TÀI LIỆU THAM KHẢO NHẬN DIỆN CHỦ NGHĨA cơ hội TRONG QUỐC tế II VÀ và đấu TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA cơ hội ở nước TA HIỆN NAY

Đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đã trở thành một quy luật vận động và phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đó là cuộc đấu tranh tất yếu để bảo vệ sự trong sáng, tính cách mạng, khoa học của Chủ nghĩa Mác và để hiện thực hóa trong cuộc sống, trong thực tiễn vận động cách mạng của giai cấp công nhân. Những nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác Lênin đã đấu tranh không khoan nhượng trước quan điểm của chủ nghĩa cơ hội. Thắng lợi của cuộc đấu tranh ấy có ý nghĩa to lớn đối với phong trào công nhân quốc tế và để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội hiện nay.

NHẬN DIỆN CHỦ NGHĨA CƠ HỘI TRONG QUỐC TẾ II VÀ ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CƠ HỘI TRONG SỰ NGHIỆP XÂY

DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

MỞ ĐẦU

Đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đã trở thành một quy luật vận động

và phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, đó là cuộc đấutranh tất yếu để bảo vệ sự trong sáng, tính cách mạng, khoa học của Chủ nghĩaMác và để hiện thực hóa trong cuộc sống, trong thực tiễn vận động cách mạngcủa giai cấp công nhân Những nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin đãđấu tranh không khoan nhượng trước quan điểm của chủ nghĩa cơ hội Thắnglợi của cuộc đấu tranh ấy có ý nghĩa to lớn đối với phong trào công nhân quốc

tế và để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cuộc đấu tranh chống chủnghĩa cơ hội hiện nay

Những kẻ cơ hội chủ nghĩa rất tinh vi và xảo quyệt, bằng trực quanchúng ta không thể xét đoán được bộ phận nào trong giai cấp công nhân cóchủ nghĩa cơ hội Vì vậy muốn loại trừ chủ nghĩa cơ hội, vừa phải đấu tranhmạnh mẽ, vừa phải đi sâu, sát quần chúng, vào phong trào công nhân để hiểu

rõ, hiểu đúng từng loại chủ nghĩa cơ hội Lịch sử phát triển của chủ nghĩa Mác

là lịch sử của đấu tranh chống lại chủ nghĩa cơ hội xét lại, do đó nhận diện chủnghĩa cơ hội trong từng giai đoạn lịch sử có ý nghĩa hết sức quan trọng đểnhững người cộng sản chủ động đấu tranh giữ vững sự trong sạch của đội ngũ,tính khoa học cách mạng của học thuyết Mác- Lênin đảm bảo luôn là kim chỉnam dẫn dắt hoạt động thực tiễn trong sự nghiệp giải phóng con người khỏimọi sự áp bức, bóc lột, xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản

I BẢN CHẤT VÀ NGUỒN GỐC CỦA CHỦ NGHĨA CƠ HỘI TRONG QUỐC TẾ II.

1 Sự ra đời của Quốc tế II và bản chất, nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội trong quốc tế II

Chủ nghĩa cơ hội xuất hiện ở trong hàng ngũ những người Dân

chủ-xã hội vào năm 1875, việc sát nhập hai tổ chức “Tổng hội liên hiệp công nhânĐức” của Látsan vào Đảng “Dân chủ - xã hội Đức” do Liếpnếch lãnh đạothành Đảng “Công nhân dân chủ-xã hội Đức” tại Gô ta với cương lĩnh sai lầm

về đường lối thỏa hiệp hữu khuynh, nhượng bộ phái Lát san, đã làm xuất hiệnmầm mống chủ nghĩa cơ hội Đối với Látsan cương lĩnh về chính trị là đấutranh cho quyền phổ thông đầu phiếu, cương lĩnh về kinh tế là đòi thành lậpcác nghiệp đoàn do nhà nước tự cấp Phái Latsan là tiền thân của chủ nghĩa cơhội trong Đảng công nhân xã hội dân chủ Đức và tư tưởng của phái này là mộttrong những nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp tư bản sau năm 1870 đã là chogiai cấp vô sản các nước tăng nhanh về số lượng và chất lượng Sau công xãPari 1871 quốc tế I giải tán Phong trào công nhân bắt đầu thời kỳ mới tập hợplực lượng, chuẩn bị cho cuộc đấu tranh tương lai chống chủ nghĩa tư bản.Đảng của giai cấp công nhân Đức thành lập năm 1869- Đảng xã hội dân chủĐức- trở thành chính Đảng đầu tiên và có vai trò to lớn trong phong trào côngnhân quốc tế Cùng với đó là sự thành lập các đảng công nhân ở các nước HàLan (1870), Đan Mạch (1871), Mĩ (1876), Pháp (1879), Tây Ba Nha (1879),Nhóm giải phóng lao động ở Nga (1883), Bỉ (1885), Na Uy( 1887) Sự ra đờicủa các chính Đảng công nhân dù còn nhiều mặt hạn chế cũng đánh dấu việclớn lên của phong trào công nhân các nước

Phong trào công nhân quốc tế so với thời kỳ trước công xã đã phát triểnrộng rãi hơn, hoạt động trên phạm vi lớn hơn ở nhiều nước tạo nên mảnh đất

tốt cho chủ nghĩa Mác thâm nhập Nhưng nhiều người lãnh đạo phong tràocông nhân còn mang tư tưởng cơ hội chủ nghĩa nặng nề Những người theochủ nghĩa Mác như Bêben, Liếpnech, Ghenxơ, Laphácgơ….dưới sự lãnh đạocủa Ănghen đã vạch ra kế hoặch tổ chức một quốc tế mới mang tính tổ chức

và tính nguyên tắc cao Ănghen đã nhắc các lãnh tụ quốc tế phải đề phòng bọn

cơ hội ở Anh, Pháp Như vậy là cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa cơ hội vànhững người Mác xít đã diễn ra quyết liệt ngay từ đầu

Ngày 14-7-1889 ngày kỷ niệm 100 năm phá ngục Baxti, hai hội nghịquốc tế, một của phái Mácxit, một của phái “có thể” đều khai mạc ở Pari Đạihội của phái “có thể” tuy có 606 đại biểu nhưng 524 đại biểu là người Pháp

Do đó đại hội do họ triệu tập không thể trở thành lực lượng lãnh đạo phongtrào công nhân quốc tế

Quốc tế II được thành lập tại đại hội do những người Mácxit triệu tập.Đại hội gồm 395 đại biểu, đại diện cho hầu hết phong trào công nhân Châu

Âu, có cả đại biểu Mĩ, Achentina tham dự

Đại hội Pari 1889 có ý nghĩa lịch sử đặc biệt Nó khôi phục tổ chứcquốc tế của phong trào công nhân, tiếp tục sự nghiệp đấu tranh cho thắng lợicủa chủ nghĩa Mác

Trong thời kỳ đầu của Quốc tế II, Ănghen trực tiếp lãnh đạo, cuộc đấutranh về tư tưởng trong Quốc tế II Đấu tranh chống phái vô chính phủ trởthành đấu tranh tư tưởng chính từ đại hội I Pari (1889) qua đại hội II ởBruyxen, đại hội III ở Xuyrich, và kết thúc căn bản ở đại hội IV ở Luân Đôn(1896)

Năm 1895 Ăngghen mất, gây nên một tổn thất to lớn cho phong tràocông nhân Bọn cơ hội xét lại dần chiếm ưu thế trong Quốc tế II Chủ nghĩa

Đế quốc đã tạo những tiền đề xã hội cho chủ nghĩa cơ hội tồn tại và phát triển.Cuối thế kỷ XIX, các đảng trong Quốc tế II dần dần thành các đảng cải lương

Trong những năm đầu thế kỷ XX, cuộc đấu tranh tư tưởng trong Quốc

tế II diễn ra găy gắt và phức tạp Những vấn đề chính được thảo luận trong cácđại hội tập trung: phương pháp giành chính quyền, vấn đề thuộc địa, vấn đềthái độ với cách mạng Nga 1905, về chủ nghĩa quân phiệt và nguy cơ chiếntranh Một trong những vấn đề quan trọng thuộc về chiến lược và sách lượccủa các Đảng xã hội là vấn đề thái độ của công nhân đối với nghị viện vàchính phủ tư sản, vấn đề chính quyền của giai cấp công nhân

Vấn đề đấu tranh nghị trường, vấn đề giành chính quyền về tay giai cấp

vô sản, các lãnh tụ Quốc tế II say sưa với chiến thắng đạt được trong các cuộcbầu cử ở các nước tư bản, tuyên truyền con đường hòa hợp cải lương, chỉ chủtrương đấu tranh hợp pháp, họ coi đấu tranh nghị trường, tham gia chính phủ

tư sản là biện pháp duy nhất và chủ yếu đem lại khả năng giàng chính quyềnthống trị cho giai cấp công nhân Về cơ bản họ chỉ tiến hành đấu tranh đòi cảicách vụn vặt mà hy sinh quyền lợi lâu dài của giai cấp công nhân, lừa dối giaicấp công nhân Giai đoạn này đa số các lãnh tụ Quốc tế II đã lộ rõ lập trườngđầu hàng, không dám đề ra những hình thức đấu tranh cách mạng giành chínhquyền, thiết lập chuyên chính vô sản Quốc tế II đã bị lũng đoạn bởi chủ nghĩa

cơ hội do Bécstanh và Cauxky đứng đầu

Bécstanh (1850-1932) công khai đòi xét lại chủ nghĩa Mác một cáchtoàn diện Bécstanh xuất bản cuốn sách có tên “Tiền đề của chủ nghĩa xã hội

và nhiệm vụ của đảng xã hội dân chủ” Trong cuốn sách đó Bécstanh tuyên bốhọc thuyết Mác đã lỗi thời, chứng minh mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản cóchiều hướng hòa hoãn, lên tiếng bênh vực chủ nghĩa đế quốc, chứng minhrằng các tổ chức lũng đoạn xuất hiện sẽ làm cho chủ nghĩa tư bản có thể tránhđược khủng hoảng

Đối với phong trào công nhân, Bécstanh chủ trương “Phong trào là tất

cả, mục đích cuối cùng là không đáng kể”, phủ nhận quan điểm giai cấp công

nhân phải làm cách mạng, phủ nhận chuyên chính vô sản Bécstanh đã sửa đổichủ nghĩa Mác về mặt triết học, kinh tế chính trị học và học thuyết đấu tranhgiai cấp Chúng phủ nhận và cho rằng chủ nghĩa Mác là một học thuyết giáođiều và đã lạc hậu Thực chất là phủ nhận chủ nghĩa Mác.

Bécstanh lý luận rằng dưới chế độ tư bản, công nhân không bị bần cùnghóa mà còn được thường xuyên cải thiện điều kiện hoạt động như với giai cấp

tư sản tự do, nhờ đó mà đã thu được những thắng lợi to lớn trong các cuộctuyển cử và hoạt động nghị trường

Đối với vấn đề thuộc địa các nước đế quốc đang tiến hành các cuộcchiến tranh xâu xé thị trường Ở các đại hội Luân đôn (1896), Pari (1900),Stutga (1907) thì các vấn đề liên quan đến tình hình quốc tế này, thì Quốc tế IIkhông thể làm ngơ Họ phải tỏ rõ thái độ của giai cấp công nhân Đại hội Pari(1900) đã có nghị quyết đúng đắn lên án chính sách thuộc địa của chủ nghĩa

đế quốc Nghị quyết kêu gọi đấu tranh chống lại các cuộc phiêu liêu thuộc địa,kêu gọi thành lập các đảng Xã hội ở các thuộc địa và thống nhất hành độngvới các đảng đó Đến đại hội Stutga (1907) vấn đề thuộc địa trở thành vấn đềtranh luận sôi nổi nhất và qua đó lột trần bộ mặt thật của các đại biểu cơ hội.Các đại biểu là Vancon, Fonma, Bécstanh đã bênh vực chủ nghĩa thực dân,bênh vực chính sách xâm lược của chủ nghĩa đế quốc Họ cho rằng chế độthuộc địa có thể tồn tại và nên tồn tại trong chế độ tư bản chủ nghĩa để “khaihóa”các nước lạc hậu Theo họ những người xã hội cũng có thể và cần phảithực hiện “chính sách thuộc địa xã hội chủ nghĩa” Bécstanh cho rằng sự bảo

hộ của các dân tộc văn minh đối với các dân tộc không văn minh là cần thiết

Như vậy bọn cơ hội trong Quốc tế II đã công khai thừa nhận và ủng hộchính sách nô dịch dân tộc của chủ nghĩa đế quốc, chống lại nguyên tắc vềquyền dân tộc tự quyết, về quyền đấu tranh vì độc lập tự do của các dân tộc bị

áp bức Những quan điểm của các lãnh tụ cơ hội trong Quốc tế II hoàn toàn xa

lạ với chủ nghĩa Mác về vấn đề thuộc địa

Trước những vấn đề cơ bản đó, những người lãnh đạo Quốc tế II bịphân chia thành ba phái:

Phái cơ hội xét lại-cải lương công khai như Bécstanh thì cực lực phảnđối quyền lãnh đạo của Đảng vô sản và giai cấp công nhân trong cách mạngdân chủ tư sản Bécstanh kiên quyết bác bỏ tư tưởng cách mạng dân chủchuyển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa

Phái giữa đứng đầu là Cauxky đi theo quan điểm cơ hội cho rằng giaicấp vô sản chỉ có thể giành được địa vị lãnh đạo tạm thời và muốn giành thắnglợi hoàn toàn thì giai cấp vô sản phải biến thành đa số trong nhân dân Pháigiữa không tỏ rõ thái độ trước sự can thiệp của nước ngoài và sự tàn bạo củaNga hoàng Họ chống lại hình thức bãi công chính trị của giai cấp công nhân.Thực ra phái giữa về bản chất là đại biểu của chủ nghĩa cơ hội giấu mặt, khoác

áo Mácxit để chống lại những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác Đó cũng là tưtưởng của những phần tử công nhân quý tộc, tiểu tư sản nhằm tìm mọi cáchthỏa hiệp quyền lợi giai cấp vô sản với quyền lợi của giai cấp tư sản, thực chất

là bảo vệ giai cấp tư sản Causky đưa ra cái gọi là “dân chủ thuần tuý” nhằm

tô son trát phấn cho nền dân chủ tư sản, phủ phục trước nền dân chủ ấy, chorằng nó là nền dân chủ cho mọi giai cấp, nó tồn tại vĩnh viễn và ngày cànghoàn thiện Causky hoàn toàn phủ nhận bạo lực cách mạng Causky cũng phủnhận việc dùng bạo lực để trấn áp sự phản kháng của giai cấp bóc lột sau khigiai cấp vô sản đã nắm chính quyền, cho rằng dùng bạo lực là xoá bỏ dân chủ,

là rơi vào những biện pháp cực đoan Vả lại khi giai cấp vô sản và quần chúnglao động đã trở thành đa số thì nói đến sử dụng bạo lực là vô lý, là thừa Tất cảnhững lập luận xét lại đó chỉ nhằm đi tới phủ nhận sự cần thiết phải dùng bạolực để đập tan nhà nước tư sản và thiết lập chuyên chính vô sản

Như vậy dù có biểu hiện dưới hình thức nào, với tên gọi từng giai đoạnkhác nhau, thì bản chất của chủ nghĩa cơ hội là tư tưởng tư sản, tiểu tư sảntrong phong trào công nhân quốc tế, sẵn sàng hy sinh quyền lợi cơ bản, lâu dàicủa giai cấp công nhân vì những lợi ích trước mắt, cục bộ của một nhóm nhỏ,

là sự thoả hiệp đầu hàng trước hệ tư tưởng tư sản và là sự phản bội chủ nghĩaMác- Lênin

Phái tả là phái cách mạng có các đại biểu như Lôrra.Lucxambua, ClaraXétkin và V.I.Lênin Họ kiên quyết bảo vệ những nguyên tắc của chủ nghĩaMác chống lại mọi trào lưu cơ hội trong phong trào công nhân

Việc xuất hiện chủ nghĩa cơ hội xuất hiện vào những năm cuối thế kỷXIX đòi hỏi phong trào công nhân phải có đối sách của mình và cần thiết phải

có một lãnh tụ chỉ đạo phong trào Vào những năm 1898-1899 một số lãnh tụphái tả trong các đảng công nhân như Plekhanop,Bêben, Rôra Lucxembua…

có lên tiếng phê phán chủ nghĩa xét lại Bécstanh nhưng các cuộc đấu tranh đókhông triệt để, kết quả hạn chế do đó chủ nghĩa cơ hội lũng đoạn Quốc tế II và

nó làm cho Quốc tế II chết một cách “nhục nhã”

Trong bối cảnh đó, những người Mácxit Nga đã dẫn đầu cuộc đấu tranhchống khuynh hướng cơ hội chủ nghĩa Tình hình đó đặt ra cho V.I.Lênin vànhững người bạn của ông là phải truyền bá chủ nghĩa Mác vào phong tràocông nhân Nga để tiến tới thành lập chính đảng cách mạng ở Nga Năm 1895tại Pêtécbua, V.I.Lênin đã thống nhất các tổ chức của công nhân và lấy tên

“Hội liên hiệp giải phóng giai cấp công nhân” Đây là tổ chức tiền thân củaĐảng cách mạng dựa vào phong trào công nhân Nhưng không được bao lâu,

tổ chức này bị Chính phủ Nga Hoàng đàn áp V.I.Lênin và những người lãnhđạo của Hội bị bắt đưa đi đầy ở Xibêri Ban lãnh đạo mới của Hội được thànhlập do Máctưnốp đứng đầu, thực chất họ là “phái kinh tế”, quan điểm của họđối lập hoàn toàn với V.I.Lênin.Với đường lối chính trị sai lầm, cơ hội cải

lương, chủ trương của họ là đấu tranh kinh tế, phủ nhận đấu tranh chính trị.V.I.Lênin cho rằng “phái kinh tế” là trung tâm của chính sách thoả hiệp và chủnghĩa cơ hội V.I.Lênin đã vạch trần sai lầm của chủ nghĩa Bécstanh và tác hại

to lớn của nó đối với sự nghiệp của giai cấp công nhân Để nhận diện chủnghĩa cơ hội V.I.Lênin đã phân tích nguồn gốc kinh tế và xã hội, kiên quyếtđấu tranh để loại trừ chủ nghĩa cơ hội ra khỏi đảng công nhân

Khi nói về nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội V.I.Lênin khẳng định tuyệtnhiên không phải là ngẫu nhiên mà nó đều có nguồn gốc của nó V.I.Lênin đãchỉ ra chủ nghĩa cơ hội có nguồn gốc kinh tế lịch sử xã hội của nó Nó xuấthiện từ rất sớm vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, ra đời trong tổ chức củaphong trào công nhân, ngay trong hàng ngũ của những người Mácxít

Trước hết về nguồn gốc kinh tế: Đó là sự mua chuộc của giai cấp tư sản

với tầng lớp trên của giai cấp công nhân bằng hình thức siêu lợi nhuận Đó là

bộ phận công nhân có trình độ chuyên môn, tay nghề cao, có uy tín trong tậpthể công nhân được giai cấp tư sản sử dụng giúp tư sản trong tổ chức, quản lýsản xuất, giám sát kỹ thuật Sau đó bị giai cấp tư sản mua chuộc, chi phối bằnglợi ích vật chất, hình thành nên tầng lớp công nhân “quý tộc” Từ đó bị biếnchất trở thành tay sai cho giai cấp tư sản, tầng lớp công nhân quý tộc này đãtác động làm cho chủ nghĩa cơ hội phát triển trong phong trào công nhân

Nguồn gốc lịch sử: Đó là thời kỳ chủ nghĩa tư bản phát triển tương đối

ổn định và hoà bình, các hình thức đấu tranh nghị trường, đấu tranh trong cáccâu lạc bộ là hình thức đấu tranh phổ biến đã làm cho nhiều người lầm tưởngbản chất của giai cấp tư sản và coi đấu tranh nghị trường là hình thức duynhất Mặt khác do sự phát triển hoà bình, ổn định không xảy ra mâu thuẫnxung đột giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, lợi dụng tình hình đó giai cấp

tư sản đưa những phần tử phản động vào phong trào công nhân để lái phongtrào công nhân đi theo chủ nghĩa cơ hội

Nguồn gốc xã hội: Những năm cuối thế kỉ XIX đánh dấu sự phát triển

chủ nghĩa Mác, lúc này chủ nghĩa Mác đã thắng lợi tuyệt đối với tất cả các hệ

tư tưởng khác của phong trào công nhân Chủ nghĩa Mác trở thành một hiệntượng mới lạ trong đời sống chính tri xã hội ở các nước Tây Âu Chính vì vậy

nó thu hút sự chú ý của các tầng lớp thanh niên trí thức tiểu tư sản gia nhậpĐảng, nhưng họ lại chưa được nghiên cứu kỹ chủ nghĩa Mác, chưa hiểu đúngchủ nghĩa Mác “mà chỉ biết chủ nghĩa Mác qua từng mẩu vụn vặt trình bàytrong các sách báo hợp pháp” Điều đó có nghĩa là họ vào đảng một cách tựphát, cảm tính chứ hoàn toàn không phải giác ngộ mục tiêu lí tưởng của Đảng,

tự nguyện đứng trong hàng ngũ của Đảng để hi sinh phấn đấu cho mục tiêu lítưởng đó Họ đã đem vào Đảng tính tự do vô chính phủ, tâm lí do dự thiếukiên quyết của tư tưởng tiểu tư sản mà họ vẫn chưa gột rửa được Vì vậy khiphong trào gặp khó khăn, gian khổ thì tất yếu họ sẽ giao động, mất lòng tin,hoài nghi, từ giã lập trường giai cấp công nhân thỏa hiệp với giai cấp tư sản.điều này Lênin chỉ ra rất rõ là: Việc tầng lớp “các viện sĩ” tham gia đông đảovào phong trào XHCN trong mấy năm gần đây đã đảm bảo cho chủ nghĩaBécstanh được phổ biến nhanh chóng

Về đặc điểm của chủ nghĩa cơ hội

V.I.Lênin cho rằng chủ nghĩa cơ hội được biểu hiện dưới nhiều mầusắc, nhiều dạng, loại khác nhau tuỳ theo đặc điểm của từng quốc gia dân tộc,nhưng chúng giống hệt nhau về nội dung bản chất chính trị xã hội.V.I.Lênincho rằng những biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội quốc tế hiện đại thay đổi tuỳtheo đặc điểm dân tộc, nhưng chủ nghĩa cơ hội thì bất cứ ở đâu cũng giống hệtnhư nhau về nội dung xã hội và chính trị Về “phái kinh tế" ở Nga, V.I.Lêninkhẳng định chỉ là sự biến tướng của chủ nghĩa cơ hội xét lại quốc tế, là những

đồ đệ của Bécstanh ở Nga, chúng lấy tự do phê bình và chủ nghĩa Bécstanhlàm điều kiện đoàn kết những người dân chủ xã hội Nga Về hình thức nó

được biểu hiện dưới dạng "chủ nghĩa kinh tế" còn về bản chất nội dung chínhtrị xã hội giống hệt nhau, nó hiện nguyên hình là chủ nghĩa cơ hội xét lại củaBécstanh Đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa cơ hội nói chung và phái kinh tế ởNga nói riêng là về nguyên tắc chúng sợ công bố công khai, sợ phê bình

Về tư tưởng lý luận chúng tầm thường hoá chủ nghĩa Mác dẫn đến bấtlực và đồng lõa với những quan điểm tư tưởng phản động "chủ nghĩaBécstanh và phái "phê bình" mà phần lớn những người Mácxít hợp pháp đều

lũ lượt đi theo, đã tước mất khả năng ấy và làm bại hoại ý thức xã hội chủnghĩa bằng cách tầm thường hoá chủ nghĩa Mác, bằng cách truyền bá cáithuyết cho rằng những đối kháng xã hội đang giảm dần đi, bằng cách tuyên bốrằng tư tưởng về cách mạng xã hội và chuyên chính vô sản là phi lý

Về quan điểm chính trị chúng chủ trương thu hẹp và hạ thấp cuộc đấu

tranh chính trị, thực chất là hạ thấp chính trị xã hội chủ nghĩa xuống trình độcông liên chủ nghĩa, như vậy hạ thấp mục tiêu đấu tranh của phong trào côngnhân, từ bỏ cách mạng vô sản và chuyên chính vô sản V.I.Lê nin chỉ ra: Chủnghĩa cơ hội kéo phong trào công nhân và cuộc đấu tranh giai cấp xuống thànhmột thứ chủ nghĩa công liên hẹp hòi Về sách lược thiếu kiên định cải lương

về hình thức đấu tranh giai cấp, chỉ đấu tranh kinh tế, không quan tâm đến đấutranh vì mục đích chính trị, chỉ quan tâm đến mục tiêu trước mắt bỏ mục tiêu

cơ bản lâu dài, chỉ quan tâm đến quy mô tổ chức mang tính cục bộ, tiểu tổphường hội, nghiệp đoàn bỏ quy mô tập trung thống nhất mang tính toàn diện,biến cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân “thành một cuộc đấu tranh “thựctế” đòi những cải cách từ từ, vụn vặt

Như vậy V.I.Lênin đã vạch trần bản chất, nguồn gốc và những đặc điểmcủa chủ nghĩa cơ hội quốc tế nói chung và "phái kinh tế" ở Nga nói riêng.V.I.Lênin đã chỉ ra nhiệm vụ của Đảng dân chủ xã hội Nga và các đảng kiểumới là phải đánh bại chủ nghĩa cơ hội một cách thực sự V.I.Lênin khẳng định

Dù những đặc điểm đó của phái phê bình và chủ nghĩa Bécstanh ở Nga thìnhiệm vụ của những người muốn đánh đổ chủ nghĩa cơ hội một cách thật sự,chứ không phải trên lời nói Thứ nhất là phải nghĩ đến việc làm lại công tác lýluận là công tác chỉ vừa mới bắt đầu được tiến hành trong thời kỳ chủ nghĩaMác hợp pháp và nay thì những nhà hoạt động bất hợp pháp lại phải đảmnhiệm lấy; không có công tác ấy thì phong trào không thể phát triển thắng lợiđược Thứ hai là cần tiến hành đấu tranh tích cực chống "phái phê bình" hợppháp, nó đã làm truỵ lạc đầu óc con người đến cùng cực Thứ ba là phải lêntiếng mạnh mẽ chống tình trạng lộn xộn và dao động trong phong trào thực tế,bằng cách tố cáo và bác bỏ mọi mưu đồ làm giảm giá trị, một cách có ý thứchay không có ý thức, cương lĩnh và sách lược Để có cơ sở khoa học đánh bạichủ nghĩa cơ hội V.I.Lênin đã đấu tranh và khẳng định vai trò tầm quan trọngcủa lý luận cách mạng đối với phong trào cách mạng của giai cấp công nhân,đối với Đảng cộng sản nói chung và Đảng dân chủ xã hội Nga nói riêng.V.I.Lênin khẳng định: Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể cóphong trào cách mạng V.I.Lênin chỉ ra lý luận cách mạng chính là lý luận chủnghĩa Mác, đó là hệ thống lý luận mang bản chất cách mạng và khoa học, nóphản ảnh lợi ích mục tiêu lý tưởng, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân,đồng thời chỉ ra con đường và biện pháp cách mạng đúng đắn để giai cấp côngnhân làm cách mạng vô sản tự giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội, xâydựng thành công chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới, đó chính làthế giới quan phương pháp luận, là vũ khí của giai cấp công nhân, là ngọn đènchỉ lối soi đường, là điều kiện cơ bản để giác ngộ giai cấp công nhân vàchuyển hoá phong trào công nhân từ tự phát thành tự giác Về vai trò của lýluận của chủ nghĩa Mác đối với đảng dân chủ xã hội Nga nói riêng và cácđảng kiểu mới nói chung V.I.Lênin chỉ rõ chỉ đảng nào được một lý luận tiênphong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong

Trong khi đấu tranh phê phán chủ nghĩa cơ hội, V.I.Lênin đồng thời yêucầu những người mác-xít phải kiên định và công khai tính đảng của mình.Người chỉ rõ chủ nghĩa Mác là học thuyết vạch ra con đường đấu tranh để tựgiải phóng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động; “điểm chủ yếu tronghọc thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp

vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa” Mang tính đảng sâu sắcnhưng chủ nghĩa Mác không hiểu theo nghĩa một học thuyết phiến diện, cựcđoan và khép kín, nảy sinh ở ngoài con đường phát triển tất yếu của văn minhnhân loại Khác hẳn về chất với các học thuyết xuất hiện trong lịch sử, họcthuyết của Mác có sự thống nhất biện chứng tính đảng với tính khoa học Cơ

sở khách quan của sự thống nhất đó là sự phù hợp giữa lợi ích của giai cấpcông nhân với lợi ích của nhân dân lao động và quy luật phát triển tất yếu của

xã hội Sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân là do chính bản thântiến trình vận động, phát triển khách quan của lịch sử quy định Chủ nghĩaMác không chỉ là ý nguyện của giai cấp công nhân, mà cũng đồng thời là khátvọng của nhân loại tiến bộ; là sự kế thừa và phát triển những tinh hoa tronglịch sử tư tưởng- văn hoá của loài người Chính vì vậy, dẫu phải trải qua nhiềuthử thách gay go với những bước thăng trầm lịch sử, chủ nghĩa Mác ngày càngkhẳng định sức sống mãnh liệt của mình; mọi thủ đoạn công kích, bài xíchnhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác đều không đủ sức thuyết phục và cuối cùngđều bị thất bại

Như vậy: Vào những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX trước sự lũng

đoạn của chủ nghĩa cơ hội trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế nóichung và phong trào công nhân ở Nga nói riêng Trong điều kiện đó, đòi hỏiphải đấu tranh kiên quyết với chủ nghĩa cơ hội, bảo vệ và phát triển chủ nghĩaMác, thành lập đảng kiểu mới của giai cấp công nhân.V.I.Lênin đã hoàn thànhnhiệm vụ lịch sử trọng đại đó V.I.Lênin đã vạch trần bản chất, nguồn gốc, đặc

điểm của chủ nghĩa cơ hội, chỉ ra tính chất phản động phản cách mạng của chủnghĩa cơ hội, khẳng định vai trò của lý luận cách mạng, bảo vệ và phát triểnhọc thuyết cách mạng của chủ nghĩa Mác, chống lại sự xuyên tạc của chủnghĩa cơ hội.

2 Những biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội

Chủ nghĩa cơ hội có những nội dung và biểu hiện cụ thể khác nhau, tuỳtheo điều kiện lịch sử cụ thể của cuộc đấu tranh giai cấp và so sánh lực lượnggiữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản, giữa lực lượng cách mạng và lựclượng phản cách mạng Núp dưới ngọn cờ “tự do phê bình”, “đổi mới tư duy

lý luận”, chủ nghĩa cơ hội, xét lại đòi xem xét toàn bộ những nguyên lý, quyluật, phạm trù cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung, chủ nghĩa xã hộikhoa học nói riêng Cho dù nội dung, hình thức nào thì biểu hiện của chủnghĩa cơ hội cũng tập trung ở một số điểm cơ bản sau:

Trước sự điều chỉnh, thích nghi tạm thời của chủ nghĩa tư bản, ít nhiềulàm dịu mâu thuẫn xã hội, trong một mức độ nào đó đời sống của giai cấpcông nhân được cải thiện, mức sống được nâng lên Giai cấp tư sản sử dụngmột mẩu nhỏ bé trong chiếc bánh lợi nhuận khổng lồ để trói buộc công nhânthông qua hình thức cổ phần, cổ phiếu Một số công nhân có cổ phiếu, cổ phầntrở thành cổ đông trong các xí nghiệp tư bản Bọn cơ hội cho rằng giai cấp tưsản đã thay đổi bản chất, biết chung sống hoà bình với giai cấp công nhân, nênquan niệm về giai cấp và đấu tranh giai cấp của chủ nghĩa Mác-Lênin đã lỗithời Theo họ, cách mạng vô sản, chuyên chính vô sản là tàn bạo, chuyênquyền, mất dân chủ, đấu tranh giai cấp là tự huỷ diệt nên phải cùng chungsống hòa bình, phải ưu tiên lợi ích nhân loại, hy sinh lợi ích giai cấp, lợi íchdân tộc dẫn đến thoả hiệp với giai cấp tư sản

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học- côngnghệ, vai trò của đội ngũ trí thức ngày càng quan trọng, khoa học kỹ thuật trở

thành lực lượng sản xuất trực tiếp, tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực củađời sống xã hội, cơ cấu xã hội- giai cấp biến đổi sâu sắc, giai cấp vô sản khôngcòn nguyên nghĩa như xưa Từ đó bọn cơ hội xét lại cho rằng sứ mệnh lịch sửthế giới hiện nay thuộc về “khối lịch sử mới”, hay đội ngũ trí thức, còn giaicấp công nhân đã hết vai trò lịch sử Chúng đòi xét lại những nguyên lý xâydựng Đảng kiểu mới của chủ nghĩa Mác-Lênin, đòi đa nguyên chính trị, đaĐảng đối lập; đòi dân chủ một cách tự do, vô tổ chức, vô hạn độ, dân chủkhông gắn với kỷ cương, luật pháp… đòi để nhân dân tự chọn món ăn tinhthần, không cần định hướng, quản lý trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng

Sau sự khủng hoảng, sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu

và Liên Xô, chủ nghĩa cơ hội, xét lại từ bỏ con đường xây dựng chủ nghĩa xãhội theo học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học, họ muốn quay về chế độ dânchủ nhân dân, chủ nghĩa xã hội dân chủ hay phát triển theo con đường tư bảnchủ nghĩa Với chiêu bài tư duy chính trị mới, họ sử dụng liệu pháp “sốc”trong kinh tế, đổi mới chính trị đi trước đổi mới kinh tế, thả nổi nền kinh tế,chấp nhận thị trường tự do, không có sự quản lý của nhà nước… đã dẫn đến

sự thất bại cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Chủ nghĩa cơ hội, xét lại xuyên tạc nội dung, tính chất, mâu thuẫn, mụctiêu của thời đại Từ đó, đưa ra chiến lược, sách lược sai lầm đó là từ bỏ đấutranh giai cấp thay bằng thi đua lịch sử; không nói đến sự tan rã của chủ nghĩathực dân, sụp đổ của chủ nghĩa đế quốc; cho động lực cách mạng chủ yếu làlực lượng đấu tranh cho hoà bình dân chủ; từ bỏ chủ nghĩa quốc tế vô sản,tước mất bản chất quốc tế của giai cấp công nhân, chỉ còn lại những lời kêugọi chung chung, vô nguyên tắc không hiệu quả, thậm chí là sự thoả hiệp, đầuhàng chủ nghĩa đế quốc Phủ nhận lịch sử, bôi đen lịch sử, từ đó ra sức xuyêntạc lịch sử, hạ bệ lãnh tụ, nói xấu Đảng cộng sản, từ bỏ con đường xã hội chủnghĩa chân chính, để chấp nhận “chủ nghĩa xã hội nhân đạo, dân chủ”- cái mà