LỜI CẢM ƠN Luận văn với đề tài “Khai thác du lịch đối với một số bảo tàng Quốc gia ở Hà Nội” là kết quả học tập nghiên cứu của tác giả trong thời gian tham gia khóa học cao học khóa 20
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHAI THÁC DU LỊCH ĐỐI VỚI CÁC BẢO TÀNG QUỐC GIA
Ở HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHUYÊN NGÀNH DU LỊCH HỌC
Người thực hiện : Nguyễn Thanh Hằng
Lớp CH Du lịch khoá 3, 2005 - 2008 Người hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Phạm Hùng
HÀ NỘI, 2008
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Tôi xin chịu trách nhiệm trước Hội đồng Khoa học Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Học viên
Nguyễn Thanh Hằng
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Luận văn với đề tài “Khai thác du lịch đối với một số bảo tàng Quốc
gia ở Hà Nội” là kết quả học tập nghiên cứu của tác giả trong thời gian tham
gia khóa học cao học khóa 2005-2008 chuyên ngành Du lịch học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Phạm Hùng-người thầy đã trực tiếp hướng dẫn Sự tận tình chỉ bảo của thầy cùng với những định hướng chuyên môn, gợi mở những nghiên cứu của các học giả và các chuyên gia trong ngành đã giúp tác giả có điều kiện hoàn thành luận văn của mình
Tác giả cũng xin trân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các chuyên gia tại một số bảo tàng đặc biệt là Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, các doanh nghiệp du lịch, các cơ quan quản lý nhà nước…đã cung cấp thông tin,
số liệu, tài liệu cũng như giúp đỡ chuyên môn
Cuối cùng, tác giả xin gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô đã giảng dạy cho lớp Cao học Du lịch khóa 3 (2005-2008), xin cảm ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã hết lòng giúp đỡ, động viên, tạo mọi điều kiện trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Học viên
Nguyễn Thanh Hằng
Trang 4MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC HÌNH ẢNH, BẢNG VÀ HỘP TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỞ ĐẦU 8
CHƯƠNG 1: CÁC BẢO TÀNG QUỐC GIA Ở HÀ NỘI VÀ VAI TRÕ
CỦA CHÖNG TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH THỦ ĐÔError! Bookmark not defined 1.1 Vai trò và ý nghĩa của bảo tàng với hoạt động du lịchError! Bookmark not defined
1.1.1 Khái quát về ngành khoa học bảo tàng và công tác bảo tồn,
bảo tàng của Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.1.2 Chức năng và đặc trưng của bảo tàngError! Bookmark not defined
1.1.3 Vai trò và ý nghĩa của bảo tàng với hoạt động du lịchError! Bookmark not defined
1.2 Vai trò của các bảo tàng Quốc gia với hoạt động du lịch của thủ đôError! Bookmark not defined 1.2.1 Tầm quan trọng của việc xây dựng các bảo tàng Quốc giaError! Bookmark not defined
1.2.2 Sự hình thành, phát triển và vai trò của các bảo tàng Quốc
gia với hoạt động du lịch thủ đô Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHAI THÁC DU LỊCH TẠI MỘT SỐ
BẢO TÀNG QUỐC GIA Ở HÀ NỘIError! Bookmark not defined
2.1 Khách tham quan bảo tàng và nhu cầu của khách tham quan bảo
tàng Error! Bookmark not defined
2.2 Hiện trạng của một số bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội và thực trạng
hoạt động khai thác du lịch Error! Bookmark not defined
2.2.1 Bảo tàng Lịch sử Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.2 Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.3 Bảo tàng Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined
2.2.4 Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Error! Bookmark not defined
Trang 52.3 Thực trạng hoạt động khai thác du lịch tại các bảo tàng Quốc gia ở
Hà Nội Error! Bookmark not defined
2.3.1 Khả năng phục vụ du lịch của các bảo tàngError! Bookmark not defined
2.3.2 Hoạt động khai thác sản phẩm du lịch đối với một số bảo
tàng Quốc gia của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà NộiError! Bookmark not defined
2.3.3 Hoạt động khai thác sản phẩm du lịch đối với một số bảo
tàng Quốc gia của các cơ quan, đơn vị nhà nướcError! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU
QUẢ KHAI THÁC DU LỊCH ĐỐI VỚI CÁC BẢO
TÀNG QUỐC GIA Ở HÀ NỘIError! Bookmark not defined
3.1 Các bảo tàng Quốc gia ở Hà Nội trong chiến lược phát triển của
ngành du lịch thủ đô Error! Bookmark not defined
3.2 Định hướng hoạt động của các bảo tàng Quốc gia Hà Nội nhằm
tăng khả năng hấp dẫn khách tham quan du lịchError! Bookmark not defined
3.2.1 Cơ sở vật chất kỹ thuật Error! Bookmark not defined
3.2.2 Về chuyên môn nghiệp vụ của nhân viên bảo tàngError! Bookmark not defined
3.2.3 Khả năng phục vụ khách Error! Bookmark not defined
3.2.4 Các định hướng hoạt động khác Error! Bookmark not defined
3.3 Một giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả khai thác du lịch tại một
số bảo tàng Quốc gia ở Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.3.1 Đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuậtError! Bookmark not defined
3.3.2 Nâng cấp, cải thiện, đổi mới việc trưng bàyError! Bookmark not defined
3.3.3 Kinh doanh bảo tàng Error! Bookmark not defined
3.3.4 Chuyên môn hoá đội ngũ hướng dẫn viên, nhân viên bảo
tàng Error! Bookmark not defined
3.3.5 Xây dựng chương trình và các hoạt động mở cho bảo tàng:Error! Bookmark not defined 3.3.6 Marketing bảo tàng Error! Bookmark not defined
3.3.7 Ứng dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined
Trang 63.3.8 Xây dựng mối quan hệ khăng khít giữa các doanh nghiệp lữ
hành và các bảo tàng Error! Bookmark not defined 3.3.9 Đối với các cơ quan quản lý Error! Bookmark not defined
3.4 Một số kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả khai thác đối với các
bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội Error! Bookmark not defined 3.4.1 Kiến nghị chung Error! Bookmark not defined
3.4.2 Kiến nghị cụ thể tới các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh
vực du lịch Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC
Trang 7CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
UNESCO : Tổ chức Văn hoá Khoa học và Giáo dục của Liên hiệp quốc ICOM : Hội đồng Bảo tàng Quốc tế
BTLSVN : Bảo tàng Lịch sử Việt Nam
BTDTHVN : Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
ASEMUS : Tổ chức Bảo tàng Á-Âu -trụ sở chính đặt tại Thụy Điển
Bộ VH-TT&DL : Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
MICE : Một loại hình du lịch kết hợp: hội nghị, hội thảo, sự
kiện…(Meeting, Incentive, Conference, Events)
Trang 8DANH MỤC BẢNG, HÌNH ẢNH VÀ HỘP TÀI
LIỆU THAM KHẢO Bảng:
Bảng 1.1: Số lượng bảo tàng có trên cả nước (Năm 2007)Error! Bookmark not defined
Bảng 1.2 : Một số Bảo tàng-Khu di tích tại Hà Nội phục vụ
khách du lịch Error! Bookmark not defined
Bảng 1.3: Các Bảo tàng Quốc gia tại Hà NộiError! Bookmark not defined
Bảng 2.1: Những vấn đề chính du khách quan tâm khi đến bảo
tàng Error! Bookmark not defined
Bảng 2.2: Lượng khách tại một số Bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội
(Năm 2004) Error! Bookmark not defined
Bảng 2.3: Lượng khách tại một số Bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội
(Năm 2005) Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4: Lượng khách tại một số Bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội
(Năm 2006) Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5 : Lượng khách tại một số Bảo tàng Quốc gia tại Hà Nội
(Năm 2007) Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6: Tổng kết kết quả trưng bày lưu động của Bảo tàng
Lịch sử Việt Nam Error! Bookmark not defined
Bảng 2.7: Hệ thống hiện vật tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt NamError! Bookmark not defined
Bảng 2.8: Một số nguyên nhân chính khiên bảo tàng chưa thực
sự là điểm đến của khách du lịchError! Bookmark not defined
Bảng 2.9: Tổng kết số lượng các bảo tàng được các doanh
nghiệp du lịch lựa chọn xây dựng tourError! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Tổng kết ý kiến của các doanh nghiệp lữ hành về hiệu
quả của việc khai thác du lịch tại một số bảo tàngError! Bookmark not defined
Trang 10Hình ảnh:
Hình 2.1 Một buổi tập huấn do chuyên gia Bỉ trực tiếp giảng dạyError! Bookmark not defined
Hình 2.2 Tiếp đón các đoàn khách nước ngoài đến làm việc, trao
đổi kinh nghiệm Error! Bookmark not defined
Hình 2.3 Gian trưng bày chủ đề 2 Error! Bookmark not defined
Hình 2.4 Gian tưởng niệm chủ tịch Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined
Hình 2.5 Phòng chiếu phim Error! Bookmark not defined
Hình 2.6 Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Error! Bookmark not defined
Hình 2.7 Các hiện vật tại Bảo tàng Error! Bookmark not defined
Hình 2.8 Hoạt động bảo tàng ban đêm Error! Bookmark not defined
Hộp tài liệu tham khảo:
Bài tham khảo 1: Lớp tập huấn "Thuyết minh bảo tàng phục vụ khách du
lịch" tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam do Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Vụ Lữ hành, Tổng
cục Du lịch Việt Nam tổ chức.Error! Bookmark not defined
Bài tham khảo 2: Một số chương trình tham khảo của Bảo tàng Dân tộc
học: Error! Bookmark not defined
Trang 11MỞ ĐẦU
ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Thời gian qua, một số bảo tàng của Việt Nam đã là điểm đến quen thuộc trong các chương trình thăm quan của du khách như Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng Dân tộc học…Bảo tàng luôn được coi là một địa chỉ không thể thiếu trong chương trình du lịch truyền thống, đặc biệt các chương trình du lịch văn hoá, lịch sử Đây là nơi hội tụ, tập trung và thể hiện trực quan nhất các di tích, hiện vật, sự kiện lịch sử và văn hoá của địa phương, của một hoặc nhiều dân tộc trong một quốc gia trên thế giới Chính vì đặc điểm trên, bảo tàng luôn là điểm đến yêu thích của khách du lịch và không thể thiếu trong chương trình
Nhiều bảo tàng đã trở thành điểm đến hấp dẫn được nhiều doanh nghiệp lữ hành lựa chọn đưa vào chương trình tour chào bán, thu hút khách Lượng khách du lịch đến với bảo tàng ngày càng tăng Tuy nhiên, cũng có nhiều bảo tàng chưa có
sự gắn kết với các doanh nghiệp lữ hành và chưa thực sự hấp dẫn khách du lịch.Thậm chí, nhiều bảo tàng trước đây thu hút được khách du lịch nhưng hiện nay, lượng khách đến lại giảm dần
Mục tiêu của đề tài nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của một số bảo tàng
ở thành phố Hà Nội, gắn kết giữa bảo tàng với hoạt động du lịch, tạo mối gắn kết chặt chẽ với các doanh nghiệp lữ hành, khai thác các yếu tố hấp dẫn của bảo tàng cho hoạt động du lịch
2 Mục đích nghiên cứu
-Triển khai các biện pháp gắn kết chặt chẽ hơn nữa giữa bảo tàng với hoạt động du lịch, đặc biệt với các doanh nghiệp lữ hành để tăng cường thu hút khách du lịch đến bảo tàng, nâng cao hiệu quả hoạt động thu hút khách
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Văn Bài, Sưu tập hiện vật Bảo tàng, Nhà Xuất Bản Văn hóa thông tin,
Hà Nội
2 PGS.TS Trương Quốc Bình (2003), Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam,
Đổi mới hoạt động bảo tàng góp phần thực hiện chiến lược con người ở Việt Nam, Hội thảo khoa học thực tiễn ngày 10/11/2003
3 Bảo tàng Cách Mạng Việt Nam (1998),Bảo tàng với sự nghiệp Công nghiệp
hoá-Hiện đại hoá đất nước, NXB Hà Nội
4 Bảo tàng Hồ Chí Minh (2000), Bảo tàng Hồ Chí Minh-Nhà Xuất bản Thanh
Niên
5 Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (2001), Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Nhà Xuất bản
Đồng Nai
6 Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (1999), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Nhà xuất
bản Mỹ thuật, Hà Nội
7 Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (1996), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Kỷ yếu,
NXB Hà Nội
8 Bảo tàng Cách mạng Việt Nam-Bảo tàng Quốc gia Trung ương Lịch sử đương
đại Nga (2003), Bảo tàng góp phần hoàn thiện nhân cách con người, Hội thảo
khoa học thực tiễn tháng 11 năm 2003
9 Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (2001), Các công trình nghiên cứu của Bảo
tàng Dân tộc học Việt NamII, NXB Khoa học xã hội
10 Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (2002),Các công trình nghiên cứu của Bảo
tàng Dân tộc học Việt NamIII , NXB Khoa học xã hội
11 Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (1986),Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Báo cáo
khoa học
Trang 1313 Bảo tàng Cách Mạng Việt Nam, Đổi mới các hoạt động bảo tàng, Bảo tàng
Cách mạng Việt Nam
14 Ts Đỗ Minh Cao, Hoạt động tiếp thị của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam,
Thông báo khoa học của Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam
15 Các bảo tàng quốc gia Việt Nam (2001), Hội đồng tổ chức biên soạn và xuất
bản, Hà Nội
16 Phạm Ngọc Dung (2007), “Hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam 40 năm qua”, Tạp chí Văn nghệ, Số 4
17 Phạm Đản, Bốn mươi năm Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Thông báo khoa
học của Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam
18 Duy Đức (1995), Hướng dẫn khách tham quan du lịch nước ngoài ở Viện Bảo
tàng Lịch sử Việt Nam, Báo cáo khoa học, Viện Bảo tàng lịch sử Việt Nam
19 Đại học Văn hóa, Cơ sở Bảo Tàng học I, Khoa Bảo tồn Bảo tàng trường ĐH Văn
Hoá Hà Nội
20 Đại học Văn hóa , Cơ sở Bảo Tàng học III, Khoa Bảo tồn Bảo tàng trường ĐH Văn
Hoá Hà Nội
21 Đĩa CD- Rom, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
22 Đàm Thu Hương (2005), “Bảo tàng Le Vouvre (Pháp)”, Báo Lao động
23 PGS TS Nguyễn Văn Huy (2000), Bảo tàng Dân tộc Việt Nam, các công trình
nghiên cứu của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam I, NXB Khoa học xã hội
24 Hải Lê (2008), “Hợp tác phát triển du lịch”, Tạp chí Du lịch, Số 5
25 Phi Long (2008), “Chuyên nghiệp hóa các hoạt động du lịch tại Bảo tàng”,
Báo Lao động, số 137
26 Luật Di sản Văn hóa, Số 28/2001-QH10 (Có hiệu lực từ ngày 01/01/2002)
27 Thảo Phương (2008), “Tăng cường liên kết giữa du lịch và bảo tàng”, Tạp chí
du lịch Việt Nam
Trang 1428 Sở Du lịch Hà Nội (2007), Báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh của Thủ
đô năm 2002 -2007
29 Sở Du lịch Hà Nội (2007), Báo cáo lượng khách đến Hà Nội năm 2002-2007
30 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội (2008), Báo cáo Quy hoạch phát
triển Du lịch Hà Nội
31 Sở Du lịch Hà Nội (2007) , Chuyên đề “Hiện trạng phát triển du lịch Hà Nội”,
Dự án Quy hoạch tổng thể phát triển Du lịch Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn
2030
32 Ngọc Chung Tử, “Lặng lẽ thời gian”, Tạp chí Văn Nghệ, tr.11
33 Nguyễn Thịnh (2001), Sổ tay công tác trưng bày bảo tàng, NXB Văn
hoá-thông tin
34 Nguyễn Thịnh (2004), Quản lý Bảo tàng, Trường Đại học Văn hoá Hà Nội,
Hà Nội
35 Timothy Ambrose và Crispin Pain (2000), Cơ sở bảo tàng, Bảo tàng Cách
mạng Việt Nam, Hà Nội