Chính sách cho vay của ngân hàng chính sách tác động đến đời sống và học tập của sinh viên sau khi vay vốn

Để khuyến khích, động viên, thúc đẩy tinh thần học tập của sinh viên cũng như tạo điều kiện để sinh viên chuyên tâm học hành, ngày 4/9/2007, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 21/2007/

TAC GIA: Võ Trà My,

Huỳnh Phạm Hồng Liên,

Nguyễn Trung Dũng

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Tổng quan đề tài 3

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 5

5

Phương pháp nghiên cứu 6

6

Khung phân tích 6

7 Giả thuyết nghiên cứu 7

NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý luận 8

1.1 Một số khái niệm liên quan 8

1.2 Lý thuyết tiếp cận 11

1.2.1 Lý thuyết chức năng 11

1.2.3 Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý 11

1.2.2 Lý thuyết hành động 11

Chương 2: Tinh hình sinh viên hiện nay vay vốn học tạp từ Ngân hàng chính sách xã hội 2.1 Chính sách cho đối tượng sinh viên vay vốn học tập hiện nay của Ngân hàng chính sách xã hội 15

2.2 Tình hình sinh viên - học sinh vay vốn học tập từ Ngân hàng chính sách xã hội những năm qua 18

Chương 3: Chính sách cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội tác động đến đời sống và học tập của sinh viên hiện nay sau khi vay vốn 21

3.1 Thực trạng sinh viên đã vay vốn học tập qua khảo sát 21

3.1.1 Đặc điểm sinh viên vay vốn học tập 21

3.1.2 Tình hình sinh viên vay vốn học tập 23

3.1.3 Đánh giá chính sách vay vốn của Ngân hàng chính sách xã hội 28

3.2 Tác động của chính sách vay vốn của ngân hàng chính sách đến đời sống và học tập của sinh viên sau khi vay vốn 33

3.2.1 Tác động đến đời sống 36

3.2.2 Tác động đến việc học tập 41

3.2.3 Đánh giá chung về cuộc sống của sinh viên sau khi vay vốn ngân hàng chính sách xã hội 47

KÉT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1 Kết luận 49

2 Khuyến nghị 50

3 Điểm mới và hạn chế của đề tài 51

Tài liệu tham khảo 52 PHỤ LỤC 53

MỞ ĐÀU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục đại học - cao đẳng hay trung cấp chuyên nghiệp là nơi đào tạo ra một lực lượng nhân lực lao động có trình độ nhận thức, tay nghề cao, chuyên môn đáp ứng nhu cầu xã hội Được vào đại học là ước mơ của rất nhiều người và là tâm lý chung của nhu cầu xã hội Trong những năm qua tỷ lệ tốt nghiệp phổ thông ở nước ta đã thấp, tỷ lệ đậu đại học còn thấp hơn với 15% số học sinh đậu tốt nghiệp trung học phổ thông được bước vào giảng đường đại học Trên thực tế không ít số sinh viên ấy phải bỏ học do không có khả năng chi trả học phí cũng như những sinh hoạt trong quá trình học Như vậy, ta cũng có thể thấy ước mơ đại học đã khó

và để biến nó thành hiện thực còn khó hơn gấp nhiều lần, nhất là với những gia đình thuộc diện khó khăn

Để khuyến khích, động viên, thúc đẩy tinh thần học tập của sinh viên cũng như tạo điều kiện để sinh viên chuyên tâm học hành, ngày 4/9/2007, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị

số 21/2007/CT-TTg về “thực hiện chế độ cho vay ưu đãi để học đại học, cao đẳng và dạy nghề”

với mục đích cho vay là để trang trải một phần chi phí cho việc học tập, sinh hoạt của học sinh, sinh viên trong thời gian theo học tại trường Chính sách này là sự hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Ngân hàng chính sách xã hội với các bên liên quan: các trường đại học, cao đẳng, trung cấp dạy nghề; chính quyền các tỉnh, thành phố, địa

phương hướng tới phương châm “giáo dục là quốc sách

Chính sách vay vốn - ngân hàng chính sách là chương trình cho vay tín dụng tạo điều kiện, hỗ trợ kịp thời cho sinh viên có khó khăn được vay tiền phục vụ cho việc trang trải chi phí học tập, sinh hoạt Chương trình cho vay tín dụng sinh viên không chỉ giải quyết các vấn đề tài chính mà còn là cơ hội giúp cho sinh viên từng bước làm quen với các giao dịch tài chính qua ngân hàng, một yêu cầu không thể thiếu ở xã hội phát triển Đồng thời chương trình cho vay chia sẻ áp lực đối với nhà trường

trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác sinh viên

Sinh viên có nhu cầu về kinh tế rất lớn để có thể trang trải học phí cũng như chi tiêu sinh hoạt hàng ngày Ngoài ra việc học ở trường đại học sinh viên còn học thêm ngoại ngữ, vi tính để bổ sung thêm kiến thức Chính sách cho vay vốn của ngân hàng chính sách xã hội giúp

hỗ trợ về kinh tế cho sinh viên Bên cạnh những cải thiện về mặt tài chính thì có những vấn đề nảy sinh kéo theo Áp lực từ việc trả nợ là mối lo ngại lớn đối với sinh viên khi phải vừa đối mặt với áp lực học tập, vừa lo trả nợ Và cơ hội việc làm khi ra trường ngày càng ít nên khả năng hoàn vốn sau khi ra trường của sinh viên lại càng bị thu hẹp Liệu sự chi phối về tâm lý đó có ảnh hưởng đến kết quả học tập và tâm lý của sinh viên Sinh viên có sử dụng nguồn vốn cho vay vào đúng mục đích và số vốn đó có đủ trang trải học phí cũng như sinh hoạt phí của sinh viên

Từ đó việc nghiên cứu “Chính sách cho vay cửa Ngân hàng chính sách tác động

đến đời sống và học tập của sinh viên sau khỉ vay vốn” là mục đích nghiên cứu của nhóm

nghiên cứu không nhằm đề xuất cho Chính sách vay vốn được hoàn thiện hơn và sinh viên yên tâm học tập tốt hơn

2 Tổng quan đề tài

Qua quá trình tìm hiểu và thực hiện đề tài “Chính sách cho vay của Ngăn hàng chính

sách xã hội tác động đến đời sống và học tập của sinh viên sau khi vay vốn”, nhóm nghiên

cứu đã tham khảo được một số đề tài và tài liệu tham khảo có liên quan Tuy nhiên, đây là một

đề tài tương đối mới mẻ nên chưa có nhiều tài liệu đề cập và phản ánh thực chất với những nội dung mà đề tài nghiên cứu, nhưng nội dung của các tài liệu tham khảo đã giúp đề tài phần nào xác định rõ hơn mục đích nghiên cứu

Đe tài “Phản ứng của sinh viên TP.HCM về chỉnh sách cho vay vốn của ngân hàng chỉnh sách xã hội hiện nay”, đây là đề tài nghiên cứu của nhóm nghiên cứu khoa học lớp 05X1;

chủ nhiệm đề tài Đinh Văn Long, khoa Xã hội học, trường Đại học Văn Hiến Đe tài sử dụng phương pháp nghiên cứu xã hội học tập trung bằng phương pháp định lượng

Nội dung nghiên cứu về thái độ và sự đánh giá của sinh viên TP.HCM về chính sách cho vay vốn của Ngân hàng chính sách xã hội hiện nay, những khó khăn gặp phải khi làm thủ tục vay vốn, qui trình cho vay, qui mô vốn vay Đề tài thể hiện

được tính tích cực của chính sách cho vay vốn của ngân hàng chính sách thông qua phản ứng đồng tình của đa số sinh viên được nghiên cứu Tuy nhiên, nghiên cứu này chưa tìm hiểu mục đích sử dụng đồng tiền vay của học sinh - sinh viên để biết được hiệu quả thực sự của chương trình vay vốn, cũng như những ảnh hưởng của nó đến tình trạng học tập và đời sống của người vay

Một số bài báo nội dung đề cập về những quy định trong chính sách cho vay vốn học tập dành cho sinh viên; các trình tự, thủ tục cho vay, những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình làm thủ tục đi vay, các nguồn vốn cho vay Bên cạnh đó, cũng có một số bài báo các tác giả cũng cung cấp đề xuất về việc thu hồi tiền cho vay căn cứ vào kinh nghiệm của những quốc gia đi đầu về lĩnh vực tài chính, ngân hàng trên thế giới

Các bài báo cung cấp một lượng thông tin chính xác, rất phong phú, mở ra nhiều hướng tiếp cận vấn đề cho vay với ý kiến từ nhiều góc độ: người dân, sinh viên, nhà khoa học, nhân viên ngân hàng Tuy nhiên, do tính chất đa dạng đó mà thông tin đem lại không được chuyên sâu mà chủ yếu mang tính thông báo hoặc gợi mở, đề xuất giải pháp và vẫn chưa được lưu tâm tho ả đáng cũng như tập trung nhiều vào mặt tích cực, tính ưu việt của chính sách cho vay mà không đề cập đến tâm lý của sinh viên sau khi được vay vốn học tập

về phương pháp các tài liệu này chủ yếu dùng các phương pháp chuyên ngành báo chí

được sử dụng chủ yếu là: điều tra nhanh, thống kê mô tả, phỏng vấn nhằm thông báo hay đánh tiếng cho các cơ quan liên quan nhìn nhận về thực chất của thủ tục, qui trình của chính sách vay vốn đang thực hiện Các quyết định về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, nội dung: Các quyết định xác định đối tượng, mục đích cũng như quy định rõ nghĩa vụ, quyền hạn và trách nhiệm

của các bên tham gia vào quá trình cho vay vốn Từ khởi nguyên là “Quyết định sổ TTg ngày 02 tháng 3 năm 1998 của Thủ tướng Chỉnh phủ về lập Quỹ tin dụng đào tạo ” đến

51/1998/QĐ-“Quyết định số 107/2006/QĐ-TTg ngày 18 thảng 05 năm 2006 của Thủ tướng Chỉnh phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên ’’ là quá trình soạn thảo, sửa chữa cho phù hợp với điều kiện

kinh tế-xã hội của đất nước, tạo cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho người nghèo

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

+ Mục tiêu tổng quát:

lìm hiểu chính sách cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội tác động đến đời sống và học tập của sinh viên sau khi vay vốn từ Ngân hàng chính sách xã hội

+ Mục tiêu cụ thể:

- Mô tả thực trạng vay vốn của sinh viên sau khi được vay vốn

- Tìm hiểu mục đích sử dụng vốn vay của sinh viên

- Tìm ra một số ảnh hưởng tích cực, tiêu cực đến đời sống và học tập của sính viên sau khi được vay vốn từ Ngân hàng chính sách xã hội hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

+ Chỉ ra được tình hình vay vốn hiện nay của sinh viên về một số thủ tục, qui trình, qui

mô vốn vay, lãi suất và cả thời gian trả nợ của Ngân hàng chính sách xã hội

+ Mô tả vốn học tập được vay, sinh viên sử dụng cho mục đích gì và sử dụng như thế nào, hiệu quả ra sao

+ Tìm ra sự tác động giữa việc vay vốn và đời sống - học tập của sinh viên sau khi vay vốn, nhằm chỉ ra được sự ảnh hưởng để biết được tâm thế của sinh viên trong quá trình học đại học

4 Đổi tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm vỉ nghiên cứu

4.1 Đổi tượng nghiên cứu

Chính sách vay vốn của Ngân hàng chính sách xã hội tác động đến đời sống và học tập của sinh viên sau khi được vay vốn hiện nay

Nhân Văn TP Hồ Chí Minh; Đại học Tôn Đức Thắng và Đại học Mở TP Hồ Chí Minh + Thời gian nghiên cứu: Năm học 2008-2009, từ tháng 09/2008 - tháng 05/2009

+ Giới hạn nghiên cứu: Đề tài không đi sâu nghiên cứu thủ tục, qui trình, qui mô cho sinh viên vay vốn học tập của ngân hành chính sách xã hội

5 Phương pháp nghiên cứu

+ Phuơng pháp tiếp cận: bằng cách tiếp cận lý thuyết xã hội học

Lý thuyết cấu trúc chức năng

Lý thuyết hành động Lý thuyết sụ lụa

chọn hợp lý + Phuơng pháp thu thập

thông tin:

- Phuơng pháp thu thập thông tin thứ cấp: dữ liệu thứ cấp từ các nguồn truờng đại học có sinh viên vay vốn, ngân hàng chính sách, các công trình nghiên cứu có liên quan

- Thu thập thông tin định tính bằng công cụ phỏng vấn sâu:

Dung luợng mẫu: 4 đơn vị Đối tuợng phỏng vấn: 4 sinh viên đã từng vay vốn (năm 1, năm 2, năm 3, năm 4)

- Thu thập thông tin định luợng bằng bảng hỏi:

Dung luợng mẫu: 210 bảng hỏi sinh viên Chọn mẫu: Theo tiêu chí truờng học Đại học Mở TPHCM: 70 bảng hỏi

Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM: 70 bảng hỏi Đại học Tôn Đức Thắng: 70 bảng hỏi Xử lý dữ liệu bằng phần mềm SPSS for Windows 13.5

6 Khung phân tích

7 Giả thuyết nghiên cứu

- Chính sách cho sinh viên vay vốn học tập của Ngân hàng chính sách xã hội phức tạp và chưa đáp ứng được nhu cầu chi phí học tập và chi phí sinh hoạt của sinh viên

- Sinh viên hiện nay sử dụng vốn vay từ Ngân hàng chính chưa đúng mục đích của chính sách cho vay

- Đời sống và học tập của sinh viên có sự ảnh hưởng sau khi vay vốn học tập từ Ngân hàng chính sách xã hội

NỘI DUNG Chương 1: Cơ sở lý luận

1.1 Một số khái niệm liên quan

1.1.1 Ngân hàng chính sách xã hội:

Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam (VBSP) là một cơ quan tài chính của Chính phủ, có nhiệm vụ triển khai các chương trình cung cấp tài chính cho người nghèo và doanh

nghiệp nhỏ Ngân hàng Chính sách xã hội viết tắt là NHCSXH được thành lập theo Quyết

định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4 tháng 10 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo Việc xây dựng Ngân hàng Chính sách xã hội là điều kiện để mở rộng thêm các đối tượng phục vụ là hộ nghèo, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm, đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cá nhân hộ sản xuất, kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa

xã hội với các bên liên quan: các trường đại học, cao đẳng, trung cấp dạy nghề; chính quyền

các tỉnh, thành phố, địa phương hướng tới phương châm “giáo dục là quốc sách”

Chính sách áp dụng cho sinh viên đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng trên

cả nước với tỷ lệ lãi suất là 0.5%/tháng và hoàn trả vốn cộng lãi suất sau khi ra trường Chính sách cho vay vốn của Ngân hàng chính sách xã hội đáp ứng

được nhu cầu thiết thực của một bộ phận không nhỏ người dân, điều này thể hiện sự linh hoạt

và sáng suốt ở các cấp ban ngành lãnh đạo

Chính sách vay vốn - ngân hàng chính sách là chương trình cho vay tín dụng tạo điều kiện, hỗ trợ kịp thời cho sinh viên có khó khăn được vay tiền phục vụ cho việc trang trải chi phí học tập, sinh hoạt Chương trình cho vay tín dụng sinh viên không chỉ giải quyết các vấn

đề tài chính mà còn là cơ hội giúp cho sinh viên từng bước làm quen với các giao dịch tài chính qua ngân hàng, một yêu cầu không thể thiếu ở xã hội phát triển Đồng thời chương trình cho vay chia sẻ áp lực đối với nhà trường trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác sinh viên

Chính sách vay vốn được nhà nước quan tâm và thường xuyên điều chỉnh, sửa đổi để ngày càng hoàn thiện và đem lại sự hỗ trợ tốt nhất cho sinh viên Hiện nay chính sách vay vốn

đã khắc phục được những hạn chế và ngày càng phát huy vai trò tích cực đối vối việc hỗ trợ vốn cho sinh viên

1.1.3 Sinh viên:

Là tất cả những người cần học những cái gì đó và không bao giờ ngại bỏ công sức để theo đuổi tri thức ở bậc đại học (Manuel Benito)

1.1.4 Đời sống của sinh viên

+ Đời sống vật chất: là những gì thuộc về nhu cầu ăn ở, mặc, đi lại nói chung của

sinh viên Chi tiêu của sinh viên: ăn, uống, sách vở học tập, là nơi ở trọ, phương tiện đi lại, máy vi tính, tập sách tài liệu là những điều kiện sống về vật chất của sinh viên

+ Đời sống tinh thần: là những ý nghĩ tình cảm những hoạt động thuộc về đời sống

nội tâm của sinh viên Những hoạt động giải trí, tâm tư tình cảm, mối lo về học tập về cuộc sống Có nhiều yếu tố trong đời sống tinh thần nhưng đề tài của chúng tôi chỉ nghiên cứu về khí cạnh tâm sinh lý, các yếu tố khác chúng tôi không đi vào nghiên cứu sâu

1.1.5 Việc học tập của sinh viên

+ Học lực của sinh viên: là sức học của mỗi sinh viên được đánh giá dựa trên thành tích học tập thông qua đánh giá bằng điểm trung bình của từng học kì được

đánh giá trên thang điểm 10 xếp loại học lực trung bình được đánh giá theo thang điểm sau:

- Xuất sắc: từ 9,0 điểm đến 10,0 điểm

- Giỏi: từ 8,0 điểm đến 8,9 điểm

- Khá: từ 7,0 điểm đến 7,9 điểm

- Trung bình khá: từ 6,0 điểm đến 6,9 điểm

- Yếu - Kém: dưới 5,0 điểm

+ Hạnh kiểm của sinh viên: là phẩm chất, đạo đức biểu hiện trong việc đối sử với mọi người từ trong trường học đến ngoài xã hội, việc tham gia các hoạt động phong trào của trường Hạnh kiểm thường được xét theo sự tích cực tham gia vào các phong trào của trường, lớp Bên cạnh đó, cách ứng sử tại địa phương mà sinh viên cư trú và trong quá trình học tập tại nhà trường là căn cứ để xét hạnh kiểm Các căn cứ để đánh giá kết quả rèn luyện:

- Ý thức học tập

- Ý thức và kết quả chấp hành nội quy, quy chế trong nhà trường

- Ý thức và kết quả tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, văn hoá, văn nghệ, thể thao, phòng chống các tệ nạn xã hội

- Phẩm chất công dân và quan hệ với cộng đồng

- Ý thức và kết quả tham gia phụ trách lớp sinh viên, các đoàn thể, tổ chức khác trong nhà trường

- Thưởng điểm trong các trường hợp đặc biệt

Kết quả rèn luyện được phân thành các loại: xuất sắc, tốt, khá, trung bình khá, trung bình, yếu và kém

- Từ 30 đến 49 điểm: loại yếu

- Dưới 30 điểm: loại kém

1.2 Lý thuyết tiếp cận

1.2.1 Lý thuyết chức năng

Lịch sử của lý thuyết này gắn liền với các tên tuổi A.Come, E.Dukhiem, H.Spencer, T.Parsons Bất kì một hệ thống ổn định nào cũng bao gồm những bộ phận khác nhau nhưng liên hệ với nhau Chúng cùng vận động đồng hành để tạo nên cái toàn bộ, tạo nên sự ổn định

hệ thống Có thể xem là hiểu được một bộ phận trong hệ thống khi hiểu được cái cách mà nó vận động trong hệ thống Sự đóng góp vào sự vận hành ổn định của hệ thống được gọi là chức năng Các bộ phận có tầm quan trọng chức năng đối với hệ thống

Lý thuyết nhấn mạnh tính liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận cấu thành nên một chỉnh thể, mỗi bộ phận đều có một chức năng nhất định góp phần đảm bảo sự tồn tại, phát triển và

ổn định xã hội

Theo cách tiếp cận này tôi sẽ giải thích đề tài theo hướng: Chức năng của sinh viên là học tập, để hỗ trợ cho việc học tập thì cần có nguồn hỗ trợ kinh phí Ngân hàng hình sách có chức năng cho vay vì lợi nhuận, ngoài ra chính sách vay vốn của ngân hàng chính sách dành cho sinh viên có chức năng hỗ trợ cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn góp phần trang trải chi phí cho việc học tập, sinh hoạt Ngoài ra chính sách vay vốn của ngân hàng chính sách sinh viên cũng sẽ giúp cho nhà trường thuận lợi trong việc thu học phí theo qui định Việc khắc phục những hạn chế của chính sách vay vốn của ngân hàng chính sách sẽ làm hiệu quả của chính sách và giúp sinh viên có điều kiện dẽ dàng hơn khi vay vốn Đồng thời chương trình cho vay chia sẻ áp lực đối với Nhà trường trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác sinh viên - vấn đề chính sách để tập trung nhiều hơn cho công tác đào tạo Giúp cho sinh viên từng bước làm quen với các giao dịch tài chính qua Ngân hàng, một yêu cầu không thể thiếu ở xã hội phát triển

1.2.2 Lý thuyết sự lựa chọn họp lý

Thuyết lựa chọn hợp lý trong xã hội học có nguồn gốc từ triết học, kinh tế học và nhân học thế kỷ xvin - XIX Một số nhà triết học đã từng cho rằng bản chất con

người là vị kỷ luôn tìm đến sự hài lòng, sự thoả mãn và lảng tránh nỗi khổ đau Một số nhà kinh tế học cổ điển từng nhấn mạnh vai trò cơ bản của động cơ kinh tế, động cơ lợi nhuận khi con người phải ra quyết định phải lựa chọn hành động

Thuyết lựa chọn hợp lý dựa vào tiền đề cho rằng con người luôn hành động có chủ đích, có suy nghĩ để lựa chọn và sử dụng các nguồn lực một cách có duy lý nhằm đạt đến một kết quả tối đa với chi phí tối thiểu Theo Marx, mục đích tự giác của con người như là quy luật quyết định toàn bộ cấu trúc, nội dung, tính chất, của hành động và ý chí của con người Thuật

ngữ “lựa chọn ” được dùng để nhấn mạnh việc phải cân nhắc, tính toán để quyết định sử dụng

loại phương tiện tối ưu trong số những điều kiện hiện có để đạt được mục tiêu trong điều kiện khan hiếm các nguồn lực

Tương tự Homans, John Elster dùng câu nói có vẻ đơn giản sau đây đã tóm lược nội

dung cơ bản của thuyết lựa chọn hợp lý Thuyết này cho biết: “Khỉ đổi diện với một sổ cách hành động mọi người thường làm mà cái họ cho có khả năng đạt được kết quả cuối cùng tốt nhất"

Có thể tìm thấy câu trả lời trong một biến thể nổi tiếng của lý thuyết lựa chọn duy lý

Đó là thuyết trò chơi do một số nhà kinh tế học hàng đầu của thế kỷ XX dựng nên về nguyên

tắc, thuyết này cho rằng mỗi cá nhân đều xuất phát từ động cơ duy lý và sự lựa chọn hành động nào đem lại lợi ích lớn nhất với nguy cơ chi phí và thiệt hại nhỏ nhất Việc vay vốn của của ngân hàng chính sách sẽ đem lại cho sinh viên tiền trang trãi học phí với mức lãi xuất thấp nhất và thời gian trả dài Sinh viên chấp nhận bị nợ khi vay vốn để có tiền đóng học phí, giảm bớt gánh nặng về kinh tế để tập trung học tập tốt hơn Nếu vay vốn ở các ngân hàng khác hoặc bên ngoài thì lại suất cao hơn và thời gian trả tiền nhanh Việc chọn vay vốn của ngân hàng chính sách là sự lựa chọn hợp lý vì nó đem lại giúp sinh viên trang trải học phí và yên tâm học tập, trong khi thời gian hoàn trả tiền kéo dài đến lúc sinh viên đi làm một năm có đủ khả năng trả lại

Chính sách vay vốn của ngân hàng chính sách dành cho sinh viên ngoài mục đích lợi nhuận nó còn là sự đầu tư của chính phủ vào thế hệ trẻ tương lai Sinh viên là chủ nhân tương lai của đất nước nếu được đầu tư và hỗ trợ thì lực lượng lao động

sẽ có trình độ tri thức cao đóng góp tài năng vào cho đất nước Đất nước phát triển thì ngân hàng có cơ hội phát triển hơn Đây là một sự đầu tư hợp lý và có kết quả lâu dài

1.2.3 Lý thuyết hành động

Lý thuyết hành động có hai trường phái: theo Max Weber và theo G H.Mead:

Loại thứ nhất do Max Weber đưa ra vào thế kỷ XX Đối lập với lí thuyết hành vi, ông cho rằng nếu một lý thuyết tập trung vào cá nhân thì không thể bỏ qua các yếu tố chủ quan của

cá nhân: tình cảm, suy nghĩ, tư tưởng Nếu chỉ coi ứng xử người như một phản xạ trả lời một kết thúc thì con người không khác gì con vật Thực ra, con ngươi ngoài việc phản xạ với các kích thích từ môi trường con người còn suy nghĩ về nó và lựa chọn những cách xử sự một cách

có trí tuệ và tuân theo cả tình cảm của mình Công thức hành động xã hội

Ngoại cảnh

Nhu cầu _ Động cơ Chủ thể _ Mục đích

Theo Max Weber, muốn nghiên cứu con người thì phải đặt mình vào hoàn cảnh của từng đối tượng và thâm nhập vào thế giới nội tâm của con người Vì con người không chỉ hành động như một phản xạ mà còn bị chi phối bởi thế giới nội tâm: tình cảm, tư duy Người ta không chỉ hành động khi có lợi mà còn vì cái mà người ta coi là có ý nghĩa (có giá trị) Vì vậy, Max Weber đưa ra một hệ thống mẫu bao gồm bốn kiểu hành động để các nhà nghiên cứu có thể dựa trên đó phân tích: Hành động do cảm xúc, hành động mang tính truyền thống, hành

động hợp lý về giá trị về cơ bản, đặc điểm thuyết hành động của Max Weber là phương pháp

ông vận dụng mô hình trên để phân tích các tư liệu lịch sử

Loại hành động thứ 2 do G.H.Mead khởi xướng, nếu Max Weber xuất phát từ từng cá nhân riêng biệt thì G.H.Mead lại xuất phát từ mối quan hệ liên cá nhân

(người - người) G.H.Mead đặt vấn đề: bằng cách nào mà con người lại có thể hiểu được mình,

đó chính là kết quả của quá trình học hỏi được từ những người khác “con người trở thành cả nhăn tự phát triển như thế nào thông qua sự tương tác với cá nhân khác”

Sinh viên có nhu cầu về kinh tế rất lớn để có thể trang trải học phí cũng như chi tiêu sinh hoạt hàng ngày Ngoài ra việc học ở trường đại học sinh viên còn học thêm anh văn, vi tính để bổ sung thêm kiến thức và kỹ năng làm việc Hành động sinh viên vay vốn của Ngân hàng chính sách là hành động xuất phát từ nhu cầu thực tế vì nhu cầu của sinh viên thì lớn trong khi khả năng của họ dể đáp ứng các nhu cầu đó thì có giới hạn Có nhiều nguồn khác nhau để sinh viên có thể vay vốn nhưng Ngân hàng chính sách là nơi tạo điều kiện vay vốn tốt nhất cho sinh viên vì thời hạn trà nợ được kéo dài đến khi sinh viên ra trường và đi làm, mức lãi suất thấp Tuy nhiên mục đích vay vốn của mỗi người giống nhau nhưng hoàn cảnh lại khác nhau, chính vì thế dẫn đến hành động trong việc xử lý đồng vốn có khác nhau

Chương 2: Tình hình sinh viên hiện nay vay vốn học tạp từ Ngân hàng

chính sách xã hội

2.1 Chính sách cho đổi tượng sinh viên vay vốn học tập hiện nay của Ngân hàng chính sách xã hội

Với mục tiêu “Giáo dục là quốc sách”', ngay từ năm 1998 Thủ tướng chính phủ đã

ban hành quyết định 51/1998/QĐ-TTg về việc lập quỹ tín dụng đào tạo cho học sinh, sinh viên Trên cơ sở đó nhiều quyết định, chỉ thị cho học sinh, sinh viên vay vốn NHCSXH đã ra đời, cụ thể là:

Quyết định số 107/2006/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ ban hành ngày 18/05/2006

Nội dung: Tín dụng đối với học sinh, sinh viên - theo Quyết định số TTg ban hành ngày 18/5/2006, Thủ tướng Chính phủ quyết định: Cho vay vốn đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo học tại các trường đại học (hoặc tương đương đại học), cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề để trang trải một phần chi phí cho việc học tập, sinh hoạt của học sinh, sinh viên trong thời gian theo học tại trường bao gồm: Tiền nộp học phí, chi phí mua sắm sách vở, phương tiện học tập, nghiên cứu, chi phí khác

107/2006/QĐ-Điều kiện để được vay vốn là: Học sinh, sinh viên đang sinh sống trong Hộ gia đình

có hộ khẩu thường trú hoặc có đăng ký tạm trú dài hạn tại địa phương nơi cho vay được theo học và đang theo học hệ chính quy tập trung tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề có thời gian đào tạo từ 1 năm trở lên

Lãi suất cho vay được áp dụng theo lãi suất cho vay hộ nghèo Lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay

Đối tượng được vay vốn phải trả nợ gốc và lãi tiền vay lần đầu tiên trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày học sinh, sinh viên kết thúc khoá học

Chỉ thị sổ 21/2007/CT-TTg về thực hiện chế độ cho vay ưu đãi để học đại học, cao đẳng và dạy nghề

Nội dung: Chính sách ưu đãi đào tạo - Ngày 04/9/2007, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 21/2007/CT-TTg về thực hiện chế độ cho vay ưu đãi để học đại học, cao đẳng và dạy nghề Thủ tướng Chính phủ yêu cầu: Phải bảo đảm cho các sinh viên này không phải bỏ học vì lý do không có khả năng đóng học phí và trang trải các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu (ăn,

ở, đi lại, tài liệu học tập)

Bộ trưởng Bộ Tài chính chủ trì cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, Ngân hàng Chính sách xã hội xây dựng phương án về mức cho mỗi sinh viên vay, điều kiện và phương thức cho vay, phương thức thanh toán sau khi đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, công bố trước ngày 30/9/2007

Chủ tịch Uỷ Ban Nhân Dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo Uỷ Ban Nhân Dân các cấp rà soát danh sách các sinh viên có hoàn cảnh gia đình khó khăn đã trúng tuyển đại học, cao đẳng năm học 2007 - 2008 hoặc đang học đại học, cao đẳng, có biện pháp hỗ trợ kịp thời, không để một học sinh nào đã trúng tuyển mà phải bỏ học vì không đủ tiền tầu xe đến trường và ăn, ở trong hai tháng đầu tiên của năm học thứ nhất

Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 27/9/2007

Nội dung: Tín dụng đối với học sinh, sinh viên - Theo Quyết định số TTg ban hành ngày 27/9/2007, Thủ tướng Chính phủ quyết định: Ke từ ngày 01/10/2007, mức vay vốn tối đa dành cho học sinh- sinh viên là 800.000 đồng/tháng Lãi suất cho vay ưu đãi là 0,5%/tháng và lãi suất quá hạn không quá 130% lãi suất vay

157/2007/QĐ-Theo đó, tất cả học sinh - sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề, không phân biệt công lập và ngoài công lập; không phân biệt chính quy hay tại chức; không phân biệt thời gian đào tạo trên 1 năm hay dưới 1 năm Ngoài ra, đối với những học sinh - sinh viên thuộc hộ gia đình nói chung không thuộc diện hoàn cảnh khó khăn nhưng trong quá trình học tập mà gia đình gặp khó khăn

về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, có xác nhận của ủy Ban Nhân Dân nơi cư trú cũng sẽ được cho vay vốn để tiếp tục học tập

Ngoài ra, bên cạnh phương thức cho vay thông qua hộ gia đình đang áp dụng hiện nay,

bổ sung thêm phương thức cho vay trực tiếp đối với học sinh sinh viên mồ côi cha mẹ hoặc

mồ côi một người nhưng người còn lại không có khả năng giao dịch với ngân hàng Điều này

sẽ giúp cho việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng của học sinh - sinh viên dễ dàng thuận lợi hơn

So với những quyết định về vay vốn trước thì quyết định này có những ưu điểm sau:

- Đối tượng cho vay đã được mở rộng Theo quyết định mới của Thủ tướng thì tất cả học sinh - sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề, không phân biệt công lập và ngoài công lập; không phân biệt chính quy hay tại chức; không phân biệt thời gian đào tạo trên 1 năm hay dưới 1 năm

- Ngoài ra, đối với những học sinh - sinh viên thuộc hộ gia đình nói chung không thuộc diện hoàn cảnh khó khăn nhưng trong quá trình học tập mà gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, có xác nhận của Uỷ Ban Nhân Dân nơi cư trú cũng sẽ được cho vay vốn để tiếp tục học tập

- Mức cho vay tối đa tăng từ 300.000 đồng lên 800.000 đồng/tháng

- Lãi suất cho vay giảm từ 0,65% xuống còn 0,5%/tháng

Tuy nhiên quá trình tổ chức thực hiện quyết định này vẫn còn một số hạn chế: tại một

số địa phương, Uỷ Ban Nhân Dân cấp xã đã xác nhận sai đối tượng được vay vốn; một số gia đình và học sinh, sinh viên sử dụng vốn sai mục đích; quá trình tổ chức cho vay còn lúng túng, chưa có cơ chế trao đổi thông tin giữa các đơn vị thực hiện chương trình tín dụng học sinh, sinh viên

2.2 Tinh hình sinh viên - học sinh vay vốn học tập từ Ngân hàng chính sách xã hội những năm qua

Sau hơn hai năm triển khai chương trình tín dụng học sinh, sinh viên (HSSV) theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, đến nay gần 1,3 triệu học sinh, sinh viên trên cả nước thông qua ngân hàng chính sách xã hội đã tiếp cận được nguồn vốn vay lên tới 9.535 tỉ đồng Ngân hàng chính sách xã hội hiện cũng mới thu nợ 92 tỉ đồng và dư nợ cho vay tính đến cuối năm 2008 vào khoảng 9.741 tỉ đồng, bao gồm 298 tỉ đồng dư đầu kỳ [Nguồn:

http://www.laodong.com.vn/Home/] số học sinh, sinh viên tiếp cận với vốn vay thuộc nhiều nhỏm ngành, hệ đào tạo khác nhau từ đại học, cao đẳng, trung cấp đến học nghề

Theo lý thuyết sự lụa chọn hợp, lý thuyết này cho rằng mỗi cá nhân đều xuất phát từ động cơ duy lý và sự lựa chọn hành động nào đem lại lợi ích lớn nhất với nguy cơ chi phí và thiệt hại nhỏ nhất Việc vay vốn của của ngân hàng chính sách sẽ đem lại cho sinh viên tiền trang trãi học phí với mức lãi xuất thấp nhất và thời gian trả dài Sinh viên chấp nhận bị nợ khi vay vốn để có tiền đóng học phí, giảm bớt gánh nặng về kinh tế để tập trung học tập tốt hơn Nếu vay vốn ở các ngân hàng khác hoặc bên ngoài thì lại suất cao hơn và thời gian trả tiền nhanh Việc chọn vay vốn của ngân hàng chính sách là sự lựa chọn hợp lý vì nó đem lại giúp sinh viên trang trải học phí và yên tâm học tập, trong khi thời gian hoàn trả tiền kéo dài đến lúc sinh viên đi làm một năm có đủ khả năng trả lại Chính vì những ưu đãi trong chính sách cho vay nên sinh viên đã chọn vay vốn của của ngân hàng chính sách

Theo số liệu của Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam (tháng 2/2009), hiện nay tổng dư nợ của ngân hàng cho học sinh, sinh viên nghèo vay vốn học tập khoảng 293 tỷ đồng, bằng 70% so với kế hoạch cả năm và tăng hơn 4 lần so với cuối năm 2002 Cũng theo tính toán của Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam thì năm 2008 có khoảng 20% số học sinh, sinh viên trúng tuyển các trường đại học, cao đẳng có hoàn cảnh khó khăn, có nhu cầu vay vốn Như vậy tổng nhu cầu vốn để cho sinh viên nghèo vay trong năm học 2008 - 2009 lên tới 4.000 tỷ đồng

Một trong những điểm khó khăn đối với cho sinh viên nghèo vay vốn tín dụng ưu đãi

là các thủ tục để được xác nhận hoàn cảnh khó khăn của sinh viên tại địa phương và việc tìm hiểu và làm các thủ tục để vay Có một thực tế, do căn bệnh thảnh tích nên rất nhiều địa phương không đưa số gia đình có hoàn cảnh khó khăn vào diện hộ nghèo Đó là chưa kể tình trạng hành chính, quan liêu hay tiêu cực trong việc xác nhận hoàn cảnh khó khăn cho học sinh, sinh viên để được vay vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội Bên cạnh đó nhiều trường đại học, cao đẳng coi việc tạo điều kiện hỗ trợ cho học sinh, sinh viên vay vốn không phải là chức năng, nhiệm vụ của mình Vì vậy rất nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận và vay nguồn tín dụng ưu tiên này của chính phủ

Chính sách cho sinh viên nghèo vay vốn tín dụng ưu đãi của nhà nước đã thể hiện sự quan tâm của Đảng và Chính phủ tới những sinh viên nghèo có hoàn cảnh gia đình khó khăn Sinh viên khi vay vốn ưu đãi không cần tài sản thế chấp, không phải phải trả nợ gốc và lãi trong thời gian học tập, mức lãi ưu đãi là 0,5%/tháng thấp hơn so với lãi suất thông thường mà các Ngân hàng thương mại đang cho vay Tuy nhiên, sinh viên vẫn phải có trách nhiệm trả nợ

cả gốc và lãi sau khi đã tốt nghiệp, đi làm việc có nguồn thu nhập Có như thế Chính phủ mới

có đủ nguồn vốn để tiếp tục duy trì chính sách này cho các sinh viên nghèo có điều kiện khó khăn khác Vỉ vậy mỗi sinh viên khi được vay vốn tín dụng ưu đãi của Chính phủ thì phải ý thức được nghĩa vụ và trách nhiệm của mình

Ngay từ khi mới triển khai, chương trình tín dụng ưu đãi này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của những hộ gia đình, đặc biệt là hộ nghèo có cơ hội vay vốn cho con đi học, hạn chế được tình trạng bỏ học giữa chừng do gia đình không đủ khả năng đáp ứng chi phí cho con em tiếp tục theo học Tuy nhiên qua quá trình thực hiện, chương trình cho vay học sinh, sinh viên thông qua hộ gia đình vẫn còn một số vấn đề cần quan tâm, đó là:

Thứ nhất, đối với giấy xác nhận của nhà trường: Theo qui định của ngân hàng chính sách xã hội, đối với học sinh, sinh viên năm thứ nhất thì dùng Giấy báo nhập học thay cho Giấy xác nhận của nhà trường Do trên giấy báo nhập học không ghi

thời gian của cả khoá học vì vậy việc xác định thời hạn cho vay của Ngân hàng khi duyệt cho vay thiếu chính xác Mặt khác, theo qui định Giấy xác nhận của Nhà trường hay giấy báo nhập học được sử dụng làm căn cứ để giải ngân hai lần cho năm học đó nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên giảm bớt thủ tục trong quá trình vay vốn Tuy nhiên, trong trường hợp vào học kỳ n của năm học mà hộ gia đình đang vay vốn, học sinh, sinh viên bỏ học, trốn học nếu không có giấy xác nhận của Nhà trường về việc học sinh, sinh viên đang theo học tại trường thì Ngân hàng không thể kiểm tra khi phát tiền vay ở kỳ tiếp theo (trong khi đó cha mẹ của học sinh, sinh viên vẫn có thể tiếp tục nhận tiếp tiền vay kỳ tiếp theo của năm học) vì vậy

dễ xảy ra tình trạng không thu hồi được nợ vay Để việc xác định thời gian cho vay được chính xác đối với trường hợp học sinh, sinh viên mới nhập học, có thể qui định bắt buộc học sinh, sinh viên phải có giấy xác nhận của Nhà trường sau khi đã nhập học (thường chỉ khoảng 1 tháng sau khi nhập trường) mới được vay vốn

Thứ hai, về nguồn vốn: Để sinh viên nghèo có thể tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi của chương trình tín dụng này, bên cạnh nguồn vốn chính của Nhà nước cần khai thác, thu hút thêm nguồn từ các tổ chức nước ngoài và qui định ngân sách địa phương hàng năm hỗ trợ, bổ sung để Ngân hàng chính sách xã hội cho vay

Chương 3: Chính sách cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội tác động

đến đời sống và học tập của sinh viên sau khỉ được vay vốn

3.1 Thực trạng sinh viên đã vay vốn học tập qua khảo sát

3.1.1 Đặc điểm sinh viên vay vốn học tập

(Nguồn : sỗ liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/2009 )

Qua khảo sát phần lớn sinh viên nữ có nhu cầu vay vốn nhiều hơn sinh viên Nam có tới chiếm 65,4 %, trong khi đó nam giới chỉ chiếm 34,6%

+ về hộ khẩu thường trú:

Tỷ lệ sinh viên vay vốn chủ yếu có hộ khẩu thường trú ở tỉnh ngoài TP Hồ Chí Minh

là 82.9% chiếm hơn 4/5 số sinh viên vay vốn tính theo hộ khẩu thường trú Trong khi đó số sinh viên vay vốn có hộ khẩu tại TP Hồ Chí Minh chỉ chiếm tỷ lệ thấp là 17.1% [phụ lục: 1.2 , Nguồn khảo sát tháng 5/2009]

(Nguồn : Sỗ liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/ 2009 )

Kết quả Bảng 3.2 cho thấy, tỷ lệ sinh viên vay vốn phân theo khối ngành có sự chênh nhau đáng kể, khối Khoa học Kỹ thuật- công nghệ chỉ có 58 trường hợp chiếm 27,5%; trong khi đó khối Khoa học Kinh tế - Xã hội nhân văn có 153 trường hợp chiếm 72,5%

+ về năm đang học:

(Nguồn : Số liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/ 2009 )

Qua Bảng 3.3 cho thấy, tỷ lệ sinh viên vay vốn ở năm n, năm m chiếm đa số (chiếm

tỷ lệ 73,9%), và từ năm ni trở đi lại vay vốn giảm dần Cao nhất là sinh viên năm n có 81 trường hợp chiếm 38,4%; năm m là 35,5% và năm I chiếm 17,1%, trong khi đó sinh viên năm rv chỉ 9,0% số năm học càng tăng thì tỷ lệ sinh viên đi vay càng ít hơn Sinh viên năm

I nên gặp một số khó khăn trong việc học tập và thích nghi với cuộc sống mới nên số sinh viên

này thường ít quan tâm đến chính sách vay vốn Đối với những sinh viên năm rv là những

người sắp ra trường, họ phải tập trung cho việc ra trường nên họ cũng ít quan tâm đến chính sách vay vốn

“Bây giờ là sinh viên năm 4 rồi nên cũng không muon vay nữa Một phần là do không cần thiết, tại năm cuối rồi thời gian học không còn nhiều, vay thì lại thêm nợ Mặt khác là

do tiền học cũng ít, năm cuối không học gì nhiều, chủ yếu là lo thỉ tốt nghiệp thôi ”

[sinh viên nữ, đang học năm IV, đại học KHXH&NV, thành phổ Hồ Chi Minh ]

+ về các khoản chi tiêu chính

Bảng 3.4: Tiền vay thường dành cho cấc khoản chi tỉéu chính

(Nguồn : Sổ liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/2009 )

Theo kết quả nghiên cứu đại đa số sinh viên sử dụng số tiền được vay vào ba khoản chính là: ăn uống hàng ngày (chiếm tỷ lệ 72%), học hành (chiếm tỷ lệ 71,1%) và trả tiền nhà

ở (chiếm tỷ lệ 57,3%) Đây là những vấn đề quan trọng và thiết thực đối với đời sống của sinh viên Việc học tập là ưu tiên hàng đầu của sinh viên, nhưng những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống như ăn uống và chỗ ở ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần của họ

Ngoài ra, sinh viên còn sử dụng số tiền đó vào các khoản như: phương tiện đi lại (chiếm tỷ lệ 39,8%); mua sắm tiện nghi sinh hoạt (chiếm tỷ lệ 25,6%); quan hệ bạn bè, hiếu

hỉ (chiếm tỷ lệ 11,4%); Hoạt động vui chơi, giải trí (chiếm tỷ lệ 10,9%); tiết kiệm để trả nợ ngân hàng (chiếm tỷ lệ 6,6%); tham quan, du lịch (chiếm tỷ lệ 3,3%); khác (1,4%)

3.1.2 Tinh hình sinh viên vay vốn học tập

Số liệu khảo sát cho thấy, đa số sinh viên vay vốn 2 lần với tỷ lệ 38,4% [phụ lục 5,

Bảng 3.5: Trung bình sổ'lẩn vay vốn theo giđỉtính

số lân vay vốn Tần số Trung bình

Trung bình chung

(Nguồn : sổ liệu khảo sát của để tài — tháng 5/2009 )

Qua Bảng 3.5, phần lớn sinh viên nữ có nhu cầu vay vốn nhiều hơn nam (tần số nữ vay vốn 138 trong khi đó sinh viên nam là 73 trường hợp) Nhưng trung bình số lần vay vốn của sinh viên nam và nữ gần bằng nhau 2,7 lần và bằng trung bình chung số lần vay vốn của

cả hai giới Qua đó cho thấy, nam hay nữ đều đã được vay Ngân hàng gần như nhau

Biểu đồ 1: Trung bình số lần vay vốn của sinh viên trong một năm

(Nguồn : Số liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/2009 )

Trung bình chung số lần vay vốn của sinh viên trong một năm là 2,7 lần Mỗi năm sinh viên có hai đợt vay vốn, mỗi học kì là một đợt vay Trung bình mỗi sinh viên vay vốn một năm khoảng 2 lần Sinh viên năm thứ I vay khoảng 1,6 lần; Sinh viên năm thứ II vay

khoảng 2,8 lần; Sinh viên năm thứ in vay khoảng 3 lần và chỉ có sinh viên năm thứ IV trung

bình chỉ vay 2,7 lần

Ngoài ra, số lần vay vốn còn có sự khác nhau giữa các sinh viên học các ngành khác nhau Sinh viên Khoa học kinh tế - Xã hội và nhân văn có số lần vay vốn trung bình 2,8 lần nhiều hơn sinh viên Khoa học Kỹ thuật - Công nghệ có số lần vay vốn trung bình 2,3 lần [phụ lục 5.4, Nguồn khảo sát tháng 5/2009].

Bảng 3.6: Trung bình số” tiền vay vốn (VNđồng)

Tần số thấp nhất nhiều nhá Trung bình Tổng sốtiền được vay 211 400000 2400000 1086255.92

(Nguồn : Số liệu khảo sát của đề tài - tháng 5/ 2009 )

Qua khảo sát, trung bình số tiền vay vốn ngân hàng 10.862.550đồng/sinh viên Trong khi đó, sinh viên vay nhiều nhất là 24.000.OOOđồng và sinh viên vay thấp nhất chỉ có 4.000.000đồng

Bảng 3.7: Trung bình số'tiềnvay theo năm học

Tổng sốtiền được vay (VNđồng) Tần số Trung bình

(Nguồn : Sổ liệu khảo sát của để tài - tháng 5/ 2009 )

Một lần nữa số liệu Bảng 3.7 đã chứng minh có sự khác biệt giữa sinh viên các năm học về việc vay vốn, sinh viên năm thứ I (vay trung hình 6.888.888.9đồng/năm); thứ n (vay trung hình 11.456.790.1 đồng/năm); thứ ni (vay trung bình 12.160.00đồng/năm), sinh viên

năm thứ rv (vay trung bình 10.736.842đồng/năm)

Kết quả nghiên cứu cũng có sự khác biệt trong trung bình số tiền vay vốn khi xét theo biến hộ khẩu: sinh viên ở thành phố Hồ Chí Minh trung bình vay 13.000.000đồng/năm, nhưng sinh viên ở các tỉnh thành ngoài thảnh phố Hồ Chí Minh trung bình chỉ vay có 10.422.850đồng/năm [phụ lục 6.3 Nguồn khảo sát tháng 5/2009],

Qua khảo sát, sinh viên thuộc lĩnh vực Khoa học kinh tế - xã hội nhân văn vay vốn trung bình 11.503.268đồng/năm, ngược lại sinh viên thuộc lĩnh vực Khoa học công nghệ - tự nhiên vay trung hình 9.172.413đồng/năm [phụ lục 6.4 Nguồn khảo sát tháng 5/2009].

Biểu đồ 2: Mục đích của sinh viên khi vay vốn

( Nguồn : Sổ liệu khảo sát cùa đề tài - tháng 5/2009 )

Mục đích mà sinh viên vay vốn, tức là sinh viên sử dụng vốn vay từ ngân hàng vào các việc như sau: đóng học phí (chiếm tỷ lệ 79,6%), trang trải nhu cầu sinh hoạt (chiếm tỷ lệ 42,2%) là những mục đích sử dụng nhiều nhất; thứ đến là mua sắm thiết bị học tập (chiếm tỷ

lệ 25,1%) và đóng học phí học thêm ngoài nhà trường (chiếm tỷ lệ 22,7%) Một tỷ lệ khá thấp dùng cho các chi phí ngoài việc học tập (chiếm tỷ lệ 10,4%) Có nhiều nguồn khác nhau để sinh viên có thể vay vốn nhưng Ngân hàng chính sách là nơi tạo điều kiện vay vốn tốt nhất cho sinh viên vì thời hạn trả nợ được kéo dài đến khi sinh viên ra trường và đi làm, mức lãi suất thấp Tuy nhiên mục đích vay vốn của mỗi người giống nhau nhưng hoàn cảnh lại khác nhau, chính vì thế dẫn đến hành động trong việc xử lý đồng vốn có khác nhau

Như vậy, mục đích sử dụng vốn vay ngân hàng của sinh viên vay vốn đều hướng đến việc hỗ trợ học tập là rất phù hợp với chính sách cho vay của nhà nước hiện nay