Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học huyện lâm bình, tỉnh tuyên quang

Qua công tác thanh tra, kiểm tra của Sở Giáo dục và Đào tạo GD&ĐT tỉnh Tuyên Quang, Phòng GD&ĐT huyện Lâm Bình; báo cáo kết quả thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của giáo viên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THÚY PHƯƠNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

HUYỆN LÂM BÌNH, TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THÚY PHƯƠNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

HUYỆN LÂM BÌNH, TỈNH TUYÊN QUANG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Phạm Hồng Quang

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn: “Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh tuyên Quang” sử dụng những thông

tin được ghi rõ nguồn gốc, số liệu đã được tổng hợp, xử lí

Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn

là hoàn toàn trung thực chưa hề được sử dụng và công bố ở bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 8 năm 2015

Tác giả

Nguyễn Thúy Phương

LỜI CẢM ƠN

Bằng tấm lòng thành kính và tình cảm chân thành, tác giả bày tỏ sự biết

ơn sâu sắc đến các nhà khoa học, các thầy, cô đã giảng dạy, góp ý, hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu hoàn thành luận văn

Đặc biệt tác giả xin được bày tỏ lòng tri ân chân thành sâu sắc nhất đến

PGS.TS Phạm Hồng Quang, người đã trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn, giúp đỡ,

tạo điều kiện cho tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Xin trân trọng cảm ơn các thầy cô Khoa Sau đại học, Khoa Tâm lý giáo dục, lãnh đạo trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, lãnh đạo Sở Giáo Dục và Đào Tạo tỉnh Tuyên Quang, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Lâm Bình, các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Lâm Bình, đồng chí, đồng nghiệp, bạn bè

đã hết lòng hỗ trợ, tạo điều kiện giúp đỡ trong việc học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Dù đã hết sức cố gắng song chắc chắn luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, xin được sự chia sẻ và rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của thầy cô

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài 4

6 Giả thuyết khoa học 4

7 Các phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30 CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC 6

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 6

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam 7

1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài 9

1.2.1 Khái niệm Quản lý 9

1.2.2 Khái niệm bồi dưỡng, kỹ năng, kỹ năng đánh giá 11

1.2.3 Khái niệm đánh giá, đánh giá học sinh tiểu học 13

1.2.4 Giáo viên tiểu học 16

1.2.5 Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học 17

1.2.6 Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học 17

1.3 Một số vấn đề về đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 18

1.3.1 Mục đích của đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 18

1.3.2 Nội dung đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 18

1.3.3 Cách thức đánh giá học sinh tiểu học 19

1.3.4 Nguyên tắc của đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 22

1.4 Một số vấn đề về quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học 23

1.4.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng 23

1.4.2 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng 25

1.4.3 Chỉ đạo triển khai hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học 25

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng 29

1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học 30

Kết luận Chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30 CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN LÂM BÌNH, TỈNH TUYÊN QUANG 33

2.1 Tổ chức khảo sát 33

2.1.1 Mục đích khảo sát 33

2.1.2 Nội dung khảo sát 33

2.1.3 Phương pháp khảo sát 33

2.1.4 Đối tượng khảo sát 33

2.2 Kết quả khảo sát 34

2.2.1 Khái quát về hiện trạng trường, lớp; đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh tiểu học huyện Lâm Bình 34

2.2.2 Thực trạng về kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang 35

2.2.3 Thực trạng về quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang 47

Kết luận chương 2 55

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG

ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30 CHO GIÁO VIÊN

TIỂU HỌC HUYỆN LÂM BÌNH, TỈNH TUYÊN QUANG 56

3.1 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 56

3.1.1 Nguyên tắc tiếp cận có sự tham gia 56

3.1.2 Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh dựa trên vấn đề 57

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính tích hợp của các biện pháp 58

3.1.4 Đảm bảo tính đặc thù địa phương 58

3.2 Các biện pháp quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang 59

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30 59

3.2.2 Biện pháp 2: Lập kế hoạch, xây dựng nội dung bồi dưỡng dựa trên cơ sở khảo sát nghiên cứu hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình 61

3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp và hình thức bồi dưỡng theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của đối tượng bồi dưỡng 66

3.2.4 Biện pháp 4: Xây dựng chế độ hỗ trợ về tài chính, tạo cơ chế động viên khuyến khích giáo viên tham gia hoạt động bồi dưỡng 69

3.2.5 Biện pháp 5: Trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm 71

3.2.6 Biện pháp 6: Đổi mới kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng 72

3.2.7 Mối quan hệ giữa các biện pháp 73

3.2.8 Mô hình quản lý đề xuất 75

3.3 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 76

3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 76

3.3.2 Nội dung khảo nghiệm 76

3.3.3 Phương pháp khảo nghiệm 76

3.3.4 Kết quả khảo nghiệm 76

Kết luận chương 3 80

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA

LS-ĐL Lịch sử - Địa lý

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Nhận thức của giáo viên các trường tiểu học huyện Lâm

Bình về mục đích đánh giá học sinh theo Thông tư 30 36Bảng 2.2: Thực trạng về kỹ năng đánh giá học sinh của CBQL, GV

tiểu học huyện Lâm Bình 41Bảng 2.3: Thực trạng thực hiện đánh giá thường xuyên học sinh theo

Thông tư 30 43Bảng 2.4: Kết quả đánh giá học sinh tiểu học huyện Lâm Bình năm học

2014-2015 45Bảng 2.5: Đánh giá của CBQL, GV các trường tiểu học về lập kế

hoạch bồi dưỡng 48Bảng 2.6: Nhận thức của CBQL, GV về thực hiện nội dung bồi dưỡng

kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học 50Bảng 2.7: Đánh giá thực hiện phương pháp bồi dưỡng kỹ năng đánh

giá học sinh cho giáo viên tiểu học 51Bảng 2.8: Đánh giá công tác tổ chức chỉ đạo, triển khai hoạt động bồi

dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 52Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm CBQL về mức độ cần thiết, tính khả

thi của các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học 77Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm GV về mức độ cần thiết, tính khả thi

của các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học 78

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1: Mô hình quản lý 10Hình 1.2: Sơ đồ tổ chức và quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh 30Hình 2.1 Các tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ hình thành

môn học 37Hình 2.2 Tiêu chí được sử dụng để đánh giá kỹ năng tự phục vụ, tự quản 38Hình 2.3 Tiêu chí được sử dụng để đánh giá kỹ năng giao tiếp, hợp tác 39Hình 2.4 Tiêu chí được sử dụng để đánh giá phẩm chất chăm học,

chăm làm 39Hình 2.5 Phản hồi về tiêu chí đánh giá phẩm chất trung thực, kỷ luật,

đoàn kết 40Hình 2.6 Thống kê các tiêu chí sử dụng đánh giá phẩm chất yêu quê

hương, đất nước 41Hình 2.7 Khó khăn của thầy, cô khi thực hiện đánh giá học sinh theo

Thông tư 30 46Hình 2.8 Hiệu quả công tác bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh 53Hình 3.1 Quan hệ các bên tham gia quá trình bồi dưỡng kỹ năng đánh

giá học sinh 57Hình 3.2 Nguyên tắc tích hợp có tính định hướng các biện pháp bồi

dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh tiểu học 59Hình 3.3 Các biện pháp và chu trình quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh

giá học sinh 74Hình 3.4 Mô hình quản lý lồng ghép công tác đào tạo thường xuyên

với bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30

đề xuất áp dụng cho huyện Lâm Bình 75

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục ở Việt Nam hiện nay là đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa, phát triển toàn diện, phù hợp với yêu cầu, điều kiện và hoàn cảnh của đất nước, cũng như phù hợp với sự phát triển của thời đại, hướng con người đến chân, thiện, mỹ đồng thời tạo nên động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội

Để đạt được mục tiêu trên, đội ngũ giáo viên phải nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp với việc đổi mới hoạt động kiểm tra - đánh giá học sinh

Nghị Quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo: Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, đảm bảo trung thực, khách quan Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và công đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình, xã hội [19]

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục bậc tiểu học, Thông tư BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Quy định đánh giá học sinh tiểu học (gọi tắt Thông tư 30) đã quy định mới

30/2014/TT-về cách đánh giá học sinh, đây là cách tiếp cận mới trong đó việc đánh giá học

sinh tiểu học sẽ dựa trên ba tiêu chí: Tiêu chí 1 Hoạt động học tập của học sinh; Tiêu chí 2 Hình thành và phát triển một số năng lực của học sinh; Tiêu chí 3 Hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh.[5]

Việc chuyển từ các tiêu chí đánh giá có tính định lượng sang các tiêu chí đánh giá định tính là một thách thức cho các trường tiểu học, đặc biệt là đối với các trường tiểu học ở miền núi, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn và có đông học sinh dân tộc thiểu số

Trong đánh giá học sinh nói chung, đánh giá học sinh tiểu học nói riêng thì trách nhiệm của giáo viên là điểm mấu chốt Tuy nhiên, do đặc thù tâm lý của lứa tuổi học sinh, đặc thù môn học và nhất là tâm lý lo lắng của phụ huynh học sinh trước sự đổi mới phương pháp đánh giá học sinh, nên cần có sự hợp tác của học sinh và phụ huynh học sinh Vì thế, khuyến khích sự tham gia của học sinh, phụ huynh học sinh vào quá trình đánh giá nhằm giảm thiểu áp lực cho giáo viên và tăng cường sự gắn kết giữa gia đình, học sinh và nhà trường là hết sức cần thiết

Qua công tác thanh tra, kiểm tra của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Tuyên Quang, Phòng GD&ĐT huyện Lâm Bình; báo cáo kết quả thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của giáo viên các trường tiểu học trên địa tỉnh Tuyên Quang cho thấy: Kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của đội ngũ giáo viên tiểu học còn tồn tại, hạn chế; một số giáo viên còn lúng túng trong quá trình ghi nhận xét hoặc ghi chưa chính xác, chưa khuyến khích, động viên được học sinh Mặt khác, đây cũng là biểu hiện hạn chế của hướng dẫn thực hiện Thông tư 30 khi áp dụng vào thực tế địa phương

Cũng thông qua thanh tra, kiểm tra của Sở GD&ĐT về kết quả thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30 đã phát hiện sự không đồng nhất về kết quả thực hiện Thông tư 30 tại các địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội, hạ tầng, giáo dục, nguồn lực cán bộ, giáo viên khác nhau và đặc biệt là sự đa dạng của đối tượng học sinh tiểu học ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh Tuyên Quang Việc đánh giá hiện trạng về học sinh, trường lớp và đội ngũ cán bộ, giáo viên và đối sánh với kết quả thực hiện Thông tư 30 sẽ cho phép có cái nhìn khách quan về các bất cập trong việc triển khai Thông tư 30 tại các trường tiểu học Để làm được điều này cần thiết phải có các nghiên cứu về kỹ năng đánh giá học sinh của giáo viên tiểu học tại các địa bàn được xem là khó khăn nhất của tỉnh Tuyên Quang

Công tác bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học còn có hạn chế, kết quả thực hiện chƣa đồng đều tại các huyện, thành phố Đặc biệt qua công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học theo Thông tƣ 30 tại các huyện vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, chất lƣợng giáo viên không đồng đều còn chƣa thật hiệu quả

Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài "Quản lý bồi dƣỡng

kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông

tƣ 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang nhằm nâng cao

kỹ năng đánh giá học sinh cho đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo bậc tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

3 Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tƣ 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

- Đối tƣợng nghiên cứu: Quản lý bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tƣ 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tƣ 30 cho giáo viên tiểu học

- Khảo sát thực trạng hoạt động bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tƣ 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

- Đề xuất các biện pháp bồi dƣỡng kỹ năng đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tƣ 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài

5.1 Giới hạn về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, Tỉnh Tuyên Quang

5.2 Giới hạn phạm vi khảo sát

Đề tài tiến hành khảo sát trên 06 trường tiểu học trên địa bàn huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang trong năm học 2014- 2015: Tiểu học Thổ Bình, Hồng Quang, Thượng Lâm, Khuân Hà, Xuân Lập, Lăng Can

6 Giả thuyết khoa học

Kết quả đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của giáo viên các trường Tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang trong năm học qua còn có hạn chế, bất cập, điều này do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân thuộc về

kỹ năng đánh giá học sinh của đội ngũ giáo viên Nếu nghiên cứu, đề xuất các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn của các trường, thì sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động đánh giá học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo bậc tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

7 Các phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hoá các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu, sách, báo về kỹ năng đánh giá học sinh, về quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh Thông

tư 30 của giáo viên tiểu học

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Sử dụng bảng hỏi để điều tra trên đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên của

06 trường tiểu học địa bàn huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang nhằm thu thập các thông tin về thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên theo Thông tư 30

7.2.2 Phương pháp quan sát

Vận dụng phương pháp quan sát vào việc tìm hiểu hoạt động đánh giá học sinh theo Thông tư 30 ở các trường tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang và hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học huyện Lâm Bình về thực trạng hoạt động đánh giá học sinh, thực trạng bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên ở các trường tiểu học, làm căn cứ đề xuất những biện pháp quản lý hiệu quả

7.2.4 Phương pháp chuyên gia

Thông qua lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD&ĐT, cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học, để xác định các giải pháp tối ưu cho công tác quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên ở các trường tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

7.3 Nhóm phương pháp bổ trợ

Sử dụng toán thống kê và một số phần mềm tin học để xử lý các số liệu khảo sát thu được

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị; phụ lục, danh mục, tài liệu tham khảo, nội dung chính được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học

sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh

theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo

Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG

KỸ NĂNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30

CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Hầu hết các Quốc gia trên Thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục Việc tạo mọi điều kiện để mọi người có cơ hội học tập, học tập thường xuyên, học tập suốt đời để kịp thời

bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp dạy học để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội là phương châm hành động của các cấp quản lí giáo dục

Hội nghị Quốc tế về giáo dục lần thứ 45 họp tại Giơnevơ ngày 30/9/1996 bàn về giáo dục cho Thế kỉ 21: “Muốn có một nền giáo dục tốt, cần phải có những giáo viên tốt”

Hội nghị của tổ chức khoa học, giáo dục và văn hoá của liên hợp quốc (Unesco) tổ chức tại NePan vào năm 1998 về tổ chức quản lí nhà trường đã khẳng định: Xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục

Đại đa số các trường sư phạm ở Úc, New Zeland, Canada đã thành lập các cơ sở chuyên bồi dưỡng giáo viên để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia học tập nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Tại Pakistan, Nhà nước đã xây dựng chương trình bồi dưỡng về sư

phạm cho đội ngũ giáo viên và quy định trong thời gian 3 tháng cần bồi dưỡng những nội dung: Giáo dục nghiệp vụ dạy học; cơ sở tâm lí giáo viên; phương pháp nghiên cứu, đánh giá nhận xét học sinh

Tại Liên Xô (cũ), các nhà nghiên cứu quản lí giáo dục như: M.I.Kôndacôp,

P.V.Khudôminxki… đã rất quan tâm đến việc nâng cao chất lượng dạy học

thông qua các biện pháp quản lí có hiệu quả Muốn nâng cao chất lượng dạy học phải có đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên môn, năng lực giáo dục Họ cho rằng kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc

tổ chức đúng đắn và hợp lí công tác quản lí bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

Ở các nước phát triển vấn đề quản lý về hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên xuất pháp từ mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục nhưng lại mang tính xã hội hóa rất cao Các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát

triển Kinh tế (Organization for Economic Co-operation and Development,

OECD) coi công việc đánh giá học sinh là trách nhiệm chung của xã hội chứ không còn là trách nhiệm của riêng ngành giáo dục Trong bối cảnh đó phụ huynh học sinh luôn là người có vai trò trọng tài [36] Họ tham gia tích cực việc dạy của giáo viên tiểu học và việc học của con em họ Các ý kiến đánh giá giáo viên của phụ huynh nhiều khi quyết định giáo viên đó sẽ còn được dạy ở lớp họ đang dạy hay không [37] Thông thường, học tổ chức thăm dò dư luận trước khi đưa ra triển khai tập huấn và bao giờ họ cũng chú trọng việc tham gia của nhiều bên, đặc biệt là phụ huynh học sinh và các tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực giáo dục [33], [34]

Nhiều tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận tham gia bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên kỹ năng đánh giá học sinh và đã xây dựng các tài liệu hướng dẫn rất cụ thể được dùng để tổ chức lớp tập huấn [35]

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Nền giáo dục ở Việt Nam được vận hành theo Luật Giáo dục ban hành năm 2005 Luật Giáo dục quy định rằng chương trình giáo dục phải quy định hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp học [10]

Các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kỹ năng dạy học nói chung,

kỹ năng đánh giá học sinh tiểu học nói riêng ở Việt Nam nằm dưới sự chỉ đạo của Nhà nước, cụ thể là của Bộ Giáo dục và Đào tạo Nhiều hoạt động của ngành được chỉ đạo qua các Thông tư của Bộ GD&ĐT

Nghị quyết Trung ương IV của Ban chấp hành Trung ương Đảng, khoá VII chỉ rõ: “Để đảm bảo chất lượng của giáo dục và đào tạo, phải giải quyết tốt vấn đề thầy giáo”, chăm lo xây dựng đội ngũ giáo viên, đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng; muốn nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên phải tạo ra sự chuyển biến về chất lượng các trường sư phạm; “Kết hợp đào tạo giáo viên mới với bồi dưỡng thường xuyên những giáo viên đang làm việc”.[18]

Trong những năm gần đây, nhiều đề án, công trình nghiên cứu khoa học

và nhiều giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo ở các cấp học, bậc học đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi, cụ thể như:

- Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới (Đề tài khoa học cấp nhà nước, mã số KX07-14, năm 1996).[14]

- Đề án xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục giai đoạn 2005-2010 (Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11/1/2005 của Thủ tướng chính phủ).[11]

- Tăng cường các khoá bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên để đáp ứng được nhiệm vụ nhà giáo trong tình hình mới (Dự thảo Chiến lược giáo dục 2009 - 2010).[23]

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2009-2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 7 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ

đã chỉ rõ: “Tiếp tục đối mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập,

rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học”.[8]

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh trong nhà trường được xem như là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động quản lý giáo dục Những đề tài nghiên cứu và phát triển những lý thuyết về quản lý đã và đang được nhiều nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục của nước ta thực hiện Trong đó, một số đề tài đã đề cập tới quá trình quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh trong nhà trường

Về bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên hiện đang thực hiện theo Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT ngày 10 tháng 7 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (gọi tắt Thông tư 26)[3] và nhờ đó nhiều tác giả đã biên soạn tài liệu hướng dẫn nâng cao kỹ năng dạy các môn ở bậc tiểu học phục vụ các khóa bồi dưỡng này [38],[40],[41],[42] Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 30 về đánh giá học sinh tiểu học [5] Tuy nhiên, đối với công tác bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30 thì còn quá ít tài liệu hướng dẫn có tính tác nghiệp Thông tư này được triển khai từ năm học 2014-2015, trong khi còn có các ý kiến khác nhau, các cách hiểu khác nhau về phương thức triển khai Đặc biệt khó khăn là việc đưa ra tiêu chí đánh giá sự hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh

Qua phần tổng quan nói trên có thể thấy việc tìm hiểu hiện trạng đánh giá học sinh tiểu học trên Thế giới nói chung, ở Việt Nam nói riêng và đặc biệt

ở huyện Lâm Bình của tỉnh Tuyên Quang là cần thiết

1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài

1.2.1 Khái niệm Quản lý

Trong thực tế, thuật ngữ quản lý (administration hoặc management)

được dùng trong những hoàn cảnh khác nhau để nói lên những nội dung khác nhau Khi dùng theo thói quen, chúng ta coi thuật ngữ quản lý gắn liền với quản lý nhà nước, quản lý xã hội, quản lý ngành, quản lý một trường học

- Harolk Kootz & Cyryl O'Donell cho rằng: “Quản lý là việc thiết lập và duy trì môi trường nơi mà cá nhân làm việc với nhau trong từng nhóm có thể hoạt động hữu hiệu và có kết quả, nhằm đạt được các mục tiêu của nhóm".[39]

- Robert Kreitner: Quản lý là tiến trình làm việc và thông qua người khác để đạt các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường thay đổi Trọng tâm của tiến trình này là kết quả và hiệu quả của việc sử dụng các nguồn lực giới hạn.[22]

- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động nói chung và khách thể quản lý, nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến”.[21]

Quản lý là việc đạt tới mục đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệu quả thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực của tổ chức

Quản lý là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể lên khách thể thông qua các cơ chế quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực bên trong và bên ngoài trong điều kiện môi trường luôn có biến động, để cho hệ thống ổn định và vận động theo chiều hướng phát triển tích cực đạt được những mục tiêu đề ra

Có thể định nghĩa một cách chung nhất về quản lý như sau: “Quản lý là

sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan”

Quản lý có 4 chức năng cơ bản đó là: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra Các chức năng cơ bản của quản lý được gắn kết với nhau, chi phối lẫn nhau tạo thành một thể thống nhất trong hoạt động quản lý

Có thể mô hình hóa cấu trúc quản lý bằng hình 1.1:

Hình 1.1: Mô hình quản lý

MỤC TIÊU QUẢN LÝ

Chủ thể quản lý Cơ chế quản lý Khách thể quản lý

1.2.2 Khái niệm bồi dưỡng, kỹ năng, kỹ năng đánh giá

1.2.2.1 Bồi dưỡng

Bồi dưỡng là hoạt động nhằm bổ sung, cập nhật kiến thức, kỹ năng chuyên môn cho cán bộ, công chức, người lao động trong một tổ chức hành chính nhà nước, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, khi mà những kiến thức, kỹ năng được đào tạo trước đây đã lạc hậu hoặc không đủ để thực hiện có hiệu quả hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ trong tổ chức đó

Theo định nghĩa của Uỷ ban Nhân lực nước Anh: Bồi dưỡng được xác định như là một quá trình có kế hoạch làm biến đổi thái độ, kiến thức hoặc kỹ năng thông qua việc học tập, rèn luyện để làm việc có hiệu quả trong một hoạt động hay trong một loạt các hoạt động nào đó Mục đích của nó, xét theo tình hình công tác ở tổ chức, là phát triển nâng cao năng lực cá nhân và đáp ứng nhu cầu nhân lực hiện tại và tương lai của cơ quan

Bồi dưỡng được xác định như là quá trình làm biến đổi hành vi con người một cách có hệ thống thông qua việc học tập, rèn luyện, trải nghiệm Việc học tập, rèn luyện này có được là kết quả của việc giáo dục, hướng dẫn, phát triển và lĩnh hội kinh nghiệm một cách có kế hoạch Với quan niệm như trên bồi dưỡng nhằm tới các mục đích sau:

- Bồi dưỡng để cập nhật kiến thức về chính trị, kinh tế - xã hội, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, phát triển năng lực dạy học, năng lực giáo dục và những năng lực khác theo yêu cầu chuẩn nghề nghiệp giáo viên, nhiệm vụ năm học, cấp học, phát triển giáo dục của địa phương và yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục

- Bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên; năng lực tự đánh giá hiệu quả bồi dưỡng; năng lực tổ chức, quản lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng giáo viên của nhà trường, của Phòng GD&ĐT và của các sở giáo dục và đào tạo

Theo đạo luật Liên bang của Mỹ "Đào tạo, bồi dưỡng" chính là việc tổ chức những cơ hội cho người ta học tập, nhằm giúp tổ chức đạt được mục tiêu của mình bằng việc tăng cường năng lực, làm gia tăng giá trị của nguồn lực cơ

bản quan trọng nhất là con người, là cán bộ, công chức làm việc trong tổ chức Đào tạo, bồi dưỡng tác động đến con người trong tổ chức, làm cho họ có thể làm việc tốt hơn, cho phép họ sử dụng tốt hơn các khả năng, tiềm năng vốn có của họ, phát huy hết năng lực làm việc của họ

Theo chúng tôi: “Bồi dưỡng được xác định như là quá trình làm biến đổi

hành vi con người một cách có hệ thống thông qua việc học tập, rèn luyện, trải nghiệm; là kết quả của việc giáo dục, hướng dẫn, phát triển và lĩnh hội kinh nghiệm một cách có kế hoạch”

Với quan niệm như trên thì hoạt động bồi dưỡng nhằm tới mục đích: Phát triển năng lực làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức nâng cao khả năng thực hiện công việc được giao; đáp ứng được nhu cầu nhân lực trong tương lai của tổ chức

1.2.2.2 Kỹ năng, kỹ năng đánh giá

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về kỹ năng, những định nghĩa này thường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của từng người Kỹ năng là năng lực (khả năng) của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi

Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thành khi chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn Kỹ năng học được do quá trình lặp đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó Kỹ năng luôn có chủ đích và định hưỡng rõ ràng

Kỹ năng cũng khác với thói quen; kỹ năng được hình thành một cách có

ý thức do quá trình luyện tập

Kỹ năng khác với kiến thức Kiến thức là biết, là hiểu nhưng chưa bao giờ làm, thậm chí không bao giờ làm Trong khi đó kỹ năng lại là hành động thuần thục trên nền tảng kiến thức Nhiều học giả cho rằng chỉ có kiến thức suông thì chưa mạnh sử dụng kiến thức mới là sức mạnh Nói một cách khác kỹ năng chính là sức mạnh

Nếu xét theo tổng quan thì kỹ năng phân ra làm 3 loại: Kỹ năng chuyên môn, kỹ năng sống và kỹ năng làm việc Nếu xét tổng thể có thể có: Kỹ năng cứng, kỹ năng mềm và kỹ năng hỗn hợp

Có thể hiểu rằng kỹ năng mềm hay kỹ năng sống cũng chỉ là một nhóm kỹ năng với tên gọi khác nhau Chúng ta cũng nhận thấy rằng kỹ năng mềm hay kỹ năng sống là những nhóm kỹ năng thiết yếu giúp cho chủ thể tồn tại và phát triển trong cuộc sống Kỹ năng mềm là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng quan trọng trong cuộc sống con người như: Kỹ năng sống, giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theo nhóm, sáng tạo và đổi mới Kỹ năng mềm khác với kỹ năng cứng để chỉ trình độ chuyên môn, kiến thức chuyên môn hay bằng cấp và chứng chỉ chuyên môn Thực

tế cho thấy người thành đạt chỉ có 25% là do những kiến thức chuyên môn, 75% còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm họ được trang bị

Bản thân chúng ta sinh ra chưa có ký năng về một khía cạnh cụ thể nào, nhất

là kỹ năng đánh giá Đa số kỹ năng có được phải xuất phát từ việc được đào tạo, được nghiên cứu vấn đề Nền tảng của sự thành công là do 98% được đào tạo và được rèn luyện kỹ năng, được học hỏi, được học tập, chỉ có 2% là khẳ năng bẩm sinh tham gia sự thành công Để có kỹ năng phải rèn luyện và nỗ lực không ngừng

Như vậy: Kỹ năng đánh giá là năng lực (khả năng) của chủ thể thực hiện

thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) về đối tượng hoặc quá trình (khách thể) nhằm phân tích các số liệu, dữ kiện về khách thể để đưa ra nhận định về trạng thái, trình độ mức độ hoàn thành mục tiêu mà khách thể cần đạt để hoàn thành công việc họ được giao

1.2.3 Khái niệm đánh giá, đánh giá học sinh tiểu học

1.2.3.1 Đánh giá

Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích các thông tin thu được đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra nhằm đưa ra các đề suất phù hợp để cải tiến thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc

Theo tác giả Đặng Bá Lãm (2003): “Đánh giá là một quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân tích, giải thích các thông tin nhằm xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu dạy học”.[16]

Theo tác giả Nguyễn Đức Chính, thuật ngữ đánh giá được định nghĩa

“Đánh giá là quá trình thu thập và xử lý thông tin một cách có hệ thống nhằm xác định mục tiêu đã và đang đạt được ở mức độ nào”.[9]

Đánh giá với hai chức năng cơ bản là xác nhận và điều khiển Xác nhận đòi hỏi độ tin cậy, điều khiển đòi hỏi tính hiệu lực, thực hiện tốt đồng thời cả hai chức năng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Đánh giá chất lượng giáo dục gồm nhiều vấn đề, trong đó hai vấn đề cơ bản nhất là đánh giá chất lượng dạy của thầy và đánh giá chất lượng học của trò Đánh giá thực chất sẽ tạo động lực nâng cao chất lượng dạy và học Đánh giá chất lượng học tập các môn học của học sinh thực chất là xem xét mức độ hoàn thành mục tiêu giáo dục đã đặt ra cho quá trình giáo dục ở các môn học, trong đó chủ yếu là xem xét những năng lực về mặt trí tuệ mà học sinh đã đạt được sau một giai đoạn học tập

Việc đánh giá tri thức giúp cho việc xác định kiến thức, kỹ năng, thái độ của người học trước, trong và sau khi kết thúc một quá trình học tập Đánh giá chính xác, công bằng sẽ góp phần thúc đẩy người học tiến bộ, đồng thời điều chỉnh quá trình học tập, cải tiến dạy và học, hình thanh và phát triển nhân cách của người học Như vậy đánh giá vừa mang chức năng dạy học, chức năng phát triển và chức năng giáo dục

Theo chúng tôi: “Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định,

phán đoán về kết quả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng

và hiệu quả công việc”

Khái niện đánh giá nhấn mạnh đến thái độ khách quan của người đánh giá Do đó người đánh giá là thầy cô giáo, các nhà sư phạm cần có đủ phẩm

chất, năng lực, trình độ chuyên môn, quyền hạn để đánh giá sản phẩm của người đánh giá Thái độ của người đánh giá thể hiện phải phù hợp với chuẩn đánh giá đã quy định, khách quan và có ý nghĩa

1.2.3.2 Đánh giá học sinh tiểu học

Đánh giá học sinh cấp tiểu học được thực hiện trong quá trình dạy học, căn cứ vào đặc điểm và mục tiêu của bài học, của mỗi hoạt động mà học sinh phải thực hiện trong bài học Giáo viên tiến hành một số việc như quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra quá trình và từng kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh, nhóm học sinh theo tiến trình dạy học

Đánh giá học sinh tiểu học gồm có: Đánh giá thường xuyên (đánh giá thường xuyên quá trình học tập, hoạt động giáo dục khác; đánh giá thường xuyên hình thành và phát triển năng lực; đánh giá thường xuyên hình thành và phát triển phẩm chất) và đánh giá định kỳ

Trong quá trình thực hiện đánh giá học sinh, giáo viên có thể nhận xét bằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viết nhận xét vào phiếu, vở của học sinh

về những kết quả đã làm được hoặc chưa làm được; mức độ hiểu biết và năng lực vận dụng kiến thức; mức độ thành thạo các thao tác, kĩ năng cần thiết, phù hợp với yêu cầu của bài học, hoạt động của học sinh Giáo viên quan tâm tiến độ hoàn thành từng nhiệm vụ của học sinh; áp dụng biện pháp cụ thể để kịp thời giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn Do năng lực của học sinh không đồng đều nên có thể chấp nhận sự khác nhau về thời gian, mức độ hoàn thành nhiệm vụ

Khi thực hiện đánh giá thường xuyên đối với học sinh tiểu học, nhiều nước trên thế giới đã không dùng điểm số Có thể xem báo cáo gần đây của các nước OECD về việc đánh giá học sinh để thấy được rõ điều này Học sinh tiểu học của Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, Hà Lan, Bắc Ai-Len… không nhận được điểm số trong đánh giá thường xuyên trên lớp từ giáo viên; thay vào đó các em nhận được phản hồi từ giáo viên về sản phẩm học tập, biện pháp để các

em vượt qua khó khăn

Theo cách hiểu nêu trên, đánh giá học sinh chính là đánh giá học tập của học sinh (kiến thức, kỹ năng, hành vi - thái độ) Để thực hiện việc đánh giá học tập của học sinh nhiều nước trên thế giới đã ban hành các tài liệu hướng dẫn cho Quốc gia hoặc các vùng lãnh thổ của họ Nhiều Quốc gia đã xây dựng quy trình và hướng dẫn thực hiện đánh giá học tập học sinh dựa vào các thử nghiệm, sau đó đúc rút kinh nghiệm rồi mới ban hành quy trình thực hiện đánh giá học sinh

Theo chúng tôi: “Đánh giá học sinh tiểu học chính là hoạt động quan

sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh”

1.2.4 Giáo viên tiểu học

Theo Luật Giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005, tại Điều 77 quy định trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viêu tiểu học là có bằng tốt nghiệp Trung cấp sư phạm [10]

Tại Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04 tháng 5 năm 2007 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Ban hành quy định về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học như sau:

- Có phẩm chất chính trị, đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo; tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực; ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp; sự tín nhiệm của đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng; chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, kỷ luật lao động;

- Có kiến thức chuyên sâu, đồng thời có khả năng hệ thống hoá kiến thức trong cả cấp học để nâng cao hiệu quả giảng dạy đối với các môn học được phân công giảng dạy Tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học trên lớp phát huy được tính năng động sáng tạo của học sinh;

- Thực hiện việc kiểm tra đánh giá, xếp loại học sinh chính xác, mang tính giáo dục và đúng quy định.[2]

Như vậy: Giáo viên tiểu học là giáo viên làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo

dục học sinh trong trường tiểu học và các cơ sở khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học Năng lực giáo dục của giáo viên tiểu học được đánh giá dựa theo Chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học

1.2.5 Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học

Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học là tác động của chủ thể quản lý tới đối đối tượng quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học; đánh giá công tác bồi dưỡng thường xuyên giáo viên trong phạm vi quản lý theo thẩm quyền

Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học là tác động có chủ định vào cán bộ, giáo viên tham gia vào hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng cao kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học

Như vậy muốn quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học cần làm tốt các nội dung quản lý bồi dưỡng như: Lập kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức thực hiện, phương pháp, tổ chức kiểm tra và đánh giá kết quả bồi dưỡng Trong quá trình tổ chức thực hiện cần phát hiện các vấn đề nẩy sinh trong thực tiễn cần khắc phục để công tác bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học đạt hiệu quả cao

1.2.6 Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học

Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học là một hoạt động có kế hoạch, có tổ chức do Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo, đơn vị trường học tổ chức nhằm hướng tới các mục tiêu sau:

- Phát triển và nâng cao kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học theo các văn bản quy định;

- Thực hiện có hiệu quả mục đích đánh giá học sinh tại đơn vị, kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học, kiểm tra, đánh giá nhằm đạt được hiệu quả giáo dục; giúp giáo viên đánh giá học sinh một cách chính xác nhằm động viên, khích lệ học sinh trong quá trình học tập;

Như vậy: Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học

chính là quá trình tìm hiểu nhu cầu nâng cao nhận thức, kiến thức, kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên; xây dựng nội dung cần bồi dưỡng, hình thức triển khai bồi dưỡng; tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả

1.3 Một số vấn đề về đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

1.3.1 Mục đích của đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

Mục đích đánh giá học sinh được hiểu là những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập và rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học nhằm mục đích:

- Giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học;

- Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ;

- Giúp cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ tham gia đánh giá quá trình

và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục học sinh;

- Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục [5]

1.3.2 Nội dung đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

Tại Điều 5, Chương II của Thông tư 30/2004/TT-BGDĐT quy định nội dung cần đánh giá như sau:

- Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học và hoạt động giáo dục khác theo

chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học;

- Đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng lực của học sinh: Tự phục vụ, tự quản; giao tiếp, hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề;

- Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh: Chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục; tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm; trung thực, kỉ luật, đoàn kết; yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước [5]

Như vậy các nội dung đánh giá học sinh theo Thông tư 30 nhắm tới ba khía cạnh phát triển của học sinh đó là: Kiến thức - kỹ năng, năng lực và phẩm chất

1.3.3 Cách thức đánh giá học sinh tiểu học

Cách thức đánh giá học sinh được quy định tại Điều 6, 7, 8, 9, 10 Chương II của Thông tư 30 [5] như sau:

* Đánh giá thường xuyên

Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện của học sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môm học và hoạt động giáo dục, trong đó có quá trình vận dụng kiến thức, kĩ năng ở nhà trường, gia đình và cộng đồng

Tham gia đánh giá thường xuyên gồm có: Giáo viên, học sinh; khuyến khích cha mẹ học sinh và cộng đồng tham gia nhận xét, góp ý cho học sinh, giáo viên, các hoạt động giáo dục của nhà trường

- Giáo viên đánh giá

+ Đánh giá quá trình học tập của học sinh: Trong quá trình dạy học, căn

cứ vào đặc điểm và mục tiêu của bài học, của mỗi hoạt động mà học sinh phải thực hiện trong bài học, giáo viên tiến hành một số việc như sau:

Quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra quá trình và từng kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh, nhóm học sinh theo tiến trình dạy học; quan tâm tiến độ hoàn thành nhiệm vụ của từng học sinh để áp dụng cụ thể, kịp thời giúp học sinh vượt qua khó khăn Do năng lực của học sinh không đồng đều nên có thể chấp nhận sự khác nhau về thời gian, mức độ hoàn thành nhiệm vụ

Nhận xét bằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viết nhận xét vào phiếu, vở của học sinh về những kết quả đã làm được hoặc chưa làm được; mức

độ hiểu biết và năng lực vận dụng kiến thức; mức độ thành thạo các thao tác, kĩ năng cần thiết, phù hợp với yêu cầu của bài học, hoạt động của học sinh

+ Đánh giá sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh: Giáo viên quan sát các biểu hiện trong quá trình học tập, sinh hoạt và tham gia các hoạt động tập thể để nhận xét sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh; từ đó động viên, khích lệ; giúp học sinh khắc phục khó khăn; phát huy ưu điểm các phẩm chất, năng lực riêng

Hàng tuần, giáo viên lưu ý đến những học sinh có nhiệm vụ chưa hoàn thành; giúp đỡ kịp thời để học sinh biết cách hoàn thành

Hàng tháng, giáo viên ghi nhận xét vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục

về mức độ hoàn thành nội dung học tập từng môn học, hoạt động giáo dục khác; dự kiến và áp dụng biện pháp cụ thể, riêng biệt giúp đỡ kịp thời đối với những học sinh chưa hoàn thành nội dung học tập môn học, hoạt động giáo dục khác trong tháng

Khi nhận xét, giáo viên cần đặc biệt quan tâm động viên, khích lệ, biểu dương, khen ngợi kịp thời đối với từng thành tích, tiến bộ giúp học sinh tự tin vươn lên

- Học sinh tự đánh giá và tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn:

+ Học sinh tự đánh giá ngay trong quá trình hoặc sau khi thực hiện từng nhiệm vụ học tập, hoạt động giáo dục khác, báo cáo kết quả với giáo viên

+ Học sinh tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngay trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập môn học, hoạt động giáo dục; thảo luận, hướng dẫn, giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ

- Cha mẹ học sinh tham gia đánh giá: Cha mẹ học sinh được khuyến khích phối hợp với giáo viên và nhà trường động viên, giúp đỡ học sinh học

tập, rèn luyện; được giáo viên hướng dẫn cách thức quan sát, động viên các hoạt động của học sinh hoặc cùng học sinh tham gia các hoạt động; trao đổi với giáo viên các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp, thuận tiện nhất như lời nói, viết thư

Việc đánh giá học sinh tiểu học được tiến hành thường xuyên với sự tham gia của giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh Điểm mới của phương thức này chính là ở sự tham gia của cả ba chủ thể liên quan vào đánh giá Cách thức tiến hành cho thấy đánh giá học sinh là một quá trình như quan điểm của các nhà nghiên cứu nước ngoài mà học viên đã nêu ở phần tổng quan

Việc đánh giá và tự đánh giá có mối quan hệ biện chứng tác động qua lại làm cho người dạy và người học kịp thời điều chỉnh hoạt động dạy và hoạt động học nhằm mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục Vấn đề tự đánh giá là một khâu không thể thiếu trong đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học, rất coi trọng và đề cao vấn đề tự đánh giá của người học

* Đánh giá định kì kết quả học tập

Việc đánh giá định kì kết quả học tập, mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học vào cuối học kì I, cuối năm học đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Đại lí, Ngoại ngữ, Tin học bằng bài kiểm tra định kì Đánh giá định kì vẫn thực hiện cho điểm các môn học và có đánh giá ưu điểm, hạn chế cụ thể

* Tổng hợp đánh giá

Tổng hợp đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình đánh giá học sinh trong một học kì hoặc trong một năm học, bởi lẽ đây kết quả học tập và rèn luyện của học sinh Là tổng hợp đánh giá mức độ hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh Thông qua nhận xét quá trình và kết quả học tập, hoạt động giáo dục khác để tổng hợp đánh giá mức độ hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của từng học sinh về:

- Quá trình học tập từng môn học và tham gia các hoạt động giáo dục khác, những đặc điểm nổi bật, sự tiến bộ, hạn chế, mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập theo chuẩn kiến thức, kĩ năng; năng khiếu, hứng thú về từng môn học, hoạt động giáo dục; xếp loại từng học sinh đối với từng môn học, từng hoạt động giáo dục thuộc một trong hai mức: Hoàn thành hoặc Chưa hoàn thành

- Mức độ hình thành và phát triển năng lực: Những biểu hiện nổi bật về đặc điểm, sự tiến bộ, mức độ hình thành và phát triển theo từng nhóm năng lực của học sinh; góp ý với học sinh, khuyến nghị với nhà trường, cha mẹ học sinh; xếp loại từng học sinh thuộc một trong hai mức: Đạt hoặc Chưa đạt

- Mức độ hình thành và phát triển phẩm chất: những biểu hiện nổi bật về đặc điểm và sự tiến bộ, mức độ hình thành và phát triển theo từng nhóm phẩm chất của học sinh; góp ý với học sinh, khuyến nghị với nhà trường, cha mẹ học sinh; xếp loại từng học sinh thuộc một trong hai mức: Đạt hoặc Chưa đạt

- Các thành tích khác được khen thưởng trong học kì, năm học

1.3.4 Nguyên tắc của đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

Các nguyên tắc đánh giá được quy định tại Điều 4, Chương 1 của Thông

tư 30 [5] như sau:

- Coi trọng đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự hứng thú, tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy năng khiếu cá nhân; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan, không tạo

áp lực cho học sinh, giáo viên và phụ huynh học sinh Việc đánh giá học sinh khuyết tật học hòa nhập phải đảm bảo quyền được chăm sóc và giáo dục đối với tất cả các học sinh theo nguyên tắc động viên, khuyến khích sự nỗ lực và sự tiến bộ của học sinh là chính;

- Đánh giá toàn diện học sinh thông qua đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học; coi trọng đánh giá để giúp đỡ học sinh về phương pháp học tập;

- Kết hợp đánh giá của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, trong đó đánh giá của giáo viên là quan trọng nhất;

- Đánh giá sự tiến bộ của học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác

Như vậy, với các nguyên tắc nêu trên, việc đánh giá học sinh tiểu học của giáo viên sẽ lấy học sinh làm trung tâm và lấy sự hợp tác giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh làm nền tảng để học sinh tiến bộ

1.4 Một số vấn đề về quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học

1.4.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng

Lập kế hoạch là quá trình xây dựng một kế hoạch chuẩn bị thực hiện một hoạt động nào đó, đảm bảo cho hoạt động được tiến hành đạt mục tiêu đề ra bằng biện pháp hiệu quả nhất

Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học phải nêu rõ được mục tiêu, nội dung, hình thức bồi dưỡng Kế hoạch bồi dưỡng xây dựng phải có thêm các nội dung về đánh giá kết quả bồi dưỡng, giao nhiệm vụ cho các cơ sở giáo dục thực hiện bồi dưỡng

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phải làm rõ được những nội dung:

- Mục tiêu bồi dưỡng (mục tiêu là bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh của giáo viên tiểu học theo Thông tư 30);

- Đối tượng: Áp dụng cho tất cả cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, giáo viên đang giảng dạy tại các trường tiểu học; các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học;

- Nội dung bồi dưỡng được quy định trong chương trình bồi dưỡng do

Bộ GD&ĐT ban hành; nội dung bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm

vụ năm học, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ giáo dục địa phương, đồng thời đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục của giáo viên

Nội dung bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục tiểu học theo từng thời kỳ của mỗi địa phương: Sở GD&ĐT quy định cụ thể theo từng năm học các nội dung bồi dưỡng về phát triển giáo dục tiểu học của địa phương, thực hiện chương trình, sách giáo khoa, kiến thức giáo dục địa phương

Khi xây dựng nội dung bồi dưỡng cần tính đến tính thực tế, tính khả thi

và khả năng áp dụng Cần xác định rõ những nội dung quan trọng, cần thiết bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học trong thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư

30 Khi xây dựng nội dung bồi dưỡng cần có khảo sát kỹ năng đánh giá học sinh của giáo viên tiểu học, trên cơ sở đó xác định nhu cầu bồi dưỡng, nội dung bồi dưỡng và chương trình bồi dưỡng cho phù hợp và đạt hiệu quả

- Thời gian bồi dưỡng: Xác định thời gian bồi dưỡng tập trung, thời gian giáo viên tự học (xây dựng số tiết bồi dưỡng tập trung, số tiết tự bồi dưỡng)

- Hình thức bồi dưỡng: Tập huấn, hội thảo theo chuyên đề, giáo viên tự học, giáo viên học tập trung, giáo viên học từ xa (qua mạng Intenet) hoặc thăm quan thực tế…

- Báo cáo viên: Chuyên gia, chuyên viên Sở GD&ĐT, chuyên viên Phòng GD&ĐT, cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên cốt cán

- Tài liệu, kinh phí bồi dưỡng: Tài liệu được biên soạn và phát hành dưới dạng ấn phẩm, băng tiếng, băng hình Kinh phí xây dựng trên cở sở kinh phí chi thường xuyên, kinh phí từ chương trình mục tiêu quốc gia hoặc kinh phí hỗ trợ từ các dự án

Để thực hiện có hiệu quả một kế hoạch bồi dưỡng cần phải rõ ràng về mục tiêu; cần được xây dựng nội dung cụ thể ở mục tiêu, xác định rõ về thời gian và tính hiệu quả khi thực hiện

1.4.2 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng

Tổ chức bồi dưỡng là quá trình triển khai, thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

đã được xây dựng Để tổ chức hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá cho giáo viên tiểu học có hiệu quả thì các nhà quản lý (Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT) cần có kế hoạch bồi dưỡng chi tiết đó là:

- Tổ chức thực hiện các hoạt động bồi dưỡng theo nội dung, chương trình

đã xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học;

- Kiểm tra, đánh giá kết quả kế hoạch bồi dưỡng: Kết quả việc thực hiện

kế hoạch bồi dưỡng của giáo viên và kết quả đạt được các nội dung bồi dưỡng Hình thức kiểm tra, đánh giá tập trung có thể thông qua bài kiểm tra, bài tập nghiên cứu, bài viết thu hoạch của giáo viên; đánh giá kết quả bồi dưỡng có thể

sử dụng bằng hình thức vận dụng kết quả bồi dưỡng trong quá trình thực hiện đánh giá học sinh trên lớp trong quá trình giảng dạy hoặc thông qua báo cáo chuyên đề kết quả nội dung bồi dưỡng tại tổ, nhóm chuyên môn;

- Xếp loại kết quả bồi dưỡng cho giáo viên qua bài kiểm tra hoặc bài viết thu hoạch của giáo viên (xếp loại Giỏi, Khá, Trung bình);

- Tổ chức kiểm tra, đánh giá, cấp giấy chứng nhận cho cán bộ quản lý, giáo viên tiểu học theo qui định.

1.4.3 Chỉ đạo triển khai hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học

1.4.3.1 Chỉ đạo thực hiện mục đích bồi dưỡng

- Mục đích của bồi dưỡng là giúp giáo viên cập nhật kiến thức về chính trị, kinh tế - xã hội, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, phát

triển năng lực dạy học, năng lực giáo dục và những năng lực khác theo yêu cầu chuẩn nghề nghiệp giáo viên và theo yêu cầu nhiệm vụ năm học, cấp học, yêu cầu phát triển giáo d

Duy trì kết quả bồi dưỡng

- Mục đích bồi dưỡng giúp giáo viên phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng; năng lực tự đánh giá hiệu quả bồi dưỡng; năng lực tổ chức, quản lý hoạt động tự học,

tự bồi dưỡng của giáo viên, của nhà trường, Phòng GD&ĐT và Sở GD&ĐT

Như vậy, mục đích bồi dưỡng là làm tốt công tác quản lý các khâu trong quá trình bồi dưỡng giáo viên, trong quá trình thực hiện bồi dưỡng cần chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy của giảng viên, đổi mới cách học của học viên tham gia lớp bồi dưỡng hướng tới đạt được mục tiêu, đồng thời tạo được

sự chuyển biến tích cực có hiệu quả cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong quá trình thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư 30

Giúp giáo viên nâng cao kỹ năng tự kiểm tra kết quả thực hiện đánh giá học sinh; giáo viên tự kiểm tra việc thực hiện đánh giá chính xác kết quả học tập của học sinh; từ đó giúp giáo viên tự điều chỉnh, đổi mới phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học nhằm đáp ứng nhiệm vụ giáo dục

1.4.3.2 Chỉ đạo thực hiện nội dung bồi dưỡng

Nội dung bồi dưỡng được căn cứ vào nhiệm vụ giáo dục trong năm học, căn cứ kế hoạch bồi dưỡng của Bộ Giáo dục và Đào tạo đáp ứng các yêu cầu:

- Nội dung bồi dưỡng đáp ứng nhiệm vụ trọng tâm năm học của cấp tiểu học: Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể theo từng năm học các nội dung bồi dưỡng về đường lối, chính sách phát triển giáo dục tiểu học, chương trình sách giáo khoa, kiến thức môn học, hoạt động giáo dục thuộc chương trình giáo dục tiểu học;

- Nội dung bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục theo từng thời kỳ, ở mỗi địa phương, bao gồm cả nội dung bồi dưỡng

do các dự án thực hiện;

- Đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục của giáo viên tiểu học;

- Việc triển khai kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên:

+ Nhà trường tổ chức cho giáo viên thực hiện kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên, của nhà trường;

+ Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT chỉ đạo nhà trường đảm bảo tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên và chủ trì, phối hợp với các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng thường xuyên, tổ chức lớp bồi dưỡng thường xuyên tập trung theo kế hoạch;

+ Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT tổng hợp, xếp loại kết quả bồi dưỡng thường xuyên giáo viên, báo cáo cơ quan quản lý giáo dục cấp trên trực tiếp vào tháng 6 hằng năm

Cụ thể thực hiện nội dung bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu gồm: Mục đích, nguyên tắc, nội dung và cách thức đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30

1.4.3.3 Chỉ đạo thực hiện phương pháp bồi dưỡng

Để hoạt động bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên tiểu học đạt hiệu quả, phải lựa chọn phương pháp bồi dưỡng phù hợp với mục tiêu bồi dưỡng, nội dung bồi dưỡng và đối tượng tham gia bồi dưỡng Có thể

sử dụng các phương pháp bồi dưỡng:

- Phương pháp diễn giảng: Thông qua phương pháp diễn giảng của báo cáo viên giúp cho giáo viên nắm chắc nội dung, cách thức đánh giá học sinh theo Thông tư 30, từ đó có nâng cao kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30;

- Phương pháp học tập hợp tác: Sử dụng các phương pháp trong quá trình bồi

dưỡng giúp giáo viên nghiên cứu các tình huống giải quyết trong quá trình tổ chức thực hiện nội dung bồi dưỡng Phương pháp học tập hợp tác được sử dụng đó là:

+ Phương pháp hỏi - đáp

+ Phương pháp nêu vấn đề

+ Phương pháp làm việc nhóm

+ Phương pháp nghiên cứu tình huống

+ Phương pháp cùng tham gia

- Phương pháp định hướng hành động là phương pháp báo cáo viên vận dụng phối hợp phương pháp, biện pháp kĩ thuật bồi dưỡng nhằm giúp giáo viên hình thành và phát triển các kỹ năng đánh giá học sinh

Ngoài các phương pháp bồi dưỡng nêu trên giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp bồi dưỡng khác để đạt được mục đích, hiệu quả hoạt động bồi dưỡng

1.4.3.4 Chỉ đạo thực hiện các hình thức tổ chức bồi dưỡng

Bồi dưỡng bằng hình thức tự học của giáo viên kết hợp với sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề tại tổ chuyên môn của nhà trường, liên trường hoặc cụm trường Bồi dưỡng bằng hình thức tự học, tự bồi dưỡng cũng được coi trọng và đây được coi là phương pháp bồi dưỡng có hiệu quả đối với cán bộ quản lý và giáo viên

Bồi dưỡng tập trung: Là hình thức phổ biến nhất trong hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ, giáo viên; hình thức bồi dưỡng tập trung tại huyện nhằm giảm bớt chi phí cho cá nhân tham gia lớp bồi dưỡng (không phải

ăn, nghỉ tại địa điểm tập huấn), học viên có thể tận dụng được thời gian kết hợp việc giải quyết công việc tại trường ngoài thời gian tập huấn Bồi dưỡng tập trung giúp giáo viên tập trung để được hướng dẫn, thảo luận, trao đổi, giải đáp thắc mắc Bồi dưỡng tập trung nhằm hướng dẫn giáo viên tự học, thực hành, hệ thống hóa kiến thức, giải đáp thắc mắc, hướng dẫn những nội dung khó đối với giáo viên; đáp ứng nhu cầu của giáo viên trong học tập bồi dưỡng; tạo cơ hội cho giáo viên có cơ hội được trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ và luyện tập các kỹ năng

Bồi dưỡng bằng hình thức học từ xa: Cơ quan tổ chức bồi dưỡng in sao tài liệu, hướng dẫn, chuyển cho học viên qua công nghệ thông tin (qua mạng Intenet)

để học viên tự học, tự nghiên cứu, có trao đổi, phản hồi và giải đáp nhằm nâng cao

khả năng làm việc và nghiên cứu độc lập hoặc tổ chức thăm quan thực tế (thăm lớp dự giờ hoặc tham dự các buổi sinh hoạt chuyên đề về kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 của các trường tiểu học trên địa bàn Thành phố, các huyện trên địa bàn tỉnh)

Các hình thức tổ chức bồi dưỡng được tiến hành đa dạng, phong phú nhưng phải đảm bảo phù hợp và có hiệu quả

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng

Kiểm tra trong hoạt động bồi dưỡng là quá trình xem xét thực tiễn để thực hiện các nhiệm vụ đánh giá thực trạng hoạt động bồi dưỡng, nhằm động viên khuyến khích những nhân tố tích cực, đưa ra những hạn chế trong quá trình thực hiện và điều chỉnh hoạt động bồi dưỡng nhằm giúp các đối tượng hoàn thành nhiệm vụ bồi dưỡng, góp phần nâng cao kỹ năng đánh giá học

sinh cho giáo viên tiểu học

Kiểm tra là chức năng cuối cùng của một quá trình bồi dưỡng, có vai trò giúp cho chủ thể quản lý biết giáo viên tham gia bồi dưỡng thực hiện các nhiệm

vụ ở mức nào, đồng thời cũng biết được quyết định bồi dưỡng, nội dung bồi dưỡng có phù hợp với thực tế hay không, trên cơ sở đó điều chỉnh các hoạt động bồi dưỡng để nâng cao hiệu quả, giúp đỡ hay thúc đẩy các cá nhân, tập thể đạt được các mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra Kiểm tra hoạt động bồi dưỡng cần thực hiện các nội dung sau:

- Xác định chuẩn đạt được kết quả bồi dưỡng của giáo viên về kỹ năng đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30;

- Kiểm tra đánh giá phải đảm bảo tính khách quan (đánh giá đầu vào, đánh giá ngay sau khi kết thúc hoạt động bồi dưỡng và đánh giá tác động của hoạt động bồi dưỡng trong triển khai thực hiện tại địa phương sau khi được bồi dưỡng);

- Phát hiện những điểm tốt và những điểm còn tồn tại của hoạt động bồi

dưỡng nói chung và của từng cá nhân tham gia bồi dưỡng nói riêng;

- Điều chỉnh, tƣ vấn, thúc đẩy hoạt động bồi dƣỡng hoặc xử lý các kiến nghị; theo dõi, đốn đốc tiến trình thực hiện kế hoạch; có các biện pháp điều chỉnh nhằm đạt kết quả cao so với mục tiêu đề ra

Nhƣ vậy, chức năng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dƣỡng không chỉ đơn thuần là chức năng cuối cùng trong một quá trình bồi dƣỡng mà còn

là tiền đề cho một quá trình bồi dƣỡng, quản lý trong những năm học tiếp theo

Có thể tóm tắt: Quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh cho giáo viên

tiểu học là một quá trình bao gồm việc tổ chức nhân lực, xây dựng nội dung, kế hoạch, triển khai thực hiện, giám sát thực hiện và đánh giá kết quả với mục tiêu đặt

ra Ý tưởng này được tóm lược lại trên hình 1.2

Hình 1.2: Sơ đồ tổ chức và quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh 1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng kỹ năng đánh giá học sinh theo Thông tư 30 cho giáo viên tiểu học