Sự ra đời của các chi bộ đảng ở quảng ninh trong thời kỳ vận động thành lập đảng

Chương 2: QUÁ TRÌNH RA ĐỜI CỦA CÁC CHI BỘ Ở QUẢNG NINH TRONG THỜI KỲ VẬN ĐỘNG THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM………Error!. Chương 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH RA ĐỜI CỦA CÁC CHI BỘ Ở QU

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

- -

LÊ THỊ HỒNG THUẬN

SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC CHI BỘ ĐẢNG Ở QUẢNG NINH TRONG THỜI KỲ VẬN

ĐỘNG THÀNH LẬP ĐẢNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LỊCH SỬ ĐẢNG

Hà Nội, 2008

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN

- -

LÊ THỊ HỒNG THUẬN

SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC CHI BỘ ĐẢNG

Ở QUẢNG NINH TRONG THỜI KỲ VẬN ĐỘNG THÀNH

LẬP ĐẢNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LỊCH SỬ ĐẢNG

Hà Nội, 2008

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng

Mã số: 602256

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TRÌNH MƯU

Trang 3

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

MỤC LỤC……….1

Lời cam đoan……….4

Lời cảm ơn……….5

MỞ ĐẦU……… 6

1 Lý do chọn đề tài 8

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

4 Đối tượng, phạm vi, giới hạn nghiên cứu của đề tài.Error! Bookmark not

defined.

5 Cơ sở tư liệu và phương pháp nghiên cứu.Error! Bookmark not defined.

6 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined.

7 Kết cấu luận văn Error! Bookmark not defined.

Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ TỰ NHIÊN, CON NGƯỜI, LỊCH SỬ QUẢNG

NINH……… Error!

Bookmark not defined.

1.1 Đặc điểm tự nhiên và nhân văn của Quảng Ninh.Error! Bookmark not

defined.

1.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên……….Error!

1.1.2 Địa nhân văn……… Error!

1.1.3 Địa chính trị, lịch sử………Error!

Trang

Trang 4

1.2 Lịch sử tỉnh Quảng Ninh từ khi Pháp xâm lược và khai thác thuộc

địa………Error!

1.2.1 Quá trình thực dân Pháp xâm lược và khai thác Quảng Ninh… Error!

1.2.2 Sự ra đời và phát triển của giai cấp công nhân Quảng Ninh…….Error!

Chương 2: QUÁ TRÌNH RA ĐỜI CỦA CÁC CHI BỘ Ở QUẢNG NINH TRONG THỜI KỲ VẬN ĐỘNG THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT

NAM………Error!

2.1 Sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Quảng

Ninh trước ngày thành lập Đảng Error! Bookmark not defined.

2.2 Quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Khu Mỏ (1928 –

1929)……… Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Điều kiện lịch sử………Error!

2.2.2 Phong trào “Vô sản hoá” và sự chuyển biến của phong trào công nhân

Quảng Ninh sau khi được truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin…… Error!

2.3 Sự ra đời các chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam ở khu mỏ và phong trào cách mạng Quảng Ninh giai đoạn 1930 – 1931 dưới sự lãnh đạo của

Đảng……… Error! Bookmark not defined.

2.3.1 Các chi bộ của các tổ chức cộng sản được thành lập và sự chuyển biến

của phong trào công nhân ở khu mỏ năm 1929……… Error!

2.3.2 Các chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập ở Quảng Ninh

năm 1930 Error!

Trang 5

Chương 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ QUÁ TRÌNH RA ĐỜI CỦA CÁC CHI

BỘ Ở QUẢNG NINH TRONG THỜI KỲ VẬN ĐỘNG THÀNH LẬP ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM……… Error! Bookmark

not defined.

3.1 Đặc điểm của quá trình vận động thành lập các chi bộ Đảng cộng sản Việt

Nam ở khu mỏ Quảng Ninh Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin chủ yếu thông qua các trí

thức trực tiếp đi “vô sản hoá”……….Error!

3.1.2 Quá trình tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin chủ yếu là đội ngũ công

nhân……….Error!

3.1.3 Phong trào công nhân với phong trào yêu nước ở vùng mỏ Quảng Ninh

hoà làm một……… Error!

3.2 Một số kinh nghiệm bước đầu rút ra từ việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin

vào giai cấp công nhân ở Khu mỏ Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Về hình thức truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin……… Error!

3.2.2 Về xây dựng tổ chức quần chúng trong tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin

và đấu tranh cách mạng……… Error!

3.2.3 Thành lập các chi bộ cộng sản thông qua lãnh đạo đấu tranh trực

tiếp Error!

KẾT LUẬN……… Error!

Trang 6

TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1

PHỤ LỤC 2

PHỤ LỤC 3

Trang 7

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là luận văn của riêng tôi Những tư liệu, số liệu được sử dụng trong luận văn của tôi là hoàn toàn trung thực Những trích dẫn trong luận văn đều có nguồn gốc rõ ràng

và chính xác Những kết luận trong luận văn chưa từng được công trình nào công bố trước đây

Tác giả của luận văn

Trang 8

LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới các thầy cô trong khoa Lịch sử, trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội, những thầy cô đã trực tiếp giảng dạy các môn chung và chuyên ngành, giúp cho tôi được trang bị những kiến thức bổ ích của chương trình đào tạo cao học Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn phòng QLNCKH&ĐTSĐH, đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành chương trình học và thực hiện và bảo vệ luận văn cao học Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới thầy giáo, PGS.TS Trình Mưu, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia, đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành tốt luận văn này

Tác giả của luận văn

Trang 9

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xét trong chiều dài lịch sử dân tộc, sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam là một bước ngoặt vĩ đại, mở ra một giai đoạn lịch sử mới với những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành độc lập, thống nhất nước nhà và hiện nay là công cuộc đổi mới toàn diện, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Khác với quy luật hình thành Đảng cộng sản chung của thế giới là sự kết hợp của hai yếu tố chủ nghĩa Mác – Lênin và phong trào công nhân, quá trình vận động thành lập Đảng cộng sản Việt Nam là sự kết hợp của ba yếu tố (chủ nghĩa Mác - Lênin, phong trào công nhân, phong trào yêu nước) do những đặc điểm của một nước thuộc địa quy định Sự kết hợp đó đã thể hiện rất tiêu biểu ở Quảng Ninh: Lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin được truyền bá vào giai cấp công nhân, làm cho phong trào của giai cấp công nhân phát triển từ tự phát lên tự giác, kết hợp với phong trào yêu nước đưa đến sự ra đời của các chi bộ cộng sản

Quảng Ninh là một trong những cái nôi của phong trào công nhân ở Việt Nam, là một trong những nơi tập trung nhiều công nhân nhất nên Đảng ta đã chủ trương đưa cán bộ về đây “vô sản hoá” Vì

ở một nước với hơn 90% dân số làm nông nghiệp như nước ta, công nghiệp nhỏ bé lại bị thực dân Pháp nắm giữ thì cần phải “vô sản hoá”, để các cán bộ đi sâu vào thực tế đời sống của giai cấp cần lao, cùng ăn,

ở, làm việc với anh em công nhân, để hiểu được cuộc sống khổ cực của họ thì mới có thể tuyên truyền, kêu gọi anh em đấu tranh Qua thực tế hoạt động như vậy cũng là trường học cách mạng, rèn luyện các cán bộ lãnh đạo cho Đảng như đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Đức Cảnh…

Quảng Ninh là tỉnh có công nghiệp than phát triển, là một trong những nơi đông công nhân nhất

cả nước và ở đây tính chất của giai cấp công nhân đã được thể hiện rất rõ trong suốt quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Ngày nay, trong sự nghiệp đổi mới của toàn Đảng toàn dân ta, nhất là từ sau khi Liên Xô, Đông Âu sụp đổ, có một số quan điểm cho rằng Đảng không phải là Đảng của giai cấp công nhân thậm chí là ở Việt Nam chưa có giai cấp công nhân một cách đúng nghĩa, mục đích là để phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Vì vậy, khi nghiên cứu đề tài này, tác giả mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình đề làm rõ bản chất giai cấp công nhân của Đảng

ở một vùng công nghiệp phát triển như Quảng Ninh

Cuối cùng để góp phần khẳng định, đóng góp vào công tác nghiên cứu lịch sử đảng bộ tỉnh Quảng Ninh nói riêng và lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam nói chung

Chính từ những lý do trên, tôi khẳng định sẽ làm đề tài này với tên gọi “Sự ra đời của các chi bộ Đảng ở Quảng Ninh trong thời kỳ vận động thành lập Đảng”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Quảng Ninh là một trong những vùng đất giàu truyền thống lịch sử, vì vậy từ thời dựng nước cho đến nay nhất là lịch sử giai đoạn trước khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đã được nghiên cứu khá công phu

Ngoài các tài liệu chung như Văn kiện Đảng toàn tập, Hồ Chí Minh toàn tập, Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam, Đại cương lịch sử Việt Nam… thì những tài liệu chính thống đề cập đến một cách trực tiếp lịch sử Đảng bộ Quảng Ninh giai đoạn này đã được biên soạn khá sớm Trong thập niên 1980, công tác sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn Lịch sử Đảng bộ tỉnh đã được tiến hành rất tích cực Tiêu biểu nhất là các

tác phẩm Những sự kiện lịch sử Đảng tỉnh Quảng Ninh tập I (1928 – 1955), xuất bản năm 1980 do Ban

Nghiên cứu Lịch sử Đảng tỉnh ủy Quảng Ninh biên soạn, đề cập đến giai đoạn lịch sử này dưới dạng biên

Trang 10

niên, thống kê các sự kiện theo ngày tháng năm từ quá trình vận động thành lập Đảng bộ 1928 cho đến sau khi giải phóng khu mỏ 1955, rất hữu ích cho công tác tra cứu, với nguồn tư liệu đáng tin cậy Tiếp sau

đó, năm 1985 là cuốn Lịch sử Đảng bộ Quảng Ninh tập I (1928 – 1945) trình bày hệ thống, chi tiết quá

trình ra đời và lãnh đạo nhân dân Quảng Ninh đấu tranh giành thắng lợi trong Cách mạng tháng Tám

1945 Hiện nay, bộ tác phẩm đề cập một cách ngắn gọn, có hệ thống nhất toàn bộ quá trình lịch sử của

tỉnh Quảng Ninh đó chính là Địa chí Quảng Ninh tập 1 của Hội khoa học lịch sử Quảng Ninh (2003) Trong đó, chương IV “Quảng Ninh trong thời kỳ đấu tranh chống ách thống trị của thực dân Pháp (1883

– 1945)” đề cập chi tiết về quá trình Pháp xâm lược Quảng Ninh (1883), các chính sách cai trị của thực

dân Pháp ở đây, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội Quảng Ninh từ khi Pháp xâm lược, sự ra đời của giai cấp công nhân; Quá trình đấu tranh cách mạng của nhân dân Quảng Ninh dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam…

So với các công trình nghiên cứu chính thống thì những tác phẩm hồi ký cách mạng xuất hiện

sớm hơn Ngay từ những năm đầu của thập niên 70, các tác phẩm “Vô sản hoá” của Nhà xuất bản thanh niên xuất bản năm 1972 hay cuốn “Những ngày ở mỏ” của Ty văn hoá Quảng Ninh xuất bản năm 1971, cuốn “Truyền thống vùng than” của Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh, xuất bản năm 1977 đã ra đời

Trong các tác phẩm này, các tác giả chính là những người đã hoạt động trực tiếp trong quá trình vận động thành lập Đảng ở Quảng Ninh hoặc là những người gần gũi, hoạt động bên cạnh những đồng chí ấy kể lại,

mang tính chân thực và cụ thể Như đồng chí Vũ Thị Mai kể về quá trình đi “vô sản hóa” ở khu mỏ của

mình; lời kể của đồng chí Lê Duẩn về

Trang 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đào Duy Anh (1964), Đất nước Việt Nam qua các đời, NXB Khoa học, Hà

Nội

2 Ban cận đại Viện sử học Việt Nam (1974), Một số vấn đề về lịch sử giai cấp

công nhân Việt Nam, NXB Lao động, Hà Nội

3 Ban chấp hành Đảng bộ thị xã Hồng Gai (1991), 60 năm chiến đấu, xây dựng

và trưởng thành của Đảng bộ và nhân dân thị xã Hồng Gai (1930 – 1990),

NXB Quảng Ninh, Quảng Ninh

4 Ban chấp hành Đảng bộ thị xã Cẩm Phả (2005), Lịch sử Đảng bộ thị xã Cẩm

Phả (1930 – 2005), Tái bản có chỉnh lý bổ sung, Quảng Ninh

5 Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh - Ban tuyên giáo tỉnh ủy (2007),

Đồng chí Vũ Văn Hiếu, Bí thư đặc khu ủy đầu tiên Khu mỏ Quảng Ninh (Tái bản lần 1), Quảng Ninh

6 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh uỷ Hà Bắc (1982), Đời hoạt động của đồng

chí Nguyễn Văn Cừ, Hà Bắc

7 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng bộ Hà Nội (1982), Những sự kiện lịch sử Đảng

bộ Hà Nội, Tập 1: Phong trào cách mạng Hà Nội trong những năm hai mươi (1925 – 1939), NXB Hà Nội, Hà Nội

8 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng bộ Hải Phòng (1970), Tóm tắt 40 năm hoạt động

của Đảng bộ Hải Phòng, Hải Phòng

9 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh ủy Quảng Ninh (1977), Truyền thống vùng

than (Hồi ký cách mạng), tập 1, Quảng Ninh

10 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh ủy Quảng Ninh (1985), Lịch sử Đảng bộ

Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Quảng Ninh, tập 1 (1928 – 1945), Sơ thảo,

Trang 12

Quảng Ninh

11 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh ủy Quảng Ninh (1986), Những sự kiện lịch

sử Đảng tỉnh Quảng Ninh (1928 – 1955), Quảng Ninh

12 Ban nghiên cứu lịch sử Đảng tỉnh ủy Quảng Ninh, Tiểu sử đồng chí Ngô Huy

Tăng (Tài liệu đánh máy chữ), phòng lịch sử Ban Tuyên Giáo tỉnh ủy Quảng

Ninh, 3 trang

13 Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (1970), Theo chân những người

cộng sản: gương các đồng chí Trần Phú, Ngô Gia Tự, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Thị Minh Khai, Tập 1, NXB Thanh niên, Hà

Nội

14 Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (1974), Noi gương những người

cộng sản, Tập 2, NXB Thanh niên, Hà Nội

15 Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (1976), “Những sự kiện lịch sử

Đảng”, Tập 1 (1920 – 1945), NXB Sự thật

16 Ban Tuyên giáo tỉnh Hải Hưng (1996), “Sống mãi tình Côn Đảo” (Hồi ký)

17 Ban Tuyên giáo tỉnh ủy - Mỏ than Mạo Khê (1994), Truyền thống công nhân

mỏ than Mạo Khê, Xí nghiệp in Quảng Ninh

18 Ban tuyên giáo tỉnh ủy Quảng Ninh (1996), Lịch sử công nhân mỏ than Quảng

Ninh 1820 – 1975, Sơ thảo, Quảng Ninh

19 Ban Tuyên giáo tỉnh uỷ (2005), “Quá trình hình thành Đảng bộ Đảng Cộng sản

Việt Nam ở Khu Mỏ”, Báo Quảng Ninh (5929), tr.1&4

20 Ban Tuyên giáo tỉnh uỷ Quảng Ninh (2007), Bác Hồ với nhân dân các dân tộc

tỉnh Quảng Ninh, Hạ Long

21 Lê Bính (2007), Lãnh tụ Nguyễn Đức Cảnh, NXB Lao Động, Hà Nội

Trang 13

22 Cao Văn Biền (1998), Công nghiệp than Việt Nam thời kỳ 1888 – 1945, NXB

Khoa học xã hội, Hà Nội

23 Bộ Giáo dục và đào tạo (2006), Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB Chính

trị quốc gia, Hà Nội

24 Bộ Giáo dục và đào tạo (2006), Giáo trình Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam,

NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

25 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Một số chuyên đề lịch sử Đảng cộng sản Việt

Nam (tập 1), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

26 Nguyễn Đình Đài (2006), Nguyễn Ái Quốc sự sáng tạo trong thành lập Đảng

Cộng sản Việt Nam, giá trị lịch sử và hiện thực, NXB Chính trị quốc gia, Hà

Nội

27 Đảng cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 2 (1930), NXB

Chính trị quốc gia, Hà Nội

28 Đảng cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 1 (1924 – 1930),

NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

29 Trần Văn Giàu (1961), Giai cấp công nhân Việt Nam, sự hình thành và phát

triển của nó từ giai cấp tự mình đến giai cấp cho mình, NXB Sự thật, Hà Nội

30 Hồng Hải, Lý Biên Cương, Nhị Giang, Việt Hà (1991), Quảng Ninh, tiềm năng

và triển vọng, NXB Sự thật, NXB Quảng Ninh, Hà Nội

31 Hà Văn Hiền (2002), “Đồng chí Nguyễn Văn Cừ - người xây dựng cơ sở Đảng

đầu tiên của Đảng bộ Quảng Ninh”, Nguyễn Văn Cừ - nhà lãnh đạo xuất sắc

của Đảng và cách mạng Việt Nam, NXB CTQG, tr.266-271

32 Ngô Văn Hòa, Dương Kinh Quốc (1978), Giai cấp công nhân Việt Nam những

năm trước khi thành lập Đảng, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội

Trang 14

33 Hội Khoa học lịch sử Quảng Ninh (2003), Địa chí Quảng Ninh, tập 1, NXB

Thế giới, Hà Nội

34 Nguyễn Thu Hương (1990), Truyền thống cách mạng của phụ nữ Quảng Ninh,

tập 1(giai đoạn 1930 – 1955), NXB Quảng Ninh

35 Nguyễn Văn Khánh (2000), Cơ cấu kinh tế - xã hội Việt Nam thời thuộc địa

(1958 – 1945), NXB Đại học quốc gia Hà Nội

36 Đinh Xuân Lâm (chủ biên), Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Đình Lễ (1999), Đại

cương lịch sử Việt Nam, tập II, NXB Giáo dục, Hà Nội

37 Liên đoàn lao động tỉnh Quảng Ninh (1998), Lịch sử phong trào công nhân và

công đoàn Quảng Ninh, T1, Quảng Ninh

38 Liên đoàn lao động tỉnh Quảng Ninh (2000), Lịch sử phong trào công nhân và

công đoàn Quảng Ninh, T2, Quảng Ninh

39 Viết Linh, Giang Hà Vy (2006), Nguyễn Đức Cảnh (Truyện ký), NXB Thanh

niên, Hà Nội

40 Hồ Lưu (1964), “Báo Than ra đời năm 1928”, Báo Quảng Ninh (131), tr.3

41 Đinh Xuân Lý (2005), Tìm hiểu vai trò lãnh đạo của Hồ Chí Minh đối với sự

nghiệp cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

42 Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, tập 1, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

45 Đỗ Mười, Đặng Ngọc Tùng, Lê Mậu Hãn (2000), Nguyễn Đức Cảnh, người

cộng sản kiên trung, nhà hoạt động công đoàn mẫu mực của giai cấp công nhân Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	253,85 KB