đẹp, song quá hẹp, hiện không được quy

hoạch hợp lý Hình ảnh năm 2003 (ảnh trái) và năm 2005 (ảnh phải)

Ảnh 2.31, 2.32 Bãi biển từ mũi Hàu đến mũi Si - nơi có thể mở rộng phạm

vi của bãi tắm Cửa Tùng

Ảnh 2.33 Bãi biển giữa mũi Rồng và mũi Lay, nơi có thể quy hoạch bãi

tắm hạn chế

Ảnh 2.34 Khai thác ilmenit trên bãi biển - cần được quy hoạch để có thể trở

thành điểm tham quan

Ảnh 2.35 Rừng cao su trên đất đỏ bazan Vĩnh Linh

Ảnh 2.36 Đầm nước ngọt và lớp phủ rừng tại trằm Trà Lộc

Ảnh 2.37 V-ên thó trong tr»m Trµ Léc

56

57

59

63

95

96

Trang 11

Tài liệu tham khảo

Tiếng Việt:

1 Lê Đức An (chủ nhiệm), 1998 Báo cáo đề tài Quy hoạch tổng thể đảo Cồn

Cỏ phục vụ công tác di dân, phát triển kinh tế – xã hội và an ninh quốc phòng Báo cáo đề t¯i nhánh thuộc đề án cấp nh¯ nước “Xây dựng cơ sở khoa

học cho việc sử dụng hệ thống đảo ven bờ trong chiến l-ợc phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng vùng biển Việt Nam L-u trữ Viện Địa lý

2 Ban Quản lý di tích và danh lam thắng cảnh tỉnh Quảng Trị, 2002 Hệ thống

làng hầm Vĩnh Linh

3 Lê Trọng Bình, 2004 Triển vọng phát triển tuyến du lịch hành lang Đông –

Tây trong xu thế hội nhập các n-ớc ASEAN, Hội thảo du lịch Quảng Trị –

nhịp cầu xuyên á

4 Phan Thanh Bình, 2004 Chiến l-ợc phát triển giao thông xuyên á và triển

vọng cho du lịch Việt Nam, Hội thảo du lịch Quảng Trị – nhịp cầu xuyên á

5 Giám đốc sở Kế hoạch và Đầu t- Quảng Trị, 2004 Bài phát biểu tại hội

th°o: –Du lịch Qu°ng Trị với con đường di s°n miền Trung v¯ nhịp cầu xuyên á–

6 Tr-ơng Quang Học, 2003 Nghiên cứu những vấn đề Kinh tế - Xã hội - Môi

tr-ờng vùng sinh thái đặc thù Quảng Bình - Quảng Trị Báo cáo đề tài

KC.08.07

7 Hội thảo Quốc gia về – Xây dựng chiến lược ph²t triển du lịch sinh th²i ở

Việt Nam– Hà nội 9/1999

8 Hội thảo Quốc Gia về –Khai th²c t¯i nguyên v¯ b°o vệ môi trường du lịch

Việt Nam–, Hà nội,1986

9 Phạm Trung L-ơng và nnk, 2001 Tài nguyên và môi tr-ờng du lịch Việt

Nam Nxb GD Hà Nội, 220 trang

10 Phạm Trung L-ơng và nnk, 2001 Du lịch sinh thái-Những vấn đề l‎ý luận và

thực tiễn ở Việt Nam NXBGD HN

Trang 12

11 Luật du lịch Việt Nam số 44/2005/QH 11 ngày 14/06/2005

12 Mr Siha Phannavong, 2004 Hợp tác phát triển du lịch dọc hành lang kinh tế

Đông – Tây tại tỉnh Quảng Trị (Việt Nam), Hội thảo du lịch Quảng Trị- nhịp

cầu xuyên á

13 Michael Coltman.1999 Tiếp thị du lịch CMIE group, INC và trung tâm dịch vụ đầu t- và ứng dụng khoa học kinh tế TPHCM

14 Nguyễn Ngọc Khánh, 1999, –Đặc trưng c²c hệ sinh th²i, cơ sở cða ph²t

triển du lịch sinh th²i Việt Nam–

15 Nguyễn Đình Hoè, 2001, Du lịch bền vững NXBĐHQGHN

16 Qui hoạch khu di lịch sinh thái biển Cửa Việt, Cửa Tùng, đảo Cồn Cỏ đến năm 2010, có tính đến năm 2020

17 Sở Du lịch Thừa Thiên Huế, 2004 Di sản văn hóa lịch sử với phát triển du

lịch miền Trung, Hội thảo du lịch Quảng Trị – nhịp cầu xuyên á

18 Sở Giao thông Vận tải Quảng Trị, 2004 Chiến l-ợc phát triển giao thông

xuyên á và triển vọng cho du lịch Quảng Trị, Hội thảo du lịch Quảng Trị –

nhịp cầu xuyên á

19 Sở Th-ơng mại và Du lịch tỉnh Quảng Trị Báo cáo tình hình hoạt động du

lịch năm 2002

lịch năm 2003, kế hoạch chủ yếu trong năm 2004

lịch năm 2004

lịch năm 2004, kế hoạch chủ yếu năm 2005

23 Sở Thương mại v¯ Du lịch tỉnh Qu°ng Trị, 2004 Báo cáo tóm tắt: “Rà soát,

điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Trị đến năm 2010 và có tính đến năm 2020” (t¯i liệu lưu trữ tại Sở Khoa học - Công

nghệ tỉnh Quảng Trị)

Trang 13

24 Sở Văn hoá Thông tin Quảng Trị, 2004 Triển vọng và khả năng hợp tác khai

thác văn hoá và lễ hội trên tuyến hành lang kinh tế Đông – Tây, Hội thảo du

lịch Quảng Trị – nhịp cầu xuyên á

25 Lê Mạnh Thạnh – Nguyễn Văn Mạnh, 2004 Di sản văn hoá - lịch sử miền

Trung với chiến l-ợc phát triển du lịch, Hội thảo du lịch Quảng Trị – Nhịp

cầu xuyên á

26 Tổng cục Du lịch, 1995, –Quy ho³ch tổng thể ph²t triển du lịch Việt Nam–

27 Tỉnh uỷ Quảng Trị, 2001 Nghị quyết 02 – NQ/TU về phát triển du lịch

Quảng Trị đến năm 2010

28 Trần Đức Thanh 1999 Nhập môn khoa học du lịch NXBĐHQGHN

29 Trần Đức Thanh 1997 –Địa lý du lịch– NXBĐHQGHN

30 Thái Văn Trừng, 1999 Những hệ sinh thái rừng nhiệt đới ở Việt Nam Nxb

KHKT Hà Nội

31 Nguyễn Minh Tuệ và nnk, 1997 Địa lý du lịch NXB Thành phố Hồ Chí

Minh, 264 trang

32 Nguyễn Thị Hồng Thao, Lờ Thị Mai Anh (2005), “Xỏc định đới bờ Việt Nam”, Hội thảo Chiến lược quốc gia quản lý tổng hợp vựng bờ 2006-2010,

dự ỏn Việt Nam-Hà Lan về Quản lý tổng hợp đới ven biển Việt Nam (VNICZM), Cục Mụi trường

33 UBND tỉnh Quảng Trị, 1996 Địa chí Quảng Trị

34 UBND tỉnh Quảng Trị, 2004 Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực ngành Du

lịch Quảng Trị (giai đoạn 2004 – 2010)

35 Nghiên cứu các điều kiện địa lý phục vụ tổ chức lãnh thổ kinh tế – xã hội vùng đồng bằng ven biển Bình –Trị – Thiên ĐHSP Huế 12/2000

36 V.Xtauxkat, 1969 Nghiên cứu các chỉ tiêu đánh giá cảnh quan phục vụ

mục đích quy hoạch du lịch

37 Iu.A.Veđenhin và N.N.Mirôsnhitrencô, 1982, Đánh giá các yếu tố tự nhiên

làm tiền đề cho việc tổ chức các vùng du lịch nghỉ d-ỡng

Trang 14

38 S.de Vries và M Goossen, 1994, Đánh giá độ hấp dẫn của rừng và các tổng

thể tự nhiên phục vụ phát triển du lịch sinh thái

39 Rôsmary, 1998, Đánh giá tài nguyên du lịch cho việc phát triển du lịch bền

vững

40 Vũ Tuấn Cảnh, 1991, –Tổ chức l±nh thổ du lịch Việt Nam–

41 Vũ Văn Phỏi (1996), Địa mạo khu bờ hiện đại Trung bộ Việt Nam (Từ Đốo

Ngang đến mũi đỏ Vỏch, Luận ỏn Tiến sĩ Khoa học Địa lý - Địa chất, Trường

ĐHKH Tự nhiờn, ĐHQG Hà Nội, 188 tr

42 Đặng Duy Lợi, 1993, –Đ²nh gi² v¯ khai th²c c²c điều kiện tự nhiên v¯ t¯i

nguyên thiên nhiên huyện Ba Vì (H¯ Tây) phục vụ mục đích du lịch–

43 Nguyễn Thế Chinh, 1995 –Cơ sở khoa học cða việc x²c định c²c điểm,

tuyến du lịch Nghệ An–

44 Hồ Công Dũng, 1996, –Cơ sở khoa học cho việc xây dựng các tuyến, điểm

du lịch vùng Bắc Trung Bộ–

45 Lê Văn Tin, 1999, –Đ²nh gi² t¯i nguyên thiên nhiên tỉnh Thừa Thiên Huế

phục vụ du lịch–

Tiếng Anh:

46 Barbara E Brown (1997), Integrated Coastal Management: South Asia,

Hindson Print, Strawberry Place, Newcastle-upon-Tyne, United Kingdom

47 Bostwick H Ketchum (1972), The Water’s Edge: Critical Problems of the

Coastal Zone, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts, and London,

England, p 367

48 Chua Thia-Eng (2001), “PEMSEA and ICM: Integrative framework and methods for coastal area management”, Reginal Training course on Integrated coastal management, ICLARM conference, (Proc 37), Antipolo City, Philipines and Xiamen, PR China

49 Robert Kay and Jackie Alder (1999), Coastal planning and management, E&FN Spon, an imprint of Routledge ISBN 419-24342(hbk), ISBN 0-419-24350-x(pbk)

50 The internatonal Geosphre-Biosphere Programme, Report No3,1995, Land-ocean interactions in the coastal zone, Eds by Pernetta J.C and Milliman J.D, Stockholm, 214p

51 Pijonik.i,I(1998) Osnovu geographia tuarizma i receactionogo obslujuvania Universitetskoe izidanie Minsk 225str

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	307,46 KB